یاری کردن امام مهدی

این یک مقالهٔ خرد است. می‌توانید با گسترش آن به امامت‌پدیا کمک کنید.

این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون امام مهدی(ع) است. "امام مهدی" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

امام مهدی در قرآن | امام مهدی در حدیث | امام مهدی در کلام اسلامی

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل امام مهدی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

انواع یاری امام زمان(ع)

یاری امام عصر(ع) می‌تواند به چند صورت باشد:

یاری قلبی: کمترین مرتبۀ یاری آن حضرت، اعتقاد قلبی به امامت و تسلیم قلبی به ولایت اوست؛ زیرا اعتقاد به امامت ایشان، از ارکان اعتقادی دین اسلام است که مرگ بدون آن، از نوع مرگ ضلالت و جاهلیت است. باید تلاش کرد تا غفلت از امام زمان ـ که در جامعۀ امروزی عمومیت یافته ـ دامنگیر نشود^[۱]. البته یاری قلبی و آماده‌سازی قلب که یکی از مهم‌ترین ساحت‌های وجودی انسان در خدمت ولیّ الله است، مصادیق متعددی دارد که اگر این مصادیق در جان و دل کسی رسوخ پیدا کند، باطن و عمق وجود شخص، آمادۀ سربازی و یاری ولیّ خدا می‌گردد و در فتنه‌ها و لغزش‌گاه‌ها ثابت قدم و پابرجا می‌ماند^[۲]. برخی از مصادیق یاری قلبی امام زمان(ع) عبارت است از:
1. معرفت بیشتر و عمیق‌تر به امام(ع) و اهداف ایشان: معرفت به اینکه امروز ایشان از شیعیان چه توقعی دارند و با توجه به امکانات بسیاری که در اختیار آنهاست چه باید بکنند. معرفت به عهدی که از عالم میثاق با ولایت و صاحبان ولایت بسته‌اند و در دعای عهد و برخی دیگر از دعاها آن را تجدید می‌کنند. عهدی که طبق توقیع شریف آن حضرت، اگر شیعیانش یکدل و یکپارچه بر آن ثابت قدم بودند فرج به تأخیر نمی‌افتاد: «اگر شیعیان ما ـ که خداوند توفیق طاعتشان دهد ـ در وفای به عهدی که دارند همدل و متحد بودند، سعادت دیدار و فرج ما عقب نمی‌افتاد»^[۳].^[۴]
2. نیّت و آرزوی سربازی تا شهادت: یکی دیگر از مصادیق یاری قلبی امام عصر(ع) نیّت و عزم جدی بر نصرت حضرت تا پای جان و آرزوی مقام شهادت در رکاب اوست: «خداوندا، مرا از انصار و یاران و از کسانی که از او دفاع می‌کنند و در حضورش به شهادت می‌رسند قرار ده!»^[۵] این تلقین و تمرین قلبی، در آمادگی و رشد و پرورش مؤمن بسیار مؤثر است. به طور کلی همان‌طور که آرزوها و تمنیّات هر کسی متناسب با شخصیت و شاکلۀ درونی اوست و ریشه در ذات و صفات درونش دارد، متقابلاً همین آرزوها و درخواست‌های قلبی همت و در نهایت شخصیت انسان را شکل می‌دهد^[۶].
3. محبت و دلدادگی: یکی دیگر از مصادیق یاری قلبی امام عصر(ع) که از وظایف ایمانی هر انسان معتقد و متدینی است، محبت و مودت حضرت ولی عصر(ع) و دلدادگی به آن مظهر خوبی‌هاست. بدون تردید آنکه از اعماق قلب شیفتگی و دلدادگی نسبت به حضرتش نداشته باشد، نمی‌تواند سرباز خوبی برای او باشد^[۷].
یاری زبانی: باید بدون هراس از سرزنش تبهکاران و بی‌دینان، در نشر فرهنگ مهدویت کوشید. بهترین یاری زبانی رفتن به سراغ ایتام آل محمد(ع) است و تقویت عقیدۀ شیعیان و جوانانی را که از مشاهده امامشان محرومند، با ذکر دلایل تا در مسیر امامت و ولایت استوار بمانند و طعمۀ شیادان نشوند^[۸]. نکته بسیار مهم این است که یاری امام زمان(ع) تنها در زمان ظهور حضرت نخواهد بود، بلکه در دورۀ غیبت هم راه یاری رساندن برای همه باز است؛ البته این به تناسب موقعیت افراد فرق می‌کند. برای مثال، یکی از راه‌های یاری امام زمان(ع) این است که دوستان آن حضرت زیاد شوند و این هدف مقدس از راه‌های گوناگون قابل دستیابی است؛ مثل زنده نگه داشتن یاد و نام امام زمان در محیط و جمع فامیل و دوستان و همسایگان، همچنین دور نگه داشتن دوستان و فامیل از بدی‌هایی مانند گناه و فساد که آنها را از امام زمان(ع) و دوستی آن حضرت جدا می‌کند. پس باید با روی خوش، نصیحت، دل‌سوزی و عمل‌کرد زیبا، در ساختن خود و دیگران گام برداشت و از امر به معروف و نهی از منکر خسته و آزرده نشد^[۹].
یاری عملی: باید با تهذیب نفس در حیطۀ فردی و یاری عالمان دینی در حیطه اجتماعی، به تحقق آرمان‌های امام عصر(ع) کمک کرد. امام صادق(ع) فرمود: «کسی که دوست دارد از یاران قائم(ع) باشد، پس منتظر بماند و به پرهیزکاری و روش‌های نیک خو بگیرد. اگر او بمیرد و بعد از او قائم(ع) قیام کند، برای او پاداش کسی خواهد بود که آن حضرت را درک کرده باشد. بنابراین (در عمل به دین)، جدیت و تلاش کنید؛ و ای گروهی که مورد عنایت و رحمت خدا هستید (پاداش الهی) گوارایتان باد!»^[۱۰] در فرازی از دعای ندبه آمده است: «(بار خدایا) ما را بر ادای حقوق او، سعی و کوشش در پیروی او و دوری از عصیان و سرکشی او، یاری فرما»^[۱۱].^[۱۲]

