اندیشههای استاد مطهری ج۳ (کتاب)
این کتاب، جلد سوم از مجموعهٔ شش جلدی اندیشههای استاد مطهری، که با زبان فارسی به بررسی اندیشههای استاد مطهری در خصوص اصول عقاید میپردازد. این مجموعه اثر سید امرالله حسینی است و مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی انتشار آن را به عهده داشته است.[۱].
| اندیشههای استاد مطهری ج۳ اصول عقاید | |
|---|---|
 | |
| از مجموعه | اندیشههای استاد مطهری |
| زبان | فارسی |
| نویسنده | سید امرالله حسینی |
| موضوع | |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | ۱۳۹۶ ش |
| تعداد صفحه | ۱۰۳۹ |
| شابک | ۹۷۸-۹۶۴-۱۹۵-۲۷۸-۷ |
| شماره ملی | ۳۹۶۳۲۳۵ |
دربارهٔ کتاب
کتاب حاضر، اندیشههای استاد مطهری در خصوص اصول عقاید مطرح شده است. ابتدا جایگاه اصول عقاید در تعالیم اسلام گفته شده و اصول دین تعریف شده است. سپس در بخش اول با عنوان «توحید و خداشناسی» اهمیت خداشناسی، راههای اثبات وجود خدا، ادله توحید، اسماء و صفات خدا، افعال ذات باری تعالی و مراتب توحید و شرک مطرح شده است. در بخش بعدی «عدل الهی» بررسی شده است. مسئله شرور، مجازات اخروی و مسئله شفاعت از جمله مباحث بررسی شده در این بخش است. «نبوت» سومین رکن اصول دین است که راههای اثبات نبوت، وحی، اعجاز در این خصوص بررسی شده و سپس درباره پیامبر امی، ختم نبوت و اعجاز قرآن کریم مطالبی ارائه شده است. سپس امامت و رهبری مطرح شده و در این زمینه امامت در قرآن، در سنت نبوی، دلیل عقلی مسئله امامت، خلافت اهل بیت(ع) از نگاه امیرالمؤمنین(ع) و ولایت الهی ائمه اطهار(ع) مورد بحث قرار گرفته است. در نهایت معاد یا حیات اخروی مورد کنکاش قرار گرفته است.
فهرست کتاب
- پیش گفتار
- مقدمه
- جایگاه اصول عقاید در تعالیم اسلام
- اصول عقاید و تفقه در دین
- منشأ شبهات دینی
- تعریف اصول دین
- روش فلسفی
بخش اول: توحید خداشناسی
- کلیات
- راههای اثبات وجود خدا
- راههای رسیدن به خدا
- راه دل و فطرت
- راههای علمی و شبه فلسفی
- برهان نظم
- برهان هدایت و راه یابی یا برهان هدف
- تقریر برهان هدایت و تفاوت آن با برهان نظم
- اصل هدایت در قرآن کریم
- اثبات هدایت
- انواع هدایتهای انسانی
- راه خلقت برهان حدود
- حدوث و قدم عالم
- تغییر شکل یا پیدایش
- اصالت حیات
- مسئله شبیه سازی
- راههای عقلانی و فلسفی
- برهان ارسطویی (محرک اول)
- برهان سینوی
- برهان صدرایی (صدیقین)
- تفاوت برهان صدیقین با برهان وجودی آنسلم
- ارزیابی براهین خداشناسی
- راه قرآن در اثبات وجود خدا (شناخت آیهای)
- اقسام شناخت آیهای
- نظام جهان آیت شناخت خدا
- خدا آیت شناخت خدا
- انسان آیت شناخت خدا
- جریان حیات ایت شناخت خدا
- مکانیسم شناخت آیهای
- پیوستها
- ادله توحید و یگانگی دارند
- تبیین ادله توحید
- وحدت عالم دلیل بر وحدت مبدا عالم
- نامحدود بودن ذات باری
- برهان تمانع
- برهان فرجه
- دلیل نبوت
- نقد و بررسی ادله توحید در کتب فلاسفه
- برهان اول: برهان صرف الوجود
- برهان دوم: برهان تعین
- برهان سوم: برهان ترکیب
- برهان چهارم
- برهان پنجم
- برهان ششم
- برهان هفتم
- برهان هشتم
- جمعبندی
- تبیین ادله توحید
- اسما و صفات خدا
- امکان شناخت صفات خدا
- راههای اثبات صفات خدا
- شرح برخی اسما و صفات خدا
- «الله» الوهیت
- «الرحمن الرحیم» رحمت
- «...ربِّ الْعَالَمِینَ» ربوبیت
- «مالکِ و مَلِک» قدرت
- «...الخالقُ البارئ المُصَوَّر» خالقیت
- «أَحَدُ» وحدانیت
- بی حد و بینهایت
- «الاَوَّلُ وَالآخِرُ وَالظَّاهِرُ وَ البَاطِنُ»...
