آیه سفیران الهی: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - ' == منابع == == پانویس ==' به ' == پانویس ==') |
بدون خلاصۀ ویرایش برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
متن آیه: {{متن قرآن|بِأَيْدِي سَفَرَةٍ}}<ref>«به دست سفیرانی (نویسندگانی)» سوره عبس، آیه ۱۵.</ref> | متن آیه: {{متن قرآن|بِأَيْدِي سَفَرَةٍ}}<ref>«به دست سفیرانی (نویسندگانی)» سوره عبس، آیه ۱۵.</ref> | ||
==مقدمه== | |||
{{متن قرآن|كَلَّا إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ * فَمَنْ شَاءَ ذَكَرَهُ * فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ * مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ * بِأَيْدِي سَفَرَةٍ * كِرَامٍ بَرَرَةٍ}}<ref>«نه چنین است؛ آن (قرآن) به راستی یادکردی است * که هر کس خواهد از آن پند میگیرد * در اوراقی ارجمند است * والا رتبه و پاک * به دست نویسندگانی * که ارجمند و نیکویند» سوره عبس، آیه ۱۱-۱۶.</ref>. | |||
[[قرآن]] تذکری است برای [[بیداری]] [[قلوب]] [[انسانها]] که به دست سفیرانی پاکسرشت و پاککردار برای آنان فرستاده شده است. در [[آیات]] [[سوره عبس]]، بر جنبه مذکّر بودن قرآن در کنار ویژگی [[حاملان قرآن]] تأکید شده است. بین حاملان ارجمند قرآن و محتوای آن رابطه و تناسبی برقرار است. از جمله شرایط حاملان، [[پاکی]] ذاتی و نیز [[عصمت]] در [[رفتار]] است؛ تا بدین ترتیب [[ارتباط]] بین [[خداوند]] و بندگانش به [[بهترین]] نحو برقرار گردد و [[هدایت]] او مصون از هر گونه [[پلیدی]] باقی بماند. [[لطف الهی]] ایجاب میکند که خداوند انسانهای برجستهای را که هرگز حجابی بر [[فطرت]] آنان قرار نگرفته، به نام [[هادیان الهی]] در میان انسانها قرار دهد؛ تا آنان با یادآوری آنچه در فطرت [[الهی]] [[انسان]] به [[ودیعه]] نهاده شده، مذکّر انسان به [[علوم]] [[توحیدی]] در فطرتش باشند. | |||
خداوند در آیات مختلف قرآن از هادیان الهی با اوصاف گوناگونی از قبیل سفیران با [[کرامت]] و پر خیر و [[برکت]] یاد میکند. این ظرافت [[آیه]] نشان میدهد که آنان منادیانی هستند که انسان را از [[غفلت]] [[عالم دنیا]] به سوی عالم ذکر و [[سلام الهی]] [[دعوت]] مینمایند و اسراری را که انسان در [[سفر]] به [[عالم آخرت]] و [[وطن]] اصلیاش به آنها محتاج است، برای او در [[دنیا]] بیان مینمایند. از سوی دیگر، اگر قرآن ذکر است، جدای از مذکّر نخواهد بود؛ زیرا هرچند که قرآن تبیان همه امور است، ولی این مشروط بر آنست که [[معلم]] و مفسری در کنار قرآن باشد و [[متشابهات]] و پیچیدگیهای آن را بیان نماید. همچنین به دلیل [[نیاز انسانها]] در همه زمانها به چنین امری، لازم است که چنین منادیانی به طور مستمر در میان [[امت]] وجود داشته باشند. [[روایات]] مختلف نیز سفیران مذکور در این [[آیه]] را [[امامان معصوم]]{{عم}} معنی کردهاند. | |||
[[حد وسط]] در این [[آیه شریفه]]، اوصاف [[حاملان قرآن]] است که [[خداوند]] بر آنها تأکید نموده است؛ از جمله اینکه ایشان سفیرانی باکرامت و [[نیکوکار]] هستند. با توجه به آنکه [[سفیر]] میباید [[کشف]] [[حقیقت]] از اسراری بنماید که حامل آن است، بنابراین سفیران خداوند که حاملان قرآن برای امت هستند باید اولاً، [[آگاه]] به [[حقیقت قرآن]] و در نتیجه [[دین اسلام]] باشند و ثانیاً، [[معصوم]] به [[عصمت الهی]] و آگاه از [[عالم غیب]] -به [[تعلیم]] [[پروردگار]]- باشند. مصداق چنین شخصیتهایی در عالم [[اسلام]]، تنها [[رسول خدا]]{{صل}} و [[ائمّه اطهار]]{{عم}} هستند. | |||
