پرچم‌های سیاه از خراسان

از امامت‌پدیا
(تغییرمسیر از رایات سود)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون امام مهدیعلیه السلام است. "امام مهدی" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل امام مهدی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

پرچم‌های سیاه از خراسان از نشانه‏‌های ظهور حضرت مهدیعلیه السلام است.

مقدمه

  • در روایات مربوط به حضرت مهدیعلیه السلام و ظهور ایشان سخن از "پرچم‏‌های سیاه از خراسان" به میان آمده است. مضمون این روایات، آن است که پیش از ظهور امام مهدیعلیه السلام در منطقه خراسان [۱] انقلابی برپا می‌‏شود و مردم، در حالی که پرچم‏‌های سیاه را به اهتزاز در آورده‌‏اند، به حرکت درمی‏‌آیند[۲].
  • پدیدار شدن این نشانه در آستانه ظهور و اندکی پیش از آن خواهد بود؛ به گونه‌‏ای که حضرت مهدیعلیه السلام آنان را به سوی خویش فرا می‌‏خواند. امام باقرعلیه السلام می‌‏فرماید: پرچم‏‌های سیاهی از خراسان بیرون می‌‏آید و به جانب کوفه به حرکت درمی‌‏آید. چون مهدیعلیه السلام ظاهر شود، اینان کسی را برای بیعت نزد آن حضرت می‌‏فرستند[۳]. سخنان دیگری نیز وجود دارد که نشان می‌‏دهد خروج پرچم‌‏های سیاه از خراسان، قیامی است که در آینده و در آستانه ظهور برپا می‌‏شود. در حقیقت، برخی یاران حضرت مهدیعلیه السلام همراه آن پرچم‌‏های سیاه خواهند بود. رسول خداصلى الله عليه وآله وسلم فرموده است:" هنگامی که پرچم‏‌های سیاه را دیدید که از خراسان می‌‏آیند، به سوی آن بشتابید؛ اگرچه با سر خوردن بر روی برف‌‏ها باشد. به درستی که در آن، خلیفه مهدی است"[۴].
  • برخی پنداشتند مقصود از خروج پرچم‏‌های سیاه از خراسان، قیام ابو مسلم خراسانی بر ضد حاکمیت هزار ماهه بنی امیه است‏[۵] که به از هم گسستن حکومت بنی امیه و روی کار آمدن بنی عباس انجامید.
  • مستند اینان، روایت زکار از امام صادقعلیه السلام و بعضی قراین و مؤیدات تاریخی است. در این روایت، با اشاره به نام و مشخصات ابو مسلم خراسانی، وی صاحب پرچم‌‏های سیاه، یاد شده است[۶]. این پندار نادرست است؛ زیرا روایت زکار که مهم‏ترین مستند و دلیل به شمار می‌‏رود از نظر سند ضعیف و غیر قابل ‏اعتماد است. افزون بر این، تطبیق این نشانه بر شورش ابو مسلم خراسانی، در بیش از یک قرن پیش از تولد امام مهدیعلیه السلام و نشانه ظهور دانستن آن، بسیار بعید است.
  • این نکته نیز در خور توجه است که حاکمان بنی عباس، تلاش می‌‏کردند قدرت را از دست بنی امیه بگیرند؛ از این‏ رو می‏‌خواستند شورش ابو مسلم خراسانی را در راستای قیام مهدیعلیه السلام و نشانه ظهور وی قلمداد کنند بر این اساس، بعید نیست حاکمان بنی عباس، به دلخواه خویش، در این روایات دست برده و آن‏ها را بر خود تطبیق کرده باشند[۷][۸].

