راسخ در علم: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
جز (جایگزینی متن - 'ثابت' به 'ثابت')
خط ۹: خط ۹:
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


'''[[راسخ]]''' به معنای: [[ثابت]]<ref>مفردات، ص ۳۵۲، «رسخ».</ref> و [[راسخ]] در علم، کسی است که [[علم]] وی با [[ثبات]] و [[یقین]] همراه است <ref>لسان العرب، ج۵، ص ۲۰۸، «رسخ».</ref> و هیچ‌گونه شبهه‌ای <ref>مفردات، ص ۳۵۲.</ref> برایش رخ نمی‌دهد، زیرا حقایق و [[معارف الهی]] را با [[نور]] [[ایمان]] و [[شهود]] [[درک]] می‌کند<ref>التحقیق، ج۴، ص ۱۰۶ - ۱۰۷، «راسخ».</ref><ref>[[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳، ص ۴۱۸.</ref>.
'''[[راسخ]]''' به معنای: ثابت<ref>مفردات، ص ۳۵۲، «رسخ».</ref> و [[راسخ]] در علم، کسی است که [[علم]] وی با [[ثبات]] و [[یقین]] همراه است <ref>لسان العرب، ج۵، ص ۲۰۸، «رسخ».</ref> و هیچ‌گونه شبهه‌ای <ref>مفردات، ص ۳۵۲.</ref> برایش رخ نمی‌دهد، زیرا حقایق و [[معارف الهی]] را با [[نور]] [[ایمان]] و [[شهود]] [[درک]] می‌کند<ref>التحقیق، ج۴، ص ۱۰۶ - ۱۰۷، «راسخ».</ref><ref>[[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۳ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۱۳، ص ۴۱۸.</ref>.


