←رابطه حج با زیارت
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
==رابطه حج با [[زیارت]]== | ==رابطه حج با [[زیارت]]== | ||
*وقتی که [[حج]]، حضور در میقاتِ ربّ است، وقتی شرکت در ضیافۀالله است، وقتی لبیک گفتن به ندای [[ابراهیم]] و دعوتِ [[خداوند]] است، پس حاجی باید به تناسبِ [[مقام]]، خود را مهیّای این بارعام سازد. در مورد این [[ادب]] [[باطنی]] [[حج]]، [[امام صادق]]{{ع}} فرموده است: | *وقتی که [[حج]]، حضور در میقاتِ ربّ است، وقتی شرکت در ضیافۀالله است، وقتی لبیک گفتن به ندای [[ابراهیم]] و دعوتِ [[خداوند]] است، پس حاجی باید به تناسبِ [[مقام]]، خود را مهیّای این بارعام سازد. در مورد این [[ادب]] [[باطنی]] [[حج]]، [[امام صادق]]{{ع}} فرموده است: "[[دل]] را در هنگام و هنگامه [[حج]]، برای [[خدا]] مجرد ساختن و از هر حجابی و شاغلی آزاد ساختن، همه امور را به [[خدا]] سپردن و در تمام حرکات و سکنات، بر او [[توکّل]] داشتن"<ref>{{متن حدیث| إِذَا أَرَدْتَ الْحَجَّ فَجَرِّدْ قَلْبَكَ لِلَّهِ مِنْ قَبْلِ عَزْمِكَ مِنْ كُلِّ شَاغِلٍ وَ حِجَابِ كُلِّ حَاجِبٍ وَ فَوِّضْ أُمُورَكَ كُلَّهَا إِلَى خَالِقِكَ وَ تَوَكَّلْ عَلَيْهِ فِي جَمِيعِ مَا يَظْهَرُ مِنْ حَرَكَاتِكَ وَ سَكَنَاتِك}}بحار الأنوار، ج۹۶، ص۱۲۴.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>. | ||
*اگر حاجی [[زائر]]، اینگونه با قلبی سرشار از [[خدا]] و تهی از غیر، رو به خدای آورد، طبیعی است که هر قدمِ مهمانِ [[خدا]] [[عبادت]] و درجه و رتبه به حسا ب میآید و در مقابل هر گام حسنه ای بر او افزوده شده و سیّئه ای از او محو میشود، چنانکه [[امام صادق]]{{ع}} فرموده است: {{ | *اگر حاجی [[زائر]]، اینگونه با قلبی سرشار از [[خدا]] و تهی از غیر، رو به خدای آورد، طبیعی است که هر قدمِ مهمانِ [[خدا]] [[عبادت]] و درجه و رتبه به حسا ب میآید و در مقابل هر گام حسنه ای بر او افزوده شده و سیّئه ای از او محو میشود، چنانکه [[امام صادق]]{{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|إِنَّ الْعَبْدَ الْمُؤْمِنَ حِينَ يَخْرُجُ مِنْ بَيْتِهِ حَاجّاً لَا يَخْطُو خُطْوَةً وَ لَا تَخْطُو بِهِ رَاحِلَتُهُ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِهَا حَسَنَةً وَ مَحَا عَنْهُ سَيِّئَةً وَ رَفَعَ لَهُ بِهَا دَرَجَة}}<ref>بحار الأنوار، ج۹۶، ص۳۱۵.</ref> در این صورت است که حاجی، مهمان [[خدا]] خواهد بود والّا خیر. در این [[زیارت]]، تک تک عملها و [[مناسک]] [[حج]]، باید سازنده و آموزنده باشد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>. | ||
*با پوشیدن جامه احرام، جامههای [[گناه]] را باید [[زمین]] ریخت و با [[غسل]] احرام، [[گناهان]] را شستشو کرد و [[توبه]] نمود و با احرام بستن، با [[خدا]] باید [[تجدید پیمان]] نمود و با گفتن لبیک، از صمیم [[جان]] به ندای دعوتِ [[خدا]] و [[ابراهیم]] پاسخ گفت و با ورود به [[حرم]]، خود را در [[حریم]] [[حرمت]] [[الهی]] دید و با سعی و [[طواف]]، خود را خدایی ساخت و بین [[خوف و رجاء]] بود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>. | *با پوشیدن جامه احرام، جامههای [[گناه]] را باید [[زمین]] ریخت و با [[غسل]] احرام، [[گناهان]] را شستشو کرد و [[توبه]] نمود و با احرام بستن، با [[خدا]] باید [[تجدید پیمان]] نمود و با گفتن لبیک، از صمیم [[جان]] به ندای دعوتِ [[خدا]] و [[ابراهیم]] پاسخ گفت و با ورود به [[حرم]]، خود را در [[حریم]] [[حرمت]] [[الهی]] دید و با سعی و [[طواف]]، خود را خدایی ساخت و بین [[خوف و رجاء]] بود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>. | ||
