خطبه امام سجاد در شام: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
جز (جایگزینی متن - 'منتخب الاثر،' به 'منتخب الاثر،')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{خرد}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام سجاد | عنوان مدخل  = خطبه امام سجاد در شام | مداخل مرتبط = [[خطبه امام سجاد در شام در معارف مهدویت]] - [[خطبه امام سجاد در شام در معارف دعا و زیارات]] | پرسش مرتبط  = }}
{{مهدویت}}
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون [[امام مهدی]]{{ع}} است. "'''امام مهدی'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[امام مهدی در قرآن]] | [[امام مهدی در حدیث]] | [[امام مهدی در کلام اسلامی]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام مهدی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


==مقدمه==
یکی از آثار به جای مانده از [[امام سجاد]] {{ع}}، '''[[خطبه]] ایشان در [[مسجد]] [[شام]]''' است، بعد از آنکه خطیب درباری برعلیه [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} و [[امام حسین]] {{ع}} صحبت کرد، امام سجاد {{ع}} خطبه‌ای ایراد کرد و برای [[مردم]] روشنگری کرد.
*[[امام سجاد]] {{ع}} در فرازی از خطبه معروف خود در مسجد جامع شام و در حضور یزید بن [[معاویه]]، نقش اساسی امام و حجّت خدا را بیان فرموده و از [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} یاد کرده است: "خدای تبارک و تعالی، به ما علم، حلم، شجاعت، سخاوت، و محبت در دل‌های مؤمنان را عطا فرموده است. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} از ماست. وصی‌ او علی المرتضی، حمزه سید الشهداء، جعفر طیار، دو سبط‍‌ این امّت (حسن و حسین) و مهدی این امّت از ماست"<ref>[[منتخب الاثر (کتاب)|منتخب الاثر]]، ص ۱۷۲.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۳۰۰.</ref>.


== پرسش‌های وابسته ==
== مقدمه ==
از [[امام علی بن الحسین]] {{ع}}، غیر از [[صحیفه سجادیه]]، آثار ارزشمند دیگری در میراث مکتوب [[شیعه]] وجود دارد. این آثار در قالب [[دعا]] و [[مناجات]] و همچنین [[روایات]] کوتاه و بلند، گنجینه‌ای گران‌بها و منبعی غنی در شناخت معارف دینی به شمار می‌رود. [[رساله حقوق]]، [[دعای ابوحمزه ثمالی]]، [[مناجات خمس عشر]]، [[زیارت امین‌الله]] و خطبه امام سجاد در شام از جمله این معارف ارجمند است<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «دیگر آثار امام سجاد»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۲۶.</ref>.


== خطبه امام سجاد در شام ==
وقتی کاروان اسرای [[کربلا]] وارد شام شد [[اهل‌بیت]] را به [[زندان]] بردند. [[یزید]]، [[امام زین‌العابدین]] {{ع}} را به [[مسجد]] فرا خواند و خطیبی را‌ طلبیده و به بالای [[منبر]] فرستاد. آن [[خطیب]] به [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} و [[امام حسین]] {{ع}} بسیار [[ناسزا]] گفت و در مقابل، [[معاویه]] و یزید را [[مدح]] بسیار کرد. امام سجاد {{ع}} ندا کرد و فرمود: "ای خطیب! برای [[خشنودی]] مخلوق خدا را به [[خشم]] آوردی؛ جای خود را در [[جهنم]] مهیا بدان". پس از آن حضرت از [[یزید]] رخصت طلبید که بالای [[منبر]] برود و مطالبی بیان کند که موجب [[خشنودی]] [[خداوند]] و [[اجر]] حاضران گردد. با [[اصرار]] حاضران یزید اجازه داد و [[امام]] شروع به [[سخنرانی]] کرد.


