←منابع
بدون خلاصۀ ویرایش |
(←منابع) برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱۳۶: | خط ۱۳۶: | ||
«[[تعریف دین]]»، «[[منشأ دین]]»، «[[انتظار]] [[بشر]] از دین»، «[[قلمرو دین]]»، «[[تعارض]] [[علم و دین]]»، «[[سکولاریسم]]»، «گوهر و صدف دین»، «[[کارکردهای دین]]»، «[[پلورالیسم دینی]]»، «[[زبان دین]]»، «ماهیت [[ایمان]]»، «[[تجربه دینی]]»، «[[ادله]] [[اعتقاد به خدا]]»، «مسئله [[خاتمیت]]»، «بحث [[امامت]] و [[رهبری]] و مسئله [[ولایت فقیه]]»، «[[معرفتشناسی دینی]]»، «روشهای [[دینپژوهی]]»، «روشهای [[تفسیر متون دینی]] ([[هرمنوتیک]])» توضیح و نتقیح نسبت دین با مقولاتی مانند [[توسعه]]، [[سیاست]]، [[آزادی]]، [[جنگ]]، [[صلح]]، [[حقوق بشر]]، [[هنر]]، [[فلسفه]]، [[فرهنگ]]، [[سنت]]، [[مدرنیسم]] و...<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، پیرامون جمهوری اسلامی، ص۳۸؛ ربانی گلپایگانی، علی، درآمدی بر علم کلام، ص۱۵۲؛ خسروپناه، عبدالحسین، کلام جدید، ص۲۰؛ سبحانی، جعفر، مدخل مسائل جدید در علم کلام، ج۱، ص۷-۸.</ref>. | «[[تعریف دین]]»، «[[منشأ دین]]»، «[[انتظار]] [[بشر]] از دین»، «[[قلمرو دین]]»، «[[تعارض]] [[علم و دین]]»، «[[سکولاریسم]]»، «گوهر و صدف دین»، «[[کارکردهای دین]]»، «[[پلورالیسم دینی]]»، «[[زبان دین]]»، «ماهیت [[ایمان]]»، «[[تجربه دینی]]»، «[[ادله]] [[اعتقاد به خدا]]»، «مسئله [[خاتمیت]]»، «بحث [[امامت]] و [[رهبری]] و مسئله [[ولایت فقیه]]»، «[[معرفتشناسی دینی]]»، «روشهای [[دینپژوهی]]»، «روشهای [[تفسیر متون دینی]] ([[هرمنوتیک]])» توضیح و نتقیح نسبت دین با مقولاتی مانند [[توسعه]]، [[سیاست]]، [[آزادی]]، [[جنگ]]، [[صلح]]، [[حقوق بشر]]، [[هنر]]، [[فلسفه]]، [[فرهنگ]]، [[سنت]]، [[مدرنیسم]] و...<ref>ر.ک: مطهری، مرتضی، پیرامون جمهوری اسلامی، ص۳۸؛ ربانی گلپایگانی، علی، درآمدی بر علم کلام، ص۱۵۲؛ خسروپناه، عبدالحسین، کلام جدید، ص۲۰؛ سبحانی، جعفر، مدخل مسائل جدید در علم کلام، ج۱، ص۷-۸.</ref>. | ||
مسایلی مثل «[[هوش]] مصنوعی»، «سقط جنین»، «[[عرفان]] دارویی» و «[[ادراکات]] فراحسی» را نیز میتوان از مباحثی دانست که در [[علوم تجربی]] جدید پیش روی کلام جدید نهاده شده است<ref>مقدمه، ص۳۸-۳۹.</ref>.<ref>[[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[کلام جدید (مقاله)|مقاله «کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۵۴۸.</ref> | مسایلی مثل «[[هوش]] مصنوعی»، «سقط جنین»، «[[عرفان]] دارویی» و «[[ادراکات]] فراحسی» را نیز میتوان از مباحثی دانست که در [[علوم تجربی]] جدید پیش روی کلام جدید نهاده شده است<ref>مقدمه، ص۳۸-۳۹.</ref>.<ref>[[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[کلام جدید (مقاله)|مقاله «کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۵۴۸.</ref> | ||
==ملاک تجدد کلام جدید== | |||
کلام جدید<ref>New Theology.</ref> از شاخههای [[دینپژوهی]]<ref>Study of R--eligion.</ref> است که در غرب با عنوان [[الهیات]] نوین<ref>Modern Theology.</ref> مطرح شده و برای [[شناخت]] این [[علم]] و دریافت تفاوت آن با [[کلام]] سنتی باید کلمات ترکیب آن، یعنی «کلام» و «جدید» بررسی شوند. | |||
