آیا زنان هم جزء یاران امام مهدی میباشند؟ (پرسش)
آیا زنان هم جزء یاران امام مهدی(ع) میباشند؟ یکی از پرسشهای مرتبط به بحث مهدویت است که میتوان با عبارتهای متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی مهدویت مراجعه شود.
آیا زنان هم جزء یاران امام مهدی میباشند؟ | |
---|---|
![]() | |
موضوع اصلی | بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت |
مدخل بالاتر | مهدویت / عصر ظهور امام مهدی / یاران امام مهدی / زنان از یاران امام مهدی |
مدخل اصلی | احبشیه |
عبارتهای دیگری از این پرسش
پاسخ جامع اجمالی
خراسانی | محمدی ریشهری | طاهری | موسوینسب | یوسفیان | سلیمیان | محمدی اشتهاردی | صمدی | رضوانی | تونهای | پژوهشگران مؤسسه آینده روشن |
سیره اهل بیت(ع) و حضور بانوان در عرصههای گوناگون
- از منظر اسلام، حضور زن در امور اجتماعی، یک مسئلۀ پذیرفته شده است. چنانکه حضرت زهرا(س) و زینب کبری(س) در امور اجتماعی و سیاسی حضور جدی داشتند؛ همچنین میان سپاهیان پیامبر اکرم(ص) و در سیرۀ جنگی حضرت امیر(ع)[۱]، زنان وظایفی را برعهده داشتند. در سیره امام زمان(ع) نیز که ادامه سیرۀ پیامبر و امام علی(ع) است، زنان حضور خواهند داشت[۲].
چهار گروه از بانوان در زمره یاران حضرت ولی عصر(ع)
- براساس روایات چهار گروه از زنان به اصحاب امام زمان(ع) ملحق میشوند:
- زنانی که در عصر ظهور زندگی میکنند: اولین گروه از زنانی که به محضر امام زمان میشتابند، کسانی هستند که در آن ایام زندگی میکنند و همانند دیگر یاران امام(ع) به هنگام ظهور، در مکه، خدمت امام(ع) میرسند. امام باقر(ع) فرمودند: «به خدا سوگند، سیصد و سیزده نفر میآیند که پنجاه نفر از این عده زن هستند که بدون هیچ قرار قبلی در مکه کنار یکدیگر جمع خواهند شد»...[۳].[۴] اما اینکه گفته شده در روایت واژۀ "رجل" به کار رفته و این بدان معناست که یاران خاص حضرت مردان هستند و زنان فقط همراه با اصحاب خاص هستند؛ باید دانست ممکن است استفاده از تعبیر مردان به دلیل کثرت آنان باشد[۵].
- زنان آسمانی: چهارصد بانوی برگزیده ای که خداوند برای حکومت جهانی حضرت ولی عصر(ع) در آسمان ذخیره کرده است و با ظهور آن حضرت همراه حضرت عیسی(ع) به زمین میآیند[۶]. آیا این زنان از امتهای پیشین هستند یا امت اسلامی زمان پیامبر(ص) و معصومین(ع)؟ چرا به آسمان برده شدهاند؟ و...، پرسشهایی است که در روایات در مورد آنها سخن گفته نشده است[۷].
- رجعت زنان: سومین گروه از یاوران حضرت بقیة الله(ع) زنانی هستند که خداوند به برکت ظهور امام زمان(ع) آنها را زنده خواهد کرد و بار دیگر به دنیا رجعت خواهند نمود. مفضل بن عمر از امام صادق(ع) روایت کرده است که فرمودند: «همراه قائم آل محمد(ص) سیزده زن خواهد بود». گفتم آنها را برای چه کاری میخواهد؟ فرمود: «برای مداوای مجروحان و برعهده گرفتن سرپرستی بیماران». عرض کردم: نام آنها را بفرمایید. فرمود: «قنواء دختر رشید هجری، ام ایمن، حبابه والبیه، سمیه مادر عمار یاسر، زبیده ام خالد احمسیه، ام سعید حنفیه، صیانه ماشطه، ام خالد جهنیه»[۸].[۹]
- رجعت بانوان پرهیزکاری که خود را با شرایط زندگی در حکومت مهدی آل محمد(ع) تطبیق میدهند؛ این نوع رجعت، مربوط به گروه خاصی نیست و هر بانویی خود را با خواستهها و شرایط زندگی در حکومت حضرت تطبیق دهد، ممکن است در آینده از رحمت خداوندی بهرهمند گشته، برای یاری امام زنده شود[۱۰].[۱۱]
وظیفۀ حساس زنان در دوران پیش از ظهور
- اکنون که حضور بانوان در زمره یاران اصلی امام عصر(ع) قطعی است؛ توجه به این نکته ضروری است که به رغم تأکید دین مقدس اسلام، زنان که در طول تاریخ از حقوق خویش محروم بوده و شخصیت آنان تحقیر شده است؛ در دوران حضرت، شخصیت واقعی خویش را باز مییابند[۱۲]. همچنین باید توجه داشت یاری رساندن زنان به حضرت، به جبهه جنگ منحصر نیست، بلکه امور فرهنگی، سیاسی، اجتماعی و تربیتی را نیز دربر میگیرد[۱۳]. لذا زنان بایستی ضمن بازشناسی توانمندیهای خویش، به شناخت دقیق اسلام بپردازند، تا شایستگی حضور در جبهۀ یاران را به دست آورند[۱۴].