از راه‌های یاری امام زمان(ع) این است که وقتی دیگران شیعیان را دوست‌دار و مرید امام زمان(ع) می‌شناسند، آنها نباید کاری کنند که سبب نفرت دیگران از دین و پیشوایان دینی بشود، همان‌گونه که در روایات آمده است: «برای ما زینت باشید، نه مایه ننگ و زشتی»^[۱۳].^[۱۴]
در همین زمینه امام باقر(ع) فرمودند: «به خداوند سوگند من بوی شما و جان شماها را دوست می‌‌دارم پس شما هم مرا در این باره به پارسائی و کوشش در راه خدا کمک دهید و بدانید که به ولایت‏ ما نتوان رسید جز به پارسائی و کوشش»^[۱۵] ‏‏‏‏بر اساس این روایت، رعایت پرهیزکاری و پارسایی، یاری رساندن به ائمه(ع) است. همچنین در حدیث مفصلی امام صادق(ع) خطاب به زید شحّام می‌فرماید: «به هر کس از مردم که ببینی از من پیروی کنند و به گفتار من عمل کنند، سلام مرا برسان و من به شما سفارش کنم که نسبت به خدای عزّوجلّ تقوا داشته باشید، در دین خود پارسا باشید، در راه خدا کوشش کنید و شما را به راستگویی، امانت، طول دادن سجده و نیکی با همسایه سفارش می‌کنم؛ زیرا محمد(ص) همین دستورات را آورده است. هر که به شما امانتی سپرد، آن را به او پس بدهید، چه نیک رفتار باشد، چه بدکردار؛ زیرا رسول خدا(ص) دستور می‌داد که سوزن و نخ را نیز به صاحبش پس دهید، با فامیل خود پیوند داشته باشید، بر جنازه مرده‌هایشان حاضر شوید، بیمارانشان را عیادت کنید و حقوقشان را بپردازید؛ زیرا هر کس از شما که در دینش پارسا و راستگو باشد، امانت را به صاحبش برگرداند و اخلاقش با مردم خوب باشد؛ می‌گویند: او جعفری است و این مرا شاد می‌کند و از جانب او شاید در دل من آید و می‌گویند: این روش پسندیده جعفر بن محمد است»^[۱۶].
یاری کردن عملی امام زمان و سایر ائمه(ع) راه‌های عملی دیگری نیز دارد از جمله: نامگذاری فرزندان خود به نام آنان؛ فراگرفتن سخنان آنان و آموختن آنها به فرزندان، در شادی آنان شاد بودن و در غم آنان اندوهگین بودن، تجلیل از آنان، رفتن به زیارتشان و یاری رساندن به یاران آنان، پرهیز از انجام دادن هر کاری که سبب توهین و تحقیر آنان است، سرمایه‌گذاری در راه نشر فرهنگ ایشان^[۱۷].