کلام، دانشی است که در آن به [[استنباط]]، تنظیم و [[تبیین معارف]] و مفاهیم [[دینی]] پرداخته و بر اساس شیوههای مختلف [[استدلال]]، اعم از [[برهان]]، [[جدل]]، [[خطابه]] و... گزارههای [[اعتقادی]] [[اثبات]] و توجیه میکند و به اعتراضها و [[شبهات]] مخالفان دینی پاسخ داده میشود<ref>خسروپناه، عبدالحسین، کلام جدید، ص۱۱.</ref>. | |||
تجدد، که وصف کلام است، هم در ناحیه عوارض، متصور است و هم در ناحیه ذاتیات. | |||
در صورت دگرگونشدن ذاتیات این علم، متحول شوند کلام جدید ماهیت جدید مییابد و با کلام سنتی و قدیمی تنها در لفظ اشتراک خواهد داشت، ولی اگر در صورت [[تغییر]] عوارض آن ماهیت این علم دگرگون نمیشود، بلکه عوارض آن جدید میشود و عنوان کلام جدید در قالب [[علمی]] مستقل، خطاست؛ از اینرو، دو نظریه کلی درباره کلام جدید مطرح شده است: نظریه یکسانانگاری هویتی کلام جدید و قدیم و نظریه تغییر ماهوی کلام جدید. | |||
طرفداران نظریه یکسانانگاری هویتی معتقدند، رکن اصلی یک علم؛ موضوع، روشهای کلی و اهداف آن علم است که این امور در کلام جدید و کلام سنتی مشترک است و به همین خاطر نباید کلام جدید و سنتی را، دو علم مستقل از یکدیگر دانست. برخی دیگر نیز که به تفکیک [[مقام]] تحقق از مقام تعریف قائل هستند، جدیدبودن کلام را ناظر به مقام تحقق میدانند و نه مقام تعریف. | |||
ولی در طرف مقابل، کسانی که تفاوت ماهوی را در کلام جدید و سنتی مطرح میکنند، معقتدند، خاستگاه پیدایش کلام جدید و قدیم متفاوت است و به همین خاطر آنها در ارکان تشکیلدهنده هویتی یک علم (موضوع، روش و [[هدف]]) کاملاً با یکدیگر تفاوت دارند؛ بنابراین، کلام جدید، علمی نو و مستقل از [[کلام]] سنتی با موضوع، روشها و اهداف خاص خود است.<ref>[[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[ملاک تجدد کلام جدید (مقاله)|مقاله «ملاک تجدد کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۶۰۲.</ref> | |||
===محورهای تجدد در علم کلام=== | |||
محورهای متعددی برای تجدد در علم کلام بیان شده است؛ مانند: موضوع، مسائل، اهداف، روشها، زبان، مبانی و مبادی. بعضی از محورهای یادشده از ذاتیات علم کلام محسوب میشوند و [[تحول]] در آنها سبب پیدایش [[علمی]] جدید میشود، ولی بعضی دیگر از محورها رکن و ذاتی این [[علم]] نیستند؛ به همین خاطر، تحول آنها موجب پیدایش علم جدیدی نمیشود. | |||
برخی موضوع [[کلام]] را رکن اصلی این علم و [[تغییر]] در آن را موجب تغییر ماهوی میدانند<ref>اوجبی، علی، کلام جدید در گذر اندیشهها، مقاله علم کلام در بستر تحول، ص۵۶.</ref> و برخی دیگر موضوع، اهداف و روشهای کلی این علم را رکن اصلی دانستهاند<ref>ربانی گلپایگانی، علی، درآمدی بر کلام جدید، ص۵۷-۵۸.</ref>؛ به هر حال، آرای [[اندیشمندان]] درباره تعیین ملاک تجدد متفاوت است.<ref>[[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[ملاک تجدد کلام جدید (مقاله)|مقاله «ملاک تجدد کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۶۰۳.</ref> | |||
