انواع آمادگی برای ظهور: تفاوت میان نسخهها
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-==پانویس== +== پانویس ==)) |
(←پانویس) |
||
| (۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{مهدویت}} | {{مهدویت}} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
*[[آمادگی برای ظهور]] مستلزم انتظاری خوب و [[شایسته]] است<ref>ر.ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. رسیدن به مرحلهای از [[تاریخ]] که در آن همۀ [[انسانها]] زیر یک [[پرچم]] گردآیند و کشمکشها و بازیهای خطرناک [[سیاسی]] و استعمارگری از بین برود، احتیاج به آمادگیهای عمومی دارد<ref>ر.ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref>. یکی از مهمترین رازهای [[غیبت امام مهدی]]{{ع}} نبود [[آمادگی]] در جامعۀ انسانی است<ref>ر.ک. [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]]، ص۲۲۳ ـ ۲۲۶.</ref>. علاوه بر [[نشانههای ظهور]]، شرایط و بایستههایی برای [[تحقق ظهور]] لازم است<ref>ر.ک. [[رحیم کارگر|کارگر، رحیم]]؛ [[مهدویت دوران ظهور (کتاب)|مهدویت دوران ظهور]]، صص۲۳ ـ ۲۶، ۳۳ ـ ۳۷.</ref>. | * [[آمادگی برای ظهور]] مستلزم انتظاری خوب و [[شایسته]] است<ref>ر. ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. رسیدن به مرحلهای از [[تاریخ]] که در آن همۀ [[انسانها]] زیر یک [[پرچم]] گردآیند و کشمکشها و بازیهای خطرناک [[سیاسی]] و استعمارگری از بین برود، احتیاج به آمادگیهای عمومی دارد<ref>ر. ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref>. یکی از مهمترین رازهای [[غیبت امام مهدی]] {{ع}} نبود [[آمادگی]] در جامعۀ انسانی است<ref>ر. ک. [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]]، ص۲۲۳ ـ ۲۲۶.</ref>. علاوه بر [[نشانههای ظهور]]، شرایط و بایستههایی برای [[تحقق ظهور]] لازم است<ref>ر. ک. [[رحیم کارگر|کارگر، رحیم]]؛ [[مهدویت دوران ظهور (کتاب)|مهدویت دوران ظهور]]، صص۲۳ ـ ۲۶، ۳۳ ـ ۳۷.</ref>. | ||
===آمادگیهای [[تحقق ظهور]]=== | === آمادگیهای [[تحقق ظهور]] === | ||
*برخی از آمادگیهای [[قبل از ظهور]] عبارتند از: | * برخی از آمادگیهای [[قبل از ظهور]] عبارتند از: | ||
====[[آمادگی فکری]] و [[فرهنگی]] برای [[حکومت عدل جهانی]]==== | ==== [[آمادگی فکری]] و [[فرهنگی]] برای [[حکومت عدل جهانی]] ==== | ||
*[[آمادگی فکری]] و [[فرهنگی]]: اصلیترین [[حکمت]] تأخیر در [[قیام مهدوی]]، فراهم نشدن زمینۀ [[فرهنگی]] در سطح جهانی برای تحقق آن است<ref>ر.ک. باقریزاده اشعری، محمد، از امام مهدی بیشتر بدانیم، ص۱۲۹، ۱۳۰.</ref>. حالت [[انتظار]] حالت [[آمادگی]] است؛ [[آمادگی فکری]] و روحی و داشتن برنامه برای رسیدن به [[هدف]]<ref>ر.ک. [[سید جعفر موسوینسب|موسوینسب، سید جعفر]]؛ [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ج۲، ص۱۱۸، ۱۱۹.</ref>. یعنی سطح افکار [[مردم]] [[جهان]] چنان بالا [[رود]] که بدانند مثلاً تفاوت رنگ و زبان و سرزمین نمیتواند [[بشر]] را از هم جدا سازد<ref>ر.ک. [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص۷۹، ۸۰؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]]، ص۲۲۳- ۲۲۶؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref>. بیتردید، تحقق [[حکومت جهانی]] مستلزم پذیرش عمومی انسانهاست. وقتی قومیتها و تعصبات ملی بر اذهان [[مردم]] [[حاکم]] است، آنها هرگز نمیتوانند جهانی [[فکر]] کرده، از وابستگیهای گروهی رهایی یابند<ref>ر.ک. [[غلام رضا بهروزی لک|بهروزی لک، غلام رضا]]، [[حکومت جهانی حضرت مهدی (مقاله)|حکومت جهانی حضرت مهدی]]، ص ۳۳۷ ـ ۳۴۳.</ref>. چنانچه در [[قرآن کریم]] [[شایستگی]] و صلاحیت افراد شرط آن [[انقلاب]] بیان شده است<ref>سوره انبیاء آیه ۱۰۵. | * [[آمادگی فکری]] و [[فرهنگی]]: اصلیترین [[حکمت]] تأخیر در [[قیام مهدوی]]، فراهم نشدن زمینۀ [[فرهنگی]] در سطح جهانی برای تحقق آن است<ref>ر. ک. باقریزاده اشعری، محمد، از امام مهدی بیشتر بدانیم، ص۱۲۹، ۱۳۰.</ref>. حالت [[انتظار]] حالت [[آمادگی]] است؛ [[آمادگی فکری]] و روحی و داشتن برنامه برای رسیدن به [[هدف]]<ref>ر. ک. [[سید جعفر موسوینسب|موسوینسب، سید جعفر]]؛ [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ج۲، ص۱۱۸، ۱۱۹.