*باید با رمی جمرات، شیطانهای [[نهان]] و [[آشکار]]، درونی و بیرونی را طرد کرد و با [[قربانی]] گوسفند، [[نفس]] [[سرکش]] را [[قربانی]] کرد و کشت و ... به [[میقات]] [[دوست]] رفت و در منای [[معرفت]] مقیم شد و در پرتو [[هدایت]] [[خدا]] قرار گرفت و بهتر از پیش شد ... در این زمینه، به گفتگوی عمیق و زیبا و بدیعِ [[امام سجاد|امام زین العابدین]]{{ع}} با "شِبلی" که از [[حج]] آمده بود و [[امام]] به دیدارش رفت مراجعه و دقت کنید<ref>کتاب حج مجموعه مقالات چاپ وزارت ارشاد، ص۲۱. متن این حدیث طولانی را به نقل از مستدرک الوسائل بیان کرده است. ناصرخسرو هم در قصیده معروف خود حاجیان آمدند با تعظیم ... آن را به نظم درآورده است.</ref>. این است که [[حج]]، همرنگ شدن با [[خالصان]] و [[پاکان]] و هماهنگ شدن با [[فرشتگان]] و کرّوبیان است. در زمان [[موعود]]، به سرزمین میعاد رفتن است. [[کعبه]] و [[قبله]] را از نزدیک دیدن است و جهت و وجهه عمل را مشاهده کردن است. [[زیارت]] کعبهای است که به [[فرمان خدا]] همه [[روزه]] و در کارهای عبادی، روی بدان سو میکنیم و چهره به طرف [[مسجدالحرام]] میگیریم که قبلهای است [[پسندیده]] و رضایتبخش {{متن قرآن|فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ }}<ref>بقره، آیه۱۴۴.</ref> حاجی، در این [[زیارت]]، به [[خانه خدا]] و [[قبله]] گاه میرود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>. | *باید با رمی جمرات، شیطانهای [[نهان]] و [[آشکار]]، درونی و بیرونی را طرد کرد و با [[قربانی]] گوسفند، [[نفس]] [[سرکش]] را [[قربانی]] کرد و کشت و ... به [[میقات]] [[دوست]] رفت و در منای [[معرفت]] مقیم شد و در پرتو [[هدایت]] [[خدا]] قرار گرفت و بهتر از پیش شد ... در این زمینه، به گفتگوی عمیق و زیبا و بدیعِ [[امام سجاد|امام زین العابدین]]{{ع}} با "شِبلی" که از [[حج]] آمده بود و [[امام]] به دیدارش رفت مراجعه و دقت کنید<ref>کتاب حج مجموعه مقالات چاپ وزارت ارشاد، ص۲۱. متن این حدیث طولانی را به نقل از مستدرک الوسائل بیان کرده است. ناصرخسرو هم در قصیده معروف خود حاجیان آمدند با تعظیم ... آن را به نظم درآورده است.</ref>. این است که [[حج]]، همرنگ شدن با [[خالصان]] و [[پاکان]] و هماهنگ شدن با [[فرشتگان]] و کرّوبیان است. در زمان [[موعود]]، به سرزمین میعاد رفتن است. [[کعبه]] و [[قبله]] را از نزدیک دیدن است و جهت و وجهه عمل را مشاهده کردن است. [[زیارت]] کعبهای است که به [[فرمان خدا]] همه [[روزه]] و در کارهای عبادی، روی بدان سو میکنیم و چهره به طرف [[مسجدالحرام]] میگیریم که قبلهای است [[پسندیده]] و رضایتبخش {{متن قرآن|فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ }}<ref>بقره، آیه۱۴۴.</ref> حاجی، در این [[زیارت]]، به [[خانه خدا]] و [[قبله]] گاه میرود<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۱۳-۱۱۵.</ref>. | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
