مذهب جعفری اثناعشری

از امامت‌پدیا
(تغییرمسیر از اثناعشریه)
پرش به ناوبری پرش به جستجو

متن این جستار آزمایشی است، امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود.

شیعه
Hadith Ali.svg
عقاید
اصول توحید • نبوت • معاد یا قیامت
عدل • امامت
فروع نماز • روزه • خمس • زکات • حج • جهاد • امر به معروف و نهی از منکر • تولی • تبری
عقاید برجسته مهدویت: غیبت (غیبت صغری، غیبت کبراانتظار، ظهور و رجعت • بدا • شفاعت و توسل • تقیه • عصمت • مرجعیت، حوزه علمیه و تقلید • ولایت فقیه • متعه • شهادت ثالثه • جانشینی محمد • نظام حقوقی
شخصیت‌ها
چهارده معصوم محمد • علی • فاطمه • حسن • حسین • سجاد • باقر • صادق • کاظم • رضا • جواد (تقی) • هادی (نقی) • حسن (عسکری) • مهدی
صحابه سلمان فارسی • مقداد بن اسود • میثم تمار • ابوذر غفاری • عمار یاسر • بلال حبشی • جعفر بن ابی‌طالب • مالک اشتر • محمد بن ابوبکر • عقیل • عثمان بن حنیف • کمیل بن زیاد • اویس قرنی • ابوایوب انصاری • جابر بن عبدالله انصاری • ابن‌عباس • ابن مسعود • ابوطالب • حمزه • یاسر • عثمان بن مظعون • عبدالله بن جعفر • خباب بن ارت • اسامه بن زید • خزیمة بن ثابت • مصعب بن عمیر • مالک بن نویره • زید بن حارثه
زنان: فاطمه بنت اسد • حلیمه • زینب • ام کلثوم بنت علی • اسماء بنت عمیس • ام ایمن • صفیه بنت عبدالمطلب • سمیه
علما روحانیان شیعه
مکان‌های متبرک
مکه و مسجد الحرام • مدینه، مسجد النبی و بقیع • بیت‌المقدس و مسجدالاقصی • نجف، حرم علی بن ابی‌طالب و مسجد کوفه • کربلا و حرم حسین بن علی • کاظمین و حرم کاظمین • سامرا و حرم عسکریین • مشهد و حرم علی بن موسی الرضا
دمشق و زینبیه • قم و حرم فاطمه معصومه • شیراز و شاه چراغ • آستانه اشرفیه و سید جلال‌الدین اشرف • ری و شاه عبدالعظیم
مسجد • امامزاده • حسینیه
روزهای مقدس
عید فطر • عید قربان (عید اضحی) • عید غدیر خم • محرّم (سوگواری محرمتاسوعا، عاشورا و اربعین) • عید مبعث • میلاد پیامبر • تولد ائمه • ایام فاطمیه
رویدادها
رویداد مباهله • غدیر خم • سقیفه بنی‌ساعده • فدک • رویداد خانه فاطمه • قتل عثمان • نبرد جمل • نبرد صفین • نبرد نهروان • واقعه کربلا • مؤتمر علماء بغداد • حدیث ثقلین • اصحاب کسا • آیه تطهیر • شیعه‌کُشی
کتاب‌ها
قرآن • نهج‌البلاغه • صحیفه سجادیه
کتب اربعه: الاستبصار • اصول کافی • تهذیب الاحکام • من لایحضره الفقیه
مصحف فاطمه • مصحف علی • اسرار آل محمد
وسائل‌الشیعه • بحارالانوار • الغدیر • مفاتیح‌الجنان
تفسیر مجمع‌البیان • تفسیر المیزان • کتب شیعه
شاخه‌ها
دوازده‌امامی (اثنی‌عشری) • اسماعیلیان • زیدیه • غلاه
منابع اجتهاد
کتاب (قرآن) • سنت (روایات پیامبر و ائمه) • عقل • اجماع
این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل مذهب جعفری (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مذهب جعفری به شیعیان، پیروان "مذهب جعفری" می‌گویند. مذهب جعفری نام دیگر مذهب شیعه اثنی عشری است که پیرو مکتب فقهی امام جعفر صادقعلیه السلاماند[۱].