</ref>. یعنی سطح افکار [[مردم]] [[جهان]] چنان بالا [[رود]] که بدانند مثلاً تفاوت رنگ و زبان و سرزمین نمیتواند [[بشر]] را از هم جدا سازد<ref>ر. ک. [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص۷۹، ۸۰؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]]، ص۲۲۳- ۲۲۶؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref>. بیتردید، تحقق [[حکومت جهانی]] مستلزم پذیرش عمومی انسانهاست. وقتی قومیتها و تعصبات ملی بر اذهان [[مردم]] [[حاکم]] است، آنها هرگز نمیتوانند جهانی [[فکر]] کرده، از وابستگیهای گروهی رهایی یابند<ref>ر. ک. [[غلام رضا بهروزی لک|بهروزی لک، غلام رضا]]، [[حکومت جهانی حضرت مهدی (مقاله)|حکومت جهانی حضرت مهدی]]، ص ۳۳۷ ـ ۳۴۳.</ref>. چنانچه در [[قرآن کریم]] [[شایستگی]] و صلاحیت افراد شرط آن [[انقلاب]] بیان شده است<ref>سوره انبیاء آیه ۱۰۵. </ref>: «ما در [[زبور]] نوشتیم که [[بندگان]] [[شایسته]] و صلاحیت دار ما [[قدرت]] [[زمین]] را به دست میگیرند».<ref>ر. ک. [[ابراهیم امینی|امینی، ابراهیم]]، [[دادگستر جهان (کتاب)|دادگستر جهان]]، ص۲۴۱؛ [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]؛ [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]] {{ع}}، ص۱۰۰؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref> | ||
*یکی از ویژگیهای [[منتظِر]]، [[شناخت]] و [[معرفت]] نسبت به [[امام زمان]]{{ع}} و ویژگیها و ابعاد وجودی ایشان و اندیشیدن در کلمات و [[اوامر]] [[حضرت]] و تأمل در [[حکمت]] [[نامهها]] و [[نشانهها]] و [[علائم ظهور]] و شگفتی ولادت و حیات او، همچنین دانستن سبب و [[حکمت غیبت]] پر رمز و [[راز]] [[حضرت]] است. [[شناخت]] آن [[حضرت]] از دو راه ممکن است: [[معرفت]] [[علمی]] و [[شناخت قلبی]] و روحی<ref>ر.ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. | * یکی از ویژگیهای [[منتظِر]]، [[شناخت]] و [[معرفت]] نسبت به [[امام زمان]] {{ع}} و ویژگیها و ابعاد وجودی ایشان و اندیشیدن در کلمات و [[اوامر]] [[حضرت]] و تأمل در [[حکمت]] [[نامهها]] و [[نشانهها]] و [[علائم ظهور]] و شگفتی ولادت و حیات او، همچنین دانستن سبب و [[حکمت غیبت]] پر رمز و [[راز]] [[حضرت]] است. [[شناخت]] آن [[حضرت]] از دو راه ممکن است: [[معرفت]] [[علمی]] و [[شناخت قلبی]] و روحی<ref>ر. ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. | ||
====[[آمادگی]] [[اجتماعی]]==== | ==== [[آمادگی]] [[اجتماعی]] ==== | ||
*[[آمادگی]] [[اجتماعی]]<ref>ر.ک. [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص۷۹، ۸۰؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]]، ص۲۲۳ ـ ۲۲۶؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref>: خسته شدن از [[ظلم و ستم]]، عدالتطلبی<ref>ر.ک. [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص۷۹، | * [[آمادگی]] [[اجتماعی]]<ref>ر. ک. [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص۷۹، ۸۰؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]]، ص۲۲۳ ـ ۲۲۶؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref>: خسته شدن از [[ظلم و ستم]]، عدالتطلبی<ref>ر. ک. [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص۷۹، ۸۰؛ [[غلام رضا بهروزی لک|بهروزی لک، غلام رضا]]، [[حکومت جهانی حضرت مهدی (مقاله)|حکومت جهانی حضرت مهدی]]، ص ۳۳۷ ـ ۳۴۳.</ref> و مأیوس شدن از حل مشکلات به وسیلۀ نظامات موجود. [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند<ref>مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۴۴. </ref>: «تا همۀ اصناف [[مردم]] به [[حکومت]] نرسند [[حضرت مهدی]] [[قیام]] نمیکند برای اینکه وقتی حکومتش را تشکیل داد کسی نگوید اگر ما هم به [[حکومت]] میرسیدیم با [[عدالت]] [[رفتار]] میکردیم».<ref>ر. ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref> [[مردم]] باید به اندازهای از رشد و [[آگاهی]] برسند که بدانند ایدهها و مکاتب ساختۀ [[فکر]] محدود [[انسانها]] و حکومتهایی که بر پایۀ این ایدئولوژیها به وجود میآیند، نمیتوانند [[بشر]] را از گرداب [[تباهی]] [[نجات]] دهند؛ بلکه تنها در سایۀ [[حکومت]] و [[حاکمیت]] مردی آسمانی و پیشوای [[عادل]] [[الهی]]، میتوانند طعم [[زندگی]] خوب انسانی را به دست آورند<ref>ر. ک. [[مهدی یوسفیان|یوسفیان، مهدی]]؛ [[شرایط ظهور (کتاب)|شرایط ظهور]]، ص ۴۴ ـ ۵۱.</ref>. | ||
====[[آمادگی]] برای [[خدمت]] گذاری==== | ==== [[آمادگی]] برای [[خدمت]] گذاری ==== | ||
