امامت‌پدیا

ولادت امام علی: تفاوت میان نسخه‌ها

نمایش تاریخچه به صورت تعاملی
دیداریویکی‌متن
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{ویرایش غیرنهایی}} {{امامت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233)...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{ویرایش غیرنهایی}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = امام علی| عنوان مدخل  = ولادت امام علی| مداخل مرتبط = [[ولادت امام علی در تاریخ اسلامی]]| پرسش مرتبط  = امام علی (پرسش)}}
{{امامت}}
[[پرونده:ميلاد الإمام علي عليه السلام.jpg|300px|بندانگشتی|ميلاد امام علی عليه السلام]]
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
'''ولادت امام علی{{ع}}''' در [[سیزده رجب]] سی سال پس از [[عام الفیل]] در [[کعبه]] روی داد، مکانی که نه قبل از آن و نه بعد از آن کسی در آن به [[دنیا]] نیامده است و این به سبب بزرگداشت آن حضرت و مقام اوست. البته برخی به دلیل [[کینه]] و [[دشمنی]] نسبت به امیرالمؤمنین {{ع}}، این [[فضیلت]] را برای دیگری برشمرده و در این فضیلت تشکیک کرده‌اند، ولی این فضیلت به واسطه اخباری از منابع [[شیعه]] و [[اهل سنت]]، فقط برای [[امام علی]] {{ع}} قابل [[اثبات]] است.
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون [[امام علی]]{{ع}} است. "'''امام علی'''" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[امام علی در قرآن]] | [[امام علی در حدیث]] | [[امام علی در کلام اسلامی]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[امام علی (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


== ولادت ==
در مورد [[روز]] ولادت [[امیر مؤمنان]]{{ع}} [[اختلاف]] قابل توجهی نیست. آن حضرت در [[روز جمعه]]، سیزدهم [[ماه رجب]] و سی سال پس از [[عام الفیل]]، یعنی ده سال پیش از بعثت [[رسول خدا]]{{صل}} داخل [[کعبه]]<ref>کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۵۲؛ مسعودی، مروج الذهب، ج۲، ص۳۴۹؛ مفید، الارشاد، ج۱، ص۵.</ref> به [[دنیا]] آمد. [[شیخ صدوق]] و [[شیخ طوسی]] و دیگر دانشمندان با [[اسناد]] مختلف چگونگی این ماجرا و شکافته شدن دیوار کعبه و ورود مادر مکرم [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} به درون کعبه را [[روایت]] کرده‌اند<ref>صدوق، الامالی، ص۱۳۲، مجلس ۲۷؛ همو، معانی الاخبار، ص۶۲؛ همو، علل الشرائع، ج۱، ص۱۳۵ ۱۳۶؛ طوسی، الامالی، ص۷۰۶-۷۰۷؛ فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ج۱، ص۷۶-۷۷؛ طبری آملی شیعی، بشاره المصطفی، ص۷-۸.</ref>. از آثار جامع درباره مکان [[ولادت حضرت علی]]{{ع}} کتاب «علی ولید الکعبه»<ref>ر.ک: اردوبادی، علی ولید الکعبه؛ یگانه مولود کعبه، ترجمه عربی.</ref> است.


'''نَسَب‌''': امیر مؤمنان علی {{ع}} نیز، چونان پیامبر خدا {{صل}}، ریشه در تبار پاک و دودمان ارجمند ابراهیم {{ع}} (قهرمان توحید) دارد. بدین سان، سخن گفتن از نیای پیامبر خدا، سخن گفتن از نیای مولاست. پیامبر {{صل}}، درباره نیاکان خود فرمود: خداوند از فرزندان ابراهیم، اسماعیل را برگزید واز پسران‌اسماعیل، بنی‌کنانه را و از بنی کنانه، قریش را و از قریش، بنی هاشم را و از بنی هاشم، مرا<ref>سنن الترمذی، ج ۵، ص ۵۸۳، ح ۳۶۰۵.</ref>.
[[مسعودی]] تولد [[امام]] را در کعبه دانسته<ref>مسعودی، مروج الذهب، ج۲، ص۳۴۹.</ref> و [[حاکم نیشابوری]]، بر این مطلب ادعای تواتر کرده است<ref>حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۳، ص۴۸۳.</ref>. پیش از [[حاکم]]، ابن قفال شافعی<ref>ابن قفال، فضائل امیر المؤمنین {{ع}}، به نقل از: شوشتری، احقاق الحق، ج۷، ص۴۹۸.</ref> و بعد از او [[ابن مغازلی]]<ref>ابن مغازلی، مناقب علی بن ابی طالب{{ع}}، ص۷.</ref> و مورخان و محدثان بسیاری<ref>برای نمونه ر.ک: ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۲۰؛ شافعی گنجی، کفایة الطالب، ص۴۰۷؛ زرندی، نظم درر السمطین، ص۸۰؛ ابن صباغ، الفصول المهمة، ص۱۴.</ref> به گزارش تفصیلی تولد آن حضرت در داخل کعبه پرداخته اند. [[سید حمیری]] از شعرای [[شیعه]] نیز در [[مدح]] ولادت آن حضرت در داخل کعبه چنین سروده است:
بدین سان، بنی هاشم، زبده خاندان‌هاست و پیامبر {{صل}} و علی {{ع}}، برگزیده این خاندان‌اند. چنین است که مولا در توصیف تبار پیامبر خدا {{صل}} می‌فرماید: خاندانش بهترین خاندان و ریشه‌اش بهترین ریشه است. در حرم رویید و در کرَم بالید. شاخه‌هایش بلند است و میوه‌هایش دور از دسترس<ref>نهج البلاغة، خطبه ۹۴ و خطبه ۱۶۱.</ref>. به واقع، این ستایش، ستایش تبار مولا نیز هست؛ چه، پیامبر خدا {{صل}} فرمود: من و علی از یک ریشه‌ایم<ref>الخصال، ص ۲۱.</ref>. و فرمود: گوشت او گوشت من است و خون او خون من<ref>الأمالی، مفید، ص ۲۹۴.</ref>.
{{شعر}}
پیامبر خدا {{صل}}: من و علی از یک نور آفریده شدیم... پس پیوسته خدای عز و جل ما را از صُلب‌های پاک به رَحِم‌های پاک انتقال داد تا ما را به عبد المطلب رسانْد<ref>رسول الله {{صل}}: {{متن حدیث|خُلِقتُ أنَا وعَلی مِن نورٍ واحِدٍ ... فَلَم یزَل ینقُلُنَا اللهُ عز وجل مِن أصلابٍ طاهِرَةٍ إلی‌ أرحامٍ طاهِرَةٍ حَتی انتَهی‌ بِنا إلی‌ عَبدِ المُطلِبِ}} (معانی الأخبار، ص ۵۶، ح ۴).</ref>.
{{ب|''وَلَدَتْهُ في حَرَمِ الإِلٰهِ وَاَمْنِهِ''|2=''وَالْبَيْتِ حَيْثُ فَنٰاءُهُ وَ الْمَسْجَدُ''<ref>ابن شهر آشوب، مناقب، ج۲، ص۱۷۵. مادرش او را در حرم امـن الهی به دنیا آورد، که خانه آستانه و سجده‌گاه اوست.</ref>}}
{{پایان شعر}}