پرچم‌های سیاه در موعودنامه

  • به اهتزاز درآمدن پرچم‌های سیاه از خراسان در منابع دینی به‌عنوان نشانه ظهور بیان شده و درباره آن، روایاتی از معصومین علیهم السلام رسیده است. مضمون این روایات آن است که پیش از ظهور حضرت مهدی علیه السلام در منطقه خراسان (خراسان قدیم: قسمت‌های زیادی از ایران، افغانستان، ترکمنستان، تاجیکستان و ازبکستان) انقلابی برپا می‌شود و مردم در حالی که پرچم‌های سیاه به اهتزاز درآورده‌اند، به حرکت درمی‌آیند[۹].
  • امام باقر علیه السلام می‌فرماید: "پرچم‌های سیاهی از خراسان بیرون می‌آید و به جانب کوفه به حرکت درمی‌آیند، پس چون مهدی علیه السلام ظاهر شود، اینان وی را دعوت به بیعت می‌کنند."[۱۰]. برخی احتمال داده‌اند که منظور از خروج پرچم‌های سیاه از خراسان، همان قیام ابو مسلم خراسانی در سال ١٤٠ ه‍‌.ق علیه حاکمیت هزار ماهه بنی امیه است[۱۱]. که به از هم گسستن حکومت بنی امیه و روی کار آمدن بنی عباس انجامید. این احتمال که مهم‌ترین مستند و دلیل آن روایت زکار است به جهت ضعیف السند بودن روایت و غیرقابل‌اعتماد بودن راوی، درست نیست. افزون بر این، تطبیق این نشانه بر شورش ابو مسلم خراسانی در پیش از یک قرن قبل از تولد حضرت مهدی علیه السلام و نشانه ظهور دانستن آن، بسیار بعید است.
  • البته این نکته قابل‌توجه است که حاکمان بنی عباس می‌کوشیدند، قدرت را از دست بنی امیه بگیرند؛از این‌رو "نفس زکیه" را مهدی معرفی کردند و از جانب دیگر سعی می‌کردند، شورش ابو مسلم خراسانی را در راستای قیام مهدی علیه السلام و نشانه ظهور وی قلمداد کنند[۱۲].
  • پیامبر صلى الله عليه وآله وسلم فرمود: "ما خاندانی هستیم که خداوند، اخرت را برای ما برگزید نه دنیا را، و خاندانم پس از من با تبعید، فشار و آوارگی روبه‌رو می‌شوند تا پرچم‌های سیاه از سوی مشرق برافراشته شود. آنان در پی حق هستند... هرکس از شما و نسل‌های شما، ان پرچم‌های برافراشته را دید، به سوی امام خاندان من بشتابد، گرچه با نهایت سختی؛ چرا که آنان پرچم‌های هدایت‌اند. و قدرت را به بزرگ‌مردی از خاندان من تسلیم می‌کنند"[۱۳]. حضرت امیر علیه السلام نیز فرموده است: "هنگامی که شنیدی پرچم‌های سیاه از خراسان به سوی جهان عرب روی آورده و تو در صندوقی دربسته قرار داشتی، به هرصورت ممکن، ان را بگشا تا تحت آن پرچم‌ها قرار بگیری"[۱۴]. و امام باقر علیه السلام فرمود: "پرچم‌های سیاهی از خراسان خارج و در کوفه فرود می‌آیند و هنگامی که حضرت مهدی علیه السلام در مکه ظهور کرد، اینان دست بیعت و اطاعت به سوی او دراز می‌کنند"[۱۵].