*[[حج]]، تنها یک [[عبادت]] نیست که به هر صورت، انجام گیرد. [[فلسفه]] و اهداف این [[مناسک]] مهم، اگر درست شناخته و پی گیری و پیاده شود، آنگاه ادا شده است. در [[حج]]، مهم، اقامه آن است، برپا داشتن! سفارش [[امام علی|امیرالمؤمنین]]{{ع}} به "[[قثم بن عباس]]" که از طرف آن [[حضرت]]، حکمفرمای [[مکه]] بود، این است که: {{عربی|«فَاقِمْ لِلناسِ الحجَّ وذَکِّرهُمْ بایّام اللهِ»}}<ref>نهج البلاغه، فیض الاسلام، نامه۶۷.</ref> [[حج]] را برای [[مردم]] برپای دار، و آنان را به یاد "[[ایام الله]]" بیانداز. یادآوری و احیای [[ایام الله]]، در کنار اقامه [[حج]] و برپایی این مراسم [[بیان]] شده است، توجه به [[سازندگی]] این دو کار، مهم است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۳۳-۱۳۵.</ref>. | *[[حج]]، تنها یک [[عبادت]] نیست که به هر صورت، انجام گیرد. [[فلسفه]] و اهداف این [[مناسک]] مهم، اگر درست شناخته و پی گیری و پیاده شود، آنگاه ادا شده است. در [[حج]]، مهم، اقامه آن است، برپا داشتن! سفارش [[امام علی|امیرالمؤمنین]]{{ع}} به "[[قثم بن عباس]]" که از طرف آن [[حضرت]]، حکمفرمای [[مکه]] بود، این است که: {{عربی|«فَاقِمْ لِلناسِ الحجَّ وذَکِّرهُمْ بایّام اللهِ»}}<ref>نهج البلاغه، فیض الاسلام، نامه۶۷.</ref> [[حج]] را برای [[مردم]] برپای دار، و آنان را به یاد "[[ایام الله]]" بیانداز. یادآوری و احیای [[ایام الله]]، در کنار اقامه [[حج]] و برپایی این مراسم [[بیان]] شده است، توجه به [[سازندگی]] این دو کار، مهم است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۳۳-۱۳۵.</ref>. | ||
*پس، [[روح]] [[حج]]، [[امامت]] است و این [[عبادت]]، تنها در پیوند با [[رهبری]] است که [[سیاست]] صحیح [[قرآن]] را پیاده خواهد کرد و [[کعبه]]، قیاماً للناس خواهد شد و [[منافع]] و سودهای [[عظیم]] این [[فریضه الهی]]، عاید [[مسلمانان]] خواهد گشت<ref>آیات ۹۷ مائده،۲۵ حج،۹۶ آل عمران، ۱۲۵ و ۱۵۹ بقره مطالعه شود.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۳۳-۱۳۵.</ref>. | *پس، [[روح]] [[حج]]، [[امامت]] است و این [[عبادت]]، تنها در پیوند با [[رهبری]] است که [[سیاست]] صحیح [[قرآن]] را پیاده خواهد کرد و [[کعبه]]، قیاماً للناس خواهد شد و [[منافع]] و سودهای [[عظیم]] این [[فریضه الهی]]، عاید [[مسلمانان]] خواهد گشت<ref>آیات ۹۷ مائده،۲۵ حج،۹۶ آل عمران، ۱۲۵ و ۱۵۹ بقره مطالعه شود.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۳۳-۱۳۵.</ref>. | ||
*مهمترین [[هدف]] در [[زیارت]] [[حج]]، در زمینه ارتباط و [[دیدار]] با [[امام]]- که قبلًا هم یاد شد- و لقای [[معصوم]]{{عم}}، و عرضه [[ولایت]] و [[نصرت]]، همان جهت یافتن [[اعمال]] و [[مناسک]]، در مسیر خداپسندانه است، که بدون آن، کارهای عبادی هم لغو و بیهوده و بی اجر است. در [[روایت]] از [[امام باقر]]{{ع}} [[نقل]] شده است که: "بر [[مردم]] لازم و سزاوار است که این خانه ([[کعبه]]) را [[زیارت]] کنند و ما را به خاطر بزرگداشتِ [[خدا]]، بزرگ بدارند و [[تعظیم]] کنند، و ما را در هر جا که باشیم [[دیدار]] کنند، مائیم راهنمایان به [[خدا]]! ..."<ref> بحار الأنوار، | *مهمترین [[هدف]] در [[زیارت]] [[حج]]، در زمینه ارتباط و [[دیدار]] با [[امام]]- که قبلًا هم یاد شد- و لقای [[معصوم]]{{عم}}، و عرضه [[ولایت]] و [[نصرت]]، همان جهت یافتن [[اعمال]] و [[مناسک]]، در مسیر خداپسندانه است، که بدون آن، کارهای عبادی هم لغو و بیهوده و بی اجر است. در [[روایت]] از [[امام باقر]]{{ع}} [[نقل]] شده است که: "بر [[مردم]] لازم و سزاوار است که این خانه ([[کعبه]]) را [[زیارت]] کنند و ما را به خاطر بزرگداشتِ [[خدا]]، بزرگ بدارند و [[تعظیم]] کنند، و ما را در هر جا که باشیم [[دیدار]] کنند، مائیم راهنمایان به [[خدا]]! ..."<ref> بحار الأنوار، ج۲۷، ص ۱۷۹.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۴۸، ۱۴۹.</ref>. | ||