*[[آمادگی برای خدمتگزاری]]: از [[امام صادق]]{{ع}} [[نقل]] شده میفرمایند: «اگر دوران او را [[درک]] میکردم همه روزهای زندگیم را در [[خدمت]] به او میگذراندم».<ref>{{متن حدیث|"لَوْ أَدْرَکْتُهُ لَخَدَمْتُهُ أَیَّامَ حَیَاتِی"}}، مجلسی، محمد باقر، بحار، ج ۵۱، ص ۱۴۸.</ref> وقتی [[پیامبران]] و [[امامان]] در [[خدمت به امام زمان]] پیشتاز هستند وقتی [[امام صادق]]{{ع}} آرزوی [[خدمت]] به ایشان را دارد و [[حضرت عیسی]] {{ع}} از [[آسمان]] فرود میآید تا او را [[یاری]] کند!!! [[وظیفه]] [[شیعیان]] [[منتظر]] در [[خدمت]] به ساحت [[مقدس]] او چقدر است؟ برخی از مظاهر [[آمادگی]] عبارتند از: | * [[آمادگی برای خدمتگزاری]]: از [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] شده میفرمایند: «اگر دوران او را [[درک]] میکردم همه روزهای زندگیم را در [[خدمت]] به او میگذراندم».<ref>{{متن حدیث|"لَوْ أَدْرَکْتُهُ لَخَدَمْتُهُ أَیَّامَ حَیَاتِی"}}، مجلسی، محمد باقر، بحار، ج ۵۱، ص ۱۴۸.</ref> وقتی [[پیامبران]] و [[امامان]] در [[خدمت به امام زمان]] پیشتاز هستند وقتی [[امام صادق]] {{ع}} آرزوی [[خدمت]] به ایشان را دارد و [[حضرت عیسی]] {{ع}} از [[آسمان]] فرود میآید تا او را [[یاری]] کند!!! [[وظیفه]] [[شیعیان]] [[منتظر]] در [[خدمت]] به ساحت [[مقدس]] او چقدر است؟ برخی از مظاهر [[آمادگی]] عبارتند از: | ||
#تحصیل [[شناخت]] صفت و [[آداب]] و ویژگیهای آن جناب و تداوم درخواست [[معرفت]] آن [[حضرت]]؛ | # تحصیل [[شناخت]] صفت و [[آداب]] و ویژگیهای آن جناب و تداوم درخواست [[معرفت]] آن [[حضرت]]؛ | ||
#تشکیل مجالس ذکر [[مناقب]] و [[فضایل]] آن [[حضرت]]؛ | # تشکیل مجالس ذکر [[مناقب]] و [[فضایل]] آن [[حضرت]]؛ | ||
#سعی در [[خدمت]] کردن به آن [[حضرت]]؛ | # سعی در [[خدمت]] کردن به آن [[حضرت]]؛ | ||
#تصمیم قلبی بر [[یاری]] کردن آن جناب در زمان حضور و [[ظهور]] او؛ | # تصمیم قلبی بر [[یاری]] کردن آن جناب در زمان حضور و [[ظهور]] او؛ | ||
#[[تهذیب نفس]]؛ و... <ref>ر.ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. | # [[تهذیب نفس]]؛ و... <ref>ر. ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. | ||
====آمادگیهای تکنولوژی و ارتباطی==== | ==== آمادگیهای تکنولوژی و ارتباطی ==== | ||
*آمادگیهای تکنولوژی و ارتباطی: برای رسیدن به [[تکامل]] [[اجتماعی]] و جهانی آکنده از [[صلح]] و [[عدالت]]، وجود صنایع پیشرفته نه تنها مزاحم [[حکومت]] عادلانه جهانی نیست، بلکه شاید بدون آن وصول به چنین هدفی محال باشد<ref>ر.ک. [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص۷۹، ۸۰؛ [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]؛ [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]]{{ع}}، | * آمادگیهای تکنولوژی و ارتباطی: برای رسیدن به [[تکامل]] [[اجتماعی]] و جهانی آکنده از [[صلح]] و [[عدالت]]، وجود صنایع پیشرفته نه تنها مزاحم [[حکومت]] عادلانه جهانی نیست، بلکه شاید بدون آن وصول به چنین هدفی محال باشد<ref>ر. ک. [[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص۷۹، ۸۰؛ [[ناصر مکارم شیرازی|مکارم شیرازی، ناصر]]؛ [[حکومت جهانی مهدی (کتاب)|حکومت جهانی مهدی]] {{ع}}، ص۸۲؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[پرسمان مهدویت (کتاب)|پرسمان مهدویت]]، ص۲۲۳- ۲۲۶؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم؛ [[غلام رضا بهروزی لک|بهروزی لک، غلام رضا]]، [[حکومت جهانی حضرت مهدی (مقاله)|حکومت جهانی حضرت مهدی]]، ص ۳۳۷ ـ ۳۴۳.</ref>. | ||
====آمادگیهای فردی==== | ==== آمادگیهای فردی ==== | ||
*آمادگیهای فردی: یکی از شرایط [[قیام جهانی]] وجود [[یاران]] فدارکار، آشنای با اهداف و [[معتقد]] به [[امام]] و [[دین]] و آمادۀ هر گونه [[فداکاری]] تا آخرین لحظه است<ref>ر.ک. [[رحیم کارگر|کارگر، رحیم]]؛ [[مهدویت دوران ظهور (کتاب)|مهدویت دوران ظهور]]، صص۲۳-۲۶، ۳۳ ـ ۳۷.</ref>. [[حکومت جهانی]] قبل از هر چیز [[نیازمند]] عناصر آماده و باارزش انسانی است تا بتواند بار سنگین [[اصلاحات]] وسیع را به دوش بکشد. [[امام صادق]]{{ع}} میفرمایند<ref>ر.ک. نعمانی، الغیبه، ص۳۰۷؛ حر عاملی، اثبات الهداه، ج۳، ص۵۴۸. </ref>: «[[امام زمان]]{{ع}} [[ظهور]] نمیکند، مگر آنکه تعداد آنان به ده هزار نفر برسد».<ref>ر.ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref> به [[یقین]] وقتی [[انسان]] نسبت به [[امام زمان]] [[معرفت]] پیدا کند و اهداف و آرمانهای او را بفهمد خود را برای عملی کردن اهداف [[امام زمان]] آماده میسازد و [[خشنودی]] او را به [[خشنودی]] خویش ترجیح داده و سعی میکند سرباز خوبی برای آن [[حضرت]] باشد<ref>ر.ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. [[اطاعت]] از [[دستورات]] [[امام زمان]]{{ع}} در واقع [[اطاعت]] از [[خداوند متعال]] است و [[مخالفت]] با او [[مخالفت]] با [[خداوند]] است<ref>ر.ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. [[تبعیت]] از آرمانهای [[موعود]] و تخلق به [[اخلاق پسندیده]] از نمودهای آن است<ref>ر.ک. [[سید جعفر موسوینسب|موسوینسب، سید جعفر]]؛ [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ج۲، ص۱۱۸، ۱۱۹.</ref>. | * آمادگیهای فردی: یکی از شرایط [[قیام جهانی]] وجود [[یاران]] فدارکار، آشنای با اهداف و [[معتقد]] به [[امام]] و [[دین]] و آمادۀ هر گونه [[فداکاری]] تا آخرین لحظه است<ref>ر. ک. [[رحیم کارگر|کارگر، رحیم]]؛ [[مهدویت دوران ظهور (کتاب)|مهدویت دوران ظهور]]، صص۲۳-۲۶، ۳۳ ـ ۳۷.</ref>. [[حکومت جهانی]] قبل از هر چیز [[نیازمند]] عناصر آماده و باارزش انسانی است تا بتواند بار سنگین [[اصلاحات]] وسیع را به دوش بکشد. [[امام صادق]] {{ع}} میفرمایند<ref>ر. ک. نعمانی، الغیبه، ص۳۰۷؛ حر عاملی، اثبات الهداه، ج۳، ص۵۴۸. </ref>: «[[امام زمان]] {{ع}} [[ظهور]] نمیکند، مگر آنکه تعداد آنان به ده هزار نفر برسد».<ref>ر. ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref> به [[یقین]] وقتی [[انسان]] نسبت به [[امام زمان]] [[معرفت]] پیدا کند و اهداف و آرمانهای او را بفهمد خود را برای عملی کردن اهداف [[امام زمان]] آماده میسازد و [[خشنودی]] او را به [[خشنودی]] خویش ترجیح داده و سعی میکند سرباز خوبی برای آن [[حضرت]] باشد<ref>ر. ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. [[اطاعت]] از [[دستورات]] [[امام زمان]] {{ع}} در واقع [[اطاعت]] از [[خداوند متعال]] است و [[مخالفت]] با او [[مخالفت]] با [[خداوند]] است<ref>ر. ک. [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.</ref>. [[تبعیت]] از آرمانهای [[موعود]] و تخلق به [[اخلاق پسندیده]] از نمودهای آن است<ref>ر. ک. [[سید جعفر موسوینسب|موسوینسب، سید جعفر]]؛ [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ج۲، ص۱۱۸، ۱۱۹.</ref>. | ||
====[[آمادگی نظامی]]==== | ==== [[آمادگی نظامی]] ==== | ||
*[[آمادگی نظامی]]: [[مسلمان]] باید همیشه [[آمادگی نظامی]] و نیروی سلحشوری داشته باشد، تا به هنگام طلوع طلایع [[حق]]، به صف پیکارگران رکاب [[مهدی]]{{ع}} بپیوندد و در آن [[نبرد]] بزرگ [[حق]] و [[باطل]]، حماسه آفریند و [[کمک]] رساند. [[امام صادق]]{{ع}} در این زمینه میفرماید<ref>ر.ک. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص ۳۶۶.</ref>: «باید هر یک از شما برای [[خروج قائم]] {{ع}} اسلحه تهیه کند، اگر چه یک نیزه».<ref>ر.ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref>. | * [[آمادگی نظامی]]: [[مسلمان]] باید همیشه [[آمادگی نظامی]] و نیروی سلحشوری داشته باشد، تا به هنگام طلوع طلایع [[حق]]، به صف پیکارگران رکاب [[مهدی]] {{ع}} بپیوندد و در آن [[نبرد]] بزرگ [[حق]] و [[باطل]]، حماسه آفریند و [[کمک]] رساند. [[امام صادق]] {{ع}} در این زمینه میفرماید<ref>ر. ک. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص ۳۶۶.</ref>: «باید هر یک از شما برای [[خروج قائم]] {{ع}} اسلحه تهیه کند، اگر چه یک نیزه».<ref>ر. ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.</ref>. | ||
==پرسش مستقیم== | == پرسش مستقیم == | ||
* [[انواع آمادگی برای ظهور کدامند؟ (پرسش)]] | * [[انواع آمادگی برای ظهور کدامند؟ (پرسش)]] | ||
== پرسشهای وابسته == | |||
{{پرسمان انتظار فرج}} | {{پرسمان انتظار فرج}} | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۲: | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||
[[رده:امام مهدی]] | |||
[[رده: | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۴، ساعت ۰۸:۰۹
مقدمه
- آمادگی برای ظهور مستلزم انتظاری خوب و شایسته است[۱]. رسیدن به مرحلهای از تاریخ که در آن همۀ انسانها زیر یک پرچم گردآیند و کشمکشها و بازیهای خطرناک سیاسی و استعمارگری از بین برود، احتیاج به آمادگیهای عمومی دارد[۲]. یکی از مهمترین رازهای غیبت امام مهدی (ع) نبود آمادگی در جامعۀ انسانی است[۳]. علاوه بر نشانههای ظهور، شرایط و بایستههایی برای تحقق ظهور لازم است[۴].