'''پدر''': عبد مناف بن عبد المطلب، مشهور به ابوطالب، یکی از ده فرزند عبدالمطلب است.
[[شیخ مفید]] گوید: قبل و بعد آن حضرت، کسی جز او داخل کعبه متولد نشد<ref>مفید، الارشاد، ج۱، ص۵.</ref>. نخستین بار [[خلیفة بن خیاط]]<ref>خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۲۰.</ref> و برخی دیگر<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۵۷۵.</ref> تولد آن حضرت را داخل شعب ابی طالب نقل کرده‌اند که افزون بر ضعف روایات آن<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۰۷؛ ذهبی، تاریخ الإسلام، ج۱۰، ص۳۰۲؛ صالحی شامی، سبل الهدی، ج۱، ص۱۷۹.</ref>، با مکان ولادت رسول خدا{{صل}} در شعب<ref>ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۰.</ref> [[اشتباه]] شده است. برخی درباره علت ورود [[فاطمه بنت اسد]] به داخل [[کعبه]] گفته‌اند که چون درد زایمان وی فرا رسید، برای زایمانی آسان داخل کعبه شد<ref>فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص۸۱.</ref>؛ و برخی نیز بر آن‌اند که با کمک و [[راهنمایی]] [[ابوطالب]] وارد کعبه شد<ref>فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص۸۱.</ref>. [[رسول خدا]]{{صل}} سپس [[مولود کعبه]] را با [[شادمانی]] در آغوش گرفت<ref>اربلی، کشف الغمه، ج۱، ص۱۹؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۳، ص۲۰۸.</ref> و ابوطالب به شکرانه آن، [[طواف]] کرد و تعدادی شتر و گوسفند برای [[اطعام]] [[اهل مکه]] [[ذبح]] نمود<ref>ابن شهرآشوب، مناقب، ج۲، ص۷۴.</ref>.<ref>پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)|تاریخ اسلام بخش اول ج۲]]، ص ۱۵.</ref>
عبد المطلب، چهره برجسته قریش است. او در میان قریش از جایگاهی والا و منزلتی عظیم برخوردار بود. ابوطالب، پس از پدر، این جایگاه والا و مکانت ارجمند اجتماعی را از آنِ خود ساخت. خانواده ابوطالب، نخستین خانواده‌ای است که در آن، هردو زوج، هاشمی هستند. ابوطالب، سرپرستی پیامبر {{صل}} را- که در خردسالی پدر و مادر و سپس جدش را از دست داده بود-، برعهده گرفت و چون امین قریش به رسالت مبعوث گشت، ابوطالب با تمام توان از آن بزرگوار، حمایت کرد و در این راه دشوار از هیچ کوششی دریغ نورزید.
ابوطالب به رسالت پیامبر خدا {{صل}}، باوری استوار داشت و این باور را در اشعارش نشان می‌داد. جایگاه بلند اجتماعی ابوطالب در میان قریش و مردم مکه، و حمایت بی‌دریغ او از پیامبر خدا {{صل}}، مانع اصلی آزار رساندن قریش به آن بزرگوار بود.
در محاصره شعب ابوطالب، آن بزرگوار، همراه پیامبر {{صل}} و مؤمنان بود و دشواری‌های محاصره اقتصادی را در کهن‌سالی به جان خرید و از حمایت پیامبر خدا تن نزد. ابوطالب، حقی بس بزرگ بر اسلام و مسلمانان در آن روزگار غربت دین دارد. آن‌ بزرگوار، پس از خروج از شِعب ابوطالب، زندگی را بدرود گفت. با مرگ او و خدیجه {{س}}، پیامبر خدا {{صل}}، دو تن از حامیان استوار، صدیق و فداکارش را از دست داد و پس از آن، شکنجه و آزار مؤمنان به دست قریش، فزونی یافت.