==منابع==
آن حضرت پس از [[حمد]] و [[ثنای الهی]] و [[درود]] و [[صلوات بر پیامبر]] {{صل}} و [[اهل بیت]] او {{عم}} خطبه‌ای در نهایت [[فصاحت]] و [[بلاغت]] ادا کرد که باعث سرازیر شدن [[اشک]] از چشم‌های حاضران می‌شد<ref>جلاء‌العیون، ص۷۳۹؛ منتهی‌الآمال، ص۷۷۴.</ref>.
* [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|مجتبی تونه‌ای]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]


==پانویس==
در واقع این سخنرانی در آن فضای تاریک، جرقه [[روشنگری]] در مورد [[قیام امام حسین]] {{ع}} و پرده‌برداری از ماهیت [[زشت]] [[حکومت اموی]] بود. به [[گواهی]] [[تاریخ]] پس از [[سخنان امام]] یکی از [[دانشمندان یهود]] که در مجلس حاضر بود در مورد [[امام سجاد]] {{ع}} [[پرسش]] کرد و یزید او را معرفی نمود. پس از آنکه معلوم شد [[جوان]] سخنران نوه [[پیامبر اسلام]] است، آن عالم [[یهودی]] به شدت بر یزید [[اعتراض]] کرد تا جایی که یزید [[دستور]] داد او را با توهین و ضرب و شتم از مجلس بیرون کنند<ref>جلاء‌العیون، ص۷۴۱ و ۷۴۲.</ref>.
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}
{{امام مهدی}}


در این سخنرانی حضرت به معرفی پدران گرامی‌اش و ذکر [[فضایل]] آنها می‌پردازد تا جایی که یزید از [[شورش]] [[مردم]] به [[هراس]] می‌افتد و به [[مؤذن]] خویش دستور می‌دهد که با گفتن [[اذان]] [[کلام امام]] را [[قطع]] کند<ref>جلاء‌العیون، ص۷۳۹-۷۴۱.</ref>.


[[رده:امام مهدی]]
[[خطبه امام]] این‌گونه آغاز می‌شود: "ای مردم خداوند به ما شش [[خصلت]] [[عطا]] فرموده و ما را به هفت ویژگی بر دیگران [[فضیلت]] بخشیده است. به ما [[علم]]، [[بردباری]]، [[سخاوت]]، فصاحت، [[شجاعت]] و [[محبت]] در [[قلوب]] [[مؤمنین]] را ارزانی داشت. اوست که ما را بر دیگران [[برتری]] داد، به اینکه [[پیامبر]] بزرگ [[اسلام]] [[محمد]] {{صل}} و [[صدّیق]] ([[امام علی]] {{ع}} و طیّار ([[جعفر طیار]] [[برادر]] [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} و [[شیر خدا]] و شیر رسولش ([[حمزه]]) و دو [[سبط]] این [[امت]] ([[امام حسن]] و [[حسین]] {{عم}} از ما هستند"<ref>جلاء‌العیون، ص۷۴۰.</ref>.<ref>[[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «دیگر آثار امام سجاد»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص ۲۳۰.</ref>
[[رده:خطبه امام سجاد]]
 
[[رده:مدخل موعودنامه]]
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[فضل‌الله خالقیان|خالقیان، فضل‌الله]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «دیگر آثار امام سجاد»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']]
{{پایان منابع}}
 
== پانویس ==
{{پانویس}}
 
{{واقعه کربلا}}
 
[[رده:امام سجاد]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۶ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۱:۱۷

یکی از آثار به جای مانده از امام سجاد (ع)، خطبه ایشان در مسجد شام است، بعد از آنکه خطیب درباری برعلیه امیرالمؤمنین (ع) و امام حسین (ع) صحبت کرد، امام سجاد (ع) خطبه‌ای ایراد کرد و برای مردم روشنگری کرد.