پاسخها ودیدگاههای متفرقه
۱. حجت الاسلام و المسلمین خراسانی؛ |
---|
[[File:|100px|right|بندانگشتی|]]
|
آیتالله محمد جواد خراسانی، در کتاب «مهدی منتظر» در اینباره گفته است:
«حضرت باقر (ع) فرمود: "پنجاه زن همراه آن عده یعنی سیصد و سیزده تن خواهد بود"[۱۵]. و در "اثبات الهداة" حضرت صادق (ع) به مفضل فرمود: "با قائم (ع) سیزده زن خواهد بود". عرض کرد: "آنها چه میکنند؟" فرمود: "مداوای مجروحین و پرستاری مریضان میکنند چنانکه با پیامبر (ص) بودند"[۱۶]»[۱۷]. }}
۲. آیتالله ریشهری؛ |
---|
آیتالله محمد محمدی ریشهری، در کتاب «دانشنامهٔ امام مهدی» در اینباره گفته است:
«قیام جهانی و گسترده امام مهدی(ع)، همه آدمیان را در بر میگیرد و تمام اقشار جامعه را با خود همراه میکند. زنان نیز در این نهضت عمومی، نقش مهم و اثرگذاری دارند، تا آن جا که برخی گزارشها شمار یاران زن امام(ع)، را پنجاه تن دانستهاند[۱۸]. در یک حدیث، وظیفه اصلی این عده، مداوای مجروحان و مراقبت از بیماران دانسته شده است که در این صورت، قابل تشبیه به نقش زنان شرکت کننده در غزوات پیامبر(ص) مانند احد و جنگهای امام علی(ع) مانند صفین است[۱۹]. حدیث اخیر[۲۰]، برخی از این زنان قهرمان را نام برده است»[۲۱].
|
۳. حجت الاسلام و المسلمین طاهری؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین دکتر حبیبالله طاهری در کتاب «سیمای آفتاب» در اینباره گفتهاست:
|
۴. حجت الاسلام و المسلمین موسوینسب؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین سید جعفر موسوینسب، در کتاب «دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان» در اینباره گفته است:
«شکی نیست که زنان در انقلابها میتوانند نقش مؤثری را ایفا کنند و در انقلاب اسلامی ایران به تجربه ثابت شد که بانوان در عرصههای مختلف نقش اساسی را ایفا کردند و در صدر اسلام زنانی همچون حضرت خدیجه (س) و فاطمه (س) و زینب (س) نقش حساسی را ایفا نمودند و یقینا در انقلاب حضرت ولی عصر (ع) نیز چنین خواهد بود. طبق فرموده امام باقر (ع) از ۳۱۳ یاور امام زمان (ع) پنجاه نفر آنها را زنان تشکیل میدهند که در اولین فرصت در مکه خود را به امام عصر (ع) ملحق میکنند بدون وعده قبلی آمدن زنان همچون ابرهای پاییزی است که با حرکتی تند میآیند و در آن مرکز عبادی جمع میشوند[۲۶]. و در حدیث دیگری مفضل بن عمر میگوید: عدهای از زنان همراه حضرت مهدی (ع) میباشند که مجروحان را مداوا میکنند و از بیماران جنگی حضرت پرستاری میکنند همانند زنان زمان پیامبر (ص) که همدوش پیامبر (ص) در جنگها حاضر بودند[۲۷]. بنابراین زنان باید افتخار کنند و بدانند که میتوانند در کنار مردان نقش ایفا کنند و از یاران حضرت صاحب الزمان (ع) قرار گیرند و همچون زینب کبری مسؤولیتهای سنگین یک انسان کامل را داشته باشند و در بین ۳۱۳ نفر یاران امام زمان پنجاه زن ارزش ویژهای است برای بانوان و افتخاری بس عظیم»[۲۸]. |
۵. حجت الاسلام و المسلمین یوسفیان؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین دکتر مهدی یوسفیان، در کتاب «رخدادهای ظهور» در اینباره گفته است:
|
۶. حجت الاسلام و المسلمین سلیمیان؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین خدامراد سلیمیان، در کتاب «درسنامه مهدویت» در اینباره گفته است:
