اطاعت از امام مهدی: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - '== پانویس == {{پانویس}} {{امام مهدی}}' به '== پانویس == {{پانویس}} ') |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-*[ +* [)) |
||
| خط ۵: | خط ۵: | ||
==[[ضرورت]] [[اطاعت از امام]] زمان{{ع}}== | ==[[ضرورت]] [[اطاعت از امام]] زمان{{ع}}== | ||
*[[امام زمان]] {{ع}} [[احیا]] کنندۀ [[آموزههای نورانی قرآن]] و [[معارف پیامبر اکرم]] و [[ائمه هدی]] {{ع}} است<ref>ر.ک: [[قنبر علی صمدی|صمدی، قنبر علی]]، [[آخرین منجی (کتاب)|آخرین منجی]]، ص ۱۲۴.</ref> و رهاورد ایشان همان [[اسلام ناب]] و [[معارف]] والای [[پیامبر اسلام]] {{صل}} است و اگر چه ایشان غایب هستند ولی [[اراده]] و فرمانشان در میان همۀ خلایق جاری است؛ بنابراین، [[دستورات]] [[حضرت]] را باید [[شناخت]] و فرمانهایش را [[اطاعت]] کرد<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[امام مهدی موجود موعود (کتاب)|امام مهدی موجود موعود]]، ص ۱۹۳-۱۸۹؛ [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۷-۱۱۰؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۲۲۸-۲۲۲ و انتظار و منتظران، ص ۲۰۹-۲۰۱؛ [[منصور هرنجی|هرنجی، منصور]]، [[انتظار و وظایف منتظران ۲ (کتاب)|انتظار و وظایف منتظران]]، ص ۷۷.</ref> چرا که بزرگترین مشکلی که در طول [[تاریخ زندگانی امامان]] {{ع}} دیده میشود آن است که با وجود [[محبت]] به آنها، [[مردم]] عملاً از آنها [[حرف شنوی]] نداشتند؛ این در حالی است که اگر [[انسانها]] خواستار [[ظهور امام]] هستند، باید [[امام]] را الگوی خود دانسته<ref>ر.ک: [[سید علی حسینی خامنهای|حسینی خامنهای، سید علی]]، [[مهدویت از منظر ولایت (کتاب)|مهدویت از منظر ولایت]]، ص۶۰-۶۱: خطبههای نماز جمعه تهران، رسالت ۱۲/۱/۶۷.</ref> و [[آمادگی عملی]] و [[اطاعت پذیری]] از ایشان را داشته باشند<ref>ر.ک: [[محسن قرائتی|قرائتی، محسن]]، [[شرایط ظهور از دیدگاه قرآن کریم (کتاب)|شرایط ظهور از دیدگاه قرآن کریم]]، ص ۹۳ ـ ۱۰۴.</ref>، چرا که "[[آمادگی]]" تنها صرف ادعا نیست، بلکه [[ایمان]] و عمل است که [[آمادگی]] را جلوه میدهد. [[قرآن کریم]] <ref>{{متن قرآن|وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ}}«خداوند به کسانی از شما که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند وعده داده است که آنان را به یقین در زمین جانشین میگرداند» سوره نور، آیه ۵۵.</ref>[[یاوران]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} را [[بندگان]] [[صالح]] میداند که [[ایمان به خدا]] دارند و [[کارهای نیک]] و [[شایسته]] انجام میدهند<ref> ر.ک: [[محبوبه رجایی|رجایی، محبوبه]]، [[ مؤلفههای انتظار توانمند در قرآن کریم و سنت (مقاله)|مؤلفههای انتظار توانمند در قرآن کریم و سنت]]، ص؟؟؟.</ref>. به همین خاطر [[امام صادق]] {{ع}} میفرماید<ref>{{متن حدیث|"طُوبَی لِشِیعَةِ قَائِمِنَا الْمُنْتَظِرِینَ لِظُهُورِهِ فِی غَیْبَتِهِ وَ الْمُطِیعِینَ لَهُ فِی ظُهُورِهِ"}}؛ کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۳۵۷.</ref>: «خوشا به حال [[دوستان]] [[قائم]] ما که در غیبتش [[ظهور]] او را [[انتظار]] میکشند و در ظهورش از او [[اطاعت]] میکنند»<ref>ر.ک: [[محمد مهدی گرجیان|گرجیان، محمد مهدی]]، [[تحلیل کارآمدی انتظار در حیات طیبه (مقاله)|تحلیل کارآمدی انتظار در حیات طیبه]]، ص ۲۰.</ref>. | * [[امام زمان]] {{ع}} [[احیا]] کنندۀ [[آموزههای نورانی قرآن]] و [[معارف پیامبر اکرم]] و [[ائمه هدی]] {{ع}} است<ref>ر.ک: [[قنبر علی صمدی|صمدی، قنبر علی]]، [[آخرین منجی (کتاب)|آخرین منجی]]، ص ۱۲۴.</ref> و رهاورد ایشان همان [[اسلام ناب]] و [[معارف]] والای [[پیامبر اسلام]] {{صل}} است و اگر چه ایشان غایب هستند ولی [[اراده]] و فرمانشان در میان همۀ خلایق جاری است؛ بنابراین، [[دستورات]] [[حضرت]] را باید [[شناخت]] و فرمانهایش را [[اطاعت]] کرد<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[امام مهدی موجود موعود (کتاب)|امام مهدی موجود موعود]]، ص ۱۹۳-۱۸۹؛ [[محمد علی رضایی اصفهانی|رضایی اصفهانی، محمد علی]]، [[مهدویت ۱ (کتاب)|مهدویت]]، ص ۱۱۷-۱۱۰؛ [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۲۲۸-۲۲۲ و انتظار و منتظران، ص ۲۰۹-۲۰۱؛ [[منصور هرنجی|هرنجی، منصور]]، [[انتظار و وظایف منتظران ۲ (کتاب)|انتظار و وظایف منتظران]]، ص ۷۷.</ref> چرا که بزرگترین مشکلی که در طول [[تاریخ زندگانی امامان]] {{ع}} دیده میشود آن است که با وجود [[محبت]] به آنها، [[مردم]] عملاً از آنها [[حرف شنوی]] نداشتند؛ این در حالی است که اگر [[انسانها]] خواستار [[ظهور امام]] هستند، باید [[امام]] را الگوی خود دانسته<ref>ر.ک: [[سید علی حسینی خامنهای|حسینی خامنهای، سید علی]]، [[مهدویت از منظر ولایت (کتاب)|مهدویت از منظر ولایت]]، ص۶۰-۶۱: خطبههای نماز جمعه تهران، رسالت ۱۲/۱/۶۷.</ref> و [[آمادگی عملی]] و [[اطاعت پذیری]] از ایشان را داشته باشند<ref>ر.ک: [[محسن قرائتی|قرائتی، محسن]]، [[شرایط ظهور از دیدگاه قرآن کریم (کتاب)|شرایط ظهور از دیدگاه قرآن کریم]]، ص ۹۳ ـ ۱۰۴.</ref>، چرا که "[[آمادگی]]" تنها صرف ادعا نیست، بلکه [[ایمان]] و عمل است که [[آمادگی]] را جلوه میدهد. [[قرآن کریم]] <ref>{{متن قرآن|وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ}}«خداوند به کسانی از شما که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند وعده داده است که آنان را به یقین در زمین جانشین میگرداند» سوره نور، آیه ۵۵.