کمال الدین‌- به نقل از اصبغ بن نباته-: شنیدم امیرمؤمنان- که درودهای خداوند بر او باد- می‌فرماید: "به خدا سوگند، نه پدرم و نه جدم عبد المطلب، و نه هاشم و نه عبدمناف، هرگز بتی را نپرستیدند".
== شرح [[ولادت علی]] {{ع}} در [[کعبه]] ==
به ایشان گفته شد: پس چه می‌پرستیدند؟
[[امام علی]] {{ع}} ۲۳ سال قبل از هجرت، در [[روز جمعه]] ۱۳ [[رجب]] سال ۳۰ [[عام الفیل]] در [[مکّه]] مکرمه در [[مسجد الحرام]] درون [[خانه خدا]] دیده به [[جهان]] گشود، پیش از او هیچ کس در خانه خدا تولد نیافته بود و [[خدای تبارک و تعالی]] وی را به جهت شکوه و جلال و مقام و رتبه و برای ارج و احترامش، از این [[فضیلت]] برخوردار ساخت<ref>خصائص امیر المؤمنین از سید رضی، ص۳۹؛ الغدیر علامه امینی، ج۶، ص۲۲؛ مستدرک حاکم نیشابوری، ج۳، ص۴۸۳؛ کفایه حافظ کنجی شافعی خریدة الغیبیة فی شرح قصیدة العینیة آلوسی، صاحب تفسیر، مروج الذهب مسعودی، سیره نبوی، موسوعة التاریخ الاسلامی، ص۳۰۶ ـ ۳۱۰.</ref>. از یزید بن قعنب نقل شده گفت: من به [[اتفاق]] [[عباس بن عبد المطلب]] و جمعی از [[قبیله]] عبد العزّی کنار خانه خدا نشسته بودیم ناگهان [[فاطمه بنت اسد]] مادر [[امیر مؤمنان]] {{ع}} که ۹ ماه به وی باردار و درد زایمان بر او عارض شده بود، وارد [[مسجد]] شد و عرضه داشت: پروردگارا! من به ذات مقدست و [[پیامبران]] و کتب آسمانی‌ات ایمان داشته و به سخن جدّم [[ابراهیم خلیل]] {{ع}} [[اعتقاد]] دارم. هم او بود که [[خانه]] ویرانه‌ات را بنا نهاد. تو را به [[حق]] آن کس که این خانه را بنا نهاد و به حق کودکی که بدان بار دارم [[سوگند]]! ولادت این فرزند را بر من آسان گردان.
فرمود: "به سوی کعبه و بر دین ابراهیم، نماز می‌گزاردند و چنگ‌زننده به آن بودند"<ref>کمال الدین عن الأصبغ بن نباتة: {{متن حدیث|سَمِعتُ أمیرَ المُؤمِنینَ- صَلَواتُ اللهِ عَلَیهِ- یقولُ: وَاللهِ ما عَبَدَ أبی ولا جَدی عَبدُ المُطلِبِ ولا هاشِمٌ ولا عَبدُ مَنافٍ صَنَماً قَط! قیلَ لَهُ: فَما کانوا یعبُدونَ؟ قالَ: کانوا یصَلونَ إلَی البَیتِ عَلی‌ دینِ إبراهیمَ {{ع}}، مُتَمَسکینَ بِهِ}} (کمال الدین، ص ۱۷۴، ح ۳۲).</ref>.


الکافی‌- به نقل از اسحاق بن جعفر-: به ایشان (امام صادق {{ع}}) گفته شد: آنان ادعا می‌کنند که ابوطالب، کافر بود. فرمود: "دروغ می‌گویند. چگونه کافر باشد و حال آن که می‌گوید: آیا نمی‌دانید که ما محمد را پیامبری یافتیم‌ همچون موسی که [نامش‌] در اولین کتاب، نگاشته شده است"؟!
یزید می‌گوید: دیدم [[خانه کعبه]] از ناحیه پشت شکافته شد و [[فاطمه]] وارد آن گردید و از دیدگان ما [[نهان]] شد و سپس دیوار خانه به هم متصل شد، ما به پا خاسته و تلاش کردیم قفل در را باز کنیم، ولی تلاشمان بی‌نتیجه ماند و در باز نشد، دانستیم در این ماجرا راز و رمزی [[الهی]] نهفته است و آن بانو [[روز]] چهارم در حالی که دست [[امیر مؤمنان علی بن ابی طالب]] {{ع}} را در دست داشت از [[خانه کعبه]] خارج شد<ref>علل الشرایع صدوق، ص۵۶؛ روضة الواعظین فتّال نیشابوری، ص۶۷؛ بحار الانوار، ج۳۵، ص۸؛ کشف الغمه اربلی، ج۱، ص۸۲.</ref>. فردی به سرعت این خبر را به [[ابو طالب]] و [[خاندان]] او مژده داد، همگی با چهره‌های خندان و شتابان از راه رسیدند. پیشاپیش همه [[پیامبر اکرم]] {{صل}} در حرکت بود که علی را در آغوش گرفت و به [[خانه]] ابو طالب برد ـ در آن برهه [[رسول]] گرامی از [[زمان]] [[ازدواج با حضرت خدیجه]] در خانه عمویش بسر می‌برد ـ در ذهن ابو طالب خطور کرد که نوزادش را «علی» بنامد و چنین کرد و به میمنت ولادت این نوزاد [[مبارک]] ولیمه‌ای ترتیب داد و شتران زیادی [[ذبح]] کرد<ref>بحار الانوار، ج۳۵، ص۱۸.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[‌پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)|‌پیشوایان هدایت ج۲]]، ص ۶۳.</ref>


