ولادت امام علی

اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

ولادت امام علی در حدیث - ولادت امام علی در تاریخ اسلامی

مقدمه

بدون شک کعبه و مسجدالحرام مقدس‌ترین مکان‌های روی زمین هستند، زیرا خداوند در قرآن کعبه را خانه خود نامیده است. این مکان مقدس که هیچ پیامبری در آن به دنیا نیامده، در سیزده رجب سال سی‌ام عام الفیل میزبان تولد امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب(ع) شد ^[۱]. شیخ مفید در این باره می‌نویسد: امام علی(ع) در روز جمعه، سیزدهم ماه رجب سال سی‌ام عامل الفیل، در مکه و در بیت الحرام به دنیا آمد و هیچ مولودی قبل یا بعد از او در بیت الله به دنیا نیامده است و این به سبب بزرگداشت آن حضرت و مقام او است که خداوند متعال چنین کرده است^[۲].
حاکم نیشابوری، از علمای اهل سنت در این باره می‌نویسد: اخبار متواتری وجود دارد که فاطمه بنت اسد، امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب(ع) را درون خانه کعبه به دنیا آورده است^[۳].
شیخ طوسی روایتی را از امام صادق(ع) و او از پدرانش نقل می‌کند که در آن چنین آمده است: عباس بن عبدالمطلب و یزید بن قعنب در میان جماعت بنی‌هاشم و جماعت عبدالعزی مقابل کعبه نشسته بودند که فاطمه دختر اسد بن هاشم، مادر حضرت علی(ع)، در حالی که آن حضرت را نُه ماه در شکم داشت و در آخرین روز حمل خود بود، مقابل کعبه ایستاد و در حالی که درد زایمان سراسر وجودش را فرا گرفته بود، دست‌ها را به سمت آسمان بلند کرد و گفت: "ای پروردگار من! به تو و هر چه پیامبرانت به امر تو آورده‌اند ایمان دارم. من کلام جدم ابراهیم خلیل را که بنا کننده خانه تو است، تصدیق می‌کنم؛ تو را به حق این خانه و کسی که آن را بنا کرده، به این فرزندی که در شکم دارم؛ فرزندی که با من سخن می‌گوید و مرا با گفتارش مأنوس کرده است و من یقین دارم که او یکی از آیات و نشانه‌های تو خواهد بود، درد زایمان را بر من آسان گردان...".
عباس بن عبد المطلب و یزید بن قعنب می‌گویند: هنگامی که فاطمه بنت اسد این گونه سخن گفت و دعا کرد، دیدیم که بیت الحرام از پشت شکافته شد و فاطمه به آن داخل و از چشمان ما غایب شد. آن‌گاه شکاف دیوار به اذن خدا بسته شد. ما هر چه کردیم که در بیت الحرام را باز کنیم تا برخی از زنان را به کمک او بفرستیم، در، باز نشد. دانستیم که این اتفاق، امری از اوامر الهی بوده است. فاطمه تا سه روز در کعبه باقی ماند. مردم اهل مکه این موضوع را در سر کوی و برزن مطرح و زنان در پشت پرده‌ها برای یکدیگر بازگو می‌کردند. فاطمه بعد از سه روز در حالی که فرزندش علی را بر روی دستان خود داشت از کعبه خارج شد... ^[۴].
جابر بن عبدالله انصاری نقل می‌کند که از رسول خدا(ص) درباره ولادت علی بن ابی طالب(ع) پرسیدم و آن حضرت فرمود: "هر آینه از من درباره بهترین مولود بعد از من پرسیدی که شبیه عیسی(ع) به دنیا آمد. خدا من و علی را از یک نور آفرید..." سپس فرمود: "ای جابر! قبل از آنکه علی در رحم مادر قرار گیرد، در آن زمان، مرد عابد و زاهدی به نام "مثرم بن رعیب بن شقینام" وجود داشت که صد و نود سال خدا را عبادت کرده بود و در این مدت حاجتی از خدا نخواسته بود. پس، از خدا خواست که ولی‌اش را به او نشان دهد. پس خداوند ابوطالب را به سوی او فرستاد و هنگامی که مثرم بن رعیب بن شقینام او را دید از جایش بلند شد و سر او را بوسید و او را در مقابل خود نشاند. سپس از او پرسید: تو چه کسی هستی؟ ابوطالب گفت: "مردی از تهامه هستم". او پرسید: از کدام طایفه تهامی؟ ابوطالب گفت: "مکه". پرسید: از کدام طایفه؟ ابوطالب گفت: "از عبد مناف". او پرسید: از کدام طایفه عبد مناف؟ ابوطالب گفت: "از بنی هاشم". در این حال آن عابد برای دومین بار سر ابوطالب را بوسید و گفت: "شکر می‌کنم خدایی را که حاجتم را برآورده ساخت و مرا نمی‌راند تا اینکه ولی‌اش را دیدم" و گفت: "ای مرد! بر تو بشارت باد! همانا خدای متعال به من الهامی کرده است". ابوطالب پرسید: چه الهامی؟ او گفت: "برای تو فرزندی به دنیا می‌آید که او ولیّ خداوند عزّ و جل است". در شبی که امام علی به دنیا آمد زمین نورانی شد. ابوطالب از منزل خارج شد و گفت: "ای مردم! ولیّ خدا در کعبه به دنیا آمد"^[۵].^[۶]