</ref>[[یاوران]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} را [[بندگان]] [[صالح]] میداند که [[ایمان به خدا]] دارند و [[کارهای نیک]] و [[شایسته]] انجام میدهند<ref> ر.ک: [[محبوبه رجایی|رجایی، محبوبه]]، [[ مؤلفههای انتظار توانمند در قرآن کریم و سنت (مقاله)|مؤلفههای انتظار توانمند در قرآن کریم و سنت]]، ص؟؟؟.</ref>. به همین خاطر [[امام صادق]] {{ع}} میفرماید<ref>{{متن حدیث|"طُوبَی لِشِیعَةِ قَائِمِنَا الْمُنْتَظِرِینَ لِظُهُورِهِ فِی غَیْبَتِهِ وَ الْمُطِیعِینَ لَهُ فِی ظُهُورِهِ"}}؛ کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۳۵۷.</ref>: «خوشا به حال [[دوستان]] [[قائم]] ما که در غیبتش [[ظهور]] او را [[انتظار]] میکشند و در ظهورش از او [[اطاعت]] میکنند»<ref>ر.ک: [[محمد مهدی گرجیان|گرجیان، محمد مهدی]]، [[تحلیل کارآمدی انتظار در حیات طیبه (مقاله)|تحلیل کارآمدی انتظار در حیات طیبه]]، ص ۲۰.</ref>. | ||
*از آنجایی که [[منتظران]] خود را منسوب به [[امام]] {{ع}} میدانند، به این نتیجه میرسند که در [[پیروی]] از آن [[حضرت]] پیشقدم باشند و الگوی [[رفتاری]] و [[اخلاقی]] خود را [[امام]] {{ع}} قرار دهند. از آثار این [[الگو]] گرفتن این است که آنان در [[رفتار]] فردی و [[اجتماعی]] طبق خواست [[امام]] {{ع}} حرکت و مسیر [[زندگی]] خویش را بر اساس آن تنظیم میکنند. از طرفی چون خواست [[امام]] {{ع}} طبق خواست [[خداوند]] است و بر محور آن میچرخد و غیر از آن نیست، [[رفتار]] فردی و [[اجتماعی]] [[منتظران]] نیز متأثر از [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] و بر محور [[رضایتمندی]] [[خداوند]] خواهد بود و در محدوده تعیینشده [[خداوند]] دور میزند<ref>ر.ک: [[محمود ملکی راد|ملکی راد، محمود]]، [[خانواده و زمینهسازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینهسازی ظهور]]، ص ۴۹.</ref>. | *از آنجایی که [[منتظران]] خود را منسوب به [[امام]] {{ع}} میدانند، به این نتیجه میرسند که در [[پیروی]] از آن [[حضرت]] پیشقدم باشند و الگوی [[رفتاری]] و [[اخلاقی]] خود را [[امام]] {{ع}} قرار دهند. از آثار این [[الگو]] گرفتن این است که آنان در [[رفتار]] فردی و [[اجتماعی]] طبق خواست [[امام]] {{ع}} حرکت و مسیر [[زندگی]] خویش را بر اساس آن تنظیم میکنند. از طرفی چون خواست [[امام]] {{ع}} طبق خواست [[خداوند]] است و بر محور آن میچرخد و غیر از آن نیست، [[رفتار]] فردی و [[اجتماعی]] [[منتظران]] نیز متأثر از [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] و بر محور [[رضایتمندی]] [[خداوند]] خواهد بود و در محدوده تعیینشده [[خداوند]] دور میزند<ref>ر.ک: [[محمود ملکی راد|ملکی راد، محمود]]، [[خانواده و زمینهسازی ظهور (کتاب)|خانواده و زمینهسازی ظهور]]، ص ۴۹.</ref>. | ||
==[[اطاعت]] از [[امامان]] در [[آیات]] و [[روایات]]== | ==[[اطاعت]] از [[امامان]] در [[آیات]] و [[روایات]]== | ||
*[[قرآن کریم]] در کنار [[اطاعت خدا]] و [[پیامبر]]، به [[اطاعت]] از [[اولی الأمر]] [[فرمان]] میدهد<ref>ر.ک: [[سید محمد تقی نقوی|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره ۵ (کتاب)|شرح زیارت جامعه کبیره]]، ص۲۹۷ - ۲۹۸. </ref>: {{متن قرآن|ْ أَطِيعُواْ اللَّهَ وَ أَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَ أُوْلىِ الْأَمْرِ مِنكم}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref> [[اولی الامر]] به [[ائمه اهل بیت]] {{ع}} [[تفسیر]] شده<ref>ر.ک: موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج ۲ ص ۱۷۱ به نقل از تفسیر عیاشی؛ مناقب، ج ۳، ص ۱۵؛ [[محسن قرائتی|قرائتی، محسن]]، [[زندگی مهدوی در سایه دعای عهد (کتاب)|زندگی مهدوی در سایه دعای عهد]]، ص۱۰۲-۱۰۴.</ref> و [[اطاعت از امام]] یک فریضه و بزرگداشت [[امامت]]<ref>{{متن حدیث|و الطّاعة تعظیما للإمامة}}؛ نهج البلاغه (صبحی صالح)، حکمت ۲۵۲</ref> از مهمترین [[ویژگیهای منتظران]] شمرده شده است<ref>ر.ک: [[عبدالله محمدهاشمی|محمدهاشمی، عبدالله]]، [[فرهنگ انتظار زمینهساز تحقق جامعه مهدوی (مقاله)|فرهنگ انتظار زمینهساز تحقق جامعه مهدوی]]، ص۳۵-۳۶. </ref>. در سراسر [[قرآن]]، پس از [[اطاعت خداوند]]، [[اطاعت]] از [[رسول خدا]] ذکر شده است، و در یازده مورد، بعد از عبارت {{متن قرآن|ْ اتَّقُواْ اللَّهَ}} جمله {{متن قرآن|َ أَطيعُونِ}} آمده است؛ یعنی لازمه [[تقوای الهی]]، [[اطاعت]] از [[رسول]] اوست.با اینکه [[اطاعت از خدا]] و [[رسول]]، هر دو لازم است، در این [[آیه]] تنها از [[سرپیچی]] از [[رسول]] [[نهی]] شده است که معلوم میشود مشکل آنان در [[اطاعت]] از [[رسول]] بوده است<ref>ر.ک: [[محسن قرائتی|قرائتی، محسن]]، [[زندگی مهدوی در سایه دعای عهد (کتاب)|زندگی مهدوی در سایه دعای عهد]]، ص۱۰۲-۱۰۴.</ref>. | * [[قرآن کریم]] در کنار [[اطاعت خدا]] و [[پیامبر]]، به [[اطاعت]] از [[اولی الأمر]] [[فرمان]] میدهد<ref>ر.ک: [[سید محمد تقی نقوی|نقوی، سید محمد تقی]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره ۵ (کتاب)|شرح زیارت جامعه کبیره]]، ص۲۹۷ - ۲۹۸. </ref>: {{متن قرآن|ْ أَطِيعُواْ اللَّهَ وَ أَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَ أُوْلىِ الْأَمْرِ مِنكم}}<ref>«ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.</ref> [[اولی الامر]] به [[ائمه اهل بیت]] {{ع}} [[تفسیر]] شده<ref>ر.ک: موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج ۲ ص ۱۷۱ به نقل از تفسیر عیاشی؛ مناقب، ج ۳، ص ۱۵؛ [[محسن قرائتی|قرائتی، محسن]]، [[زندگی مهدوی در سایه دعای عهد (کتاب)|زندگی مهدوی در سایه دعای عهد]]، ص۱۰۲-۱۰۴.