ایثار در جامعه‌شناسی اسلامی

این مدخل زیرشاخهٔ بحث ایثار است. ایثار از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: ایثار در قرآن - ایثار در حدیث - ایثار در معارف و سیره حسینی - ایثار در معارف و سیره نبوی - ایثار در معارف و سیره فاطمی - ایثار در جامعه‌شناسی اسلامی - ایثار در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی - پرسش مرتبط ندارد

مقدمه

ایثار به معنای برگزیدن، انتخاب و ترجیح چیزی بر غیر آن است. ایثار یکی از نمودهای ایمان راستین و روح کمال یافته است. انسان به دلیل حب ذات، معمولاً در هر چیز خود را بر دیگران مقدم داشته و در مقام بهره‌گیری از امکانات در رفع نیاز، برای خویش اولویت ویژه قائل است و معکوس ساختن این معادله معرف از خودگذشتگی و وانهادن یکی از اصیل‌ترین تمایل‌های نفسانی است شهید مطهری می‌نویسد: ایثار یک اصل قرآنی است. ایثار یعنی گذشت، یعنی مقدم داشتن دیگران بر خود در آنچه مال خود انسان است و به آن کمال احتیاج را دارد و در عین کمال احتیاج، دیگری را بر خود مقدم می‌دارد. ایثار یکی از باشکوه‌ترین مظاهر انسانیت است و قرآن، عجیب ایثار را ستوده است.

تشدید احساس نوع‌خواهی، رفع بسیاری از مشکلات ناشی از خودخواهی‌ها و تنگ‌نظری‌ها و در نهایت تحکیم پیوندهای عاطفی بخشی از جمله آثار ایثار است.

آیات قرآنی مرتبط

1. تمجید و تحسین ایثارگران: ﴿وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنْفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ﴾.
2. الگوی ایثار و ایثار مقبول: ﴿وَيُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَى حُبِّهِ مِسْكِينًا وَيَتِيمًا وَأَسِيرًا * إِنَّمَا نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنْكُمْ جَزَاءً وَلَا شُكُورًا﴾.

منابع

1. شرف‌الدین، سید حسین، ارزش‌های اجتماعی از منظر قرآن کریم