آمادگیهای تحقق ظهور
- برخی از آمادگیهای قبل از ظهور عبارتند از:
آمادگی فکری و فرهنگی برای حکومت عدل جهانی
- آمادگی فکری و فرهنگی: اصلیترین حکمت تأخیر در قیام مهدوی، فراهم نشدن زمینۀ فرهنگی در سطح جهانی برای تحقق آن است[۵]. حالت انتظار حالت آمادگی است؛ آمادگی فکری و روحی و داشتن برنامه برای رسیدن به هدف[۶]. یعنی سطح افکار مردم جهان چنان بالا رود که بدانند مثلاً تفاوت رنگ و زبان و سرزمین نمیتواند بشر را از هم جدا سازد[۷]. بیتردید، تحقق حکومت جهانی مستلزم پذیرش عمومی انسانهاست. وقتی قومیتها و تعصبات ملی بر اذهان مردم حاکم است، آنها هرگز نمیتوانند جهانی فکر کرده، از وابستگیهای گروهی رهایی یابند[۸]. چنانچه در قرآن کریم شایستگی و صلاحیت افراد شرط آن انقلاب بیان شده است[۹]: «ما در زبور نوشتیم که بندگان شایسته و صلاحیت دار ما قدرت زمین را به دست میگیرند».[۱۰]
- یکی از ویژگیهای منتظِر، شناخت و معرفت نسبت به امام زمان (ع) و ویژگیها و ابعاد وجودی ایشان و اندیشیدن در کلمات و اوامر حضرت و تأمل در حکمت نامهها و نشانهها و علائم ظهور و شگفتی ولادت و حیات او، همچنین دانستن سبب و حکمت غیبت پر رمز و راز حضرت است. شناخت آن حضرت از دو راه ممکن است: معرفت علمی و شناخت قلبی و روحی[۱۱].
آمادگی اجتماعی
- آمادگی اجتماعی[۱۲]: خسته شدن از ظلم و ستم، عدالتطلبی[۱۳] و مأیوس شدن از حل مشکلات به وسیلۀ نظامات موجود. امام صادق (ع) فرمودند[۱۴]: «تا همۀ اصناف مردم به حکومت نرسند حضرت مهدی قیام نمیکند برای اینکه وقتی حکومتش را تشکیل داد کسی نگوید اگر ما هم به حکومت میرسیدیم با عدالت رفتار میکردیم».[۱۵] مردم باید به اندازهای از رشد و آگاهی برسند که بدانند ایدهها و مکاتب ساختۀ فکر محدود انسانها و حکومتهایی که بر پایۀ این ایدئولوژیها به وجود میآیند، نمیتوانند بشر را از گرداب تباهی نجات دهند؛ بلکه تنها در سایۀ حکومت و حاکمیت مردی آسمانی و پیشوای عادل الهی، میتوانند طعم زندگی خوب انسانی را به دست آورند[۱۶].
آمادگی برای خدمت گذاری
- آمادگی برای خدمتگزاری: از امام صادق (ع) نقل شده میفرمایند: «اگر دوران او را درک میکردم همه روزهای زندگیم را در خدمت به او میگذراندم».[۱۷] وقتی پیامبران و امامان در خدمت به امام زمان پیشتاز هستند وقتی امام صادق (ع) آرزوی خدمت به ایشان را دارد و حضرت عیسی (ع) از آسمان فرود میآید تا او را یاری کند!!! وظیفه شیعیان منتظر در خدمت به ساحت مقدس او چقدر است؟ برخی از مظاهر آمادگی عبارتند از:
- تحصیل شناخت صفت و آداب و ویژگیهای آن جناب و تداوم درخواست معرفت آن حضرت؛
- تشکیل مجالس ذکر مناقب و فضایل آن حضرت؛
- سعی در خدمت کردن به آن حضرت؛
- تصمیم قلبی بر یاری کردن آن جناب در زمان حضور و ظهور او؛
- تهذیب نفس؛ و... [۱۸].
آمادگیهای تکنولوژی و ارتباطی
- آمادگیهای تکنولوژی و ارتباطی: برای رسیدن به تکامل اجتماعی و جهانی آکنده از صلح و عدالت، وجود صنایع پیشرفته نه تنها مزاحم حکومت عادلانه جهانی نیست، بلکه شاید بدون آن وصول به چنین هدفی محال باشد[۱۹].