|
۷. حجت الاسلام و المسلمین محمدی اشتهاردی؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین محمد محمدی اشتهاردی، در کتاب «حضرت مهدی فروغ تابان ولایت» در اینباره گفته است:
«از امام باقر(ع) نقل شده، فرمود: "سوگند به خدا! سیصد و اندی نفر میآیند در میانشان ۵۰ نفر زن هستند، در مکه اجتماع میکنند بیآنکه قبلا وعده داده شده باشند، آمدنشان همچون ابرهای پاییزی است (که با حرکات تند میآیند و در آن مرکز جمع میگردند"[۳۴]. شکی نیست و به تجربه ثابت شده که زنان در انقلابها نقش مؤثر و تعیینکننده دارند، زنان هستند که جوانان رشید و سلحشور در دامان پاک خود میپرورانند و در پشت جبهه و خانهداری، پشتیبان محکم و خوب برای مردان میشوند، آنها میتوانند با تصمیم آهنین خود شهیدپرور باشند، آتش انقلاب را شعلهور سازند، و در کنار جبههها به پانسمان زخمیها بپردازند و نوازشگر انقلابیون شوند. در روایات آمده: پس از جنگ احد بدن حضرت علی(ع) پر از زخم شد، بهطوری که شصت مورد از بدن مولا علی(ع) بریدگی سخت پیدا کرد، پیامبر خدا (ص) دو زن بنام ام سلیم و ام عطیه را مأمور مداوا و پانسمان زخمهای بدن مبارک امام علی(ع) نمود، آنها طبق مأموریت به زخمبندی مشغول شدند، بعد گزارش دادند به قدری بدن حضرت علی(ع) پر از زخم شده که هر زخمی را میبندیم، در کنارش زخم دیگری شکافته میشود[۳۵]. و نیز در روایات آمده: پنجاه نفر از اصحاب (یاران خاص) حضرت قائم (ع) زن هستند[۳۶]. به این ترتیب؛ زنان نیز باید شخصیت و نیروی معنوی خود را بیابند و بدانند که میتوانند نقش سازندهای داشته باشند و از اصحاب امام مهدی(ع) گردند و در جبهههای سیاسی و نظامی شرکت و تلاش فعال نمایند و همچون زینب کبری(س) مسؤولیتهای سنگین یک انسان کامل را بدوش بکشند و رسالت خود را انجام دهند. به امید آن روز! به این حدیث نیز توجه کنید: مفضل گوید: امام صادق (ع) فرمود: "همراه مهدی (ع) سیزده زن هست. عرض کردم: این بانوان برای چه در کنار مهدی(ع) هستند؟ فرمود: اینها مجروحان را مداوا میکنند و از بیماران جنگی پرستاری مینمایند، چنانکه زنان در زمان پیامبر (ص) در جنگها این کارها را به عهده میگرفتند"[۳۷]. ضمنا ناگفته نماند که از کتاب خطبة البیان منسوب به امام علی(ع) آمده: نخستین کسی که از ۳۱۳ نفر به خدمت امام عصر(ع) میرسد، دو نفر بصری به نام علی و محارب، و شش نفر دیگر از ابدال به نام عبد الله هستند[۳۸]. و بالاخره در وصف یاران مهدی(ع)، از امام صادق (ع) به این مضمون آمده است: "آنچنان در برابر فرمانده کل قوا خبردار ایستادهاند که گویا مرغی بر سرشان است و تکان نمیخورند غذایشان تمام شده در عین حال آثار سجده در پیشانیشان پیداست، شیران روز و پارسایان شب هستند و قلبشان همچون پاره آهن محکم است. همراه آنها پرچمی است که جبرئیل (ع) در جنگ بدر برای پیامبر (ص) آورد ... پرچمی که تا یک ماه راه از چهار طرفش ترس را بر دشمنان مسلط میکند، از مکه بیرون نمیآید تا اینکه حلقهای در اطرافش باشند. شخصی پرسید: این حلقه از چند نفر تشکیل شده؟ امام صادق (ع) فرمود: از ده هزار نفر که جبرئیل(ع) در طرف راست و میکائیل(ع) در طرف چپ این حلقه هستند، سپس امام(ع) پرچم فتح را برافرازد و حرکت کند و در مشرق و مغرب کسی نماند جز اینکه از روی عناد بر آن پرچم لعنت کند"[۳۹]»[۴۰].