مقدمه

  • نقش عمده‌ای که امام صادقعلیه السلام در دورۀ آغازین عباسیان در نشر فقه و فرهنگ اهل بیت و حوزه‌های درسی شیعه در عراق و مدینه و تربیت شاگردان بسیار داشت و روایات فراوان در زمینه‌های مختلف از آن حضرت نقل شد، همچنین بهره‌های فراوانی که هم راویان شیعه، هم بزرگان فرقه‌ها و مکاتب و مذاهب دیگر از علوم امام صادقعلیه السلام بردند و به شاگردی او افتخار می‌کردند، سبب شد که نام امام صادقعلیه السلام به‌عنوان رئیس مذهب شیعه مطرح شود. عمر طولانی آن حضرت، فرصتی پیش آورد تا اندیشه‌های مدوّن فقه اهل بیت را ارائه کند. درواقع، مذهب جعفری همان مذهب علوی و حسینی و نبوی و فاطمی است، لکن نقش حضرت صادق را در ارائۀ سیمای پرجاذبه و درخشان و عمیق مکتب اهل بیت نمی‌توان انکار کرد.[۲] در زمینۀ اخلاقی و سلوک اجتماعی نیز "جعفری بودن" تمایز خاصّی داشت و امام صادقعلیه السلام می‌کوشید که مکتب اخلاقی خود را نیز که مکتب اهل بیت است، بارز سازد. به زید شحّام توصیه فرمود که به دوستان و هواداران مطیع ما سلام برسان و توصیۀ مرا در مورد تقوا و تلاشگری برای خدا و راستگویی و امانت‌داری و طول سجود و خوش همسایگی به آنان برسان، که این از آیین محمّدی است، با مردم گرم بگیرید و رابطۀ خوب داشته باشید، چراکه اگر شما دیندار، پرواپیشه، راستگو، امین و خوش‌رفتار باشید، مردم می‌گویند که: این جعفری است، این ادب جعفر است و این مرا خوشحال می‌کند و اگر جز این باشد، ننگ و عار آن بر من خواهد بود و گفته می‌شود که ادب و تربیت جعفر همین است! قیل هذا جعفریّ، فیسّرنی ذلک و یدخل علیّ منه السّرور و قیل هذا أدب جعفر، و إذا کان علی غیر ذلک دخل علیّ بلائه و عاره و قیل: هذا أدب جعفر[۳] این همان آموزشی است که می‌فرمودند برای ما مایۀ زینت باشید، نه وسیلۀ سرافکندگی و عیبجویی[۴]
  • "اثناعشریه" یا "شیعه دوازده امامی" بزرگترین و معروفترین مذهب از مذاهب شیعه است. اثناعشریه به امامت دوازده امام معتقدند و به مجموعه‌هایی همچون "اخباریّه"، "اصولیّه"، "شیخیّه" و... تقسیم می‌شوند[۵] و اثناعشری به معنای پیرو دوازده امام مشخص پس از پیامبر خاتمصلى الله عليه وآله وسلم[۶]
  • اکثریت فرقه امامیه را که شیعه و جعفری‌مذهب‌اند و از علی بن ابی طالب علیه السلام تا حضرت مهدی فرزند امام حسن عسکری علیهم السلام را امام واجب الطاعة می‌دانند، گویند[۷][۸].
  • "اثناعشریه" پر جمعیت‌‏ترین فرقه‌‏های شیعه هستند[۹].
  • آنان معتقد به دوازده امامند که با حضرت علیعلیه السلام آغاز می‏‌شود و به محمد بن حسن مهدی آل محمدصلى الله عليه وآله وسلم ختم می‌‏گردد. شیعه با بهره‏‌مندی از برهان‌‏های عقلی و آموزه‏‌های آفتابگون پیشوایان معصومعلیهم السلام، بر این باور است که در هر زمان، برای انسان‏ها، ناگزیر باید حجّتی‏[۱۰] از طرف خداوند سبحانه و تعالی نصب شود[۱۱][۱۲].
  • ایشان دلایل فراوانی از آیات قرآن و احادیث نبوی بر امامت علیعلیه السلام اقامه کرده و امامت آن حضرت را به نص صریح، از طرف خداوند دانسته‏‌اند.
  • همچنین معتقدند پیامبر اکرمصلى الله عليه وآله وسلم از طرف خداوند، تمام امامان دوازده‌گانه را معرفی کرده است.
  • آنان، امامان را مانند پیامبر، ملهم از جانب خدا می‌‏دانند و می‌‏گویند: امام ریاست عامّه دارد و مقام او مافوق بشر عادی است و از آن روزی که خداوند آدم را آفرید، نور خود را در برگزیدگان خویش - از حضرت نوح، حضرت ابراهیم، حضرت موسی و حضرت عیسیعلیهم السلام گرفته تا به حضرت محمدصلى الله عليه وآله وسلم، خاتم الانبیا- سرایت داد و از وی آن نور را به اوصیای او، امامان معصومعلیهم السلام، سریان داد. همان نور و روح خدایی است که در امام عصرعلیه السلام تجلّی می‌‏کند و او را از سطح بشر عادی فراتر می‌‏برد و وی را قادر می‌‏سازد که قرن‏ها، بلکه هزاران سال بی‌‏هیچ گزند و آزار و بدون ضعف و پیری، با بدن جسمانی که در بشر عادی موجب کون و فساد است زندگی کند و در زمان مناسب، به امر خداوند از پس پرده غیب ظهور فرماید[۱۳][۱۴].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

Icon4.png با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۵۳۶.
  2. درباره نقش علمی و ویژگی‌های مکتب فقهی و کلامی فقهی و تربیتی امام صادقعلیه السلام ر.ک: «الإمام الصادق والمذاهب الأربعه» اسد حیدر، «الإمام الصادق» محمد ابوزهره، «عقیدة الشیعة فی الإمام الصادق» حسین یوسف مکّی، «الإمام الصادق» عبدالحلیم جندی و...
  3. اصول کافی، ج ۲ ص ۶۳۱ ح ۵
  4. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۵۳۶.
  5. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص:۴۵۹.
  6. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۳۶.
  7. معارف و معاریف، ج ۲، ص ۴۰۸.
  8. مجتبی تونه‌ای، موعودنامه، ص:۷۲
  9. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۳۶.
  10. محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج ۱، ص ۱۷۸( باب ان الارض لا تخلو من حجة
  11. ﴿وَإِذِ ابْتَلَى إِبْرَاهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّي جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِن ذُرِّيَّتِي قَالَ لاَ يَنَالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ و (یاد کن) آنگاه را که پروردگار ابراهیم، او را با کلماتی آزمود و او آنها را به انجام رسانید؛ فرمود: من تو را پیشوای مردم می‌گمارم. (ابراهیم) گفت: و از فرزندانم (چه کس را)؟ فرمود: پیمان من به ستمکاران نمی‌رسد؛ سوره بقره، آیه: ۱۲۴.
  12. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۳۶.
  13. ر. ک: محمد جواد مشکور، فرهنگ فرق اسلامی، ص ۲۴
  14. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص:۳۶.