==چیستی [[راسخ]] در علم==
==چیستی [[راسخ]] در علم==
خط ۱۸: خط ۱۸:
*از علومی‌که لازم است [[امام]] از آن بهره‌مند باشد، [[آگاهی]] از [[قرآن]] و [[تفسیر]] و [[تأویل]] آن است. این [[آگاهی]]، همانند [[علم به احکام شرعی]]، برای [[هدایت]] [[جامعه]] لازم است، زیرا [[قرآن]] سرچشمۀ همۀ [[معارف دینی]] و از منابع مهم [[احکام]] اسلامی‌است و [[آگاه]] نبودن از آن به معنای نقصان در [[علم دینی]] خواهد بود و [[شیعه]] چنین نقصی را در [[امام]] نمی‌پذیرد.<ref>ر.ک. [[محمد صادق عظیمی|عظیمی، محمد صادق]]، [[سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی‌(پایان‌نامه)|سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی]]، ص ۷۱</ref> سؤال مذکور اشاره به آیۀ {{متن قرآن|وَ مَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فىِ الْعِلْمِ}}<ref>سورۀ آل عمران، آیۀ ۷</ref> دارد.
*از علومی‌که لازم است [[امام]] از آن بهره‌مند باشد، [[آگاهی]] از [[قرآن]] و [[تفسیر]] و [[تأویل]] آن است. این [[آگاهی]]، همانند [[علم به احکام شرعی]]، برای [[هدایت]] [[جامعه]] لازم است، زیرا [[قرآن]] سرچشمۀ همۀ [[معارف دینی]] و از منابع مهم [[احکام]] اسلامی‌است و [[آگاه]] نبودن از آن به معنای نقصان در [[علم دینی]] خواهد بود و [[شیعه]] چنین نقصی را در [[امام]] نمی‌پذیرد.<ref>ر.ک. [[محمد صادق عظیمی|عظیمی، محمد صادق]]، [[سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی‌(پایان‌نامه)|سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی]]، ص ۷۱</ref> سؤال مذکور اشاره به آیۀ {{متن قرآن|وَ مَا يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ وَ الرَّاسِخُونَ فىِ الْعِلْمِ}}<ref>سورۀ آل عمران، آیۀ ۷</ref> دارد.
*[[راسخان در علم]] افرادی هستند، برخوردار از [[دانش]] [[استوار]] و [[حقیقی]]، دانشی که تغییر و تحول در آن راه ندارد،<ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰؛ [[حسین ردایی|ردایی، حسین]]، [[قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تأویل (مقاله)|قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تاویل]]، ۱۲۷ ـ ۱۲۸</ref> کسانی هستند که در برابر [[شبهات]] گرفتار تردید در باورهای خود نمی‌شوند<ref>ر.ک. [[داوود خوش‌باور|خوش‌باور، داوود]]، [[علم غیب از دیدگاه فریقین (پایان‌نامه)|علم غیب از دیدگاه فریقین]]، ص ۲۱ و ۲۲</ref> و [[علم]] آنها مطابق با واقع است،<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۹۹</ref>. دانشی که [[خدا]] بر صفحۀ [[قلب]] خاصان از بندگانش یعنی [[پیامبران]] و [[امامان]] تابانیده است، چنانکه از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] شده:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۱۳</ref> {{متن حدیث|نَحْنُ‏ الرَّاسِخُونَ‏ فِي‏ الْعِلْمِ‏ وَ نَحْنُ‏ نَعْلَمُ‏ تَأْوِيلَه}}<ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰؛ [[سید محمد فائز باقری|باقری، سید محمد فائز]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)|بررسی علم اولیای الهی]]، ص ۶۰؛ [[محمد منصورآبادی|منصورآبادی، محمد]]، [[راسخان در علم از دیدگاه فریقین (کتاب)|راسخان در علم از دیدگاه فریقین]]، ص ۱۸۴ ـ ۱۹۳؛ [[علیه رضاداد|رضاداد، علیه]]، علم به تاویل آیات قرآن کریم و ائمه معصومین انحصار یا عدم انحصار؟