پرسش مستقیم

برای یاری امام مهدی چه باید کرد؟ (پرسش)

جستارهای وابسته

منابع

قرائتی، محسن، جهت‌نما
مجتبی تونه‌ای، موعودنامه.
علی‌نوری، علی‌ رضا، فرهنگ مهدویت و انتظار
عالی، مسعود، مسأله مهدویت ۱
پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها

پانویس

با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:

↑ ر.ک: علی‌نوری، علی‌ رضا، فرهنگ مهدویت و انتظار، ص ۶۱.
↑ ر.ک: عالی، مسعود، مسأله مهدویت ۱، ص۲۳۶، ۲۳۸.
↑ «وَ لَوْ أَنَّ أَشْیَاعَنَا وَفَّقَهُمْ اللَّهُ لِطَاعَتِهِ عَلَی اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِی الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیْهِمْ لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْیُمْنُ بِلِقَائِنَا...»؛ طبرسی، الاحتجاج، ج۲، ص۴۹۹؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۵۳، ص۱۷۷.
↑ ر.ک: عالی، مسعود، مسأله مهدویت ۱، ص۲۳۶، ۲۳۸.
↑ «اللَّهُمَّ اجْعَلْنِی مِنْ أَنْصَارِهِ وَ أَعْوَانِهِ وَ الذَّابِّینَ عَنْهُ... وَ الْمُسْتَشْهَدِینَ بَیْنَ یَدَیْهِ»؛ المصباح للکفعمی، ص۵۵۱.
↑ ر.ک: عالی، مسعود، مسأله مهدویت ۱، ص۲۳۶، ۲۳۸.
↑ ر.ک: عالی، مسعود، مسأله مهدویت ۱، ص۲۳۶، ۲۳۸.
↑ ر.ک: علی‌نوری، علی‌ رضا، فرهنگ مهدویت و انتظار، ص ۶۱.
↑ ر.ک: پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ص ۴۲۶.
↑ «مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَکُونَ مِنْ أَصْحَابِ الْقَائِمِ فَلْیَنْتَظِرْ وَ لْیَعْمَلْ بِالْوَرَعِ وَ مَحَاسِنِ الْأَخْلَاقِ وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ فَإِنْ مَاتَ وَ قَامَ الْقَائِمُ بَعْدَهُ کَانَ لَهُ مِنَ الْأَجْرِ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ أَدْرَکَهُ فَجِدُّوا وَ انْتَظِرُوا هَنِیئاً لَکُمْ أَیَّتُهَا الْعِصَابَةُ الْمَرْحُومَةُ»، غیبت نعمانی، ص۲۰۰.
↑ "وَ أَعِنَّا عَلَی تَأْدِیَةِ حُقُوقِهِ إِلَیْهِ وَ الاجْتِهَادِ فِی طَاعَتِهِ وَ اجْتِنَابِ مَعْصِیَتِهِ".
↑ ر.ک: علی‌نوری، علی‌ رضا، فرهنگ مهدویت و انتظار، ص ۶۱.
↑ «کونوا لنا زینا و لا تکونوا علینا شینا»؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار ج ۶۵ ص ۱۵۱.
↑ ر.ک: قرائتی، محسن، جهت‌نما، ص ۷۹ - ۸۲؛ پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ص ۴۲۶.
↑ «وَ اللَّهِ‏ لَأُحِبُ‏ رِیَاحَکُمْ‏ وَ أَرْوَاحَکُمْ‏ فَأَعِینُونِی‏ عَلَی‏ ذَلِکَ‏ بِوَرَعٍ‏ وَ اجْتِهَادٍ وَ اعْلَمُوا أَنَ‏ وَلَایَتَنَا لَا تُنَالُ‏ إِلَّا بِالْوَرَعِ‏ وَ الِاجْتِهَادِ»؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی ج ۸ ص ۲۱۲
↑ «اقْرَأْ عَلی‏ مَنْ‏ تَری‏ أَنَّهُ‏ یُطِیعُنِی‏ مِنْهُمْ‏ وَ یَأْخُذُ بِقَوْلِیَ‏ السَّلَامَ‏، وَ أُوصِیکُمْ‏ بِتَقْوَی‏ اللَّهِ‏ عَزَّ وَ جَلَ‏، وَ الْوَرَعِ فِی دِینِکُمْ، وَ الِاجْتِهَادِ لِلَّهِ، وَ صِدْقِ الْحَدِیثِ، وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ، وَ طُولِ السُّجُودِ، وَ حُسْنِ الْجِوَارِ؛ فَبِهَذَا جَاءَ مُحَمَّدٌ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، أَدُّوا الْأَمَانَةَ إِلی‏ مَنِ ائْتَمَنَکُمْ عَلَیْهَا، بَرّاً أَوْ فَاجِراً، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ کَانَ یَأْمُرُ بِأَدَاءِ الْخَیْطِ، وَ الْمِخْیَطِ؛ صِلُوا عَشَائِرَکُمْ، وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ، وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ، وَ أَدُّوا حُقُوقَهُمْ؛ فَإِنَّ الرَّجُلَ مِنْکُمْ إِذَا وَرِعَ فِی دِینِهِ، وَ صَدَقَ الْحَدِیثَ، وَ أَدَّی الْأَمَانَةَ، وَ حَسُنَ خُلُقُهُ مَعَ النَّاسِ، قِیلَ: هذَا جَعْفَرِی‏‏‏‏‏‏»؛ کافی، ج۲، ص۶۳۶.
↑ ر.ک: قرائتی، محسن، جهت‌نما، ص ۷۹ ـ ۸۲.