|
۸. حجت الاسلام و المسلمین صمدی؛ |
---|
حجت الاسلام و المسلمین قنبر علی صمدی، در کتاب «آخرین منجی» در اینباره گفته است:
«در برخی روایات از حضور عدهای از زنان در میان یاران حضرت مهدی (ع) خبر داده شده است. این تعداد، در بخشهای مربوط به بهداشت و درمان، انجام وظیفه خواهند کرد. البته تعداد آنان در روایات، متفاوت ذکر شده است. طبق روایت مفضل، سیزده نفر زن در میان اصحاب حضرت قائم (ع) حضور دارند که زخمیها را مداوا و بیماران را پرستاری میکنند. در این روایت، اسامی نه نفر از این زنان ذکر شده است. مفضل بن عمر از امام صادق (ع) نقل کرده است که فرمود: "سیزده زن همراه قائم خواهند بود. آنها زخمیها را مداوا و از بیماران پرستاری میکنند، همانگونه که در جنگهای رسول خدا (ص) زنانی بودند که این کار را انجام میدادند. عرض کردم آنان را برایم نام ببرید، حضرت اسامی برخی از آنان را یاد آور شد مانند: قنواء دختر رشید، ام ایمن، حبابه والبیه، سمیه مادر عمار یاسر، زبیده، ام خالد احمسیه، ام سعید حنفیه، صیانه ماشطه و ام خالد جهنیه"[۴۱]؛ در بعضی دیگر از روایات، از حضور پنجاه زن و در برخی دیگر از نقلها، عدد بیشتری ذکر شده است[۴۲]. جابر جعفی از امام باقر (ع) نقل کرده است که فرمود: "به خدا سوگند، سیصد و اندی نفر همراه مهدی (ع) خواهند بود که پنجاه نفر زن در میان آنان است. آنان بدون وعده قبلی در مکه گرد میآیند و مانند قطعههای ابر در فصل پائیز به هم میپیوندند"[۴۳]؛ در این روایت، ظاهر تعبیر "فِيهِمْ" نشان میدهد که این پنجاه زن نیز جزو سیصد و سیزده تن اصحاب خاص حضرتاند؛ اما کلمه "رَجُلًا" گویای مرد بودن یاران خاص است. لذا آن سیصد و سیزده نفر، ظاهراً فقط مردان هستند؛ چراکه در روایات دیگر نیز، در مورد آنان عبارت "رَجُلًا" به کار رفته است[۴۴] که میتواند قرینه باشد بر این که در این روایت نیز، مراد، همراهی پنجاه زن با اصحاب خاص است، نه اینکه آنان جزو سیصد و سیزده نفر هستند. از اینرو، شاید بتوان گفت که روایت منقول از امام باقر (ع) و روایات مشابه آن، ناظر به آن دسته از زنانی است که پس از قیام امام مهدی (ع) برای یاریرسانی و مشارکت در کارها، حضرت را همراهی میکنند و جزو یاران و دستگاه حضرت مهدی (ع) به شمار میروند»[۴۵].
|
۹. آقای رضوانی (پژوهشگر حوزه علمیه قم)؛ |
---|
آقای علی اصغر رضوانی، در کتاب «موعودشناسی و پاسخ به شبهات» در اینباره گفته است:
«مطابق برخی از روایات پنجاه نفری که از زنان در رکاب حضرت مهدی (ع) هستند از میان ۳۱۳ نفر یاران خاص حضرتند: جابر بن یزید جعفی ضمن حدیث مفصّلی از امام باقر(ع) در بیان برخی نشانههای ظهور نقل کرده که فرمود: "يَجِيءُ وَ اللَّهِ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا فِيهِمْ خَمْسُونَ امْرَأَةً يَجْتَمِعُونَ بِمَكَّةَ"[۴۶]. از کلمه فیهم که در روایت آمده استفاده میشود که این پنجاه زن از جمله ۳۱۳ نفرند. و تعبیر به رجلاً به جهت تغلیب است. همان گونه که در آیه تطهیر ضمیر کم که برای جمع مخاطب مذکر است به کار رفته و به طور حتم حضرت زهرا(ع) نیز مشمول آیه است و اگر مقصود امام(ع) از وجود آن پنجاه زن، همراهی آنان با آن ۳۱۳ نفر بود باید از تعبیر معهم استفاده میکرد، نه فیهم. و اگر اشکال شود که: پس چرا اسامی این پنجاه نفر در بین نام ۳۱۳ نفر نیامده است؟ در جواب گوییم: با مراجعه به روایاتی که اسامی یاران خاص حضرت را ذکر کردهاند پی میبریم که نام همه ۳۱۳ نفر نیامده است و لذا ممکن است بقیه آنان از زنان باشند که به جهت خاصی نام آنان برده نشده است. «از برخی روایات استفاده میشود که در میان اصحاب حضرت مهدی (ع) تعدادی زن نیز وجود دارد: نعمانی از امام باقر(ع) نقل کرده که فرمود: به خدا سوگند! سیصد و اندی خواهند آمد و پنجاه نفر زن نیز در میان آنان است[۴۷]. مفضل بن عمر میگوید: امام صادق (ع) فرمود: همراه حضرت قائم سیزده زن هستند. عرض کردم: آنان چه میکنند و چه نقشی خواهند داشت؟ حضرت فرمود: زخمیها را مداوا میکنند و از بیماران پرستاری مینمایند، همچنان که همراه رسول خدا(ص) بودند...[۴۸]»»[۴۹]. |
۱۰. مجتبی تونهای؛ |
---|
آقای مجتبی تونهای، در کتاب «موعودنامه» در اینباره گفته است:
حضور پنجاه زن در بین یاران امام؛ اولین گروه از زنانی که به محضر امام زمان میشتابند، آنهایند که در آن ایام میزیستهاند و همانند دیگر یاران امام(ع) به هنگام ظهور، در حرم امن الهی به خدمت امام(ع) میرسند. در اینباره دو روایت وجود دارد: روایت اول: امّ سلمه ضمن حدیثی درباره علایم ظهور، از پیامبر روایت کرده است که فرمود: در آن هنگام پناهندهای به حرم امن الهی پناه میآورد و مردم همانند کبوترانی که از چهار سمت به یک سو هجوم میبرند، به سوی او جمع میشوند تا اینکه در نزد آن حضرت سیصد و چهارده نفر گرد میآیند که برخی از آنان زن میباشند که بر هر جبار و جبارزادهای پیروز میشود[۵۲]. روایت دوم: جابر بن یزید جعفی، ضمن حدیث مفصلی از امام باقر (ع) در بیان برخی نشانههای ظهور نقل کرده که: به خدا سوگند، سیصد و سیزده نفر میآیند که پنجاه نفر از این عده زن هستند که بدون هیچ قرار قبلی در مکه کنار یکدیگر جمع خواهند شد. این است معنای آیه شریفه: "هرجا باشید خداوند همه شما را حاضر میکند. زیرا او بر هرکاری توانا است"[۵۳]. نکته شگفت در این دو روایت این است که میفرماید: سیصد و سیزده مرد گرد آیند که پنجاه نفر ایشان زن هستند!