</ref> و [[اطاعت از امام]] یک فریضه و بزرگداشت [[امامت]]<ref>{{متن حدیث|و الطّاعة تعظیما للإمامة}}؛ نهج البلاغه (صبحی صالح)، حکمت ۲۵۲</ref> از مهمترین [[ویژگیهای منتظران]] شمرده شده است<ref>ر.ک: [[عبدالله محمدهاشمی|محمدهاشمی، عبدالله]]، [[فرهنگ انتظار زمینهساز تحقق جامعه مهدوی (مقاله)|فرهنگ انتظار زمینهساز تحقق جامعه مهدوی]]، ص۳۵-۳۶. </ref>. در سراسر [[قرآن]]، پس از [[اطاعت خداوند]]، [[اطاعت]] از [[رسول خدا]] ذکر شده است، و در یازده مورد، بعد از عبارت {{متن قرآن|ْ اتَّقُواْ اللَّهَ}} جمله {{متن قرآن|َ أَطيعُونِ}} آمده است؛ یعنی لازمه [[تقوای الهی]]، [[اطاعت]] از [[رسول]] اوست.با اینکه [[اطاعت از خدا]] و [[رسول]]، هر دو لازم است، در این [[آیه]] تنها از [[سرپیچی]] از [[رسول]] [[نهی]] شده است که معلوم میشود مشکل آنان در [[اطاعت]] از [[رسول]] بوده است<ref>ر.ک: [[محسن قرائتی|قرائتی، محسن]]، [[زندگی مهدوی در سایه دعای عهد (کتاب)|زندگی مهدوی در سایه دعای عهد]]، ص۱۰۲-۱۰۴.</ref>. | ||
*[[رسول اکرم]] {{صل}} فرمودند: «به فرمانبرداری از [[امامان]] خود تمسّک جویید و با آنان [[مخالفت]] نکنید، چرا که [[اطاعت]] آنان [[اطاعت]] خداست»<ref>{{متن حدیث|"تمسّکوا بِطَاعَةِ أئمّتکم وَ لَا تُخَالِفُوهُمْ، فَإِنْ طَاعَتُهُمْ طَاعَةِ اللَّهِ"}}؛ اهل البیت فی الکتاب و السنّه، ص ۳۶۹.</ref>، [[امام باقر]] {{ع}} هم میفرمایند: «اساس [[دین اسلام]] و کلید همه [[خزائن]] [[رحمت]] و [[فضل]] کبریایی و نیز وسیله [[معرفت]] اشیا و فلاح و [[رستگاری]] و ایمن بودن از [[سخط]] و [[غضب]] ساحت کبریایی، بر [[اطاعت امام]] [[مفترض الطاعه]] [[استوار]] خواهد بود، پس از این که او را شناخته و به [[ولایت عامه]] او [[معتقد]] باشد»<ref>{{متن حدیث|ذِرْوَةُ الْأَمْرِ وَ سَنَامُهُ وَ مِفْتَاحُهُ وَ بَابُ الْأَشْیَاءِ وَ رِضَا الرَّحْمنِ- تَبَارَکَ وَ تَعَالی- الطَّاعَةُ لِلْإِمَامِ بَعْدَ مَعْرِفَتِه}}؛ کافی، ج۱، ص۱۸۵.</ref>. در [[زیارت جامعۀ کبیره]] هم میخوانیم: {{متن حدیث|"من أطاعکم فقد أطاع اللّه"}}<ref>«هر کس از شما اطاعت کند همانا از خدا اطاعت کرده است».</ref>. بنابراین [[اطاعت از امام]] [[واجب]]<ref>ر.ک: [[محمود ملکیراد|ملکیراد محمود]]، [[رابطه تقویت مبانی کلامی با تقویت روحی منتظران (مقاله)|رابطه تقویت مبانی کلامی با تقویت روحی منتظران]]، ص۳۰۳-۳۰۴.</ref> و معیار [[اطاعت الهی]]، [[اطاعت]] از [[اهل بیت]] و [[امامان]] است<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۱۰۸.</ref>. چون ایشان [[تسلیم]] محضِ [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] هستند و به [[دلیل]] بهرهمندی از [[عصمت]]<ref>ر.ک:[[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۹۵.</ref>، بدون [[خطا]] و اشتباهاند و به مقامی رسیدهاند که [[امر و نهی]] آنها عین [[امر و نهی]] [[الهی]] است<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[ادب فنای مقربان ج۸ (کتاب)|ادب فنای مقربان]]، ج۸، ص۳۲۰، ۳۲۳؛ [[ابراهیم شفیعی سروستانی|شفیعی سروستانی؛ ابراهیم]]، [[او را بشناسیم (کتاب)|او را بشناسیم]]، ص ۱۰۹.</ref>، چون آنها بر حقند و [[حق]] پیوسته با آنان است و از آنها جدا نمیشود<ref>ر.ک: [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[سیمای ماه دوازدهم در سی جزء قرآن (کتاب)|سیمای ماه دوازدهم در سی جزء قرآن]]، ص ۴۴-۴۷.</ref>. | * [[رسول اکرم]] {{صل}} فرمودند: «به فرمانبرداری از [[امامان]] خود تمسّک جویید و با آنان [[مخالفت]] نکنید، چرا که [[اطاعت]] آنان [[اطاعت]] خداست»<ref>{{متن حدیث|"تمسّکوا بِطَاعَةِ أئمّتکم وَ لَا تُخَالِفُوهُمْ، فَإِنْ طَاعَتُهُمْ طَاعَةِ اللَّهِ"}}؛ اهل البیت فی الکتاب و السنّه، ص ۳۶۹.</ref>، [[امام باقر]] {{ع}} هم میفرمایند: «اساس [[دین اسلام]] و کلید همه [[خزائن]] [[رحمت]] و [[فضل]] کبریایی و نیز وسیله [[معرفت]] اشیا و فلاح و [[رستگاری]] و ایمن بودن از [[سخط]] و [[غضب]] ساحت کبریایی، بر [[اطاعت امام]] [[مفترض الطاعه]] [[استوار]] خواهد بود، پس از این که او را شناخته و به [[ولایت عامه]] او [[معتقد]] باشد»<ref>{{متن حدیث|ذِرْوَةُ الْأَمْرِ وَ سَنَامُهُ وَ مِفْتَاحُهُ وَ بَابُ الْأَشْیَاءِ وَ رِضَا الرَّحْمنِ- تَبَارَکَ وَ تَعَالی- الطَّاعَةُ لِلْإِمَامِ بَعْدَ مَعْرِفَتِه}}؛ کافی، ج۱، ص۱۸۵.</ref>. در [[زیارت جامعۀ کبیره]] هم میخوانیم: {{متن حدیث|"من أطاعکم فقد أطاع اللّه"}}<ref>«هر کس از شما اطاعت کند همانا از خدا اطاعت کرده است».</ref>. بنابراین [[اطاعت از امام]] [[واجب]]<ref>ر.ک: [[محمود ملکیراد|ملکیراد محمود]]، [[رابطه تقویت مبانی کلامی با تقویت روحی منتظران (مقاله)|رابطه تقویت مبانی کلامی با تقویت روحی منتظران]]، ص۳۰۳-۳۰۴.</ref> و معیار [[اطاعت الهی]]، [[اطاعت]] از [[اهل بیت]] و [[امامان]] است<ref>ر.ک: [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۱۰۸.</ref>. چون ایشان [[تسلیم]] محضِ [[اوامر و نواهی]] [[الهی]] هستند و به [[دلیل]] بهرهمندی از [[عصمت]]<ref>ر.ک:[[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[ادعیه و زیارات مهدوی (کتاب)|ادعیه و زیارات مهدوی]]، ص ۹۵.</ref>، بدون [[خطا]] و اشتباهاند و به مقامی رسیدهاند که [[امر و نهی]] آنها عین [[امر و نهی]] [[الهی]] است<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[ادب فنای مقربان ج۸ (کتاب)|ادب فنای مقربان]]، ج۸، ص۳۲۰، ۳۲۳؛ [[ابراهیم شفیعی سروستانی|شفیعی سروستانی؛ ابراهیم]]، [[او را بشناسیم (کتاب)|او را بشناسیم]]، ص ۱۰۹.</ref>، چون آنها بر حقند و [[حق]] پیوسته با آنان است و از آنها جدا نمیشود<ref>ر.ک: [[محمود اباذری|اباذری، محمود]]، [[سیمای ماه دوازدهم در سی جزء قرآن (کتاب)|سیمای ماه دوازدهم در سی جزء قرآن]]، ص ۴۴-۴۷.</ref>. | ||