و در حدیثی دیگر آمده که فرمود: "چگونه ابوطالبْ کافر باشد و حال آن که می‌گوید: بی‌گمان دانستند که فرزند ما دروغگو نیست‌
شمار انبوهی از دانشمندان، راویان و محدّثان بر این نکته تأکید کرده، ادیبان و [[شاعران]] درباره آن [[شعر]] سروده‌اند. این مطلب در کتاب‌های [[شیعه]] و [[سنّی]] به صورت مستفیض آمده است. چنان که [[حاکم نیشابوری]] و گروهی دیگر گفته‌اند: اخبار متواتر است که [[فاطمه بنت اسد]]، [[امیر المؤمنین علی بن ابی طالب]] را در درون [[خانه کعبه]] به [[دنیا]] آورد... شماری از دانشمندان و مورّخان تصریح کرده‌اند که احدی غیر از او در خانه کعبه متولّد نشده است<ref>بنگرید: مستدرک حاکم، ج۳، ص۴۸۳؛ الفصول المهمه، ص۱۲؛ کفایة الطالب، ص۴۰۶؛ مناقب ابن مغازلی، ص۷؛ اسد الغابه، ج۴، ص۳۱؛ سیره حلبی، ج۱، ص۱۳۹؛ تذکرة الخواص، ص۱۰؛ الغدیر، ج۶، ص۲۲- ۴۸.</ref>.<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)|سیرت جاودانه ج۱]]، ص۲۳۶.</ref>
نزد ما و توجهی به گفته‌های یاوه نمی‌شود. روسپیدی که با روی او از ابر سپید، باران می‌طلبند، فریادرس یتیمان، نگاهدار بیوگان"؟!<ref>الکافی عن إسحاق بن جعفر عن الإمام الصادق {{ع}}: {{متن حدیث|قیلَ لَهُ: إِنهُم یزعُمونَ أن أبا طالِبٍ کانَ کافِراً؟ فَقالَ: کذَبوا، کیفَ یکونُ کافِراً وهُوَ یقولُ: أ لَم تَعلَموا أنا وَجَدنا مُحَمداً *** نَبِیاً کموسی‌ خُط فی أولِ الکتبِ}}؛ وفی حَدیثٍ آخَرَ:{{متن حدیث| کیفَ یکونُ أبو طالِبٍ کافِراً وهُوَ یقولُ: لَقَد عَلِموا أن ابنَنا لا مُکذبٌ‌ *** لَدَینا ولا یعبَأُ بِقِیلِ الأَباطِلِ‌ / وأبیضُ یستَسقَی الغَمامُ بِوَجهِهِ‌ *** ثِمالُ الیتامی‌ عِصمَةٌ لِلأَرامِل}}‌ (الکافی، ج ۱، ص ۴۴۸، ح ۲۹).</ref>