زنان آسمانی؛ دسته دوم چهارصد بانوی برگزیده هستند که خداوند برای حکومت جهانی حضرت ولی عصر (ع) در آسمان ذخیره کرده است و با ظهور آن حضرت به همراه حضرت عیسی (ع) به زمین میآیند. ابو هریره از پیامبر (ص) روایت کرده که: عیسی بن مریم(ع) به همراه هشتصد مرد و چهار صد زن از بهترین و شایستهترین افراد روی زمین فرود خواهد آمد. آیا این زنان از امتهای پیشین هستند یا امت اسلامی زمان پیامبر (ص) و معصومین (ع)؛ یا از دورانهای مختلف؟ آنها از چه زمان و به چه علت به آسمان برده شدهاند و برای عهدهداری منصبی در حکومت حضرت میآیند یا برای مسایل دیگر؟ اینها پرسشهایی است که این حدیث از آنها چیزی نمیگوید. رجعت زنان؛ سومین گروه از یاوران حضرت بقیة الله (ع) زنانی هستند که خداوند به برکت ظهور امام زمان آنها را زنده خواهد کرد و بار دیگر به دنیا رجعت خواهند نمود. این گروه دو دستهاند: برخی با نام و نشان از زنده شدنشان خبر داده شده و برخی دیگر فقط از آمدنشان سخن به میان آمده است. در منابع معتبر اسلامی نام سیزده زن یاد میشود که به هنگام ظهور قائم آل محمد (ص) زنده خواهند شد و در لشکر امام زمان به مداوای مجروحان جنگی و سرپرستی بیماران خواهند پرداخت.
بانوان منتظر؛ چهارمین گروه یاوران امام زمان (ع) بانوان پرهیزکاری هستند که پیش از ظهور حضرت بقیة الله (ع) رحلت کردهاند. به ایشان گفته میشود: امام تو ظاهر گشته است، اگر مایلی میتوانی حضور داشته باشی. آنان نیز به اراده پروردگار زنده خواهند شد. رجعت زنان مربوط به گروه خاصی نیست و هربانویی خود را با خواستهها و شرایط زندگی در حکومت مهدی آل محمد (ع) تطبیق دهد، ممکن است در آینده از رحمت خداوندی بهرهمند گشته، برای یاری امام زنده شود. یکی از آن شرایط خواندن دعای عهد است که در فرد، نوعی آمادگی برای پذیرش حکومت آخرین ذخیره الهی ایجاد میکند[۵۶]»[۵۷].
|
۱۱. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن؛ |
---|
پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، در کتاب «مهدویت پرسشها و پاسخها» در اینباره گفتهاند:
«یاران امام زمان (ع) به دو گروه تقسیم میشوند:
نتیجه: میتوان گفت که با توجه به سیره نبوی و علوی، حضور زن در حکومت حضرت ولیعصر (ع) و در میان یاران آن حضرت، امری مسلم است؛ اما اینکه چه تعداد از آنان زن هستند و یا اینکه در جمع ۳۱۳ نفر یار اصلی حضرت چند نفرشان زن هستند، نمیتوان عدد مشخصی را بیان داشت، زیرا بعضی از روایاتی که تعداد تعیین کردهاند مثل روایت پنجاه نفر از حیث سند ضعیف به شمار میآیند. باید توجه داشت که یاری رساندن زنان به حضرت برخلاف آنچه متبادر به ذهن است به جبهه جنگ منحصر نیست، بلکه عرصههای مختلفی چون: حوزه فرهنگ و سیاست، امور اجتماعی و تربیتی را نیز دربر میگیرد. حوزههایی که در آنها میدان یاری برای زنان با حفظ کرامت زن، باز است و قطعاً زنان در حکومت حضرت میتوانند در این عرصهها نقش داشته باشند[۸۴]»[۸۵]. |
پرسشهای وابسته
منبعشناسی جامع مهدویت
پانویس
- ↑ داستان حضور زنی بهنام سوده حمدانی در جنگ صفین که رزمندگان را علیه معاویه تشویق میکرد.