===ملاک تجدد در علم کلام=== | |||
با توجه به محورهای گفته شده، نظرات مختلفی درباره کلام جدید بیان شده است. که میتوان این نظرات را در دو بخش عمده جای داد: بخش نخست که در آنها بین کلام جدید و قدیم تفاوت ماهوی وجود دارد و این دو علم تنها در لفظ مشترک شمرده میشوند و بخش دیگر که در آن، این دو علم به لحاظ ماهیتی یکسان شمرده میشوند و طبق آنها علم کلام به خاطر تجدد در برخی اضلاع [[معرفتی]] [[تکامل]] یافته است.<ref>[[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[ملاک تجدد کلام جدید (مقاله)|مقاله «ملاک تجدد کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۶۰۳.</ref> | |||
===تغییر ماهوی=== | |||
طبق این نظریه که بر مبانی [[نسبیگرایی]] و پذیرش اصول هرمنوتیکی [[غربی]] [[استوار]] شده، راهی جز پذیرش تغییر ماهوی کلام جدید و کلام سنتی وجود ندارد و کلام جدید و قدیم تنها در لفظ مشترک هستند. بر اساس این نظریه، کلام جدید، علمی است که به لحاظ هویتی از کلام قدیم، متمایز و [[متعارض]] است. با تغییرات مبانی [[اندیشه]] در سدههای اخیر مباحث اثباتگرایانه و جزمگرا از فضای اندیشه جدید رخت بربسته و نسبیگرایی جایگزین آن شده و امروزه [[هدف]] علم کلام تبیین [[ایمان دینی]] و [[حفظ]] آن است<ref>ر.ک: مجتهد شبستری، محمد، هرمنوتیک، کتاب و سنت، ص۱۸۸.</ref>. | |||
در نقد این نظر همین اندازه کافی است که آن بر مبانی نسبیگرایی استوار شده است و شاید این نظریه صرفاً توصیفگر تحولاتی باشد که [[الهیات]] در غرب داشته است، ولی با توجه به مبانی [[غنی]] [[دینی]] و [[فلسفی]] در [[جوامع اسلامی]]، [[کلام]] و به طور کلی [[اندیشه]] [[اسلامی]] در مقابل [[نسبیگرایی]] [[غربی]] [[ایستادگی]] کرده است.<ref>[[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[ملاک تجدد کلام جدید (مقاله)|مقاله «ملاک تجدد کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۶۰۳.</ref> | |||
===یکسانانگاری=== | |||
بسیاری از [[اندیشمندان]] به یکسانانگاری کلام جدید و قدیم معتقدند و از نظر آنان [[هویت]] [[علم کلام]] [[تغییر]] نکرده، بلکه علم کلام به لحاظ تجدد در برخی اضلاع [[معرفتی]] آن [[توسعه]] و [[تکامل]] یافته است. این گروه در تعیین محورهای تجدد در علم کلام [[اختلاف]] نظر دارند و هرکدام به تجدد در یک یا چند ضلع از اضلاع معرفتی آن قائل هستند، ولی به لحاظ هویتی همه به یکسانانگاری کلام جدید و قدیم قائل هستند. برخی از نظرات مطرح شده در این باره: | |||
۱. '''[[دلایل]] و [[شبهات]] جدید''': با توجه به دو [[وظیفه]] علم کلام، یعنی [[دفاع]] و [[رد شبهات]] و بیان یک سلسله تأییدات درباره اصول و [[فروع اسلام]] شبهات جدید عصر ما و تأییدات [[پیشرفتهای علمی]] جدید [[لزوم]] تأسیس کلام جدید را گوشزد میکند<ref>مطهری، مرتضی، پیرامون جمهوری اسلامی، ص۳۸.</ref>. | |||