'''مادر''': فاطمه بنت اسد، بانویی خردمند، استوارْ گام، بُرنا دل و ارجمند بود. او پیامبر خدا را در کودکی در دامان پُرمهرش پرورش داد. پیامبر {{صل}} به او علاقه‌ای شگرف داشت، بدان‌گونه که درباره وی می‌فرمود: "پس از مادرم که مرا بزاد، او مادرم بود"<ref>کنز العمال، ج ۱۳، ص ۶۳۶، ح ۳۷۶۰۷.</ref>.
== عظمت [[ولادت علی]] {{ع}} در کعبه از نگاه بزرگان ==
پیامبر خدا، مهربانی و شفقت آن بانوی ارجمند را درباره خودش می‌ستود و می‌فرمود: "پس از ابوطالب، هیچ‌کس با من مهربان‌تر از او نبود"<ref>سیر أعلام النبلاء، ج ۲، ص ۱۱۸ ش ۱۷.</ref>. فاطمه بنت اسد، اولین زنی است که با پیامبر {{صل}} بیعت کرد و همراه علی و فاطمه {{عم}}، پیاده به مدینه هجرت کرد.
# [[شیخ مفید]]: [[امیرالمؤمنین]] {{ع}} [[سال]] سی‌ام [[عام‌الفیل]] در [[شهر مکه]] و در خانه خدا به [[دنیا]] آمد. هیچ مولودی پیش از او و بعد از او در خانه خدا متولد نشده و نمی‌شود. این پیشامد بدان سبب بوده که [[خدای متعال]] آن جناب را گرامی داشته و [[احترام]] کرده است<ref>ارشاد مفید، ص۸.</ref>.
چون این بانوی بزرگوار، زندگی را بدرود گفت، پیامبر خدا، او را در لباس شخصی خود کفن کرد و در تشییع جنازه وی شرکت جُست، بر او نماز خواند و پیش از آن که در قبرش بگذارد، در قبر او خوابید.
# [[ابن صباغ مالکی]]: تولد علی {{ع}} در [[مکه]] مشرفه، در داخل بیت‌الحرام، در [[جمعه]] سیزدهم [[رجب]] اتفاق افتاد و عظمت این ولادت چنان بالاست که قبل از [[حضرت علی]] {{ع}} کسی در میان خانه خدا به دنیا نیامده بود و این فضیلتی بود که خداوند به علی {{ع}} و مادرش [[فاطمه بنت اسد]] اختصاص داده بود<ref>الفصول المهمه، ص۳۰.</ref>.
علی {{ع}}، چهارمین پسر این دو چهره منور تاریخ اسلام، ابو طالب و فاطمه بنت اسد است که پس از طالب، عقیل و جعفر، زندگی آنها را شکوه و والایی بخشیده است.
# [[اربلی]]: حضرت علی {{ع}} در [[مکه معظمه]]، در [[خانه کعبه]]، در [[روز جمعه]] سیزدهم رجب المرجب متولد شد. کسی غیر از آن حضرت در خانه کعبه متولد نشده است. این، [[فضیلت]] و شرفی است که [[خداوند]] به جهت اعتلای‌شان مکان آن حضرت، مخصوص او گردانیده است<ref>کشف الغمه، ج۱، ص۸۱.</ref>.
# [[شیخ عباس قمی]]: این [[فضیلت]] از خصایص آن حضرت است؛ چه [[اشرف]] بقاع، حرم مکه است و اشرف مواضع [[حرم]]، [[مسجد]]، و احدی غیر از [[امیرالمؤمنین]] در چنین مکانی متولد نشده است. مولودی که در [[سید]] ایام که [[روز جمعه]] باشد در [[ماه حرام]] [[ماه رجب]]، سوای علی {{ع}} اب‌الائمه به [[دنیا]] نیامده است<ref>منتهی الآمال، ج۱، ص۲۷۴.</ref>.<ref>[[حیدر مظفری ورسی|مظفری ورسی، حیدر]]، [[مادران چهارده معصوم (کتاب)|مادران چهارده معصوم]]، ص۷۷.</ref>


