←مقدمه
(←مقدمه) |
(←مقدمه) |
||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول]] القرآن فی [[شأن]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آوردهاند<ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبدالغنی]] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است. وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمعآوری کرده است. | برخی این تفسیر را یکی از [[دوازده]] [[تفسیری]] که مبنای تألیف «کتاب [[نزول]] القرآن فی [[شأن]] [[امیر المؤمنین]]{{ع}}» اثر [[ابو بکر محمد بن مؤمن شیرازی]] بوده، به شمار آوردهاند<ref>ر.ک: اتان گلبرگ، کتابخانه ابن طاووس و احوال و آثار او، ص۴۸۴.</ref>، ولی در هر صورت، اکنون از این تفسیر اطلاعی در دست نیست. به تازگی [[علی حسن عبدالغنی]] با گردآوری [[آثار تفسیری]] نقل شده از ابن جریج یک جلد تفسیر در ۲۴۲ صفحۀ تألیف<ref>مقدمه آن ۲۶ صفحه و بقیه آن نقل آثار تفسیری منسوب به ابن جریج است.</ref> و با عنوان [[تفسیر]] [[ابن جریج]] چاپ و منتشر کرده است. وی [[آثار تفسیری]] ابن جریج را از [[تفاسیر اهل تسنن]] مانند [[جامع البیان]] [[طبری]]، [[معالم التنزیل]] [[بغوی]]، [[الجامع الاحکام القرآن]] [[قرطبی]]، [[البحر المحیط]] [[ابو حیّان]]، [[تفسیر القرآن العظیم]] [[ابن کثیر]] و در المنثور [[سیوطی]] جمعآوری کرده است. | ||
این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سورهها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[ | این تفسیر به ترتیب سور [[قرآن]] تنظیم شده است. دربارۀ برخی [[سورهها]] مانند [[سوره قارعه]]، [[سوره تکاثر]]، [[سوره عصر]]، [[سوره همزه]]، [[سوره فیل]]، [[سوره قریش]]، [[سوره کوثر]]، [[سوره کافرون]]، [[سوره نصر]]، [[سوره مسد]]، [[سوره فلق]] و [[سوره ناس]] هیچ مطلبی و نکتهای ندارد و در سورههای دیگر نیز تنها در مورد برخی [[آیات]] تفسیر یا نکتهای از ابن جریج نقل شده است؛ برای مثال، در سورۀ [[حمد]] فقط دربارۀ دو [[آیه]] {{متن قرآن|رَبِّ الْعَالَمِينَ}}، {{متن قرآن|مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ}}<ref>«مالک روز پاداش و کیفر» سوره فاتحه، آیه ۴.</ref> سه اثر از وی گرد آمده است. | ||
از آنجا که گردآورندۀ این تفسیر [[سنّی]] و مصادر آن تنها [[کتابهای تفسیری]] [[اهل تسنن]] است، آثار گرد آمده در این تفسیر با [[مذهب]] اهل تسنن موافق میباشد؛ برای نمونه، در مورد آیه {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ...}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان میگذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> گفته که دربارۀ [[صهیب]] و [[ابوذر]] نازل شده و به [[نزول]] آن دربارۀ [[حضرت علی]]{{ع}} در [[لیلة المبیت]] اشارهای نکرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۴۷.</ref>. [[داستان مباهله]] را به اختصار آورده، ولی از بیان اینکه [[پیامبر]]{{صل}} چه افرادی را با خود برای [[مباهله]] آورد، [[سکوت]] کرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref>. نزول {{متن قرآن|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ}}<ref>«امروز کافران از دین شما نومید شدند» سوره مائده، آیه ۳.</ref> را در [[روز عرفه]] میداند و در ذیل {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.<ref>عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref> گفته است: [[پیامبر]]{{صل}} بعد از [[نزول]] این [[آیه]] ۸۱ [[روز]] در قید [[حیات]] بوده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۱.</ref>. در [[تفسیر]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ}}<ref>«ای مؤمنان! هر کس از دینش برگردد خداوند به زودی گروهی را میآورد که دوستشان میدارد و دوستش میدارند» سوره مائده، آیه ۵۴.</ref> نقل کرده که هنگام [[وفات رسول خدا]]{{صل}} گروهی [[مرتد]] شدند و [[ابو بکر]] با آنان جنگید<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۲۳-۳۲۴.</ref> | از آنجا که گردآورندۀ این تفسیر [[سنّی]] و مصادر آن تنها [[کتابهای تفسیری]] [[اهل تسنن]] است، آثار گرد آمده در این تفسیر با [[مذهب]] اهل تسنن موافق میباشد؛ برای نمونه، در مورد آیه {{متن قرآن|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْرِي نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّهِ...}}<ref>«و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان میگذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.</ref> گفته که دربارۀ [[صهیب]] و [[ابوذر]] نازل شده و به [[نزول]] آن دربارۀ [[حضرت علی]]{{ع}} در [[لیلة المبیت]] اشارهای نکرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۴۷.</ref>. [[داستان مباهله]] را به اختصار آورده، ولی از بیان اینکه [[پیامبر]]{{صل}} چه افرادی را با خود برای [[مباهله]] آورد، [[سکوت]] کرده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref>. نزول {{متن قرآن|الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ}}<ref>«امروز کافران از دین شما نومید شدند» سوره مائده، آیه ۳.</ref> را در [[روز عرفه]] میداند و در ذیل {{متن قرآن|الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ}}<ref>«امروز دینتان را کامل و نعمتم را بر شما تمام کردم» سوره مائده، آیه ۳.</ref>.<ref>عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۷۱.</ref> گفته است: [[پیامبر]]{{صل}} بعد از [[نزول]] این [[آیه]] ۸۱ [[روز]] در قید [[حیات]] بوده است<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۱.</ref>. در [[تفسیر]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ}}<ref>«ای مؤمنان! هر کس از دینش برگردد خداوند به زودی گروهی را میآورد که دوستشان میدارد و دوستش میدارند» سوره مائده، آیه ۵۴.</ref> نقل کرده که هنگام [[وفات رسول خدا]]{{صل}} گروهی [[مرتد]] شدند و [[ابو بکر]] با آنان جنگید<ref>ر.ک: عبد الغنی، تفسیر ابن جریج، ص۱۱۴.</ref>.<ref>[[علی اکبر بابایی|بابایی، علی اکبر]]، [[تاریخ تفسیر قرآن (کتاب)|تاریخ تفسیر قرآن]]، ص ۳۲۳-۳۲۴.</ref> | ||