احترام: تفاوت میان نسخهها
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
=== [[احترام پیامبر]] === | === [[احترام پیامبر]] === | ||
[[قرآن کریم]] با وصف پیامبر{{صل}} به "[[رسول]] کریم"، [[شخصیّت]] عظیم ایشان را یادآوری کرده: {{متن قرآن|إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ}}<ref>«که این (قرآن) بازخوانده فرستادهای گرامی است» سوره حاقه، آیه ۴۰.</ref> و [[مردم]] و [[مؤمنان]] را به رعایت مسائل خاصّی درباره حضرت سفارش کرده است. بخشی از آن در [[سوره احزاب]] چنین آمده است: وارد [[خانه]] او ([[رسولخدا]]{{صل}}) نشوید، مگر آنکه از شما [[دعوت]] شده باشد.... در آن صورت، پیش از فرا رسیدن زمان [[پذیرایی]] بر او وارد نشوید؛ پس از پذیرایی بازگردید و با یکدیگر (در محضر او) سرگرم [[سخن گفتن]] نشوید، اگر کالایی از [[همسران رسول خدا]] میخواهید، از پشت پرده بخواهید و ...<ref>سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref>. | |||
[[خداوند]] و [[فرشتگان]] او با فرستادن [[صلوات]] بر رسولاکرم{{صل}} او را گرامی میدارند و [[مؤمنان]] نیز [[دستور]] یافتهاند که بر [[رسولخدا]] [[سلام]] و صلوات بفرستند. معنای [[صلوات خداوند]] بر [[رسول]] خویش همان اعطای [[کرامت]] و [[فضیلت]] به وی و بالا بردن [[درجه]] او و [[ستایش]] است و از سوی [[مردم]]، [[دعا]] در [[حق]] ایشان است. | |||
[[قرآن کریم]]، اذیّت رسول خدا و بیاحترامی به حضرت را سبب گرفتار شدن به [[عذاب]] دردناک: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ}}<ref>«و برای آن کسان که به فرستاده خداوند آزار میرسانند» سوره توبه، آیه ۶۱.</ref> و [[لعنت]] خداوند دانسته است<ref>[[محمد هادی ذبیحزاده|ذبیحزاده، محمد هادی]]، [[ احترام - ذبیحزاده (مقاله)|مقاله «احترام»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۲ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۲.</ref>. | |||
===[[احترام اهل بیت]]=== | ===[[احترام اهل بیت]]=== | ||
===[[احترام صحابه]]=== | ===[[احترام صحابه]]=== | ||
نسخهٔ ۱۹ دسامبر ۲۰۲۱، ساعت ۰۸:۱۳
معناشناسی احترام
احترام بهمعنای حرمت نگهداشتن است[۱]. حرمت نیز بهمعنای آنچه که هتک و شکستن آن روا نباشد، آمده است[۲] و اصطلاح عرف بهمعنای تعظیم، گرامی داشت و بزرگداشت، بیارتباط با معنای لغوی آن نیست؛ زیرا شخص، شیء، مکان یا زمان محترم، دارای حرمت و حریمی است که حفظ آن لازم و هتک آن نارواست[۳].
احترام انسان
احترام به انسانیت
انسان از بُعد فردی موجودی است که بهطور ذاتی و فطری دوستدار کرامت، شخصیّت، آبرو و نیازمند احترام است. اعطای کرامت از سوی خداوند به انسانها، اختیار و اراده را از آنان سلب نمیکند؛ بدین سبب ممکن است انسان به خواسته خود، از دستورهای الهی سر بپیچد و با کفر ورزیدن، کوشش در راه گمراه کردن مردم، سعی در جلوگیری از تحقّق آیین الهی، تحریف دستورهای دینی و تکذیب آیات روشن الهی باعث رسوایی و خواری خود شده، زمینه بیاحترامی خویش را فراهم سازد؛ چنانکه میتواند با اعمال ناشایست اخلاقی، احترام خویش را از بین برده، حیثیّت و آبروی خود را در دنیا و آخرت هتک کند. تکریم انسان از سوی خداوند، نشاندهنده محترم بودن او است: ﴿وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ﴾[۴]. سجده ملائکهای که خود، موجودات محترمی هستند، برای انسان، اعطای مقام خلافت الهی به وی، پیمان گرفتن خداوند از وی و مسخّر ساختن آنچه در آسمانها و زمین است برای انسان نیز حرمت و کرامت انسان را نشان میدهد[۵].
احترام پیامبر
قرآن کریم با وصف پیامبر(ص) به "رسول کریم"، شخصیّت عظیم ایشان را یادآوری کرده: ﴿إِنَّهُ لَقَوْلُ رَسُولٍ كَرِيمٍ﴾[۶] و مردم و مؤمنان را به رعایت مسائل خاصّی درباره حضرت سفارش کرده است. بخشی از آن در سوره احزاب چنین آمده است: وارد خانه او (رسولخدا(ص)) نشوید، مگر آنکه از شما دعوت شده باشد.... در آن صورت، پیش از فرا رسیدن زمان پذیرایی بر او وارد نشوید؛ پس از پذیرایی بازگردید و با یکدیگر (در محضر او) سرگرم سخن گفتن نشوید، اگر کالایی از همسران رسول خدا میخواهید، از پشت پرده بخواهید و ...[۷].
خداوند و فرشتگان او با فرستادن صلوات بر رسولاکرم(ص) او را گرامی میدارند و مؤمنان نیز دستور یافتهاند که بر رسولخدا سلام و صلوات بفرستند. معنای صلوات خداوند بر رسول خویش همان اعطای کرامت و فضیلت به وی و بالا بردن درجه او و ستایش است و از سوی مردم، دعا در حق ایشان است.
قرآن کریم، اذیّت رسول خدا و بیاحترامی به حضرت را سبب گرفتار شدن به عذاب دردناک: ﴿وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ﴾[۸] و لعنت خداوند دانسته است[۹].
احترام اهل بیت
احترام صحابه
احترام پدر و مادر
احترام مؤمنان و پرهیزکاران
احترام دانشمندان
احترام به زنان
احترام مهمان
احترام یتیمان و مسکینان
احترام به سالمندان
احترام به فرزندان
احترام امور مقدس
احترام قرآن
احترام خانه خدا
احترام سرزمین طوی
احترام ماههای حرام
احترام شعایر الهی
احترام به حقوق دیگران
جستارهای وابسته
منابع
پانویس
- ↑ لغتنامه، ج۱، ص۸۹۸، "احترام".
- ↑ ترتیبالعین، ص۱۷۴، الصحاح، ج۵، ص۱۸۹۵، "حرم".
- ↑ ذبیحزاده، محمد هادی، مقاله «احترام»، دائرة المعارف قرآن کریم، ج۲.
- ↑ «و به راستی ما فرزندان آدم را ارجمند داشتهایم » سوره اسراء، آیه ۷۰.
- ↑ ذبیحزاده، محمد هادی، مقاله «احترام»، دائرة المعارف قرآن کریم، ج۲.
- ↑ «که این (قرآن) بازخوانده فرستادهای گرامی است» سوره حاقه، آیه ۴۰.
- ↑ سوره احزاب، آیه ۵۳.
- ↑ «و برای آن کسان که به فرستاده خداوند آزار میرسانند» سوره توبه، آیه ۶۱.
- ↑ ذبیحزاده، محمد هادی، مقاله «احترام»، دائرة المعارف قرآن کریم، ج۲.