۲. '''تجدد در مسائل و روشها''': ارتباط [[فرهنگها]]، [[دگرگونی]] بینشها و تغییر روش تحلیل، مایه پیدایش مسائلی میشود که [[متکلم]] امروز باید پاسخگوی آنها باشد، ولی پیدایش این مسائل [[علم]] جدیدی را پیریزی نمیکند، بلکه بهسان گذشته، مسائل جدیدی را در علم کلام پدید میآورد و تنها فرق میان مسائل جدید و قدیم این است که اکنون [[شبههها]]، به شیوهای دیگر مطرح میشود و در تمام قرون و اعصار، الهیون با ابزاری که در [[اختیار]] داشتند، به تجزیه و تحلیل مسائل میپرداختند اکنون نیز باید این مسائل با [[بینش]] خاصی مطرح و تحلیل شود<ref>سبحانی، جعفر، مدخل مسائل جدید در علم کلام، ج۱، ص۷-۹.</ref>. | |||
۳. '''تجدد در مسائل و روشها و مبادی''': [[تحول]] و [[پویایی]] در علم کلام به چهار شکل ترسیمپذیر است: تحول کمی یا کیفی مسائل، تحول در روش و اسلوب، تحول در مبادی [[استدلال]] و تحول در موضوع و چون در تحولهای تکاملی قسم اخیر ممکن نیست، تجدد در علم کلام را میتوان از سه شکل نخست و به ویژه قسم اول و سوم دانست. بنابراین، جدیدبودن [[کلام]] معاصر بدین معنی است که پاسخ و راهحل شبههها و مسائل نوین دربرداشته باشد و در استدلالها و مبانی آن از مبادی جدید معرفتی استفاده شود<ref>اوجبی، علی، کلام جدید در گذر اندیشهها، مقاله علم کلام در بستر تحول، ص۵۶-۵۷.</ref>. | |||
۴. '''تجدد در ابزار، مبادی و مواد تازه [[عقلی]] و [[علمی]]''': برخی از [[روشنفکران]] معاصر ملاک تجدد در [[کلام]] را به [[تحول]] در ابزارها، مبادی و مواد تازه عقلی و علمی محدود میدانند، که این سطح از تحول به [[تغییر]] ماهوی [[علم کلام]] نمیانجامد<ref>سروش، عبدالکریم، علامه طباطبایی در جامه یک متکلم و نسبت ایشان با کلام جدید، علامه، شماره اول، ص۸۴.</ref>. | |||
اما مشکل ایشان این است که کلام جدید و [[فلسفه دین]] را یک [[علم]] دانستهاند<ref>سروش، عبدالکریم، علامه طباطبایی در جامه یک متکلم و نسبت ایشان با کلام جدید، علامه، شماره اول، ص۸۲.</ref>، در صورتی که [[متکلم]] درباره [[دین]] و [[آیین]] خاصی ملتزم بوده، خویشتن را [[مسئول]] دفاع از آموزههای آن دین میداند، ولی [[کاوش]] غیرملتزمانه از مقوّمات فلسفه دین، محسوب میشود. علاوه بر این، کلام جدید و فلسفه دین تفاوتهای دیگری از نظر روش، [[غایت]] و محتوا دارند که با چنین نگاهی به این دو علم سازگار نیست<ref>ر.ک: مدخل فلسفه دین.</ref>. | |||
۵. '''تجدد [[عالمان]]''': اگر ملاک تجدد در قبال تقدم، [[زمان]] دانسته شود، باید در [[آینده]] [[منتظر]] کلام جدیدتری بود؛ در نتیجه نمیتوان زمان را معیار تعیینکنندهای برای کلام جدید دانست؛ از سوی دیگر، اگر ملاک جدیدبودن، پدیدآمدن سه محور اصلی: محتوای تازه، مبنای تازه و روش جدید باشد؛ در این صورت، چه کسی تضمین میکند که در آینده نزدیک یا دور، مسائل تازه، مبانی تازه و روش تازه عرضه نشود. بنابراین، باید بر اساس مبنای بزرگان در [[فقه]] و اصول، عالمان را به جدید و قدیم و به جای تقسیم کلام به قدیم و جدید باید [[متکلمان]] را به جدید و قدیم تقسیم کرد<ref>جوادی آملی، عبدالله، قبسات، مقاله علم کلام (تعریف، وظیفه، قلمرو)، شماره دوم، ص۶۳.</ref>. | |||