- «نور»
- «هو» غیب مطلق
- «الصمد»
- «اعلیم» و «اکبر»
- «علیم»، «الطیف»، «خبیر»
- عادل
- «السَّلامُ»
- «المُومِنُ»
- «المُهَیمنُ»
- «العَزیز»
- «الجَبَّارُ»
- «المُتکَبرُ»
- أقرب
- پیوست: رؤیت خدا
- افعال ذات باری تعالی آفرینش جهان
- مقدمه
- مسئله حدوث و قدم عالم
- عوالم علی وجود
- قضا و قدر (انسان و سرنوشت)
- اهمیت و پیشینه بحث
- معنای قضا و قدر
- اقسام قضا و قدر
- قضا و قدر الهی و اصل علیت (عمومیت قضا و قدر)
- حتمی و غیر حتمیت
- نقد نظریات دیگر
- نقش عوامل معنوی
- تفاوت دیدگاه مکتب الهی و مکتب عادی
- امدادهای غیبی
- توهم تعارض و تنافی در قرآن و حدیث
- علم خدا و قضا و قدر
- «اَمر بینَ الاَمرین» در نظام تکوین و تشریع
- مراتب و درجات توحید
- توحید نظری و مراتب آن
- توحید عملی و مراتب آن
- توحید در عبادت
- توحید در استعانت
- توحید عملی و کفر مقدس
- جامعه توحیدی و توحید اجتماعی
- پیوند انسان با خدا
- مراتب و درجات شرک
بخش دوم: عدل الهی
کلیات
- پیشینهای مدل در فرهنگ اسلامی
- ریشه طرح بحث عدل
- مفهوم و اقسام عدل
- حکمت بالغه و عدل الهی
- اهمیت و ضرورت بحث از عدل الهی
- اقسام راه حل شبهه عدل الهی
عدل الهی و مسئله شرور
- مقدمه
- مبدأ شرور
- تحلیل ماهیت شرور
- نظام طولی
- نظام عرضی
- تفاوتهای طبیعی معلول اصالت جمع نیست
عدل الهی و مجازاتهای اخروی
- انواع مجازات ها
عدل الهی و مسئله شفاعت
- طرح بحث
- مفهوم شفاعت
- اقسام شفاعت
- شرایط شفاعت به حق
- شفاعت و توحید
- نتیجهگیری
عدل الهی و اعمال انسانها
- عمل خیر غیر مسلمان
- زیر صفر (اعمال شر غیر مسلمان)
- گناهان مسلمان
- نتیجهگیری
بخش سوم: نبوت
- مقدمه
راههای اثبات نبوت
- راه از فایده به نیاز
- راه آیات
- راه نیاز
- اقسام نیاز انسان به نبوت
- علم و نیاز انسان به نبوت
- عقل و نیاز انسان به نبوت
- وجوب نبوت بر اساس نیاز
- ضرورت نبوت بر اساس نیاز
- نیاز به نبوت و هدایت عامه
- نیاز به نبوت و مسئولیت انسان
وحی
- نظریهها در باب ماهیت وحی
- موارد استعمال وحی در قرآن
- مشخصات وحی انبیا در قرآن
- فرضیه مختار در باب ماهیت وحی
- نزول
- امکان وحی
اعجاز
- مقدمه
- ماهیت معجزه
- امکان معجزه
- وقوع معجزه
مسائل دیگر نبوت عامه
- هدف اصلی نبوتها و بعثتها
- توحید
- عدالت
- رابطه هدف خلقت با بعثت انبیا
- روش پیامبران
- اختصاصات پیامبران
- اقسام پیامبران و علت پراکندگی نبوتها