- ↑ ر.ک. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسشها و پاسخها، ص ۴۲۳.
- ↑ «وَ یَجِیءُ وَ اللَّهِ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا فِیهِمْ خَمْسُونَ امْرَأَةً یَجْتَمِعُونَ بِمَکَّةَ عَلَی غَیْرِ مِیعَاد»؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۲۲۳؛ نعمانی، محمد بن ابراهیم، الغیبه، ص ۲۷۹.
- ↑ ر.ک. تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۳۸۴؛ خراسانی، محمد جواد، مهدی منتظر، ص ۲۶۵؛ محمدی ریشهری، محمد، دانشنامهٔ امام مهدی، ج۸، ص ۳۶۸؛ طاهری، حبیبالله، سیمای آفتاب، ص ۲۳۸ ـ ۲۳۹؛ موسوینسب، سید جعفر، دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج۲، ص۱۴۵، ۱۴۶؛ یوسفیان، مهدی، رخدادهای ظهور، ص ۳۳؛ سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ج۳، ص ۲۱۰ ـ ۲۱۱؛ محمدی اشتهاردی، محمد، حضرت مهدی فروغ تابان ولایت، ص ۱۴۶ – ۱۴۸؛ صمدی، قنبر علی، آخرین منجی، ص۲۲۰ -۲۲۱؛ رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص۵۹۳، ۵۹۴؛ پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسشها و پاسخها، ص ۴۲۳.
- ↑ ر.ک. صمدی، قنبر علی، آخرین منجی، ص۲۲۰ -۲۲۱؛ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۳۸۴؛ رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص۵۹۳، ۵۹۴.
- ↑ ابو هریره از پیامبر(ص) روایت کرده که: «عیسی بن مریم(ع) به همراه هشتصد مرد و چهار صد زن از بهترین و شایستهترین افراد روی زمین فرود خواهد آمد».
- ↑ ر.ک. تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۳۸۴.
- ↑ «عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ(ع) یَقُولُ: یُکَرُّ مَعَ الْقَائِمِ(ع) ثَلَاثَ عَشْرَةَ امْرَأَةً. قُلْتُ: وَ مَا یَصْنَعُ بِهِنَّ؟ قَالَ: یُدَاوِینَ الْجَرْحَی، وَ یَقُمْنَ عَلَی الْمَرْضَی، کَمَا کَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ(ص). قُلْتُ: فَسَمِّهِنَّ لِی. فَقَالَ: الْقِنْوَاءُ بِنْتُ رُشَیْدٍ، وَ أُمُّ أَیْمَنَ، وَ حَبَابَةُ الْوَالِبِیَّةُ، وَ سُمَیَّةُ أُمُّ عَمَّارِ بْنِ یَاسِرٍ، وَ زُبَیْدَةُ، وَ أُمُّ خَالِدٍ الْأَحْمَسِیَّةُ، وَ أُمُّ سَعِیدٍ الْحَنَفِیَّةُ، وَ صُبَانَةُ الْمَاشِطَةُ، وَ أُمُّ خَالِدٍ الْجُهَنِیَّةُ»؛ طبری، محمد بن جریر، دلائل الإمامة، ص۲۵۹؛ حرعاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداة، ج۳، ص۵۷۵؛؟؟؟، ص ۲۹۸، ح ۱۶۰۷.
- ↑ ر.ک. تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۳۸۴؛ خراسانی، محمد جواد، مهدی منتظر، ص ۲۶۵؛ محمدی ریشهری، محمد، دانشنامهٔ امام مهدی، ج۸، ص ۳۶۸؛ طاهری، حبیبالله، سیمای آفتاب، ص ۲۳۸ ـ ۲۳۹؛ موسوینسب، سید جعفر، دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج۲، ص۱۴۵، ۱۴۶؛ محمدی اشتهاردی، محمد، حضرت مهدی فروغ تابان ولایت، ص ۱۴۶ ـ ۱۴۸؛ صمدی، قنبر علی، آخرین منجی، ص۲۲۰ -۲۲۱؛ رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص۵۹۳، ۵۹۴؛ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۳۸۴؛ پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسشها و پاسخها، ص ۴۲۳.
- ↑ نشریه موعود، شماره ۲۷، ص ۷۵.
- ↑ ر.ک. تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۳۸۴.
- ↑ ر.ک. سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ج۳، ص ۲۱۰ - ۲۱۱.
- ↑ ر.ک. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن، مهدویت پرسشها و پاسخها، ص ۴۲۳.