==راههای [[اطاعت از امام]] زمان{{ع}}== | ==راههای [[اطاعت از امام]] زمان{{ع}}== | ||
**[[مأموریت امام زمان]] {{ع}} ایجاد [[حکومت عدل جهانی]] است. و این [[مأموریت]]، تنها به وسیله شخص [[امام زمان]] با [[اعجاز]] و [[اعمال]] [[خارقالعاده]] تحقق نمیپذیرد، بلکه [[یاری]] و [[نصرت]] [[مؤمنین]] نیز لازم است<ref>ر.ک: [[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[نگاهی به رسالت و امامت (کتاب)|نگاهی به رسالت و امامت]]، ص۹۴-۹۶.</ref>. برای [[اطاعت]] و [[نصرت امام زمان]] {{ع}} راههایی وجود دارد: | ** [[مأموریت امام زمان]] {{ع}} ایجاد [[حکومت عدل جهانی]] است. و این [[مأموریت]]، تنها به وسیله شخص [[امام زمان]] با [[اعجاز]] و [[اعمال]] [[خارقالعاده]] تحقق نمیپذیرد، بلکه [[یاری]] و [[نصرت]] [[مؤمنین]] نیز لازم است<ref>ر.ک: [[محسن اراکی|اراکی، محسن]]، [[نگاهی به رسالت و امامت (کتاب)|نگاهی به رسالت و امامت]]، ص۹۴-۹۶.</ref>. برای [[اطاعت]] و [[نصرت امام زمان]] {{ع}} راههایی وجود دارد: | ||
#آشنایی با [[قرآن]] و آموزههای آن به همراه [[شناخت]] [[سیره]] و معالم [[اهل بیت]] {{ع}}، تا بتوان بدین وسیله [[آمادگی]] حضور در محضر [[امام زمان]] {{ع}} را پیدا کرد<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[امام مهدی موجود موعود (کتاب)|امام مهدی موجود موعود]]، ص ۱۹۳-۱۸۹.</ref>. چون [[پیروی]] از [[پیشوایان معصوم]] {{ع}} در گرو [[شناخت]] [[آموزههای دینی]] و [[رفتار]] دینمدارانه است و [[رفتار]] هر کسی رهاورد [[آگاهی]] و نوع [[بینش]] اوست و آنچه شخص پیرو را به [[امام]] {{ع}} پیوند میدهد، [[ایمان]] و [[بصیرت]] برخاسته از [[آموزههای دینی]] است که زمینهساز الگوپذیری میگردد<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[ادب فنای مقربان ج۸ (کتاب)|ادب فنای مقربان]]، ج۸، ص۳۲۰، ۳۲۳؛</ref>، به گونهای که فرد ارادۀ [[امام]] را بر ارادۀ خود مقدَّم میدارد و در برابر [[امام]] [[تسلیم]] و خاضع است<ref>{{متن حدیث|"هُمْ أَطْوَعُ لَهُ مِنَ الْأَمَةِ لِسَیِّدِهَا"}}؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۸.</ref> و [[اطاعت]] او از [[امام]]، از فرمانبرداری کنیز در برابر مولایش بیشتر است<ref>ر.ک: [[نصرتالله آیتی|آیتی، نصرتالله]]، [[آیینه انتظار یاوران مهدی (مقاله)|آیینه انتظار یاوران مهدی]]، ص ۱۶۱-۱۶۲؛ [[سید مهدی روحبخش|روحبخش، سید مهدی]]، [[انتظار و تأثیرات آن بر امنیت و صلح (مقاله)|انتظار و تأثیرات آن بر امنیت و صلح]]، ص ۲۹۰. </ref>. | #آشنایی با [[قرآن]] و آموزههای آن به همراه [[شناخت]] [[سیره]] و معالم [[اهل بیت]] {{ع}}، تا بتوان بدین وسیله [[آمادگی]] حضور در محضر [[امام زمان]] {{ع}} را پیدا کرد<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[امام مهدی موجود موعود (کتاب)|امام مهدی موجود موعود]]، ص ۱۹۳-۱۸۹.</ref>. چون [[پیروی]] از [[پیشوایان معصوم]] {{ع}} در گرو [[شناخت]] [[آموزههای دینی]] و [[رفتار]] دینمدارانه است و [[رفتار]] هر کسی رهاورد [[آگاهی]] و نوع [[بینش]] اوست و آنچه شخص پیرو را به [[امام]] {{ع}} پیوند میدهد، [[ایمان]] و [[بصیرت]] برخاسته از [[آموزههای دینی]] است که زمینهساز الگوپذیری میگردد<ref>ر.ک: [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[ادب فنای مقربان ج۸ (کتاب)|ادب فنای مقربان]]، ج۸، ص۳۲۰، ۳۲۳؛</ref>، به گونهای که فرد ارادۀ [[امام]] را بر ارادۀ خود مقدَّم میدارد و در برابر [[امام]] [[تسلیم]] و خاضع است<ref>{{متن حدیث|"هُمْ أَطْوَعُ لَهُ مِنَ الْأَمَةِ لِسَیِّدِهَا"}}؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۸.</ref> و [[اطاعت]] او از [[امام]]، از فرمانبرداری کنیز در برابر مولایش بیشتر است<ref>ر.ک: [[نصرتالله آیتی|آیتی، نصرتالله]]، [[آیینه انتظار یاوران مهدی (مقاله)|آیینه انتظار یاوران مهدی]]، ص ۱۶۱-۱۶۲؛ [[سید مهدی روحبخش|روحبخش، سید مهدی]]، [[انتظار و تأثیرات آن بر امنیت و صلح (مقاله)|انتظار و تأثیرات آن بر امنیت و صلح]]، ص ۲۹۰. </ref>. | ||
#[[پیروی]] از [[دستورات]] و فرمایشات [[امامان]] پیشین {{ع}}: از آنجایی که همۀ [[امامان]] {{ع}} [[نور]] یگانهای هستند، [[دستورات]] و فرمودههای ایشان نیز یک [[هدف]] را دنبال میکند؛ بنابراین، در زمانی که یکی از آنها در دسترس نیست، فرامین [[امامان]] دیگر چراغ راه [[هدایت]] است<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۲۲۲- ۲۲۸؛ [[انتظار و منتظران (مقاله)|انتظار و منتظران]]، ص ۲۰۱-۲۰۹؛ [[بایستههای عصر چشم به راهی (مقاله)|بایستههای عصر چشم به راهی]]، ص؟؟؟.</ref> و هر کس به آنها [[تمسک]] جوید، به [[خدا]] [[تمسک]] جسته است<ref>ر.ک: [[سید علی موسوی|موسوی، سید علی]]، [[فلسفه انتظار فرج با تأکید بر افضل اعمال بودن آن (مقاله)|فلسفه انتظار فرج با تأکید بر افضل اعمال بودن آن]]، ص ۲۳۹-۲۴۴؛ [[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری،محمد]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره ۴ (کتاب)|شرح زیارت جامعه کبیره]]، ص؟؟؟</ref>. [[راوی]] میگوید: به [[امام صادق]] عرض کردم، اگر دوران فترتی فرا رسد که [[مسلمانان]] [[امام]] خود را نمیشناسند یا او را نمیبینند چه باید بکنند؟ [[امام]] در پاسخ فرمود: «هرگاه چنین شرایطی پیش آید، پس به [[امام]] قبلی [[متوسل]] شوید، و [[دستورات]] او را نصبالعین خود قرار دهید تا [[امام]] آخرین [[ظهور]] کند»<ref>{{متن حدیث|إِذَا کَانَ ذَلِکَ فَتَمَسَّکُوا بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ حَتَّی یَتَبَیَّنَ لَکُمُ الْآخِرُ}}؛ بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۳۲.