بنابراین، شکل منطقی [[برهان]] را با حد وسط قرار دادن صفات سفیران [[قرآنی]] به این ترتیب میتوان بیان کرد: | |||
اولاً، سفیران [[قرآن]] حاملان حقیقت قرآن (ظاهر و [[باطن]] [[کتاب مکنون]]) هستند. | |||
ثانیاً، حامل کتاب مکنون باید [[مطهر]] به [[طهارت الهی]] باشد. | |||
{{متن قرآن|إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ * فِي كِتَابٍ مَكْنُونٍ * لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ}}<ref>«که این قرآنی ارجمند است * در نوشتهای فرو پوشیده * که جز پاکان را به آن دسترس نیست» سوره واقعه، آیه ۷۷-۷۹.</ref>. | |||
نتیجه آنکه: [[سفیران الهی]] که حامل قرآن هستند، باید [[مطهّر]] به طهارت الهی، یعنی معصوم به ضمانت پروردگار و [[راسخ]] در قرآن باشند. | |||
با توجه به [[آیه تطهیر]] که سفیران الهی را مطهّر به طهارت الهی بیان میدارد و بنا بر [[نصوص]] وارده، چنین شخصیتهایی در عالم اسلام منحصر به رسول خدا{{صل}} و [[ائمه اطهار]]{{عم}} هستند. | |||
همچنین با توجه به آنکه امت همیشه محتاج سفیران الهی در [[هدایت]] به حقیقت [[دین]] و قرآن است، [[ضرورت امامت]] [[عامه]] و حضور دائمی [[امام]] معصوم در میان امت ثابت میشود.<ref>[[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۶ ص ۵۱۹ و ۵۴۲.</ref> | |||
==شأن نزول== | |||
{{اصلی|شأن نزول آیه سفیران الهی}} | |||
==پرسش مستقیم== | |||
[[آیه سفیران الهی چگونه نصب الهی امام را اثبات میکند؟ (پرسش)]] | |||
{{پایان مدخل وابسته}} | |||
== منابع == | |||
{{منابع}} | |||
# [[پرونده:1379153.jpg|22px]] [[محمد تقی فیاضبخش|فیاضبخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶ (کتاب)|'''ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۶''']] | |||
{{پایان منابع}} | |||
{{آیات امامت}} | |||
== پانویس == | == پانویس == | ||
نسخهٔ ۲۲ ژوئن ۲۰۲۲، ساعت ۰۷:۳۸
این مدخل زیرشاخهٔ بحث آیات امامت امام علی است. آیه سفیران الهی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: آیه سفیران الهی در قرآن - آیه سفیران الهی در حدیث - آیه سفیران الهی در کلام اسلامی - آیه سفیران الهی در گفتگوهای بینالمذاهب - پرسشهای مرتبطمتن آیه: ﴿بِأَيْدِي سَفَرَةٍ﴾[۱]
مقدمه
﴿كَلَّا إِنَّهَا تَذْكِرَةٌ * فَمَنْ شَاءَ ذَكَرَهُ * فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ * مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ * بِأَيْدِي سَفَرَةٍ * كِرَامٍ بَرَرَةٍ﴾[۲].
قرآن تذکری است برای بیداری قلوب انسانها که به دست سفیرانی پاکسرشت و پاککردار برای آنان فرستاده شده است. در آیات سوره عبس، بر جنبه مذکّر بودن قرآن در کنار ویژگی حاملان قرآن تأکید شده است. بین حاملان ارجمند قرآن و محتوای آن رابطه و تناسبی برقرار است. از جمله شرایط حاملان، پاکی ذاتی و نیز عصمت در رفتار است؛ تا بدین ترتیب ارتباط بین خداوند و بندگانش به بهترین نحو برقرار گردد و هدایت او مصون از هر گونه پلیدی باقی بماند. لطف الهی ایجاب میکند که خداوند انسانهای برجستهای را که هرگز حجابی بر فطرت آنان قرار نگرفته، به نام هادیان الهی در میان انسانها قرار دهد؛ تا آنان با یادآوری آنچه در فطرت الهی انسان به ودیعه نهاده شده، مذکّر انسان به علوم توحیدی در فطرتش باشند.