[1] ر.ک: علی‌نوری، علی‌ رضا، فرهنگ مهدویت و انتظار، ص ۶۱.

[2] ر.ک: عالی، مسعود، مسأله مهدویت ۱، ص۲۳۶، ۲۳۸.

[3] «وَ لَوْ أَنَّ أَشْیَاعَنَا وَفَّقَهُمْ اللَّهُ لِطَاعَتِهِ عَلَی اجْتِمَاعٍ مِنَ الْقُلُوبِ فِی الْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ عَلَیْهِمْ لَمَا تَأَخَّرَ عَنْهُمُ الْیُمْنُ بِلِقَائِنَا...»؛ طبرسی، الاحتجاج، ج۲، ص۴۹۹؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۵۳، ص۱۷۷.

[4] ر.ک: عالی، مسعود، مسأله مهدویت ۱، ص۲۳۶، ۲۳۸.

[5] «اللَّهُمَّ اجْعَلْنِی مِنْ أَنْصَارِهِ وَ أَعْوَانِهِ وَ الذَّابِّینَ عَنْهُ... وَ الْمُسْتَشْهَدِینَ بَیْنَ یَدَیْهِ»؛ المصباح للکفعمی، ص۵۵۱.

[6] ر.ک: عالی، مسعود، مسأله مهدویت ۱، ص۲۳۶، ۲۳۸.

[7] ر.ک: عالی، مسعود، مسأله مهدویت ۱، ص۲۳۶، ۲۳۸.

[8] ر.ک: علی‌نوری، علی‌ رضا، فرهنگ مهدویت و انتظار، ص ۶۱.