۶. '''تجدد در مسائل، روش و زبان''': طبق این نظر، در مقایسه کلام جدید و کلام قدیم دو محور کلی تبیین شده: یکی، محور [[ثبات]] و دیگری محور تغیر و واضح است که کلام جدید بر محور تغیر میچرخد و در این محور دگرگون شده است.. پس، زمان ظرف [[تحول]] و تجدد [[کلام]] است، ولی معیار و ملاک آن نیست و محورهای ثبات در [[علم کلام]] را باید موضوع، اهداف و روشهای کلی بحث در علم کلام دانست، ولی با توجه به اینکه شرایط مکانی و زمانی گوناگون درباره برخی از [[عقاید دینی]]، اولویتبخش به برخی عقاید دینی هستند، استفاده از برخی روشهای بحث و [[استدلال]] [[کارایی]] بیشتری خواهد داشت و برخی از [[اهداف]] [[علم کلام]] اهمیت بیشتری خواهند داشت. | |||
در این باره تجدد در علم کلام تصورشدنی است، اما در [[حقیقت]]، آنچه [[تحول]] یافته، در حقیقت، کار و [[کوشش]] [[متکلم]] است، نه موضوع علم کلام، یا اهداف و [[رسالتها]] یا روشهای کلی و منطقی بحثهای [[کلامی]]. | |||
در نهایت میتوان از این محورها برای تجدد در علم کلام یاد کرد: مسائل، روش و زبان؛ البته، منظور از تجدد در روش، بیشتر اهمیتیافتن برخی از روشهای استدلال است و نه اینکه روشهای کلی استدلال تغییریافته باشند. تجدد در زبان را که بیانگر چگونگی ارتباط با مخاطب است نیز میتوان از مصادیق تجدد در روش دانست. از سوی دیگر، تجدد در مسائل ناشی از تجدد در نگرشها و رویکردهای جدید به مسائل پیشین و مطرحشدن مسائل جدید است<ref>ربانی گلپایگانی، علی، درآمدی بر علم کلام، ص۱۴۹-۱۵۲.</ref>. | |||
۷. '''نگرش جدید به مسائل کلامی'''، چگونگی [[رفتار]] با [[متکلمان]] دیگر [[ادیان]] و انتظارات جدید از متکلمان؛ امروزه برخی از [[شبهات]] و اشکالات مطرح شده درباره [[دین]] ناظر به پیامدهای عملی آنهاست. همچنین، به خاطر تأثیر مبانی پلورالیسمی دنیای غرب، به نظر بسیاری از متکلمان هیچکدام از [[دعاوی]] [[متعارض]] در [[اصول عقاید]] اثباتشدنی نیست و [[نزاع]] میان ادیان پایانناپذیر است، پس باید از [[نفی]] و [[اثبات]] مسائل صرفنظر کرد و به دنبال نقاط [[ضعف]] و قوت یکدیگر بود. | |||
از سوی دیگر؛ چون به [[اصل دین]] [[هجوم]] شده است و [[الحاد]] به صورت روزافزون گسترش مییابد، باید [[پیروان ادیان آسمانی]] و بلکه همه کسانی که به نوعی [[معنویت]] در [[جهان]] [[اعتقاد]] دارند، با یکدیگر [[همدلی]] [[همراهی]] داشته باشند؛ زیرا بسیاری از شبهات و [[مشکلات]] درباره مبانی مشترک ادیان است و پرداختن متکلمان به نزاعهای دروندینی و صرف [[وقت]] برای رد و [[ابطال]] یکدیگر در نهایت به [[زیان]] همگان خواهد بود. تفاوت دیگری که میان کلام جدید و [[کلام]] قدیم دیده میشود است، اینکه در گذشته از متکلمان صرفاً [[دفاع]] و [[مناظره]] درباره دین [[انتظار]] بود، ولی امروزه بیشترین انتظار از ایشان یافتن نسخهای برای [[درمان]] دردهای [[سختی]] مانند [[ترس از مرگ]]، [[احساس]] [[تنهایی]]، [[معناداری زندگی]] و... است<ref>فنایی، ابوالقاسم، درآمدی بر فلسفه دین و کلام جدید، ص۹۶-۹۷.</ref>. | |||
۸. '''موضوع''': طبق این نظریه قائل است که موضوع [[علم]] کلام جدید نسبت به [[کلام]] قدیم [[توسعه]] بیشتری پیدا کرده است؛ و در کلام سنتی بیشتر به گزارههای ناظر به واقع پرداخته میشد و از گزارههای ناظر به [[ارزش]] صرفنظر میشد و حتی به همه گزارههای ناظر به واقع نیز نپرداخته نمیشد و تنها به مهمترین آنها مثل صفات و [[افعال]] [[باریتعالی]]، [[نبوت]] و [[معاد]] توجه میشد<ref>ملکیان، مصطفی، اقتراح درباره دفاع عقلانی از دین، شماره دوم، ص۳۵-۳۶.</ref>. | |||