*اکسیر دگرگون ساز و [[روح]] بخش و [[ارزش]] آفرینِ [[ولایت]]، در همه امور [[اسلام]]، و [[تکالیف]] و [[فروع]] [[دین]] و [[عبادات]]، لحاظ شده و شرط قبولی و پذیرفته شدنِ طاعاتِ [[انسان]] در پیشگاه خداست و در کتب [[روایات]]، باب های خاصی برای همین منظور، عنوان گشته است که اهل مطالعه میتوانند برای اطلاع بیشتر به منابع خاصّ آن [[رجوع]] کنند<ref>از جمله میتوانید به بحار الأنوار، ج ۲۷، باب هفتم {{عربی|«انّه لا تقبل الأعمال الا بالولایه»}} ص ۱۶۶؛ و همچنین: اصول کافی عربی، ج۱، ص ۳۹۲باب لزوم رفتن پیش ائمه پس از مناسک حج جهت آموختن دین و اعلام ولایت و ص ۴۱۲به بعد، مربوط به ولایت در قرآن کریم، مراجعه کنید.</ref>؛ به خصوص در مورد [[حج]]، که بحث ماست، [[احادیث]] فراوانی وجود دارد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۴۸، ۱۴۹.</ref>. | *اکسیر دگرگون ساز و [[روح]] بخش و [[ارزش]] آفرینِ [[ولایت]]، در همه امور [[اسلام]]، و [[تکالیف]] و [[فروع]] [[دین]] و [[عبادات]]، لحاظ شده و شرط قبولی و پذیرفته شدنِ طاعاتِ [[انسان]] در پیشگاه خداست و در کتب [[روایات]]، باب های خاصی برای همین منظور، عنوان گشته است که اهل مطالعه میتوانند برای اطلاع بیشتر به منابع خاصّ آن [[رجوع]] کنند<ref>از جمله میتوانید به بحار الأنوار، ج ۲۷، باب هفتم {{عربی|«انّه لا تقبل الأعمال الا بالولایه»}} ص ۱۶۶؛ و همچنین: اصول کافی عربی، ج۱، ص ۳۹۲باب لزوم رفتن پیش ائمه پس از مناسک حج جهت آموختن دین و اعلام ولایت و ص ۴۱۲به بعد، مربوط به ولایت در قرآن کریم، مراجعه کنید.</ref>؛ به خصوص در مورد [[حج]]، که بحث ماست، [[احادیث]] فراوانی وجود دارد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۴۸، ۱۴۹.</ref>. | ||
*"... [[حج]] بدون [[ولایت]]، و آهنگ [[کعبه]] بدون [[امامت]]، و حضور در [[عرفات]] بدون معرفتِ [[امام]]، و قربانیِ بدون [[فداکاری]] در راه [[امامت]]، و رمی جمره بدون طرد [[استکبار]] درونی و بیرونی، و سعی بین [[صفا و مروه]] بدون کوشش در [[شناخت]] و [[طاعت]] [[امام]]، | *"... [[حج]] بدون [[ولایت]]، و آهنگ [[کعبه]] بدون [[امامت]]، و حضور در [[عرفات]] بدون معرفتِ [[امام]]، و قربانیِ بدون [[فداکاری]] در راه [[امامت]]، و رمی جمره بدون طرد [[استکبار]] درونی و بیرونی، و سعی بین [[صفا و مروه]] بدون کوشش در [[شناخت]] و [[طاعت]] [[امام]]، بیحاصل بوده و سودی نخواهد داشت. زیرا اگرچه یکی از مبانیِ [[اسلام]] [[حج]] است -{{متن حدیث| بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ الصَّلَاةِ وَ الزَّكَاةِ وَ الْحَجِّ وَ الصَّوْمِ وَ الْوَلَايَة}}<ref>وسائل الشیعه، ج۱، ص۷.</ref> لکن هیچ یک از [[نماز]] و [[روزه]] و [[زکات]] و [[حج]]، همانند [[ولایت]]، رکن [[استوار]] [[اسلام]] نیست. لذا، در [[جوامع روایی]] آمده که: هیچ دعوتی از طرف [[خداوند]] به اندازه [[دعوت]] به [[ولایت]] و [[امامت]] نمیباشد {{عربی|«وَ لم ینادِ احدٌ مثل ما نودِیَ بالولایه»}}..."<ref>کتاب حج مجموعه مقالات انتشارات وزارت ارشاد، ص ۶۰، مقاله آیۀالله جوادی آملی.</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۱۴۸، ۱۴۹.</ref>. | ||
==حج، عبادتی سیاسی== | ==حج، عبادتی سیاسی== | ||