</ref>.<ref>. ر.ک: هدایتنیا، فرجالله، ابعاد انتظار در قرآن کریم و روایات، ص۱۲۳-۱۲۴.</ref> [[خدا]] به پیامبرش [[دستور]] میدهد: {{متن قرآن|قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونىِ يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ}}<ref>«بگو اگر خداوند را دوست میدارید از من پیروی کنید تا خداوند شما را دوست بدارد» سوره آل عمران، آیه ۳۱.</ref> بر اساس این [[آیه]]، [[اطاعت]] از [[دستورات]] [[اهل بیت]] {{ع}} بیانگر [[محبت]] به آنان است و [[محبت]] زمینه ساز [[اطاعت]] بوده و سختیهای مسیر [[بندگی]] را هموار میسازد<ref>ر.ک: [[مهناز فرحمند|فرحمند، مهناز]]، [[جامعه منتظر ظهور از منظر دعای عصر غیبت (مقاله)|جامعه منتظر ظهور از منظر دعای عصر غیبت]]، ص؟؟؟</ref>. بنابراین، اگر کسی در [[اعتقادات]]، [[عبادات]] و [[بندگی]] و صفات، مانند آن بزرگواران عمل کند نسبت به [[خداوند متعال]] نیز [[مطیع]] و تابع خواهد بود<ref>ر.ک: [[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[با پیشوایان هدایتگر ج۲ (کتاب)|با پیشوایان هدایتگر]]، ج۲، ص ۳۸۵-۳۸۶.</ref>. | #[[پیروی]] از [[دستورات]] و فرمایشات [[امامان]] پیشین {{ع}}: از آنجایی که همۀ [[امامان]] {{ع}} [[نور]] یگانهای هستند، [[دستورات]] و فرمودههای ایشان نیز یک [[هدف]] را دنبال میکند؛ بنابراین، در زمانی که یکی از آنها در دسترس نیست، فرامین [[امامان]] دیگر چراغ راه [[هدایت]] است<ref>ر.ک: [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت]]، ص ۲۲۲- ۲۲۸؛ [[انتظار و منتظران (مقاله)|انتظار و منتظران]]، ص ۲۰۱-۲۰۹؛ [[بایستههای عصر چشم به راهی (مقاله)|بایستههای عصر چشم به راهی]]، ص؟؟؟.</ref> و هر کس به آنها [[تمسک]] جوید، به [[خدا]] [[تمسک]] جسته است<ref>ر.ک: [[سید علی موسوی|موسوی، سید علی]]، [[فلسفه انتظار فرج با تأکید بر افضل اعمال بودن آن (مقاله)|فلسفه انتظار فرج با تأکید بر افضل اعمال بودن آن]]، ص ۲۳۹-۲۴۴؛ [[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری،محمد]]، [[شرح زیارت جامعه کبیره ۴ (کتاب)|شرح زیارت جامعه کبیره]]، ص؟؟؟</ref>. [[راوی]] میگوید: به [[امام صادق]] عرض کردم، اگر دوران فترتی فرا رسد که [[مسلمانان]] [[امام]] خود را نمیشناسند یا او را نمیبینند چه باید بکنند؟ [[امام]] در پاسخ فرمود: «هرگاه چنین شرایطی پیش آید، پس به [[امام]] قبلی [[متوسل]] شوید، و [[دستورات]] او را نصبالعین خود قرار دهید تا [[امام]] آخرین [[ظهور]] کند»<ref>{{متن حدیث|إِذَا کَانَ ذَلِکَ فَتَمَسَّکُوا بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ حَتَّی یَتَبَیَّنَ لَکُمُ الْآخِرُ}}؛ بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۳۲.</ref>.<ref>. ر.ک: هدایتنیا، فرجالله، ابعاد انتظار در قرآن کریم و روایات، ص۱۲۳-۱۲۴.</ref> [[خدا]] به پیامبرش [[دستور]] میدهد: {{متن قرآن|قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونىِ يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ}}<ref>«بگو اگر خداوند را دوست میدارید از من پیروی کنید تا خداوند شما را دوست بدارد» سوره آل عمران، آیه ۳۱.</ref> بر اساس این [[آیه]]، [[اطاعت]] از [[دستورات]] [[اهل بیت]] {{ع}} بیانگر [[محبت]] به آنان است و [[محبت]] زمینه ساز [[اطاعت]] بوده و سختیهای مسیر [[بندگی]] را هموار میسازد<ref>ر.ک: [[مهناز فرحمند|فرحمند، مهناز]]، [[جامعه منتظر ظهور از منظر دعای عصر غیبت (مقاله)|جامعه منتظر ظهور از منظر دعای عصر غیبت]]، ص؟؟؟</ref>. بنابراین، اگر کسی در [[اعتقادات]]، [[عبادات]] و [[بندگی]] و صفات، مانند آن بزرگواران عمل کند نسبت به [[خداوند متعال]] نیز [[مطیع]] و تابع خواهد بود<ref>ر.ک: [[سید علی حسینی میلانی|حسینی میلانی، سید علی]]، [[با پیشوایان هدایتگر ج۲ (کتاب)|با پیشوایان هدایتگر]]، ج۲، ص ۳۸۵-۳۸۶.</ref>. | ||
نسخهٔ ۳ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۱۰:۳۹
بر اساس آیه اولی الامر اطاعت از ائمه (ع)، اطاعت از خداست و اطاعت از امام زمان (ع) که احیا کنندۀ آموزههای نورانی قرآن و معارف پیامبر اکرم و ائمه هدی (ع) است؛ واجب بوده و وظیفۀ اصلی انسان منتظِر در اطاعت امام منتظَر(ع)، عبارت است از شناخت آموزههای قرآنی، فراگیری گفتار، رفتار و سیره اهل بیت (ع) و نیز، مراجعه به نایبان عام؛ یعنی مراجع دینی و فقهای جامع الشرایط.
ضرورت اطاعت از امام زمان(ع)
- امام زمان (ع) احیا کنندۀ آموزههای نورانی قرآن و معارف پیامبر اکرم و ائمه هدی (ع) است[۱] و رهاورد ایشان همان اسلام ناب و معارف والای پیامبر اسلام (ص) است و اگر چه ایشان غایب هستند ولی اراده و فرمانشان در میان همۀ خلایق جاری است؛ بنابراین، دستورات حضرت را باید شناخت و فرمانهایش را اطاعت کرد[۲] چرا که بزرگترین مشکلی که در طول تاریخ زندگانی امامان (ع) دیده میشود آن است که با وجود محبت به آنها، مردم عملاً از آنها حرف شنوی نداشتند؛ این در حالی است که اگر انسانها خواستار ظهور امام هستند، باید امام را الگوی خود دانسته[۳] و آمادگی عملی و اطاعت پذیری از ایشان را داشته باشند[۴]، چرا که "آمادگی" تنها صرف ادعا نیست، بلکه ایمان و عمل است که آمادگی را جلوه میدهد. قرآن کریم [۵]یاوران حضرت مهدی(ع) را بندگان صالح میداند که ایمان به خدا دارند و کارهای نیک و شایسته انجام میدهند[۶]. به همین خاطر امام صادق (ع) میفرماید[۷]: «خوشا به حال دوستان قائم ما که در غیبتش ظهور او را انتظار میکشند و در ظهورش از او اطاعت میکنند»[۸].