- نقش پیامبران در تکامل تاریخی انسان
اعجاز قرآن کریم
- مقدمه
- اعجاز لفظی و هنری
- اعجاز معنوی و علمی
- انسانشناسی
- خداشناسی و معارف ربوبی
- حقوق زن
- علوم طبیعی
- منطق
- منشاهای خطای ذهن در قرآن
- برخی از عناوین موضوعات قرآنی
پیامبر امی
ختم نبوت و خاتمیت
- مقدمه
- خاتمیت در قرآن
- فلسفه ختم نبوت تشریعی
- ختم نبوت نه ختم دیانت
- ختم نبوت نه ختم معنویت
- ختم نبوت تبلیغی
- ختم نبوت نه ختم رسالت
- ختم نبوت و نیاز به امام
- خاتمیت و راز جاودانگی اسلام (رابطه نسخ شرایع با ادوار تمدن؛ جاودانگی تعلیمات اسلام و هدفهای پایانناپذیر آن)
- جبر تاریخ
- نیازمندی ها
- مقتضیات زمان
- تحرک و انعطاف قوانین اسلامی
- وظیفه علما در عصر خاتمیت
- ارکان خاتمیت
بخش چهارم: امامت و رهبری
کلیات
امامت در قرآن
- آیه ولایت
- آیه ابلاغ دین
- آیه اکمال دین
- آیه نصب
- ایه عهد
- آیه نور
- آیه تطهیر
- وضع خاص آیات و راز رمز گونگی آن
- شواهد تاریخی
امامت در سنت نبوی(ص)
- حدیث ثقلین
- احادیث غدیر
- داستان یوم الدار
- داستان ملاقات رئیس قبیله با پیغمبر اکرم(ص)
- حدیث منزلت
- حدیث معرفت
دلیل عقلی؛ جوهر بحث در مسئله امامت
- امامت و مرجعیت دینی
- امامت و ولایت معنوی
- امامت و زعامت و رهبری
خلافت اهل بیت(ع)(ع) از نگاه امیرالمؤمنین علی(ع)
ولایت الهی ائمه اطهار
- ولاء منفی
- ولاء اثباتی عام (تولی و تبری)
- ولاء اثباتی خاص
- مبانی نظریهولایت معنوی و تکوینی
- ولایتپذیری
بخش پنجم: معاد زندگی جاوید با حیات اخروی
- مقدمه و کلیات
- معاد؛ رکنی از ارکان جهان بینی اسلامی
- ایمان به معاد
- منشا ایمان به معاد
- نظریات درباره معاد
- اعاده معدوم
- عود ارواح به اجساد یا معاد جسمانی
- عود ارواح به خداوند یا معاد روحانی
- عود ارواح به خداوند با کیفیت آسمانی
- تجدید حیات مادی
- ضرورت بحث همه جانبه
- مسائل معاد
ماهیت مرگ
زندگی پس از مرگ
- عالم برزخ
- قیامت کبرا
- پیوستگی زندگی دنیا و آخرت
- وجوه مشترک و متفاوت زندگی در جهان
- تجسم و جاودانگی اعمال
- فلسفه تجسم عمل
- بهشت و جهنم؛ ظهور تجسم اعمال
- القاب قیامت
اثبات قیامت
ضمایم
کتابنامه
- آثار استاد شهید مرتضی مطهری (تهران، انتشارات صدرا)
- منابع دیگر
دربارهٔ پدیدآورنده
کتابهای وابسته
پانویس
- ↑ شبکه جامع کتاب گیسوم
- ↑ مکاتبه اختصاصی دانشنامه مجازی امامت و ولایت با پدیدآورنده