←زهد و قناعت
(صفحهای تازه حاوی «{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = علم | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط = }} == مقدمه == صفتهایی مورد بحث قرار میگیرد که برای یک دانشور - خواه آموزگار و خواه دانشآموز - ضروری است. == اخلاص == اخلاص به معنی پاکسازی نیت از شائبههای غیر ا...» ایجاد کرد) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|||
| خط ۹۳: | خط ۹۳: | ||
== [[زهد]] و [[قناعت]] == | == [[زهد]] و [[قناعت]] == | ||
از [[ضرورت]] طبع بلند و | از [[ضرورت]] طبع بلند و عفت نفس در دانشوران سخن گفتیم. یکی از آثار این [[فضیلت]] بزرگ، [[زهد]] و [[پاکی]] از [[حرص]] و [[طمع]] است. از این رو در [[روایات اسلامی]] بر این نکته تأکید فراوان شده است. [[زهد]] موجب [[علم]] بدون [[تعلم]]<ref>حسن بن علی ابنشعبه حرانی، تحف العقول عن آل الرسول، ص۶۰.</ref> و به بار نشستن درخت [[حکمت]] میشود. [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} میفرماید: "[[حکمت]] با [[زهد]] ثمر میدهد"<ref>{{متن حدیث|بِالزُّهْدِ تُثْمِرُ اَلْحِكْمَةُ}}؛ علی بن محمد لیثی واسطی، عیون الحکم والمواعظ، ص۱۸۶.</ref>. | ||
[[دانش]] بدون [[زهد]]، ثمری جز دوری از [[خدا]] ندارد. [[رسول خدا]] میفرماید: "آن کس که بر علمش بیفزاید و بر زهدش نیفزاید، جز دوری از [[خدا]] بهرهای [[نبرد]]"<ref>{{متن حدیث|مَنِ اِزْدَادَ عِلْماً وَ لَمْ يَزْدَدْ هُدًى لَمْ يَزْدَدْ مِنَ اَللَّهِ إِلاَّ بُعْداً}}؛ ابن واضح یعقوبی، تاریخ، ج۲، ص۱۰۲.</ref>. | [[دانش]] بدون [[زهد]]، ثمری جز دوری از [[خدا]] ندارد. [[رسول خدا]] میفرماید: "آن کس که بر علمش بیفزاید و بر زهدش نیفزاید، جز دوری از [[خدا]] بهرهای [[نبرد]]"<ref>{{متن حدیث|مَنِ اِزْدَادَ عِلْماً وَ لَمْ يَزْدَدْ هُدًى لَمْ يَزْدَدْ مِنَ اَللَّهِ إِلاَّ بُعْداً}}؛ ابن واضح یعقوبی، تاریخ، ج۲، ص۱۰۲.</ref>. | ||
[[طمع]] لغزشگاهی است که اگر عالمی بر آن پا نهد، جز سقوط سرنوشتی ندارد. از [[رسول خدا]] {{صل}} [[روایت]] است: "سنگ صاف لغزندهای که پای [[دانشمندان]] بر آن میلغزد، [[طمع]] است"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اَلصَّفَاةَ اَلزُّلاَلَ اَلَّذِي لاَ تَثْبُتُ عَلَيْهِ أَقْدَامُ اَلْعُلَمَاءِ اَلطَّمَعُ}}؛ عبدالرحمان بن ابیبکر سیوطی، الجامع الصغیر، ج۱، ص۳۱۴.</ref> و [[امام حسین]] {{ع}} [[حرص]] در عالم را از زشتترین چیزها شمرده است<ref>محمد ریشهری، العلم والحکمة فی الکتاب والسنة، ص۴۰۶.</ref>. | [[طمع]] لغزشگاهی است که اگر عالمی بر آن پا نهد، جز سقوط سرنوشتی ندارد. از [[رسول خدا]] {{صل}} [[روایت]] است: "سنگ صاف لغزندهای که پای [[دانشمندان]] بر آن میلغزد، [[طمع]] است"<ref>{{متن حدیث|إِنَّ اَلصَّفَاةَ اَلزُّلاَلَ اَلَّذِي لاَ تَثْبُتُ عَلَيْهِ أَقْدَامُ اَلْعُلَمَاءِ اَلطَّمَعُ}}؛ عبدالرحمان بن ابیبکر سیوطی، الجامع الصغیر، ج۱، ص۳۱۴.</ref> و [[امام حسین]] {{ع}} [[حرص]] در عالم را از زشتترین چیزها شمرده است<ref>محمد ریشهری، العلم والحکمة فی الکتاب والسنة، ص۴۰۶.</ref>. خوردن [[حلال]] موجب [[نور]]<ref>محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲۵، ص۱۵۳؛ محمد ریشهری، موسوعة العقائد الاسلامیه، ج۲، ص۱۵۰.</ref> و صفای قلب<ref>محمد ریشهری، العلم و الحکمة فی الکتاب و السنة، ص۱۵۱.</ref> میشود و چشمههای [[حکمت]] را از [[قلب]] جاری میکند<ref>محمد بن حسن حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۲۵، ص۱۵۲؛ محمد ریشهری، موسوعة العقائد الاسلامیه، ج۲، ص۱۵۰.</ref> و [[خداوند]] عالمی را [[دوست]] دارد که برای امرار معاش، حرفهای [[انتخاب]] کند تا دانشش را وسیله کسب و ارتزاق نکند<ref>زمخشری، ربیع الابرار، ج۲، ص۵۴۳.</ref>. | ||
یکی از مظاهر [[زهد]] که در [[روایات]] بر تأثیر آن در کسب [[دانش]] تأکید شده، رعایت [[اعتدال]] در خوردن است که به منظور تأكید [[بلیغ]] در [[نهی]] از | یکی از مظاهر [[زهد]] که در [[روایات]] بر تأثیر آن در کسب [[دانش]] تأکید شده، رعایت [[اعتدال]] در خوردن است که به منظور تأكید [[بلیغ]] در [[نهی]] از پرخوری و شکمبارگی در قالب [[مدح]] [[گرسنگی]] وارد شده است<ref>محمد بن حسن حر عاملی، الجواهر السنیه، ص۱۹۲.</ref>.<ref>[[مجتبی تهرانی|تهرانی، مجتبی]]، [[اخلاق الاهی ج۱ (کتاب)|اخلاق الاهی، ج۱]]، ص۲۷۶-۲۷۷.</ref> | ||
== [[سکوت]] == | == [[سکوت]] == | ||