آمادگیهای فردی
- آمادگیهای فردی: یکی از شرایط قیام جهانی وجود یاران فدارکار، آشنای با اهداف و معتقد به امام و دین و آمادۀ هر گونه فداکاری تا آخرین لحظه است[۲۰]. حکومت جهانی قبل از هر چیز نیازمند عناصر آماده و باارزش انسانی است تا بتواند بار سنگین اصلاحات وسیع را به دوش بکشد. امام صادق (ع) میفرمایند[۲۱]: «امام زمان (ع) ظهور نمیکند، مگر آنکه تعداد آنان به ده هزار نفر برسد».[۲۲] به یقین وقتی انسان نسبت به امام زمان معرفت پیدا کند و اهداف و آرمانهای او را بفهمد خود را برای عملی کردن اهداف امام زمان آماده میسازد و خشنودی او را به خشنودی خویش ترجیح داده و سعی میکند سرباز خوبی برای آن حضرت باشد[۲۳]. اطاعت از دستورات امام زمان (ع) در واقع اطاعت از خداوند متعال است و مخالفت با او مخالفت با خداوند است[۲۴]. تبعیت از آرمانهای موعود و تخلق به اخلاق پسندیده از نمودهای آن است[۲۵].
آمادگی نظامی
- آمادگی نظامی: مسلمان باید همیشه آمادگی نظامی و نیروی سلحشوری داشته باشد، تا به هنگام طلوع طلایع حق، به صف پیکارگران رکاب مهدی (ع) بپیوندد و در آن نبرد بزرگ حق و باطل، حماسه آفریند و کمک رساند. امام صادق (ع) در این زمینه میفرماید[۲۶]: «باید هر یک از شما برای خروج قائم (ع) اسلحه تهیه کند، اگر چه یک نیزه».[۲۷].
پرسش مستقیم
پرسشهای وابسته
- معنای انتظار چیست؟ (پرسش)
- منظور از انتظار به معنای عام چیست؟ (پرسش)
- منظور از انتظار به معنای خاص چیست؟ (پرسش)
- ارکان انتظار چیست؟ (پرسش)
- عناصر و اجزاء انتظار چیستند؟ (پرسش)
- هدف از انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- انتظار فرج چه ضرورتی دارد؟ (پرسش)
- آیا مسئله انتظار قابل تحقق است؟ (پرسش)
- جایگاه انتظار در مکاتب فکری غیر دینی چیست؟ (پرسش)
- نقش انتظار در حرکت توحیدی چیست؟ (پرسش)
- انواع انتظار چیست؟ (پرسش)
- شدت انتظار شخص منتظر چگونه در آرزوها و دعاهای او تجلی پیدا میکند؟ (پرسش)
- لوازم انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه اهل سنت درباره انتظار چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه آیین بودا درباره انتظار چیست؟ (پرسش)
- آیا جنیان در انتظار منجی موعود هستند؟ (پرسش)
- آیا فرشتگان در انتظار منجی موعود هستند؟ (پرسش)
- چرا گفته میشود امام مهدی منتظر ظهور است؟ (پرسش)
- دلایل انتظار فرج و امید به آینده چیست؟ (پرسش)
- آیا شیعیان در امر انتظار عجول و شتابزده هستند؟ (پرسش)
- آیا مسئله انتظار سبب فراگیری ظلم و ستم میشود؟ (پرسش)
- آیا مسئله انتظار سبب تعطیلی احکام اسلامی میشود؟ (پرسش)
- آیا اندیشه انتظار موعود در امتهای پیشین بوده است؟ (پرسش)
- آیا انتظار در میان ادیان و ملل گوناگون سابقهای دارد؟ (پرسش)
- منشأ نگاه عامیانه به ظهور منجی چیست؟ (پرسش)
- آفات نگاه عامیانه به ظهور منجی چیست؟ (پرسش)
- گونههای احادیث درباره انتظار چیستند؟ (پرسش)
- نمادهای انتظار چیستند؟ (پرسش)
- آیا دعای ندبه از نمادهای انتظار است؟ چرا؟ (پرسش)
- آیا دعای عهد از نمادهای انتظار است؟ چرا؟ (پرسش)
- آیا زیارت آل یاسین از نمادهای انتظار است؟ چرا؟ (پرسش)
- آیا مسجد جمکران از نمادهای انتظار است؟ چرا؟ (پرسش)
- آیا مسجد کوفه از نمادهای انتظار است؟ چرا؟ (پرسش)
- آیا مسجد صعصعه از نمادهای انتظار است؟ چرا؟ (پرسش)
- آیا مسجد سهله از نمادهای انتظار است؟ چرا؟ (پرسش)
- آیا عید نیمه شعبان از نمادهای انتظار است؟ چرا؟ (پرسش)
- آیا روز جمعه از نمادهای انتظار است؟ چرا؟ (پرسش)
- چرا کسانی که انتظار امام مهدی را میکشیدهاند بعد از ظهور به مخالفت با ایشان برمیخیزند؟ (پرسش)
- ویژگیهای اعتراض به وضع موجود در راستای انتظار امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- شیوه ابراز اعتراض به وضع موجود در راستای انتظار امام مهدی چگونه است؟ (پرسش)
- منظور از عمومیت انتظار چیست؟ (پرسش)
- مبانی اشتیاق به فرج چیست؟ (پرسش)
- چگونه میتوان انتظار را در جامعه ترویج داد؟ (پرسش)
- آیا مراد از انتظار تنها انتظار قلبی است؟ (پرسش)
- منظور از انتظار، انتظار فردی است یا انتظار امت؟ (پرسش)
- منظور از انتظار امام و امت چیست؟ (پرسش)
- شرایط انتظار واقعی چیست؟ (پرسش)
- انتظار عملی به چه معناست؟ (پرسش)
- آیا انتظار مذهب اعتراض است؟ (پرسش)
- آیا انتظار به معنای گوشهگیری و احتراز است؟ (پرسش)
- آیا انتظار فرج مورد اتفاق همه مسلمین است؟ (پرسش)
- مسئولیت اجتماعی مسلمین درباره انتظار چیست؟ (پرسش)