- از آنجایی که منتظران خود را منسوب به امام (ع) میدانند، به این نتیجه میرسند که در پیروی از آن حضرت پیشقدم باشند و الگوی رفتاری و اخلاقی خود را امام (ع) قرار دهند. از آثار این الگو گرفتن این است که آنان در رفتار فردی و اجتماعی طبق خواست امام (ع) حرکت و مسیر زندگی خویش را بر اساس آن تنظیم میکنند. از طرفی چون خواست امام (ع) طبق خواست خداوند است و بر محور آن میچرخد و غیر از آن نیست، رفتار فردی و اجتماعی منتظران نیز متأثر از اوامر و نواهی الهی و بر محور رضایتمندی خداوند خواهد بود و در محدوده تعیینشده خداوند دور میزند[۹].
اطاعت از امامان در آیات و روایات
- قرآن کریم در کنار اطاعت خدا و پیامبر، به اطاعت از اولی الأمر فرمان میدهد[۱۰]: ﴿ْ أَطِيعُواْ اللَّهَ وَ أَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَ أُوْلىِ الْأَمْرِ مِنكم﴾[۱۱] اولی الامر به ائمه اهل بیت (ع) تفسیر شده[۱۲] و اطاعت از امام یک فریضه و بزرگداشت امامت[۱۳] از مهمترین ویژگیهای منتظران شمرده شده است[۱۴]. در سراسر قرآن، پس از اطاعت خداوند، اطاعت از رسول خدا ذکر شده است، و در یازده مورد، بعد از عبارت ﴿ْ اتَّقُواْ اللَّهَ﴾ جمله ﴿َ أَطيعُونِ﴾ آمده است؛ یعنی لازمه تقوای الهی، اطاعت از رسول اوست.با اینکه اطاعت از خدا و رسول، هر دو لازم است، در این آیه تنها از سرپیچی از رسول نهی شده است که معلوم میشود مشکل آنان در اطاعت از رسول بوده است[۱۵].
- رسول اکرم (ص) فرمودند: «به فرمانبرداری از امامان خود تمسّک جویید و با آنان مخالفت نکنید، چرا که اطاعت آنان اطاعت خداست»[۱۶]، امام باقر (ع) هم میفرمایند: «اساس دین اسلام و کلید همه خزائن رحمت و فضل کبریایی و نیز وسیله معرفت اشیا و فلاح و رستگاری و ایمن بودن از سخط و غضب ساحت کبریایی، بر اطاعت امام مفترض الطاعه استوار خواهد بود، پس از این که او را شناخته و به ولایت عامه او معتقد باشد»[۱۷]. در زیارت جامعۀ کبیره هم میخوانیم: «"من أطاعکم فقد أطاع اللّه"»[۱۸]. بنابراین اطاعت از امام واجب[۱۹] و معیار اطاعت الهی، اطاعت از اهل بیت و امامان است[۲۰]. چون ایشان تسلیم محضِ اوامر و نواهی الهی هستند و به دلیل بهرهمندی از عصمت[۲۱]، بدون خطا و اشتباهاند و به مقامی رسیدهاند که امر و نهی آنها عین امر و نهی الهی است[۲۲]، چون آنها بر حقند و حق پیوسته با آنان است و از آنها جدا نمیشود[۲۳].
راههای اطاعت از امام زمان(ع)
- مأموریت امام زمان (ع) ایجاد حکومت عدل جهانی است. و این مأموریت، تنها به وسیله شخص امام زمان با اعجاز و اعمال خارقالعاده تحقق نمیپذیرد، بلکه یاری و نصرت مؤمنین نیز لازم است[۲۴]. برای اطاعت و نصرت امام زمان (ع) راههایی وجود دارد:
- آشنایی با قرآن و آموزههای آن به همراه شناخت سیره و معالم اهل بیت (ع)، تا بتوان بدین وسیله آمادگی حضور در محضر امام زمان (ع) را پیدا کرد[۲۵]. چون پیروی از پیشوایان معصوم (ع) در گرو شناخت آموزههای دینی و رفتار دینمدارانه است و رفتار هر کسی رهاورد آگاهی و نوع بینش اوست و آنچه شخص پیرو را به امام (ع) پیوند میدهد، ایمان و بصیرت برخاسته از آموزههای دینی است که زمینهساز الگوپذیری میگردد[۲۶]، به گونهای که فرد ارادۀ امام را بر ارادۀ خود مقدَّم میدارد و در برابر امام تسلیم و خاضع است[۲۷] و اطاعت او از امام، از فرمانبرداری کنیز در برابر مولایش بیشتر است[۲۸].
- پیروی از دستورات و فرمایشات امامان پیشین (ع): از آنجایی که همۀ امامان (ع) نور یگانهای هستند، دستورات و فرمودههای ایشان نیز یک هدف را دنبال میکند؛ بنابراین، در زمانی که یکی از آنها در دسترس نیست، فرامین امامان دیگر چراغ راه هدایت است[۲۹] و هر کس به آنها تمسک جوید، به خدا تمسک جسته است[۳۰]. راوی میگوید: به امام صادق عرض کردم، اگر دوران فترتی فرا رسد که مسلمانان امام خود را نمیشناسند یا او را نمیبینند چه باید بکنند؟ امام در پاسخ فرمود: «هرگاه چنین شرایطی پیش آید، پس به امام قبلی متوسل شوید، و دستورات او را نصبالعین خود قرار دهید تا امام آخرین ظهور کند»[۳۱].[۳۲] خدا به پیامبرش دستور میدهد: ﴿قُلْ إِن كُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونىِ يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ﴾[۳۳] بر اساس این آیه، اطاعت از دستورات اهل بیت (ع) بیانگر محبت به آنان است و محبت زمینه ساز اطاعت بوده و سختیهای مسیر بندگی را هموار میسازد[۳۴]. بنابراین، اگر کسی در اعتقادات، عبادات و بندگی و صفات، مانند آن بزرگواران عمل کند نسبت به خداوند متعال نیز مطیع و تابع خواهد بود[۳۵].
- الگوقرار دادن امام: یکی از عومل مهم در تربیت و خودسازی، الگو قراردادن انبیا و بزرگان دین است؛ زیرا با الگو قراردادن رفتار آنان، انگیزۀ لازم برای پیروی از آنان در افراد به وجود میآید و فرد سعی خواهد کرد برای بهرهمندی از رفتار نیک و دستاوردهای مثبت زندگیشان، خود را ملزم به پیروی از آنان کند. امیرالمؤمنین (ع) میفرماید: «آگاه باشید هر مأموم و پیرویکنندهای را پیشوایی است که از او پیروی کرده، به نور دانش او روشنی میجوید»[۳۶] اصولاً امام را بدین جهت امام میگویند که نمونه و الگو برای مردم است. بنابراین بر مردم لازم است از امام پیروی کنند. البته افرادی میتوانند از هدایت امام برخوردار شوند که به او باور داشته باشند؛ بر همین اساس تفاوت آشکاری میان زندگی انسان معتقد به امامت با غیرمعتقد به آن وجود دارد[۳۷].
- مراجعه به نایبان خاص در زمان غیبت صغری و نایبان عام در زمان غیبت کبری: به این معنا که پیوند امام (ع) در زمان غیبت با مردم به طور کلی قطع و گسسته نشده است؛ زیرا در هر دو غیبت، امر سفارت و نیابت وجود داشته و دارد و از طریق نایبان، پیوند امام با مردم برقرار بوده و هست؛ در زمان غیبت صغری نیابت نایبان خاص بوده و در زمان غیبت کبری نیابت نایبان عام، که همان اطاعت فقهاء جامعالشرایط است[۳۸]. همانطور که حضرت میفرمایند[۳۹]: «اما حوادثی که پیش میآید به راویان حدیث ما مراجعه کنید زیرا آنها حجت و نمایندگان من هستند بر شما و من حجت خدا بر آنها»[۴۰].