عظمت ولادت علی(ع) در کعبه از نگاه بزرگان

شیخ مفید: امیرالمؤمنین(ع) سال سی‌ام عام‌الفیل در شهر مکه و در خانه خدا به دنیا آمد. هیچ مولودی پیش از او و بعد از او در خانه خدا متولد نشده و نمی‌شود. این پیشامد بدان سبب بوده که خدای متعال آن جناب را گرامی داشته و احترام کرده است^[۷].
ابن صباغ مالکی: تولد علی(ع) در مکه مشرفه، در داخل بیت‌الحرام، در جمعه سیزدهم رجب اتفاق افتاد و عظمت این ولادت چنان بالاست که قبل از حضرت علی(ع) کسی در میان خانه خدا به دنیا نیامده بود و این فضیلتی بود که خداوند به علی(ع) و مادرش فاطمه بنت اسد اختصاص داده بود^[۸].
اربلی: حضرت علی(ع) در مکه معظمه، در خانه کعبه، در روز جمعه سیزدهم رجب المرجب متولد شد. کسی غیر از آن حضرت در خانه کعبه متولد نشده است. این، فضیلت و شرفی است که خداوند به جهت اعتلای‌شان مکان آن حضرت، مخصوص او گردانیده است^[۹].
شیخ عباس قمی: این فضیلت از خصایص آن حضرت است؛ چه اشرف بقاع، حرم مکه است و اشرف مواضع حرم، مسجد، و احدی غیر از امیرالمؤمنین در چنین مکانی متولد نشده است. مولودی که در سید ایام که روز جمعه باشد در شهر حرام ماه رجب، سوای علی(ع) اب‌الائمه به دنیا نیامده است^[۱۰].^[۱۱].

پرسش‌های وابسته

امام علی در چه زمان و مکانی متولد شد؟ (پرسش)

منابع

پانویس

↑ الارشاد، شیخ مفید، ج۱، ص۵؛ مسار الشیعه، همو، ص۵؛ المقنعه، همو، ص۴۶۱.
↑ الارشاد، شیخ مفید، ج۱، ص۵.
↑ المستدرک، ج۳، ص۴۸۳.
↑ الامالی، شیخ طوسی، ص۷۰۷؛ مدینة المعاجز، سید هاشم بحرانی، ج۱، ص۴۶.
↑ روضة الواعظین، فتال نیشابوری، ص۹۶؛ کفایة الطالب، گنجی شافعی، ص۲۰۶؛ موسوعة التاریخ الاسلامی، یوسفی غروی، ج۱، ص۳۰۷.
↑ عباسی، حبیب، مقاله «علی بن ابی‌طالب»، دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم، ج۱، ص:۱۲۲-۱۲۴.
↑ ارشاد مفید، ص۸.
↑ الفصول المهمه، ص۳۰.
↑ کشف الغمه، ج۱، ص۸۱.
↑ منتهی الآمال، ج۱، ص۲۷۴.
↑ مظفری ورسی، حیدر، مادران چهارده معصوم ص ۷۷.

[1] الارشاد، شیخ مفید، ج۱، ص۵؛ مسار الشیعه، همو، ص۵؛ المقنعه، همو، ص۴۶۱.

[2] الارشاد، شیخ مفید، ج۱، ص۵.

[3] المستدرک، ج۳، ص۴۸۳.

[4] الامالی، شیخ طوسی، ص۷۰۷؛ مدینة المعاجز، سید هاشم بحرانی، ج۱، ص۴۶.

[5] روضة الواعظین، فتال نیشابوری، ص۹۶؛ کفایة الطالب، گنجی شافعی، ص۲۰۶؛ موسوعة التاریخ الاسلامی، یوسفی غروی، ج۱، ص۳۰۷.

[6] عباسی، حبیب، مقاله «علی بن ابی‌طالب»، دایرة المعارف صحابه پیامبر اعظم، ج۱، ص:۱۲۲-۱۲۴.

[7] ارشاد مفید، ص۸.

[8] الفصول المهمه، ص۳۰.

[9] کشف الغمه، ج۱، ص۸۱.

[10] منتهی الآمال، ج۱، ص۲۷۴.

[11] مظفری ورسی، حیدر، مادران چهارده معصوم ص ۷۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]