، پایگاه تخصصی معارف اهل بیت{{عم}}</ref> بنابراین [[پیامبر]]{{صل}} و [[امامان]]{{عم}} از [[راسخان در علم]] هستند <ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰؛ [[علی اصغر ناصحیان|ناصحیان، علی اصغر]]، [[تأویل و راسخان در علم (مقاله)|تاویل و راسخان در علم]]، ماهنام، علوم حدیث، ش ۱۱، ص ۱۴۳ ـ ۱۴۶؛ [[علیه رضاداد|رضاداد، علیه]]، علم به تاویل آیات قرآن کریم و ائمه معصومین انحصار یا عدم انحصار؟، پایگاه تخصصی معارف اهل بیت{{عم}}</ref> همان کسانی که [[خداوند]] علم‌شان به [[تاویل]] [[قرآن]] را در کنار [[علم]] خویش قرار داد و عالم بودن ایشان به [[تأویل قرآن]] [[مجید]] و [[کتاب آسمانی]] را در عرض [[علم]] خود قرار داده است<ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰</ref> و چون [[علم]] به [[تاویل]] [[قرآن]] از [[علوم غیبی]] است، پس ایشان بر [[علوم پنهانی]] و غیبی [[آگاهی]] دارند.<ref>ر.ک. [[سید نورالدین شریعتمدار جزایری|شریعتمدار جزائری، سید نورالدین]]، [[امام حسین و علم به شهادت (مقاله)|امام حسین و علم به شهادت]]، صفحه؟؟؟؛ [[سید محمد جواد بنی‌سعید لنگرودی|بنی سعید لنگرودی، سید محمد جواد]]، [[شرب مدام در تبیین علم امام (کتاب)|شرب مدام در تبیین علم امام]]، ص ۶۹</ref>.
*[[راسخان در علم]] افرادی هستند، برخوردار از [[دانش]] [[استوار]] و [[حقیقی]]، دانشی که تغییر و تحول در آن راه ندارد،<ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰؛ [[حسین ردایی|ردایی، حسین]]، [[قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تأویل (مقاله)|قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تاویل]]، ۱۲۷ ـ ۱۲۸</ref> کسانی هستند که در برابر [[شبهات]] گرفتار تردید در باورهای خود نمی‌شوند<ref>ر.ک. [[داوود خوش‌باور|خوش‌باور، داوود]]، [[علم غیب از دیدگاه فریقین (پایان‌نامه)|علم غیب از دیدگاه فریقین]]، ص ۲۱ و ۲۲</ref> و [[علم]] آنها مطابق با واقع است،<ref>ر.ک. [[حسن مهدی‌فر|مهدی‌فر، حسن]]، [[علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن (پایان‌نامه)|علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن]]، ص ۱۹۹</ref>. دانشی که [[خدا]] بر صفحۀ [[قلب]] خاصان از بندگانش یعنی [[پیامبران]] و [[امامان]] تابانیده است، چنانکه از [[امام صادق]]{{ع}} [[روایت]] شده:<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۱۳</ref> {{متن حدیث|نَحْنُ‏ الرَّاسِخُونَ‏ فِي‏ الْعِلْمِ‏ وَ نَحْنُ‏ نَعْلَمُ‏ تَأْوِيلَه}}<ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰؛ [[سید محمد فائز باقری|باقری، سید محمد فائز]]، [[بررسی علم اولیای الهی (پایان‌نامه)|بررسی علم اولیای الهی]]، ص ۶۰؛ [[محمد منصورآبادی|منصورآبادی، محمد]]، [[راسخان در علم از دیدگاه فریقین (کتاب)|راسخان در علم از دیدگاه فریقین]]، ص ۱۸۴ ـ ۱۹۳؛ [[علیه رضاداد|رضاداد، علیه]]، علم به تاویل آیات قرآن کریم و ائمه معصومین انحصار یا عدم انحصار؟، پایگاه تخصصی معارف اهل بیت{{عم}}</ref> بنابراین [[پیامبر]]{{صل}} و [[امامان]]{{عم}} از [[راسخان در علم]] هستند <ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰؛ [[علی اصغر ناصحیان|ناصحیان، علی اصغر]]، [[تأویل و راسخان در علم (مقاله)|تاویل و راسخان در علم]]، ماهنام، علوم حدیث، ش ۱۱، ص ۱۴۳ ـ ۱۴۶؛ [[علیه رضاداد|رضاداد، علیه]]، علم به تاویل آیات قرآن کریم و ائمه معصومین انحصار یا عدم انحصار؟