اما این سخن، تمام نیست و مباحثی چون [[حسن و قبح عقلی]] و [[امر به معروف و نهی از منکر]] که مباحثی ارزشی شمرده میشوند، در کلام قدیم مطرح بودهاند؛ البته توجه بیشتری که امروزه به گزارههای ارزشی شده، مهم است<ref>خسروپناه، عبدالحسین، کلام جدید، ص۱۸.</ref>. | |||
نقد دیگری که بر این نظر وارد است، اینکه اگر چنین باشد که در کلام به همه گزارهها پرداخته شود؛ اولاً کلام، مساوی با [[دینشناسی]] میشود و ثانیاً گزاره مسئله است، نه موضوع؛ پس، این نظر بر اساس تجدد در مسائل خواهد بود. | |||
۹. '''تمایز [[مقام]] تعریف از تحقق''': این نظریه بر اساس توجه به مبانی نظری [[معرفتی]] [[علم کلام]] و تحولات [[جامعه]] [[علمی]] شکل گرفته است. نگاه دوسویه به مبانی نظری و تحولات علمی، دیدی جامع و واقعنگر به [[متکلم]] میدهد که بر اساس آن میتواند به [[دفع شبهات]] [[ملحدان]] و مخالفان [[شریعت]] بپردازد. | |||
بنابراین، برای [[فهم]] ملاک تجدد در علم کلام باید در این علم مقام «تحقق» را از مقام «تعریف» جدا کرد. در مقام تعریف، مسائل، روش و موضوع و مبانی - با [[حفظ]] اصول گذشته - [[تحول]] یافته، ولی در مقام تحقق، کلام از نظامهای هندسیِ مختلفی تشکیل شده است که بسیاری از آنها هیچ سنخیتی با یکدیگر و با [[کلام]] قدیم ندارند. کلام جدید در مقام تحقق در ناحیه پیشفرضها، موضوعات، روشها و راهحلها و سبک و تقدم و تأخر مباحث با کلام قدیم تفاوت یافته است. بنابراین، متکلم باید ضمن توجه به کلام جدید، در مقام تحقق، بر اساس تعریف کلام جدید به مسائل آن بپردازد؛ در نتیجه، کلام جدید، تکاملیافته کلام قدیم است<ref>خسروپناه، عبدالحسین، کلام جدید، ص۱۵.</ref>.<ref>[[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[ملاک تجدد کلام جدید (مقاله)|مقاله «ملاک تجدد کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|فرهنگنامه کلام جدید]]، ص ۶۰۴.</ref> | |||
== منابع == | == منابع == | ||
| خط ۱۴۱: | خط ۱۸۹: | ||
# [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']] | # [[پرونده:10119661.jpg|22px]] [[مسلم محمدی|محمدی، مسلم]]، [[فرهنگ اصطلاحات علم کلام (کتاب)|'''فرهنگ اصطلاحات علم کلام''']] | ||
# [[پرونده:IM010879.jpg|22px]] [[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[کلام جدید (مقاله)|مقاله «کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|'''فرهنگنامه کلام جدید''']] | # [[پرونده:IM010879.jpg|22px]] [[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[کلام جدید (مقاله)|مقاله «کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|'''فرهنگنامه کلام جدید''']] | ||
# [[پرونده:IM010879.jpg|22px]] [[محمد کاشیزاده|کاشیزاده، محمد]]، [[ملاک تجدد کلام جدید (مقاله)|مقاله «ملاک تجدد کلام جدید»]]، [[فرهنگنامه کلام جدید (کتاب)|'''فرهنگنامه کلام جدید''']] | |||
{{پایان منابع}} | {{پایان منابع}} | ||