مقدمه

از امام علی بن الحسین (ع)، غیر از صحیفه سجادیه، آثار ارزشمند دیگری در میراث مکتوب شیعه وجود دارد. این آثار در قالب دعا و مناجات و همچنین روایات کوتاه و بلند، گنجینه‌ای گران‌بها و منبعی غنی در شناخت معارف دینی به شمار می‌رود. رساله حقوق، دعای ابوحمزه ثمالی، مناجات خمس عشر، زیارت امین‌الله و خطبه امام سجاد در شام از جمله این معارف ارجمند است[۱].

خطبه امام سجاد در شام

وقتی کاروان اسرای کربلا وارد شام شد اهل‌بیت را به زندان بردند. یزید، امام زین‌العابدین (ع) را به مسجد فرا خواند و خطیبی را‌ طلبیده و به بالای منبر فرستاد. آن خطیب به امیرالمؤمنین (ع) و امام حسین (ع) بسیار ناسزا گفت و در مقابل، معاویه و یزید را مدح بسیار کرد. امام سجاد (ع) ندا کرد و فرمود: "ای خطیب! برای خشنودی مخلوق خدا را به خشم آوردی؛ جای خود را در جهنم مهیا بدان". پس از آن حضرت از یزید رخصت طلبید که بالای منبر برود و مطالبی بیان کند که موجب خشنودی خداوند و اجر حاضران گردد. با اصرار حاضران یزید اجازه داد و امام شروع به سخنرانی کرد.

آن حضرت پس از حمد و ثنای الهی و درود و صلوات بر پیامبر (ص) و اهل بیت او (ع) خطبه‌ای در نهایت فصاحت و بلاغت ادا کرد که باعث سرازیر شدن اشک از چشم‌های حاضران می‌شد[۲].

در واقع این سخنرانی در آن فضای تاریک، جرقه روشنگری در مورد قیام امام حسین (ع) و پرده‌برداری از ماهیت زشت حکومت اموی بود. به گواهی تاریخ پس از سخنان امام یکی از دانشمندان یهود که در مجلس حاضر بود در مورد امام سجاد (ع) پرسش کرد و یزید او را معرفی نمود. پس از آنکه معلوم شد جوان سخنران نوه پیامبر اسلام است، آن عالم یهودی به شدت بر یزید اعتراض کرد تا جایی که یزید دستور داد او را با توهین و ضرب و شتم از مجلس بیرون کنند[۳].

در این سخنرانی حضرت به معرفی پدران گرامی‌اش و ذکر فضایل آنها می‌پردازد تا جایی که یزید از شورش مردم به هراس می‌افتد و به مؤذن خویش دستور می‌دهد که با گفتن اذان کلام امام را قطع کند[۴].

خطبه امام این‌گونه آغاز می‌شود: "ای مردم خداوند به ما شش خصلت عطا فرموده و ما را به هفت ویژگی بر دیگران فضیلت بخشیده است. به ما علم، بردباری، سخاوت، فصاحت، شجاعت و محبت در قلوب مؤمنین را ارزانی داشت. اوست که ما را بر دیگران برتری داد، به اینکه پیامبر بزرگ اسلام محمد (ص) و صدّیق (امام علی (ع) و طیّار (جعفر طیار برادر امیرالمؤمنین (ع) و شیر خدا و شیر رسولش (حمزه) و دو سبط این امت (امام حسن و حسین (ع) از ما هستند"[۵].[۶]

منابع

پانویس

  1. خالقیان، فضل‌الله، مقاله «دیگر آثار امام سجاد»، دانشنامه صحیفه سجادیه، ص ۲۲۶.
  2. جلاء‌العیون، ص۷۳۹؛ منتهی‌الآمال، ص۷۷۴.
  3. جلاء‌العیون، ص۷۴۱ و ۷۴۲.
  4. جلاء‌العیون، ص۷۳۹-۷۴۱.
  5. جلاء‌العیون، ص۷۴۰.
  6. خالقیان، فضل‌الله، مقاله «دیگر آثار امام سجاد»، دانشنامه صحیفه سجادیه، ص ۲۳۰.