امام صادق {{ع}}: بی‌گمان، فاطمه بنت اسد، مادر امیر مؤمنان، نخستین زنی بود که با پای‌ پیاده از مکه به مدینه و به سوی پیامبر خدا هجرت کرد و از مهربان‌ترینِ مردمان به پیامبر {{صل}} بود.
== پرسش‌های وابسته ==
او از پیامبر خدا شنید که می‌فرمود: "بی گمان، مردم در روز قیامت، لُختِ مادرزاد، محشور می‌شوند". پس فاطمه بنت اسد گفت: وای از رسوایی! سپس پیامبر خدا به او فرمود: "من از خدا می‌خواهم که تو را پوشیده برانگیزد". و نیز شنید که پیامبر {{صل}} از فشار قبر یاد می‌کند. پس گفت: وای از ناتوانی!
{{پرسش وابسته}}
پس پیامبر خدا به او فرمود: "من از خدا می‌خواهم که از این (فشار قبر)، کفایتت کند". و روزی فاطمه به پیامبر خدا گفت: می‌خواهم این کنیزم را آزاد کنم.
* [[امام علی در چه زمان و مکانی متولد شد؟ (پرسش)]]
پس پیامبر {{صل}} به او فرمود: "اگر چنین کنی، خداوند در برابر هر عضو او، عضوی از تو را از آتش می‌رهانَد".
{{پایان پرسش وابسته}}
پس چون بیمار شد، پیامبر خدا را وصی خود قرار داد و از او خواست که خادمش را آزاد کند و زبانش بند آمد. پس با اشاره به پیامبر خدا وصیت کرد و ایشان هم وصیتش را پذیرفت.
روزی پیامبر {{صل}} نشسته بود که امیر مؤمنان، گریان نزدش آمد. پیامبر {{صل}} به او فرمود: "چه چیز گریانت کرده است؟". گفت: مادرم فاطمه درگذشت.
پیامبر خدا فرمود: "و نیز مادر من، به خدا سوگند!" و شتابان برخاست و به درون خانه آمد. پس به او نگریست و گریست. سپس به زنان فرمان داد تا غسلش دهند و فرمود: "هنگامی که [از کار غسل‌] فارغ شدید، پیش از آگاه کردن من، کاری نکنید". پس چون فارغ شدند، به ایشان خبر دادند. پیامبر {{صل}}، پیراهن زیرینش را به آنان داد و فرمان داد که او را در آن کفن کنند و به مسلمانان گفت: "هرگاه دیدید من کاری کردم که پیش از این نکرده بودم، از من بپرسید: چرا آن را کردی؟". پس چون زنان از غسل و کفن او فارغ شدند، پیامبر {{صل}} به درون آمد و جنازه او را بر دوش خود حمل کرد و پیوسته زیر جنازه‌اش بود تا بر سرِ قبرش آورد. سپس آن را بر زمین نهاد و به درون قبر رفت و در آن به پهلو خوابید. سپس برخاست و او را بر دستانش گرفت و در قبر گذاشت. سپس مدتی دراز خم شد و با او زمزمه کرد ...<ref>الإمام الصادق {{ع}}: {{متن حدیث|إن فاطِمَةَبِنتَ أسَدٍ ام أمیرِ المُؤمِنینَ کانَت أولَ امرَأَةٍ هاجَرَت إلی‌ رَسولِ اللهِ {{صل}} مِن مَکةَ إلَی المَدینَةِ عَلی‌ قَدَمَیها. وکانَت مِن أبَر الناسِ بِرَسولِ اللهِ {{صل}}، فَسَمِعَت رَسولَ اللهِ وهُوَ یقولُ: إن الناسَ یحشَرونَ یومَ القِیامَةِ عُراةً کما وُلِدوا، فَقالَت: وا سَوأَتاه! فَقالَ لَها رَسولُ اللهِ {{صل}}: فَإِنی أسأَلُ اللهَ أن یبعَثَک کاسِیةً. وسَمِعَتهُ یذکرُ ضَغطَةَ القَبرِ، فَقالَت: وَا ضَعفاه! فَقالَ لَها رَسولُ اللهِ {{صل}}: فَإِنی أسأَلُ اللهَ أن یکفِیک ذلِک. وقالَت لِرَسولِ اللهِ {{صل}} یوماً: إنی اریدُ أن اعتِقَ جارِیتی هذِهِ، فَقالَ لَها: إن فَعَلتِ أعتَقَ اللهُ بِکل عُضوٍ مِنها عُضواً مِنک مِنَ النارِ. فَلَما مَرِضَت أوصَت إلی‌ رَسولِ اللهِ {{صل}}، وأمَرَت أن یعتِقَ خادِمَها، وَاعتَقَلَ لِسانُها، فَجَعَلَت تومی إلی‌ رسولِ اللهِ {{صل}} إیماءً، فَقَبِلَ رَسولُ اللهِ {{صل}} وَصِیتَها. فَبَینَما هُوَ ذاتَ یومٍ قاعِدٌ إذ أتاهُ أمیرُ المُؤمِنینَ {{ع}} وهُوَ یبکی، فَقالَ لَهُ رَسولُ اللهِ {{صل}}: ما یبکیک؟ فَقالَ: ماتَت امی فاطِمَةُ، فَقالَ رَسولُ اللهِ: وامی وَاللهِ! وقامَ مُسرِعاً حَتی‌ دَخَلَ، فَنَظَرَ إلَیها وبَکی‌. ثُم أمَرَ النساءَ أن یغَسلنَها، وقالَ {{صل}}: إذا فَرَغتُن فَلا تُحْدِثنَ شَیئاً حَتی‌ تُعلِمنَنی، فَلَما فَرَغنَ أعلَمنَهُ بِذلِک، فَأَعطاهُن أحَدَ قَمیصَیهِ الذی یلی جَسَدَهُ وأمَرَهُن أن یکفنها فیهِ، وقالَ لِلمُسلِمینَ: إذا رَأَیتُمونی قَد فَعَلتُ شَیئاً لَم أفعَلهُ قَبلَ ذلِک فَسَلونی: لِمَ فَعَلتَهُ؟ فَلَما فَرَغنَ مِن غُسلِها وکفنِها، دَخَلَ {{صل}} فَحَمَلَ جِنازَتَها عَلی‌ عاتِقِهِ، فَلَم یزَل تَحتَ جِنازَتِها حَتی‌ أورَدَها قَبرَها، ثُم وَضَعَها ودَخَلَ القَبرَ فَاضطَجَعَ فیهِ، ثُم قامَ فَأَخَذَها عَلی‌ یدَیهِ حَتی‌ وَضَعَها فِی القَبرِ، ثُم انکب عَلَیها طَویلًا یناجیها ...}} (الکافی، ج ۱، ص ۴۵۳، ح ۲).</ref>.
 
'''میلاد''' امام علی {{ع}}، در روز جمعه، سیزدهم ماه رجب، سی سال پس از عام الفیل در درون کعبه، دیده به جهان گشود.
علامه امینی درباره محل تولد امام و این فضیلت بی‌بدیل می‌گوید: این، حقیقتی آشکار است که فریقین در اثبات آن، متفق‌اند و احادیث آن، متواتر و کتاب‌ها از آن، لبریز است<ref>الغدیر، ج ۶، ص ۲۲.</ref>.
المستدرک علی الصحیحین: گزارش‌های متواتر، دلالت دارند که فاطمه بنت اسد، امیر مؤمنان علی بن ابی طالب {{ع}} را در درون کعبه به دنیا آورد<ref>المستدرک علی الصحیحین، ج ۳، ص ۵۵۰، ح ۶۰۴۴.</ref>.
 