، پایگاه تخصصی معارف اهل بیت{{عم}}</ref> همان کسانی که [[خداوند]] علم‌شان به [[تاویل]] [[قرآن]] را در کنار [[علم]] خویش قرار داد و عالم بودن ایشان به [[تأویل قرآن]] [[مجید]] و [[کتاب آسمانی]] را در عرض [[علم]] خود قرار داده است<ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰</ref> و چون [[علم]] به [[تاویل]] [[قرآن]] از [[علوم غیبی]] است، پس ایشان بر [[علوم پنهانی]] و غیبی [[آگاهی]] دارند.<ref>ر.ک. [[سید نورالدین شریعتمدار جزایری|شریعتمدار جزائری، سید نورالدین]]، [[امام حسین و علم به شهادت (مقاله)|امام حسین و علم به شهادت]]، صفحه؟؟؟؛ [[سید محمد جواد بنی‌سعید لنگرودی|بنی سعید لنگرودی، سید محمد جواد]]، [[شرب مدام در تبیین علم امام (کتاب)|شرب مدام در تبیین علم امام]]، ص ۶۹</ref>.
*این [[دانش]]، دانشی گران بهاست که حقایق و [[معارف]] عمیق [[قرآن]] را در [[اختیار]] صاحبان آن می‌گذارد.<ref>ر.ک. [[داوود خوش‌باور|خوش‌باور، داوود]]، [[علم غیب از دیدگاه فریقین (پایان‌نامه)|علم غیب از دیدگاه فریقین]]، ص ۲۱ و ۲۲</ref> [[آگاهی]] از [[باطن]] و [[اسرار]] [[قرآن کریم]] نیز از امتیازات [[اهل بیت]]{{عم}} و [[راسخون در علم]] است.<ref>ر.ک. [[حسین ردایی|ردایی، حسین]]، [[قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تأویل (مقاله)|قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تاویل]]، ۱۲۷ ـ ۱۲۸</ref> لذا تنها دانشی که دگرگونی نمی‌یابد و با [[دانش]] همۀ [[دانشمندان]] تفاوت دارد، [[دانش]] [[پیامبران]] و [[امامان]]{{عم}} است که تا [[قیامت]] [[ثابت]] است؛ زیرا [[دانش]] آنان [[الهی]] و [[لدنی]] و بر اساس مشاهدۀ صادقانۀ [[قلب]] آنان نسبت به حقایق است و بی‌تردید چنین قلب‌هایی هرگز در تماشای حقایق و یافتن واقعیت‌ها و [[اسرار]] ظاهر و [[باطن]] هستی [[خطا]] نمی‌کنند<ref>ر.ک. [[حسین انصاریان|انصاریان، حسین]]، اهل بیت عرشیان فرش‌نشین، ص ۵۳۵ ـ ۵۳۶</ref><ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰</ref>.
*این [[دانش]]، دانشی گران بهاست که حقایق و [[معارف]] عمیق [[قرآن]] را در [[اختیار]] صاحبان آن می‌گذارد.<ref>ر.ک. [[داوود خوش‌باور|خوش‌باور، داوود]]، [[علم غیب از دیدگاه فریقین (پایان‌نامه)|علم غیب از دیدگاه فریقین]]، ص ۲۱ و ۲۲</ref> [[آگاهی]] از [[باطن]] و [[اسرار]] [[قرآن کریم]] نیز از امتیازات [[اهل بیت]]{{عم}} و [[راسخون در علم]] است.<ref>ر.ک. [[حسین ردایی|ردایی، حسین]]، [[قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تأویل (مقاله)|قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تاویل]]، ۱۲۷ ـ ۱۲۸</ref> لذا تنها دانشی که دگرگونی نمی‌یابد و با [[دانش]] همۀ [[دانشمندان]] تفاوت دارد، [[دانش]] [[پیامبران]] و [[امامان]]{{عم}} است که تا [[قیامت]] ثابت است؛ زیرا [[دانش]] آنان [[الهی]] و [[لدنی]] و بر اساس مشاهدۀ صادقانۀ [[قلب]] آنان نسبت به حقایق است و بی‌تردید چنین قلب‌هایی هرگز در تماشای حقایق و یافتن واقعیت‌ها و [[اسرار]] ظاهر و [[باطن]] هستی [[خطا]] نمی‌کنند<ref>ر.ک. [[حسین انصاریان|انصاریان، حسین]]، اهل بیت عرشیان فرش‌نشین، ص ۵۳۵ ـ ۵۳۶</ref><ref>ر.ک. [[سید امین موسوی|موسوی، سید امین]]، [[گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی‌(کتاب)|گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی]]، ص ۲۶۰</ref>.