پرسش مستقیم
- وظیفه مسلمانان نسبت به امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف شیعیان برای زمینهسازی ظهور در غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف شخصی شیعیان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف فردی شیعیان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف اجتماعی شیعیان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف شیعیان در حوزه امنیت اجتماعی در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف علما در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف دانشجویان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف مستمعان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف کنهسالان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف جوانان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف زنان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف ثروتمندان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف اقشار آسیبپذیر در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف حاکمان و فرماندهان در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف نیروی انتظامی در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- تکالیف و وظایف توده مردم در زمان غیبت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- وظایف عام مسلمانان نسبت به امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- مسلمانان نسبت به شناخت امام مهدی چه وظیفهای دارند؟ (پرسش)
- مسلمانان درباره تولی به امام مهدی چه وظیفهای دارند؟ (پرسش)
- مسلمانان نسبت به تبری از دشمنان امام مهدی چه وظیفهای دارند؟ (پرسش)
- مسلمانان نسبت به زیارت و یاد امام مهدی چه وظیفهای دارند؟ (پرسش)
- مسلمانان درباره دعا برای امام مهدی چه وظیفهای دارند؟ (پرسش)
- مسلمانان نسبت به اقتدا به سنت و سیره امام مهدی در امور استحبابی چه وظیفهای دارند؟ (پرسش)
- مسلمانان نسبت به انجام اعمال عبادی به نیابت از امام مهدی چه وظیفهای دارند؟ (پرسش)
- وظایف خاص مسلمانان نسبت به امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- آیا انتظار فرج از وظایف خاص مسلمانان نسبت به امام مهدی است؟ (پرسش)
- آیا صبر بر سختیهای دوران غیبت از وظایف خاص مسلمانان نسبت به امام مهدی است؟ (پرسش)
- آیا آمادگی و زمینهسازی برای ظهور از وظایف خاص مسلمانان نسبت به امام مهدی است؟ (پرسش)
- انواع آمادگی برای ظهور کدامند؟ (پرسش)
- آمادگی و زمینهسازی برای ظهور امام مهدی در عرصه فکری و اعتقادی یا علمی و معرفتی چیست؟ و چگونه محقق میشود؟ (پرسش)
- آمادگی و زمینهسازی برای ظهور امام مهدی در عرصه روحی و روانی چیست؟ و چگونه محقق میشود؟ (پرسش)
- آمادگی و زمینهسازی برای ظهور امام مهدی در عرصه اخلاقی و رفتاری چیست؟ و چگونه محقق میشود؟ (پرسش)
- آمادگی و زمینهسازی برای ظهور امام مهدی در عرصه سیاسی چیست؟ و چگونه محقق میشود؟ (پرسش)
- آمادگی و زمینهسازی برای ظهور امام مهدی در عرصه اقتصادی چیست؟ و چگونه محقق میشود؟ (پرسش)
- آمادگی و زمینهسازی برای ظهور امام مهدی در عرصه نظامی و انتظامی چیست؟ و چگونه محقق میشود؟ (پرسش)
- انواع آمادگی برای ظهور کدامند؟ (پرسش)
- آیا پیروی از نواب عام از وظایف خاص مسلمانان نسبت به امام مهدی است؟ (پرسش)
- آیا دعا برای تعجیل فرج از وظایف خاص مسلمانان نسبت به امام مهدی است؟ (پرسش)
- آیا غمگین بودن در دوران غیبت و اشتیاق به ظهور از وظایف خاص مسلمانان نسبت به امام مهدی است؟ (پرسش)
- آثار نزدیک شمردن ظهور چیست؟ (پرسش)
- آفات دور دانستن ظهور چیست؟ (پرسش)
- آرزوها چگونه در شخصیت منتظران امام مهدی تأثیر میگذارد؟ (پرسش)
- برای ایجاد ارتباط قلبی با امام مهدی به جز تکالیف شرعی و دینی چه اعمالی لازم است تا بفهمیم ایشان از ما راضی هستند؟ (پرسش)
- وظیفه جامعه اسلامی در برابر اخباری که از سوی امام مهدی میرسد چیست؟ (پرسش)
- امام مهدی از نوجوانان جامعه امروز چه انتظاری دارند؟ (پرسش)
- دانشآموزان چگونه باید منتظر امام مهدی باشند؟ (پرسش)
- چگونه میتوان برپایه خواست حقیقی امام مهدی عمل کرد؟ (پرسش)
- وظیفه مردم در عصر غیبت کبری برای برپایی عدالت چیست؟ (پرسش)
- آیا تکریم اماکن منسوب به امام مهدی از تکالیف عصر غیبت است؟ (پرسش)
- چرا رسیدگی به نیازهای مؤمنان مصداقی از برآوردن حوائج امام مهدی است؟ (پرسش)
- مرابطه با امام مهدی به چه معناست؟ (پرسش)
- آیا حفظ پیوند با مقام ولایت از وظایف خاص منتظران امام مهدی است؟ (پرسش)
- وظیفه مسلمانان نسبت به امام مهدی
- وظایف شخصی شیعیان در عصر غیبت
- وظایف شیعیان در عرصه امنیت اجتماعی
- وظایف علما در عصر غیبت
- وظایف دانشجویان در عصر غیبت
- وظایف مستمعان در عصر غیبت
- وظایف کهنسالان در عصر غیبت
- وظایف جوانان در عصر غیبت
- وظایف زنان در عصر غیبت
- وظایف حاکمان و فرماندهان در عصر غیبت
- وظایف نیروی انتظامی
- وظایف توده مردم در عصر غیبت
- وظایف اقشار آسیبپذیر در عصر غیبت
- وظایف عام منتظران
- وظایف خاص منتظران
- آثار نزدیک شمردن ظهور
- آفات دور دانستن ظهور
- تأثیر آرزوها در شخصیت منتظر
- ارتباط قلبی با امام مهدی
- انتظار امام مهدی از نوجوانان
- تکریم اماکن منسوب به امام مهدی
- مرابطه با امام مهدی
منابع
صمدی، قنبر علی، آخرین منجی
جوادی آملی، عبدالله، امام مهدی موجود موعود
رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت
سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت
هرنجی، منصور، انتظار و وظایف منتظران
قرائتی، محسن، شرایط ظهور از دیدگاه قرآن کریم
رجایی، محبوبه، مؤلفههای انتظار توانمند در قرآن کریم و سنت
گرجیان، محمد مهدی، تحلیل کارآمدی انتظار در حیات طیبه
ملکی راد، محمود، خانواده و زمینهسازی ظهور
نقوی، سید محمد تقی، شرح زیارت جامعه کبیره
قرائتی، محسن، زندگی مهدوی در سایه دعای عهد
محمدهاشمی، عبدالله، فرهنگ انتظار زمینهساز تحقق جامعه مهدوی- ملکیراد محمود، رابطه تقویت مبانی کلامی با تقویت روحی منتظران
اباذری، محمود، ادعیه و زیارات مهدوی
جوادی آملی، عبدالله، ادب فنای مقربان
شفیعی سروستانی؛ ابراهیم، او را بشناسیم
اباذری، محمود، سیمای ماه دوازدهم در سی جزء قرآن
اراکی، محسن، نگاهی به رسالت و امامت
آیتی، نصرتالله، آیینه انتظار یاوران مهدی
روحبخش، سید مهدی، انتظار و تأثیرات آن بر امنیت و صلح- سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت
سلیمیان، خدامراد، انتظار و منتظران
سلیمیان، خدامراد، بایستههای عصر چشم به راهی
موسوی، سید علی، فلسفه انتظار فرج با تأکید بر افضل اعمال بودن آن
محمدی ریشهری،محمد، شرح زیارت جامعه کبیره
فرحمند، مهناز، جامعه منتظر ظهور از منظر دعای عصر غیبت
حسینی میلانی، سید علی، با پیشوایان هدایتگر- رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت
موسوی اصفهانی، سید محمد تقی، تکالیف بندگان نسبت به امام زمان
فاضل همدانی، سید یحیی، نشانههای قائم آل محمد
صمیمی، سیمین، عرصههای تأثیرگذاری اعتقاد به مهدویت در اصلاح فرد از دیدگاه قرآن و حدیث 
پژوهشگران مسجد مقدس جمکران، انتظار بهار و باران
حسینی خامنهای، سید علی، مهدویت از منظر ولایت
حسینی میلانی، سید علی، وظایف امت در برابر امام
پانویس
- ↑ ر.ک: صمدی، قنبر علی، آخرین منجی، ص ۱۲۴.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، امام مهدی موجود موعود، ص ۱۹۳-۱۸۹؛ رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت، ص ۱۱۷-۱۱۰؛ سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ص ۲۲۸-۲۲۲ و انتظار و منتظران، ص ۲۰۹-۲۰۱؛ هرنجی، منصور، انتظار و وظایف منتظران، ص ۷۷.