'''نام‌ها''': هنگامی که امام {{ع}} متولد شد، مادرش فاطمه بنت اسد، از سرِ خجسته داشتن نام پدرش اسد، او را "حیدرة"<ref>اسد و حیدره، دو گونه شیر هستند.</ref> نامید. سپس او و ابو طالب، به الهام الهی توافق کردند که وی را "علی" بنامند<ref>آن گونه که متون تاریخی نشان می‌دهند، این تغییر در اوان ولادت حضرت رخ داده است. از این رو، آنچه از عطا نقل شده است که چون از دوش پیامبر {{صل}} بالا رفت و بت‌ها را شکست، به جهت هم خانواده بودن علی و علو، علی نام گرفت، فاقد اعتبار تاریخی است و امری ذوقی بیش نیست.</ref>. امام {{ع}}، نام‌های دیگری نیز دارد که در لابه‌لای متون تاریخی و حدیثی دانش‌نامه امیر المؤمنین {{ع}} آمده است<ref>ر.ک: دانش‌نامه امیرالمؤمنین {{ع}}، ج ۱ (بخش یکم/ فصل یکم/ نام‌ها).</ref>.
امام زین العابدین {{ع}}: روزی پیامبر خدا نشسته بود و علی و فاطمه و حسن و حسین {{عم}} هم نزدش بودند. پیامبر {{صل}} فرمود: "سوگند به کسی که مرا بشارت دهنده به حق برانگیخت، نزد خدای عز و جل، آفریده‌ای از ما محبوب‌تر و گرامی‌تر بر روی زمین نیست. خدای- تبارک و تعالی-، نام مرا از نام‌های خود مشتق کرد که او محمود است و من محمدم و برای تو نیز- ای علی!- نامی از نام‌های خود برگرفت که او علی اعلی است و تو علی هستی ..."<ref>الإمام زین العابدین {{ع}}: {{متن حدیث|کانَ رَسولُ اللهِ {{صل}} ذاتَ یومٍ جالِساً وعِندَهُ عَلِی وفاطِمَةُ وَالحَسَنُ وَالحُسَینُ {{عم}}، فَقالَ: وَالذی بَعَثَنی بِالحَق بَشیراً، ما عَلی‌ وَجهِ الأَرضِ خَلقٌ أحَب إلَی اللهِ عز وجَل ولا أکرَمَ عَلَیهِ مِنا. إن اللهَ تَبارَک وتَعالی‌ شَق لِی اسماً مِن أسمائِهِ؛ فَهُوَ مَحمودٌ وأنَا مُحَمدٌ، وشَق لَک یا عَلِی اسماً مِن أسمائِهِ؛ فَهُوَ العَلِی الأَعلی‌ وأنتَ عَلِی ...}} (معانی الأخبار، ص ۵۵، ح ۳).</ref>.


'''کنیه‌ها''' امیر مؤمنان، کنیه‌های متعددی داشته که مشهورترین آنها "ابو الحسن" است. برای امام {{ع}} کنیه‌های دیگری مانند: ابو الحسین، ابو السبطین، ابو الریحانتین و ابو تراب هم ذکره شده است؛ هر چند برخی از آنها شامل تعریف اصطلاحی کنیه نمی‌شوند<ref>کنیه در میان عرب‌ها از ترکیب «اب» یا «ام» با نام نخستین فرزند، شکل می‌گیرد. در حالت‌های خاصی به جای نام فرزند، از صفات مشخص استفاده می‌شود.</ref>. از روایات، چنین بر می‌آید که کنیه "ابو تراب"، محبوب‌ترین کنیه نزد امام {{ع}} بوده است و هرگاه ایشان را با آن می‌خوانده‌اند، شادمان می‌شده است.
{{مدخل امام علی}}
امام علی {{ع}}: حسن، در زمان حیات پیامبر خدا مرا "ابو الحسین" می‌خوانْد و حسین، مرا "ابو الحسن"، و هر دو، پیامبر خدا را "پدر" صدا می‌زدند. پس چون پیامبر {{صل}} وفات یافت، مرا پدر خواندند<ref>الإمام علی {{ع}}: {{متن حدیث|کانَ الحَسَنُ فی حَیاةِ رَسولِ اللهِ {{صل}} یدعونی أبَا الحُسَینِ، وکانَ الحُسَینُ یدعونی أبَا الحَسَنِ، ویدعُوانِ رَسولَ اللهِ {{صل}} أباهُما. فَلَما تُوُفی رَسولُ اللهِ {{صل}} دَعَوانی بِأَبیهِما}} (مقاتل الطالبیین، ص ۳۹).</ref>.
صحیح البخاری‌- به نقل از ابو حازم-: مردی نزد سهل بن سعد آمد و گفت: این مرد (حاکم مدینه) علی {{ع}} را بر فراز منبر [به بدی‌] می‌خوانَد.
گفت: چه می‌گوید؟ گفت: او را ابو تراب می‌خواند. سهل خندید و گفت: به خدا سوگند، جز پیامبر {{صل}} او را [به این نام‌] ننامید و به خدا سوگند، نزد او نامی از آن محبوب‌تر نبود. پس ماجرا [ی نام‌گذاری‌] را از سهل، جویا شدم و گفتم: ای ابو عباس! آن ماجرا چه بود؟ گفت: علی {{ع}} به نزد فاطمه {{س}} رفت. سپس بیرون آمد و در مسجد خوابید. پیامبر {{صل}} به فاطمه فرمود: "پسر عمویت کجاست؟". گفت: در مسجد است. پس به سوی او رفت و دید که ردایش از پشتش افتاده و خاک بر پشتش نشسته است. پس شروع به زدودن خاک از پشت او کرد و می‌فرمود: "ای ابو تراب، بنشین! ای ابو تراب، بنشین!"<ref>صحیح البخاری، ج ۳، ص ۱۳۵۸، ح ۳۵۰۰.
در برخی از منابع آمده است که میان امام علی {{ع}} و فاطمه {{س}} اختلافی پدید آمد و علی {{ع}} خانه را با ناراحتی ترک کرد و به حالت قهر در مسجد خوابید و چون غبارآلود شد، ابوتراب نام گرفت؛ اما مسلم است که این بخش از متن موجود، مجعول است و به وسیله دشمنان و معاندان امام علی و فاطمه {{عم}} ساخته و پرداخته شده است؛ زیرا آن دو بزرگوار، هر دو معصوم و از این گونه امور، مبرا هستند و افزون بر این، امام علی {{ع}} خود، پس از شهادت فاطمه {{س}} فرمود: «او هرگز مرا خشمناک نکرد».</ref>.