  • در روایتی از امیر مؤمنان علی علیه السلام می‌خوانیم: از مشاهده سه نشانه منتظر فرج باشید: اختلافات شامیان، پرچم‌های سیاه از خراسان و صیحه آسمانی در ماه رمضان[۱۶]. در روایات دیگر آمده است: پرچم‌های سیاه از خاورزمین به اهتزاز درمی‌آید[۱۷]. پرچم‌های سیاهی از خراسان می‌آید و در کنار دجله فرود می‌آید[۱۸]. پرچم‌های سیاه کوچکی به اهتزاز درمی‌آید که با مردی از اولاد ابو سفیان نبرد می‌کند و برای اطاعت از حضرت مهدی علیه السلام زمینه‌سازی می‌کند[۱۹]. هنگامی که پرچم‌های سیاه از طرف خراسان به حرکت درآمد، به سویش بشتابید ولو با سینه‌خیز رفتن از روی برف‌ها، که خلیفه خدا حضرت مهدی در میان آن است[۲۰]. منظور از پرچم‌های سیاه، لشکر نیرومند سید خراسانی است که برای دفاع از شیعیان عراق در برابر سپاه سفیانی و دیگر نیروهای مهاجم از خراسان حرکت می‌کند و به یاری حضرت بقیة الله علیه السلام و بیعت آن بزرگوار منتهی می‌شود. مرد تمیمی شعیب بن صالح، با پرچم سیاه مهدوی، با نصرت الهی و دعوت حقّه پیش می‌تازد تا به محضر حضرت مهدی علیه السلام برسد و دست بیعت بدهد[۲۱][۲۲].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. خراسان قدیم، شامل قسمت‏های زیادی از ایران، افغانستان، ترکمنستان، تاجیکستان و ازبکستان.
  2. ر. ک: شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۴۵۲
  3. " تَنْزِلُ‏ الرَّايَاتُ‏ السُّودُ حَتَّى‏ تَخْرُجَ‏ مِنْ‏ خُرَاسَانَ‏ إِلَى‏ الْكُوفَةِ فَإِذَا ظَهَرَ الْمَهْدِيُ‏ علیه السلام بَعَثَ إِلَيْهِ بِالْبَيْعَةِ ‏ ‏‏‏‏‏‏‏" شیخ طوسی، کتاب الغیبة،، ص ۴۵۳، ح ۴۵۷
  4. " إِذَا رَأَيْتُمْ‏ الرَّايَاتِ‏ السُّودَ قَدْ أَقْبَلَتْ‏ مِنْ‏ خُرَاسَانَ‏ فَأْتُوهَا وَ لَوْ حَبْواً عَلَى الثَّلْجِ فَإِنَّ فِيهَا خَلِيفَةَ اللَّهِ الْمَهْدِيَّ ‏‏‏‏‏‏‏"، اربلی، کشف الغمة، ج ۲، ص ۴۷۲. نیز، ر. ک: مسند احمد، ج ۵، ص ۲۷۷؛ متقی هندی، کنز العمال، ج ۱۱، ص ۱۶۰، ح ۳۱۰۳۳
  5. ر. ک: سید محمد صدر، تاریخ غیبت کبرا، ص ۴۵۸
  6. نعمانی، الغیبة، ص ۱۲۵
  7. جمعی از نویسندگان، چشم‏ به‏راه مهدی علیه السلام، ص ۲۹۶
  8. سلیمیان، خدامراد،فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۱۳۶ - ۱۳۷.
  9. بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۱۷؛ غیبة طوسی، ص ۴۵۲.
  10. همان.
  11. تاریخ غیبت کبری، ص ۴۸۵.
  12. برترین‌های فرهنگ مهدویت در مطبوعات، ص ۲۴۱.
  13. معجم احادیث الامام مهدی علیه السلام، ج ۱، ص ۳۸۲.
  14. معجم احادیث الامام المهدی علیه السلام، ج ۳، ص ۷۹.
  15. همان، ص ۲۷۰؛ ملاحم ابن طاووس، ص ۱۰۴.
  16. غیبة نعمانی، ص ۱۳۳؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۲۹؛ منتخب الاثر، ص ۲۲۰.
  17. روزگار رهایی، ج ۲، ص ۱۰۳۴.
  18. الزام الناصب، ص ۱۸۵.
  19. بشارة الاسلام، ص ۲۱۲ و ۱۸۴.
  20. بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۸۲-کشف الغمه، ج ۳، ص ۲۶۲-الزام الناصب، ص ۱۰۰.
  21. روزگار رهایی، ج ۲، ص ۱۰۴۰.
  22. مجتبی تونه‌ای، موعودنامه، ص:۱۹۴.