- کاملترین شکل انتظار عملی برای مقدمه ظهور امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- انتظار فرج با سرنوشت بشریت چه پیوندی دارد؟ (پرسش)
- مقصود از انتظار مسیحا چیست؟ (پرسش)
- منظور از انتظار ویرانگر چیست؟ (پرسش)
- منظور از انتظار سازنده چیست؟ (پرسش)
- منظور از انتظار مسئولانه چیست؟ (پرسش)
- منظور از انتظار غیر مسئولانه چیست؟ (پرسش)
- انواع برداشت از انتظار چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه شیعه درباره انتظار چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه آیین زرتشت درباره انتظار چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه آیین هندو درباره انتظار چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه یهود درباره انتظار چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه مسیحیت درباره انتظار چیست؟ (پرسش)
- برداشتهای نادرست از انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- علت برداشتهای انحرافی از انتظار چیست؟ (پرسش)
- آیا انتظار امام مهدی واجب است؟ (پرسش)
- عوامل ایجاد کننده انتظار چیستند؟ (پرسش)
- لوازم تعریف انتظار چیست؟ (پرسش)
- نقطه مقابل انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- رابطه انتظار با شدت گرفتاریها چیست؟ (پرسش)
- امام مهدی منتظر چه چیزی است؟ (پرسش)
- آیا انتظار فرج باید با قصد قربت باشد؟ (پرسش)
- مراتب انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- رابطه محبت با انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- بالاترین درجه انتظار فرج امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- مشاهده وقوع ظلم در زمین چگونه انتظار فرج را در مؤمن تشدید میکند؟ (پرسش)
- چه رابطهای میان انتظار فرج و ایمان وجود دارد؟ (پرسش)
- انتظار منجی در ادوار مختلف دعوتهای الهی چه معنایی داشته است؟ (پرسش)
- اندیشه انتظار موعود در اسلام چگونه است؟ (پرسش)
- آیا انتظار فرج افضل الاعمال است؟ (پرسش)
- انتظار فرج چیست و چرا بهترین عمل خوانده شده است؟ (پرسش)
- برداشتهای نادرست از انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- آیا مکاتب فلسفی نیز انتظار فرج را امری ارزشی میدانند؟ (پرسش)
- آیا در کتاب مقدس یهود سخن از انتظار فرج به میان آمده است؟ (پرسش)
- مقصود از روایات مطلق در باب انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- چه امتیازی در انتظار منجی موجود است؟ (پرسش)
- آیا تأخیر در فرج موجب قساوت قلب میشود؟ (پرسش)
- آیا انتظار طولانی فرج خسته کننده و ملالتآور است؟ (پرسش)
- علت سختی انتظار چیست و چرا میگویند انتظار زیباست؟ زیبایی انتظار در چیست؟ (پرسش)
- امام مهدی در قبال منتظران و شیعیان چه عنایاتی دارند؟ (پرسش)
- منتظران امام مهدی که در قرنهای گذشته بدون پاین انتظارشان فوت کردهاند؛ چه تضمینی وجود دارد که انتظار ما به ثمر برسد؟ (پرسش)
- آیا انتظار موجب انفعال جامعه نمیشود؟ (پرسش)
- فرج مردم جهان در چیست و چرا انتظار فرج فضیلت و ارزش بیشتری دارد؟ (پرسش)
- خاستگاه و منشأ اصلی انتظار ظهور «مصلح و نجاتدهنده بزرگ» چیست؟ (پرسش)
- دعا برای تعجیل فرج چه تأثیری در فرج شیعیان دارد؟ (پرسش)
- دعای اللهم کن لولیک الحجه بن الحسن به چه منظوری خوانده میشود؟ (پرسش)
- آیات مربوط به ظهور و انتظار کدامند؟ (پرسش)
- انتظار در دیگر روزهای سال چگونه معنا پیدا میکند؟ (پرسش)
- رابطه انتظار با بهداشت روان چیست؟ (پرسش)
- رابطه انتظار با آینده جهان چیست؟ (پرسش)
- فلسفه انتظار چیست؟ (پرسش)
- باور به ظهور امام مهدی چگونه عامل پایداری و استقامت شیعه میشود؟ (پرسش)
- انتظار فرج چه فضیلتی دارد؟ (پرسش)
- جایگاه انتظار در فرهنگ شیعه چیست؟ (پرسش)
- چرا انتظار اهمیت و جایگاه ویژه و برجستهای دارد؟ (پرسش)
- چرا انتظار فرج افضل اعمال است؟ (پرسش)
- ویژگیهای منتظران واقعی در دوران غیبت چیست؟ (پرسش)
- انتظارات امام مهدی از منتظران چیست؟ (پرسش)
- چه نوع انتظاری راجح است؟ (پرسش)
- دانش آموزان چگونه باید منتظر امام مهدی باشند؟ (پرسش)
- رضایت امام مهدی از چه راهی به دست میآید؟ (پرسش)
- آیا شیعیان و منتظران ظهور افزونبر وظایف فردی و دینی تکالیف سیاسی و اجتماعی نیز دارند؟ (پرسش)
- آیا برای منتظر واقعی بودن اقدامهای سیاسی و اجتماعی خاصی باید انجام داد؟ (پرسش)
- وظایف ما در دوران غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- چه تناسبی میان انتظار موعود و مبارزه با فساد وجود دارد؟ آیا انتظار به معنای ساکت ماندن نیست؟ (پرسش)