==[[افضل الراسخین]]==
==[[افضل الراسخین]]==

نسخهٔ ‏۱۴ دسامبر ۲۰۲۰، ساعت ۱۳:۱۸

اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل علم معصوم (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

راسخ به معنای: ثابت[۱] و راسخ در علم، کسی است که علم وی با ثبات و یقین همراه است [۲] و هیچ‌گونه شبهه‌ای [۳] برایش رخ نمی‌دهد، زیرا حقایق و معارف الهی را با نور ایمان و شهود درک می‌کند[۴][۵].

چیستی راسخ در علم

امامان مصداق راسخان در علم

افضل الراسخین

روایات راسخ در علم بودن امامان

راسخ در علم بودن علما

نتیجه گیری

منابع

پرسش‌های وابسته

جستارهای وابسته

منبع‌شناسی جامع علم معصوم

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. مفردات، ص ۳۵۲، «رسخ».
  2. لسان العرب، ج۵، ص ۲۰۸، «رسخ».
  3. مفردات، ص ۳۵۲.
  4. التحقیق، ج۴، ص ۱۰۶ - ۱۰۷، «راسخ».
  5. دائرةالمعارف قرآن کریم، ج۱۳، ص ۴۱۸.
  6. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج۵، ص ۲۰۸
  7. راغب، حسین بن محمد، مفردات، ص ۳۵۲
  8. مصطفوی، سید حسن، التحقیق، ج ۴، ص ۱۰۶ ـ ۱۰۷
  9. ر.ک. اسعدی، محمد، معناشناسی راسخان در علم با تأکید بر کاربرد روایی، فصلنامه علوم حدیث، ش ۵۳
  10. راغب، حسین بن محمد، مفردات، ص۲۰۰
  11. ر.ک: اسعدی، محمد، معناشناسی راسخان در علم با تأکید بر کاربرد روایی، فصلنامه علوم حدیث، ش ۵۳
  12. ر.ک. عظیمی، محمد صادق، سیر تطور موضوع گستره علم امام در کلام اسلامی، ص ۷۱
  13. سورۀ آل عمران، آیۀ ۷
  14. ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص ۲۶۰؛ ردایی، حسین، قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تاویل، ۱۲۷ ـ ۱۲۸
  15. ر.ک. خوش‌باور، داوود، علم غیب از دیدگاه فریقین، ص ۲۱ و ۲۲
  16. ر.ک. مهدی‌فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن، ص ۱۹۹
  17. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۱۳
  18. ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص ۲۶۰؛ باقری، سید محمد فائز، بررسی علم اولیای الهی، ص ۶۰؛ منصورآبادی، محمد، راسخان در علم از دیدگاه فریقین، ص ۱۸۴ ـ ۱۹۳؛ رضاداد، علیه، علم به تاویل آیات قرآن کریم و ائمه معصومین انحصار یا عدم انحصار؟، پایگاه تخصصی معارف اهل بیت(ع)
  19. ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص ۲۶۰؛ ناصحیان، علی اصغر، تاویل و راسخان در علم، ماهنام، علوم حدیث، ش ۱۱، ص ۱۴۳ ـ ۱۴۶؛ رضاداد، علیه، علم به تاویل آیات قرآن کریم و ائمه معصومین انحصار یا عدم انحصار؟، پایگاه تخصصی معارف اهل بیت(ع)
  20. ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص ۲۶۰
  21. ر.ک. شریعتمدار جزائری، سید نورالدین، امام حسین و علم به شهادت، صفحه؟؟؟؛ بنی سعید لنگرودی، سید محمد جواد، شرب مدام در تبیین علم امام، ص ۶۹
  22. ر.ک. خوش‌باور، داوود، علم غیب از دیدگاه فریقین، ص ۲۱ و ۲۲
  23. ر.ک. ردایی، حسین، قرآن و مرجعیت علمی‌اهل بیت در تاویل، ۱۲۷ ـ ۱۲۸
  24. ر.ک. انصاریان، حسین، اهل بیت عرشیان فرش‌نشین، ص ۵۳۵ ـ ۵۳۶
  25. ر.ک. موسوی، سید امین، گستره علم غیب از دیدگاه ادیان ابراهیمی، ص ۲۶۰
  26. «در حالى كه تأويل آن را جز خداى نمى‏ داند و آنان كه قدم در دانش استوار كرده ‏اند» سوره آل عمران، آیه ۷.
  27. تفسیر عیاشی، ج‌۱، ص‌۱۶۴؛ الکافی، ج‌۱، ص‌۲۱۳؛ البرهان، ج‌۱، ص‌۵۹۷‌ـ‌۵۹۹‌.
  28. نهج البلاغه، خطبه ۱۴۴؛ الکافی، ج‌۱، ص‌۲۱۳؛ نورالثقلین، ج‌۱، ص‌۳۱۵، ۳۱۸.
  29. ر.ک. یوسفیان، حسن، دائرة المعارف قرآن کریم، ج۵، ص ۸۷.
  30. ر.ک. بنی سعید لنگرودی، سید محمد جواد، شرب مدام در تبیین علم امام، ص ۶۹؛ منصورآبادی، محمد، راسخان در علم از دیدگاه فریقین، ص ۱۸۴ ـ ۱۹۳
  31. ر.ک. مظفر، محمد حسین، پژوهشی در باب علم امام، ص ۶۹؛ افسردیر، حسین و فضلی‌نژاد، مرضیه، بررسی مصادیق راسخان در علم در نگاه مفسران، ص ۲۳ ـ ۲۷
  32. نهج البلاغه، خطبه ۱۴۴، مناقب ابن شهر آشوب، ج۱، ص ۲۸۵ و غرر الحکم ش ۲۸۲۶
  33. ر.ک. مهدی‌فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن، ص ۱۹۹
  34. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، ج ۱، ص ۲۱۳، ح ۲
  35. ر.ک. مظفر، محمد حسین، پژوهشی در باب علم امام، ص ۶۹؛ مهدی‌فر، حسن، علوم اهل بیت ویژگی‌ها ابعاد و مبادی آن، ص ۱۹۹؛ مطهری، منصف علی، علم ائمه از نظر عقل و نقل، ص ۱۴۲؛ حسینی، سید حسین، هادیان در کلام امام هادی (کتاب)، ص ۷۶؛ افسردیر، حسین و فضلی‌نژاد، مرضیه، بررسی مصادیق راسخان در علم در نگاه مفسران، ص ۲۳ ـ ۲۷؛ میرشمسی، صدیقه، تاویل در قرآن، فصلنامه پژوهشنامه متین، ش ۱۵ و ۱۶، ص ۲۱۷
  36. ر.ک. ناصحیان، علی اصغر، تاویل و راسخان در علم، ماهنام، علوم حدیث، ش ۱۱، ص ۱۴۳ ـ ۱۴۶
  37. ر.ک. اکبرنژاد، مهدی و محمدی، روح‌الله، بررسی سندی و دلالی احادیث راسخون فی العلم، ص ۶۰