- ↑ ر.ک. سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ج۳، ص ۲۱۰ - ۲۱۱.
- ↑ معجم احادیث الامام المهدی، ج ۵، ۲۱، ح ۱۴۵۲.
- ↑ اثباة الهداة، ج ۳، ۵۷۵، ح ۷۲۵.
- ↑ خراسانی، محمد جواد، مهدی منتظر، ص ۲۶۵.
- ↑ ر.ک: ص ۲۹۸، ح ۱۶۰۸.
- ↑ ر.ک: ص ۲۹۸، ح ۱۶۰۷.
- ↑ ر.ک: ص ۲۹۸، ح ۱۶۰۷.
- ↑ محمدی ریشهری، محمد، دانشنامهٔ امام مهدی، ج۸، ص ۳۶۸.
- ↑ سوگند به خدا سیصد و اندی نفر مرد میآیند در میانشان پنجاه نفر زن هستند، در مکه اجتماع میکنن بیآنکه قبلاً وعده داده باشند، آمدنشان همچون ابرهای پاییزی است که با حرکات تند میآیند و در آن مرکز جمع میشوند؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۲۲۳.
- ↑ اثبات الهدی، ج ۷، ص ۱۵۰ و ص ۱۷۱.
- ↑ المیزان، ج ۴، ص ۶۹، به نقل از: اصول کافی.
- ↑ طاهری، حبیبالله، سیمای آفتاب، ص ۲۳۸ - ۲۳۹.
- ↑ بحار، ج ۵۲، ص ۲۲۳۲.
- ↑ اثبات الهدى، ج ۷، ص ۱۵۰ و ص ۱۷۱.
- ↑ موسوینسب، سید جعفر، دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج۲، ص۱۴۵، ۱۴۶.
- ↑ "وَ یجیءُ وَ اللَّهِ ثلاثمائه وَ بُضْعِهِ عَشَرَ رَجُلًا فیهم خَمْسُونَ أُمَرَائِهِ "؛ معجم احادیث امام مهدی، ج۵، ص۲۰،ح ۱۴۵۲.
- ↑ یوسفیان، مهدی، رخدادهای ظهور، ص ۳۳.
- ↑ "وَ اللَّهُ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا فِيهِمْ خَمْسُونَ امْرَأَةٍ يَجْتَمِعُونَ بِمَكَّةَ عَلَى غَيْرِ مِيعَادُ قزعا كَقَزَعِ الْخَرِيفِ يَتْبَعُ بَعْضُهُمْ بَعْضاً "؛ محمد بن مسعود عیاشی، تفسیر العیاشی، ج۱، ص۶۴.
- ↑ محمد حکیمی، عصر زندگی، ص۷۵ ۷۶ (با تصرف).
- ↑ سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ج۳، ص ۲۱۰ - ۲۱۱.
- ↑ "وَ يَجِيءُ وَ اللَّهِ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا فِيهِمْ خَمْسُونَ امْرَأَةً يَجْتَمِعُونَ بِمَكَّةَ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ قَزَعاً كَقَزَعِ الْخَرِيف "؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۲۳.
- ↑ تفسیر المیزان، ج ۴، ص ۶۹، به نقل از اصول کافی.
- ↑ المجالس السنیه، ج ۵، ص ۵۵۱.
- ↑ اثبات الهداة، ج ۷، ص ۱۵۰؛ ۱۷۱.
- ↑ الاوائل، ص ۳۳.
- ↑ بحار الانوار، ج ۵۲ ص ۳۶۷؛ اثبات الهداة، ج ۷ ص ۸۸؛ گویا اشاره به شرقیهای طرفدار کمونیسم و غربیهای طرفدار کاپیتالیسم؛ که با این پرچم مخالفت میکنند؛ میباشد.
- ↑ محمدی اشتهاردی، محمد، حضرت مهدی فروغ تابان ولایت، ص ۱۴۶ - ۱۴۸.
- ↑ "عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ، قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (ع) يَقُولُ: يُكَرُّ مَعَ الْقَائِمِ(ع) ثَلَاثَ عَشْرَةَ امْرَأَةً. قُلْتُ: وَ مَا يَصْنَعُ بِهِنَّ؟ قَالَ: يُدَاوِينَ الْجَرْحَى، وَ يَقُمْنَ عَلَى الْمَرْضَى، كَمَا كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ(ص). قُلْتُ: فَسَمِّهِنَّ لِي. فَقَالَ: الْقِنْوَاءُ بِنْتُ رُشَيْدٍ، وَ أُمُّ أَيْمَنَ، وَ حَبَابَةُ الْوَالِبِيَّةُ، وَ سُمَيَّةُ أُمُّ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، وَ زُبَيْدَةُ، وَ أُمُّ خَالِدٍ الْأَحْمَسِيَّةُ، وَ أُمُّ سَعِيدٍ الْحَنَفِيَّةُ، وَ صُبَانَةُ الْمَاشِطَةُ، وَ أُمُّ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّةُ"؛ دلائل الإمامة، ص۲۵۹؛ اثبات الهداة، ج۳، ص۵۷۵.