خداوند در آیات مختلف قرآن از هادیان الهی با اوصاف گوناگونی از قبیل سفیران با کرامت و پر خیر و برکت یاد میکند. این ظرافت آیه نشان میدهد که آنان منادیانی هستند که انسان را از غفلت عالم دنیا به سوی عالم ذکر و سلام الهی دعوت مینمایند و اسراری را که انسان در سفر به عالم آخرت و وطن اصلیاش به آنها محتاج است، برای او در دنیا بیان مینمایند. از سوی دیگر، اگر قرآن ذکر است، جدای از مذکّر نخواهد بود؛ زیرا هرچند که قرآن تبیان همه امور است، ولی این مشروط بر آنست که معلم و مفسری در کنار قرآن باشد و متشابهات و پیچیدگیهای آن را بیان نماید. همچنین به دلیل نیاز انسانها در همه زمانها به چنین امری، لازم است که چنین منادیانی به طور مستمر در میان امت وجود داشته باشند. روایات مختلف نیز سفیران مذکور در این آیه را امامان معصوم(ع) معنی کردهاند. حد وسط در این آیه شریفه، اوصاف حاملان قرآن است که خداوند بر آنها تأکید نموده است؛ از جمله اینکه ایشان سفیرانی باکرامت و نیکوکار هستند. با توجه به آنکه سفیر میباید کشف حقیقت از اسراری بنماید که حامل آن است، بنابراین سفیران خداوند که حاملان قرآن برای امت هستند باید اولاً، آگاه به حقیقت قرآن و در نتیجه دین اسلام باشند و ثانیاً، معصوم به عصمت الهی و آگاه از عالم غیب -به تعلیم پروردگار- باشند. مصداق چنین شخصیتهایی در عالم اسلام، تنها رسول خدا(ص) و ائمّه اطهار(ع) هستند.
بنابراین، شکل منطقی برهان را با حد وسط قرار دادن صفات سفیران قرآنی به این ترتیب میتوان بیان کرد:
اولاً، سفیران قرآن حاملان حقیقت قرآن (ظاهر و باطن کتاب مکنون) هستند.
ثانیاً، حامل کتاب مکنون باید مطهر به طهارت الهی باشد. ﴿إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ * فِي كِتَابٍ مَكْنُونٍ * لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ﴾[۳].
نتیجه آنکه: سفیران الهی که حامل قرآن هستند، باید مطهّر به طهارت الهی، یعنی معصوم به ضمانت پروردگار و راسخ در قرآن باشند. با توجه به آیه تطهیر که سفیران الهی را مطهّر به طهارت الهی بیان میدارد و بنا بر نصوص وارده، چنین شخصیتهایی در عالم اسلام منحصر به رسول خدا(ص) و ائمه اطهار(ع) هستند.