- چه مقام و منزلتی در روایات برای منتظران بیان شده است؟ (پرسش)
- جامعه منتظر دارای چه ویژگیهایی است؟ (پرسش)
- انتظارات امام مهدی از منتظران چیست؟ (پرسش)
- صرفنظر از وظایف شخصی در قبال امام مهدی وظایف خود انسان منتظر بهطور کلی چیست؟ (پرسش)
- منتظران برجسته همچون علما باید چه عملکردی داشته باشند؟ (پرسش)
- منتظران راستین امام مهدی دارای چه فضیلت و منزلتی هستند؟
- منتظران برجسته همچون علما باید چه عملکردی داشته باشند؟ (پرسش)
- در روایات چه پاداشی برای منتظران امام مهدی بیان شده است؟ (پرسش)
- ویژگیهای منتظران واقعی در این دوران چیست؟ (پرسش)
- آیا تنها انتظار فرج برای ظهور امام مهدی کافی است؟ (پرسش)
- ویژگیهای انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- ویژگیهای فرهنگ انتظار در ابعاد اعتقادی چیست؟ (پرسش)
- ویژگیهای فرهنگ انتظار در ابعاد علمی و اخلاقی چیست؟ (پرسش)
- فواید و آثار انتظار چیست؟ (پرسش)
- آثار فردی انتظار امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- آثار اجتماعی انتظار امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- آثار تربیتی انتظار چیست؟ (پرسش)
- چرا انتظار فرج امام مهدی موجب گشایش میشود؟ (پرسش)
- عنصر انتظار چگونه در آمادگی نظامی منتظران تأثیر دارد؟ (پرسش)
- چگونه روحیه انتظار را در خود تقویت کنیم؟ (پرسش)
- آیا انتظار فرج منشأ فرجهای مادی برای منتظر خواهد بود؟ (پرسش)
- انتظار چه ابعادی دارد؟ (پرسش)
- ابعاد اعتقادی انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
- ابعاد عملی انتظار فرج چیست؟ (پرسش)
منابع
پانویس
- ↑ ر. ک. رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.
- ↑ ر. ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.
- ↑ ر. ک. سلیمیان، خدامراد، پرسمان مهدویت، ص۲۲۳ ـ ۲۲۶.
- ↑ ر. ک. کارگر، رحیم؛ مهدویت دوران ظهور، صص۲۳ ـ ۲۶، ۳۳ ـ ۳۷.
- ↑ ر. ک. باقریزاده اشعری، محمد، از امام مهدی بیشتر بدانیم، ص۱۲۹، ۱۳۰.
- ↑ ر. ک. موسوینسب، سید جعفر؛ دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج۲، ص۱۱۸، ۱۱۹.
- ↑ ر. ک. رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص۷۹، ۸۰؛ سلیمیان، خدامراد، پرسمان مهدویت، ص۲۲۳- ۲۲۶؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.
- ↑ ر. ک. بهروزی لک، غلام رضا، حکومت جهانی حضرت مهدی، ص ۳۳۷ ـ ۳۴۳.
- ↑ سوره انبیاء آیه ۱۰۵.
- ↑ ر. ک. امینی، ابراهیم، دادگستر جهان، ص۲۴۱؛ مکارم شیرازی، ناصر؛ حکومت جهانی مهدی (ع)، ص۱۰۰؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.
- ↑ ر. ک. رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.
- ↑ ر. ک. رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص۷۹، ۸۰؛ سلیمیان، خدامراد، پرسمان مهدویت، ص۲۲۳ ـ ۲۲۶؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.
- ↑ ر. ک. رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص۷۹، ۸۰؛ بهروزی لک، غلام رضا، حکومت جهانی حضرت مهدی، ص ۳۳۷ ـ ۳۴۳.
- ↑ مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص۲۴۴.
- ↑ ر. ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.
- ↑ ر. ک. یوسفیان، مهدی؛ شرایط ظهور، ص ۴۴ ـ ۵۱.
- ↑ «"لَوْ أَدْرَکْتُهُ لَخَدَمْتُهُ أَیَّامَ حَیَاتِی"»، مجلسی، محمد باقر، بحار، ج ۵۱، ص ۱۴۸.
- ↑ ر. ک. رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.
- ↑ ر. ک. رضوانی، علی اصغر، موعودشناسی و پاسخ به شبهات، ص۷۹، ۸۰؛ مکارم شیرازی، ناصر؛ حکومت جهانی مهدی (ع)، ص۸۲؛ سلیمیان، خدامراد، پرسمان مهدویت، ص۲۲۳- ۲۲۶؛ پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم؛ بهروزی لک، غلام رضا، حکومت جهانی حضرت مهدی، ص ۳۳۷ ـ ۳۴۳.
- ↑ ر. ک. کارگر، رحیم؛ مهدویت دوران ظهور، صص۲۳-۲۶، ۳۳ ـ ۳۷.
- ↑ ر. ک. نعمانی، الغیبه، ص۳۰۷؛ حر عاملی، اثبات الهداه، ج۳، ص۵۴۸.
- ↑ ر. ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.
- ↑ ر. ک. رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.
- ↑ ر. ک. رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت، ص ۱۱۰ ـ ۱۱۷.
- ↑ ر. ک. موسوینسب، سید جعفر؛ دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان، ج۲، ص۱۱۸، ۱۱۹.
- ↑ ر. ک. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص ۳۶۶.
- ↑ ر. ک. پژوهشگران مرکز مطالعات حوزه علمیه قم.