[9] ر.ک: پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ص ۴۲۶.

[10] «مَنْ سَرَّهُ أَنْ یَکُونَ مِنْ أَصْحَابِ الْقَائِمِ فَلْیَنْتَظِرْ وَ لْیَعْمَلْ بِالْوَرَعِ وَ مَحَاسِنِ الْأَخْلَاقِ وَ هُوَ مُنْتَظِرٌ فَإِنْ مَاتَ وَ قَامَ الْقَائِمُ بَعْدَهُ کَانَ لَهُ مِنَ الْأَجْرِ مِثْلُ أَجْرِ مَنْ أَدْرَکَهُ فَجِدُّوا وَ انْتَظِرُوا هَنِیئاً لَکُمْ أَیَّتُهَا الْعِصَابَةُ الْمَرْحُومَةُ»، غیبت نعمانی، ص۲۰۰.

[11] "وَ أَعِنَّا عَلَی تَأْدِیَةِ حُقُوقِهِ إِلَیْهِ وَ الاجْتِهَادِ فِی طَاعَتِهِ وَ اجْتِنَابِ مَعْصِیَتِهِ".

[12] ر.ک: علی‌نوری، علی‌ رضا، فرهنگ مهدویت و انتظار، ص ۶۱.

[13] «کونوا لنا زینا و لا تکونوا علینا شینا»؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار ج ۶۵ ص ۱۵۱.

[14] ر.ک: قرائتی، محسن، جهت‌نما، ص ۷۹ - ۸۲؛ پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها، ص ۴۲۶.

[15] «وَ اللَّهِ‏ لَأُحِبُ‏ رِیَاحَکُمْ‏ وَ أَرْوَاحَکُمْ‏ فَأَعِینُونِی‏ عَلَی‏ ذَلِکَ‏ بِوَرَعٍ‏ وَ اجْتِهَادٍ وَ اعْلَمُوا أَنَ‏ وَلَایَتَنَا لَا تُنَالُ‏ إِلَّا بِالْوَرَعِ‏ وَ الِاجْتِهَادِ»؛ کلینی، محمد بن یعقوب، کافی ج ۸ ص ۲۱۲

[16] «اقْرَأْ عَلی‏ مَنْ‏ تَری‏ أَنَّهُ‏ یُطِیعُنِی‏ مِنْهُمْ‏ وَ یَأْخُذُ بِقَوْلِیَ‏ السَّلَامَ‏، وَ أُوصِیکُمْ‏ بِتَقْوَی‏ اللَّهِ‏ عَزَّ وَ جَلَ‏، وَ الْوَرَعِ فِی دِینِکُمْ، وَ الِاجْتِهَادِ لِلَّهِ، وَ صِدْقِ الْحَدِیثِ، وَ أَدَاءِ الْأَمَانَةِ، وَ طُولِ السُّجُودِ، وَ حُسْنِ الْجِوَارِ؛ فَبِهَذَا جَاءَ مُحَمَّدٌ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ، أَدُّوا الْأَمَانَةَ إِلی‏ مَنِ ائْتَمَنَکُمْ عَلَیْهَا، بَرّاً أَوْ فَاجِراً، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ کَانَ یَأْمُرُ بِأَدَاءِ الْخَیْطِ، وَ الْمِخْیَطِ؛ صِلُوا عَشَائِرَکُمْ، وَ اشْهَدُوا جَنَائِزَهُمْ، وَ عُودُوا مَرْضَاهُمْ، وَ أَدُّوا حُقُوقَهُمْ؛ فَإِنَّ الرَّجُلَ مِنْکُمْ إِذَا وَرِعَ فِی دِینِهِ، وَ صَدَقَ الْحَدِیثَ، وَ أَدَّی الْأَمَانَةَ، وَ حَسُنَ خُلُقُهُ مَعَ النَّاسِ، قِیلَ: هذَا جَعْفَرِی‏‏‏‏‏‏»؛ کافی، ج۲، ص۶۳۶.

[17] ر.ک: قرائتی، محسن، جهت‌نما، ص ۷۹ ـ ۸۲.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]