- ↑ ر.ک: حسینی خامنهای، سید علی، مهدویت از منظر ولایت، ص۶۰-۶۱: خطبههای نماز جمعه تهران، رسالت ۱۲/۱/۶۷.
- ↑ ر.ک: قرائتی، محسن، شرایط ظهور از دیدگاه قرآن کریم، ص ۹۳ ـ ۱۰۴.
- ↑ ﴿وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الأَرْضِ﴾«خداوند به کسانی از شما که ایمان آوردهاند و کارهای شایسته کردهاند وعده داده است که آنان را به یقین در زمین جانشین میگرداند» سوره نور، آیه ۵۵.
- ↑ ر.ک: رجایی، محبوبه، مؤلفههای انتظار توانمند در قرآن کریم و سنت، ص؟؟؟.
- ↑ «"طُوبَی لِشِیعَةِ قَائِمِنَا الْمُنْتَظِرِینَ لِظُهُورِهِ فِی غَیْبَتِهِ وَ الْمُطِیعِینَ لَهُ فِی ظُهُورِهِ"»؛ کمال الدین و تمام النعمه، ج۲، ص۳۵۷.
- ↑ ر.ک: گرجیان، محمد مهدی، تحلیل کارآمدی انتظار در حیات طیبه، ص ۲۰.
- ↑ ر.ک: ملکی راد، محمود، خانواده و زمینهسازی ظهور، ص ۴۹.
- ↑ ر.ک: نقوی، سید محمد تقی، شرح زیارت جامعه کبیره، ص۲۹۷ - ۲۹۸.
- ↑ «ای مؤمنان، از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.
- ↑ ر.ک: موسوعة الامام علی بن ابی طالب، ج ۲ ص ۱۷۱ به نقل از تفسیر عیاشی؛ مناقب، ج ۳، ص ۱۵؛ قرائتی، محسن، زندگی مهدوی در سایه دعای عهد، ص۱۰۲-۱۰۴.
- ↑ «و الطّاعة تعظیما للإمامة»؛ نهج البلاغه (صبحی صالح)، حکمت ۲۵۲
- ↑ ر.ک: محمدهاشمی، عبدالله، فرهنگ انتظار زمینهساز تحقق جامعه مهدوی، ص۳۵-۳۶.
- ↑ ر.ک: قرائتی، محسن، زندگی مهدوی در سایه دعای عهد، ص۱۰۲-۱۰۴.
- ↑ «"تمسّکوا بِطَاعَةِ أئمّتکم وَ لَا تُخَالِفُوهُمْ، فَإِنْ طَاعَتُهُمْ طَاعَةِ اللَّهِ"»؛ اهل البیت فی الکتاب و السنّه، ص ۳۶۹.
- ↑ «ذِرْوَةُ الْأَمْرِ وَ سَنَامُهُ وَ مِفْتَاحُهُ وَ بَابُ الْأَشْیَاءِ وَ رِضَا الرَّحْمنِ- تَبَارَکَ وَ تَعَالی- الطَّاعَةُ لِلْإِمَامِ بَعْدَ مَعْرِفَتِه»؛ کافی، ج۱، ص۱۸۵.
- ↑ «هر کس از شما اطاعت کند همانا از خدا اطاعت کرده است».
- ↑ ر.ک: ملکیراد محمود، رابطه تقویت مبانی کلامی با تقویت روحی منتظران، ص۳۰۳-۳۰۴.
- ↑ ر.ک: محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۱۰۸.
- ↑ ر.ک:اباذری، محمود، ادعیه و زیارات مهدوی، ص ۹۵.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، ادب فنای مقربان، ج۸، ص۳۲۰، ۳۲۳؛ شفیعی سروستانی؛ ابراهیم، او را بشناسیم، ص ۱۰۹.
- ↑ ر.ک: اباذری، محمود، سیمای ماه دوازدهم در سی جزء قرآن، ص ۴۴-۴۷.
- ↑ ر.ک: اراکی، محسن، نگاهی به رسالت و امامت، ص۹۴-۹۶.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، امام مهدی موجود موعود، ص ۱۹۳-۱۸۹.
- ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، ادب فنای مقربان، ج۸، ص۳۲۰، ۳۲۳؛
- ↑ «"هُمْ أَطْوَعُ لَهُ مِنَ الْأَمَةِ لِسَیِّدِهَا"»؛ بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۸.
- ↑ ر.ک: آیتی، نصرتالله، آیینه انتظار یاوران مهدی، ص ۱۶۱-۱۶۲؛ روحبخش، سید مهدی، انتظار و تأثیرات آن بر امنیت و صلح، ص ۲۹۰.
- ↑ ر.ک: سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ص ۲۲۲- ۲۲۸؛ انتظار و منتظران، ص ۲۰۱-۲۰۹؛ بایستههای عصر چشم به راهی، ص؟؟؟.
- ↑ ر.ک: موسوی، سید علی، فلسفه انتظار فرج با تأکید بر افضل اعمال بودن آن، ص ۲۳۹-۲۴۴؛ محمدی ریشهری،محمد، شرح زیارت جامعه کبیره، ص؟؟؟
- ↑ «إِذَا کَانَ ذَلِکَ فَتَمَسَّکُوا بِالْأَمْرِ الْأَوَّلِ حَتَّی یَتَبَیَّنَ لَکُمُ الْآخِرُ»؛ بحارالانوار، ج۵۲، ص۱۳۲.
- ↑ . ر.ک: هدایتنیا، فرجالله، ابعاد انتظار در قرآن کریم و روایات، ص۱۲۳-۱۲۴.
- ↑ «بگو اگر خداوند را دوست میدارید از من پیروی کنید تا خداوند شما را دوست بدارد» سوره آل عمران، آیه ۳۱.
- ↑ ر.ک: فرحمند، مهناز، جامعه منتظر ظهور از منظر دعای عصر غیبت، ص؟؟؟
- ↑ ر.ک: حسینی میلانی، سید علی، با پیشوایان هدایتگر، ج۲، ص ۳۸۵-۳۸۶.
- ↑ «أَلَا وَ إِنَّ لِکُلِّ مَأْمُومٍ إِمَاماً یَقْتَدِی بِهِ وَ یَسْتَضِیءُ بِنُورِ عِلْمِه»؛ نهج البلاغه، نامه ۴۵.
- ↑ ر.ک: ملکی راد، محمود، خانواده و زمینهسازی ظهور، ص ۱۸۸.
- ↑ ر.ک: رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت، ص ۱۱۷-۱۱۰.
- ↑ «"وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِیهَا إِلَی رُوَاةِ حَدِیثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِی عَلَیْکُمْ وَ أَنَا حُجَّةُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ"». کمالالدین، ص۴۸۴.
- ↑ ر.ک: رضایی اصفهانی، محمد علی، مهدویت، ص ۱۱۰-۱۱۷.