|
|
| خط ۲۲: |
خط ۲۲: |
| {{اصلی|عدالتمحوری در معارف و سیره علوی}} | | {{اصلی|عدالتمحوری در معارف و سیره علوی}} |
|
| |
|
| === [[پایبندی به اصول]] === | | === پایبندی به اصول === |
| آنچه علی {{ع}} را از دیگر [[سیاستمداران]] [[جهان]]، به استثنای [[پیامبر خاتم|رسول اکرم]] {{صل}} متمایز میکند این است که هیچگاه در روش خود از [[خیانت]] و [[نیرنگ]] استفاده نکرد، هر چند به قیمت از دست رفتن خلافتش باشد<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۷۹.</ref>. او در [[سیاست]] خود [[اهل]] [[مکر]] نبود. در اوایل [[خلافت علی]] {{ع}} [[مغیرة بن شعبه]] که بعداً از [[اصحاب خاص]] معاویه شد به علی {{ع}} پیشنهاد کرد موقتاً درباره معاویه چیزی نگوید و حتی او را تثبیت کند و پس از آرام شدن اوضاع یکمرتبه او را برکنار کند. اما علی {{ع}} از این کار [[امتناع]] کرده و فرمودند: "اگر من [[معاویه]] را حتی برای مدتی کوتاه تثبیت کنم، به این معناست که من معاویه را حداقل در این مدت [[صالح]] میدانم در حالی که من او را صالح نمیدانم و به [[مردم]] هم [[دروغ]] نمیگویم"<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۰۵.</ref>.
| | {{اصلی|پایبندی حاکم به اصول اسلامی}} |
| | |
| علی {{ع}} مردی است پایبند [[عدالت]]، مخالف [[تبعیض]]، [[رشوه]]، دروغ و [[فریب]]. معاویه است که تنها میخواهد به [[هدف]] و مقصود خود برسد و برای آن، گاهی از عدالت و گاهی از تبعیض و فریب و [[نیرنگ]] استفاده میکند. لکن هدف [[مقدس]] [[امام علی|علی]] {{ع}} به او اجازه استفاده از وسیلۀ نادرست را نمیدهد. در اینجا دو [[فرمان]] علی {{ع}} و معاویه را خطاب به [[سرداران]] خود مقایسه میکنیم. [[امام علی]] {{ع}} به [[معقل بن قیس ریاحی]] که در رأس سههزار نفر به طرف [[شام]] در حرکت بود فرمود: "از [[خدا]] بترس تا [[دشمن]] شروع به [[جنگ]] نکرده، تو شروع نکن. کاری نکن که آنها را به جنگ تحریک کنی. مبادا [[کینه]] و [[دشمنی]] آنها، تو را وادار کند پیش از [[دعوت]] و [[اتمام حجت]] با ایشان [[قتال]] را آغاز کنی"<ref>نهج البلاغه، نامه ۱۲.</ref>. ولی معاویه به [[بسر بن ارطاة]] دستور میدهد: "خود را به [[مدینه]] برسان و در بین راه مردم را از مقابل خود بران و تا میتوانی در [[دلها]] [[رعب]] و [[وحشت]] بینداز. هر چه دستت میرسد [[غارت]] کن. مگر کسانی که [[دوستان]] ما هستند" و به سفیان غامدی دستور میدهد: "هر کس جز دوستان خودمان را بکش، به هر آبادی رسیدی آنجا را خراب کن، [[اموال]] را غارت کن و [[آتش]] بزن،؛ چراکه در دلها تأثیر فراوان دارد"<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[اسلام و نیازهای زمان (کتاب)|اسلام و نیازهای زمان]]، مجموعه آثار، ج ۲۲، ص۲۶۵.</ref>.
| |
| | |
| [[جنگ صفین]] در یکی از کرانههای [[فرات]] رخ داد. [[اصحاب]] [[معاویه]] مانع از دسترسی [[سپاه]] [[امام علی|علی]] {{ع}} به آب شدند. علی {{ع}} معاویه را به [[مذاکره]] [[دعوت]] کرد ولی او به [[گمان]] اینکه [[پیروزی]] بزرگی به دست آورده است، نپذیرفت. [[امام علی]] {{ع}} ناچار [[فرمان]] [[حمله]] داده، پیش از غروب، [[شریعه]] به دست [[سپاه علی]] {{ع}} افتاد. اصحاب امام علی|علی {{ع}} پیشنهاد [[مقابله به مثل]] و [[بستن آب]] بر [[سپاهیان معاویه]] را دادند؛ اما [[امیرمؤمنان]] {{ع}} فرمود: "[[خداوند]] آب را برای [[مسلمان]] و [[کافر]] قرار داده است. این کار دور از [[شهامت]] و [[فتوت]] و [[مردانگی]] است". علی {{ع}} نمیخواست پیروزی را به بهای یک عمل ناجوانمردانه به دست آورد<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۱۱.</ref>.
| |
| | |
| در همین [[جنگ]] [[پیکار]] تن به تنی میان امام علی|علی {{ع}} و [[عمروعاص]] درگرفت. عمروعاص که [[مشاور]] [[قدرتمند]] و [[حیلهگر]] معاویه و طراح بسیاری از [[فتنهها]] [[ضد]] علی {{ع}} بود، وقتی از پیکار [[ناتوان]] شد و هنگام فرار روی [[زمین]] افتاد عورت خود را نمایان ساخت. علی {{ع}} با اینکه میدانست کشتن عمروعاص ضربه مهمی به [[سپاه معاویه]] وارد میکند روی خود را برگرداند و به سمت سپاه خود برگشت. امام علی {{ع}} هنگام [[رویارویی]] با [[دشمن]] نیز از [[مکارم اخلاق]] دست برنداشته و از هر وسیلهای برای [[هدف]] [[سود]] نمیجست<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۱۲.</ref>.
| |
| | |
| علی {{ع}} در مسائل اصولی و آنچه مربوط به [[مقررات الهی]] و [[حقوق اجتماعی]] است بسیار [[صلابت]] داشت و [[انعطافپذیری]] و مماشات در او راه نداشت، ولی در مسائل شخصی بسیار نرم، انعطافپذیر، شوخ و خندهرو بود و تا جایی که به حد [[باطل]] نرسد، با [[مردم]] [[مزاح]] میکرد<ref>[[مرتضی مطهری|مطهری مرتضی]]، [[سیری در سیره نبوی (کتاب)|سیری در سیره نبوی]]، مجموعه آثار، ج ۱۶، ص۱۷۶.</ref>.<ref>[[عبدالله محمدی|محمدی، عبدالله]]، [[امیر مؤمنان علی (کتاب)|امیر مؤمنان علی؛ چلچراغ حکمت]]، ص۶۳ تا۷۵.</ref>
| |
|
| |
|
| === [[مخالفان امام علی|علی و مخالفان]] === | | === [[مخالفان امام علی|علی و مخالفان]] === |