همچنین با توجه به آنکه امت همیشه محتاج سفیران الهی در هدایت به حقیقت دین و قرآن است، ضرورت امامت عامه و حضور دائمی امام معصوم در میان امت ثابت میشود.[۴]
شأن نزول
پرسش مستقیم
آیه سفیران الهی چگونه نصب الهی امام را اثبات میکند؟ (پرسش)
منابع
آیات امامت و ولایت
- آیات آغاز سوره براءت
- آیه ۲۵ سوره احزاب
- آیه ۲۳ سوره احزاب
- آیات ۵ تا ۱۰ سوره انسان (آیات سوره هل اتی)
- آیات شفاعت
- آیات صراط مستقیم
- آیات صله رحم
- آیات علم غیب امام علی
- آیات هدایت
- آیه فاذا فرغت فانصب
- آیه ابتلا
- آیه اتباع
- آیه اجتباء
- آیه أحسب الناس
- آیه اخوت
- آیه اذان
- آیه اذن واعیه
- آیه استرجاع
- آیه استقامت
- آیه استواء بر سوق (آیه یعجب الزراع)
- آیه اطاعت
- آیه اطعام
- آیه اعتصام (آیه حبل الله)
- آیه اعراف
- آیه أفمن شرح الله
- آیه أفمن کان مؤمناً
- آیه أفمن وعدناه وعدا حسنا
- آیه أفمن یعلم
- آیه اقامه وجه
- آیه اکمال
- آیه ام یحسدون
- آیه امت هادیه
- آیه امر به عدل
- آیه امر به معروف
- آیه ان الذین اجرموا
- آیه انتقام
- آیه انفاق
- آیه اولو الارحام
- آیه اولیالامر
- آیه اولئک کتب فی قلوبهم الایمان
- آیه اهل ذکر (آیه سؤال)
- آیه ایتای کتاب
- آیه ایذاء المؤمنین
- آیه بشارت در سوره حج
- آیه بشارت در سوره یونس
- آیه بصیرت
- آیه بیتالله الحرام
- آیه بینه و شاهد
- آیه تأذین
- آیه تأویل (آیه راسخون فی العلم)
- آیه تبلیغ
- آیه تراهم رکعاً سجداً
- آیه تزکیه
- آیه تشبیه علی به عیسی
- آیه تطهیر
- آیه تعلیم کتاب و حکمت
- آیه تکریم والدین
- آیه تنازع
- آیه تواصی به صبر
- آیه توبه آدم
- آیه توکل علی الله
- آیه ثم اورثنا الکتاب
- آیه حسن المأب
- آیه حفظ امانت
- آیه حکمت
- آیه خلافت
- آیه خیر البریة
- آیه دعوت بر ولایت
- آیه ذم من کذب النبی
- آیه راکعین
- آیه رب اشرح لی
- آیه ردالامور
- آیه رؤیت اعمال
- آیه سأل سائل
- آیه سفیران الهی
- آیه سقایة الحاج
- آیه سلام علی آل یاسین
- آیه سلام (آیه سلم)
- آیه سی و سه سوره آل عمران
- آیه شهادت
- آیه صاحب فضیلت
- آیه صادقین
- آیه صالح المؤمنین
- آیه صدق
- آیه صدیقون
- آیه صلوات بر نبی
- آیه علم الکتاب
- آیه عم یتسائلون
- آیه فتلقی آدم
- آیه فی مقعد صدق
- آیه کفایت
- آیه لحن القول
- آیه لسان صدق
- آیه مباهله
- آیه محبت
- آیه محسنین
- آیه مرج البحرین
- آیه مسابقه (آیه والسابقون السابقون)
- آیه مسئولون
- آیه مشاقه نبی
- آیه ملک عظیم
- آیه من اتبعک
- آیه من المؤمنین رجال
- آیه من جاء بالحسنة
- آیه من سبقت لهم الحسنی
- آیه من یشری نفسه
- آیه منافقان
- آیه منذر و هادی
- آیه مودت
- آیه مؤذن
- آیه میثاق
- آیه نجم
- آیه نجوی
- آیه نصر
- آیه نصرت
- آیه نعیم
- آیه نفر
- آیه نور
- آیه و اسأل من ارسلنا
- آیه و الشمس و ضحاها
- آیه و انذر عشیرتک الاقربین (آیه لیلة المبیت)
- آیه و انی لغفار
- آیه و لا تقتلوا
- آیه و لسوف یعطیک
- آیه وارثان کتاب
- آیه والسابقون الاولون
- آیه ود
- آیه وزارت
- آیه وعد الله الذین آمنوا
- آیه ولایت
- آیه هذان خصمان
- آیه هفتم سوره انشراح
- آیه هو الذی خلق
- آیه یسقی بماء واحد
- آیه یوم لا یخزی
پانویس
- ↑ «به دست سفیرانی (نویسندگانی)» سوره عبس، آیه ۱۵.
- ↑ «نه چنین است؛ آن (قرآن) به راستی یادکردی است * که هر کس خواهد از آن پند میگیرد * در اوراقی ارجمند است * والا رتبه و پاک * به دست نویسندگانی * که ارجمند و نیکویند» سوره عبس، آیه ۱۱-۱۶.
- ↑ «که این قرآنی ارجمند است * در نوشتهای فرو پوشیده * که جز پاکان را به آن دسترس نیست» سوره واقعه، آیه ۷۷-۷۹.
- ↑ فیاضبخش و محسنی، ولایت و امامت از منظر عقل و نقل، ج۶ ص ۵۱۹ و ۵۴۲.