- ↑ ر.ک: الملاحم و الفتن، ص۱۵۱.
- ↑ "وَ يَجِيءُ وَ اللَّهِ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَ بِضْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا فِيهِمْ خَمْسُونَ امْرَأَةً يَجْتَمِعُونَ بِمَكَّةَ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ قَزَعاً كَقَزَعِ الْخَرِيفِ يَتْبَعُ بَعْضُهُمْ بَعْضاً "؛ بحار الانوار، ج۵۲، ص۲۴۲ و ۳۰۱؛ معجم احادیث الامام المهدی (ع)، ج۵، ص۲۱.
- ↑ ر.ک: بحار الانوار، ج۵۳، ص۳۰۷.
- ↑ صمدی، قنبر علی، آخرین منجی، ص220 -221
- ↑ «به خدا سوگند! سیصد و بالاتر از ده نفر میآیند که پنجاه نفر از این عده زن هستند و در مکه کنار یکدیگر جمع خواهند شد...» مجمع الزوائد، ج ۷، ص ۳۱۵؛ معجم الإمام مهدی (ع)، ج ۱، ص ۵۰۰
- ↑ الغیبه، نعمانی، ص ۲۷۹
- ↑ دلائل الامامه، ص ۲۵۹؛ اثبات الهداه، ج ۳، ص ۷۵
- ↑ رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص۵۹۳، ۵۹۴.
- ↑ بیان الائمّه، ج ۳، ص ۳۳۸ (به نقل از چشماندازى به حکومت مهدى، طبسى، ص ۶۹).
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۷۲.
- ↑ معجم احادیث الامام المهدی، ج ۱، ص ۵۰۰.
- ↑ همان.
- ↑ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۲۳.
- ↑ دلائل الامامة، ص ۳۱۴.
- ↑ نشریه موعود، شماره ۲۷، ص ۷۵.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۳۸۴.
- ↑ تنقیح المقال، ج ۳، ص ۷۰.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۳۷۵.
- ↑ اسد الغابه، ج ۵، ص ۴۸۱.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۴۰۹.
- ↑ ریاحین الشریعه، ج ۵، ص ۱۵۳؛ خصائص فاطمیه، ص ۳۴۳.
- ↑ منهاج الدموع، ص ۹۳.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۴۶۳.
- ↑ سفینة البحار، ج ۲، ص ۵۲۲؛ اعیان الشیعه، ج ۳۲، ص ۶؛ چشماندازی به حکومت مهدی (ع)، ص ۷۵.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص ۵۶۹.
- ↑ بیان الائمه، ج ۳، ص ۳۳۸ (به نقل از چشماندازی به حکومت مهدی (ع)، طبسی، ص ۶۹.).
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص ۷۵۴.
- ↑ دلائل الإمامة، ص ۲۵۹؛ اثبات الهداة، ج ۳، ص ۷۵.
- ↑ معارف و معاریف، ج ۲، ص ۴۱۳.
- ↑ مصنف عبدالرزاق، ج ۴، ص ۳۰۹؛ الإصابة، ج ۴، ص ۴۳۲.
- ↑ معارف و معاریف، ج ۲، ص ۴۱۴.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص ۱۲۰.
- ↑ تنقیح المقال، ج ۲۳، ص ۷۵.
- ↑ کافی، ج ۱، ص ۳۴۶؛ تنقیح المقال، ج ۳، ص ۷۵؛ چشماندازی به حکومت مهدی (ع)، نجم الدین طبسی، ص ۷۴.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص ۲۶۶.
- ↑ جریر طبری، دلائل الامامه، ص ۲۵۹؛ اثبات الهداة، ج ۳، ص ۷۵. چاپ علمیه قم به نقل از چشماندازی به حکومت امام مهدی (ع)، نجمالدین طبسی
- ↑ همان
- ↑ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۲۳
- ↑ ابن حماد، کتاب فتن، ص ۱۵۱، نسخه خطی به نقل از چشماندازی به حکومت امام مهدی (ع)، نجمالدین طبسی
- ↑ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۲۳، ح ۸۷
- ↑ دلائل الامامه، ص ۴۸۴، ح ۴۸۱. مانند قنوای دختر رشید هجری، سمیه مادر عمار، ام ایمن پرستار پیامبر (ص)، حبابه از یاران ائمه (ع) و ...
- ↑ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۶۷، ح ۱۵۲
- ↑ برای مطالعه ابتدایی، نک: حبیباللّه طاهری، سیمای آفتاب؛ نجمالدین طبسی، چشماندازی به حکومت مهدی (ع)؛ برای تحقیق بیشتر، نک: کمال الدین، نعمانی، الغیبة، بحار الانوار، دلائل الامامه طبری، اثبات الهداة حر العاملی
- ↑ مهدویت پرسشها و پاسخها، ص ۴۲۳.