'''لقب‌ها''': ژرفای اقیانوس شخصیت علی {{ع}} را دسترس نیست و ابعاد عظیم شخصیت آن چهره بی‌بدیل تاریخ، یافتنی‌نیست. امام {{ع}}، القاب‌<ref>لقب، غیر از کنیه است و همان صفت مشهوری است که برای ستایش یا نکوهش شخص به کارمی‌رود، مانند صادق و کذاب.</ref> و اوصاف بسیاری دارد که هر کدام، اشاره‌ای دارند به بُعدی از ابعاد والای علمی، عملی، فرهنگی، اجتماعی، معنوی و سیاسی شخصیت او. بسیاری از این القاب، به روزگار پیامبر خدا شناخته شده بود، که پیامبر خدا، امام {{ع}} را بدانها خطاب می‌کرد.
== منابع ==
برخی از این القاب چنین‌اند: "أعلمُ الامة"، "أقضَی الامة"، "أولُ مَن أسلَمَ"، "أولُ مَن صلی"، "خیر البشر"، "أمیر المؤمنین"، "إمام المتقین"، "قائد الغُر المُحَجلین"، "سید المسلمین"، "سید المؤمنین"، "یعسوب المؤمنین"، "الأنزع البطین"، "عمود الدین"، "سید الشهداء"، "سید العرب"، "رایة الهدی"، "باب الهدی"، "حَیدر"، "المرتضی"، "الولی" و "الوصی". پیامبر با این القاب به جایگاه والای او در رهبری ره می‌نمود و برای آن زمینه‌سازی می‌کرد؛ لذا در میان القاب علی {{ع}}، این دو لقب از بقیه مشهورتر است: "أمیر المؤمنین" و "وصی".
{{منابع}}
# [[پرونده:13790010.jpg|22px]] [[سید جعفر مرتضی عاملی|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)|'''سیرت جاودانه ج۱''']]
# [[پرونده:151916.jpg|22px]] [[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۲ (کتاب)|‌'''پیشوایان هدایت ج۲''']]
# [[پرونده:IM010522.jpg|22px]] پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، [[تاریخ اسلام بخش اول ج۲ (کتاب)|'''تاریخ اسلام بخش اول ج۲''']]
# [[پرونده:IM009705.jpg|22px]] [[حیدر مظفری ورسی|مظفری ورسی، حیدر]]، [[مادران چهارده معصوم (کتاب)|'''مادران چهارده معصوم''']]
{{پایان منابع}}


'''سیما''': متون تاریخی و حدیثی، سیمای امام علی {{ع}} را در هنگام ولادت و یا در کودکی‌اش به ما نشان نمی‌دهند و از این رو، آنچه در پی می‌آید، سیما و اندام زیبای وی را در روزگار خلافتش ترسیم می‌کند و در پرتو این متون، می‌توانیم ایشان را چنین توصیف کنیم: مردی میانه بالا که به کوتاهی و چاقی نزدیک‌تر می‌نمود. از خوش‌سیماترین مردم بود و رویش گویی ماه شب چهارده. پُرتبسم، گندمگونِ مایل به سبزه، چشمانش سیاه و درشت و اندکی خمار. موی جلوی سرش ریخته بود. گردنش گویی جام نقره بود. ریشش پُر پشت بود و موهای سپیدش را رنگ نمی‌کرد. چهارشانه بود. کف دستانش زِبر، و دست و مچ او محکم و سینه‌اش پهن بود. شکم داشت. مَفصل‌هایش سِتَبر، ماهیچه‌های ساعد و ساق پایش ستبر و سرِ آنها باریک بود. چون راه می‌رفت، می‌خرامید<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص۲۲ -۳۱.</ref>.
== پانویس ==
{{پانویس}}


== پرسش‌های وابسته ==
* [[آتش و دود که از نشانه‌های آخرالزمان است چگونه تحقق پیدا می‌کند؟ (پرسش)]]
{{جستارهای وابسته}}
==منابع==
* [[پرونده:13681148.jpg|22px]] [[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)|'''گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین''']].
==پانویس==
{{یادآوری پانویس}}
{{پانویس2}}
{{امام علی}}
{{امام علی}}


[[رده:امام علی]]
[[رده:امام علی]]
[[رده:آتش و دود]]
[[رده:مدخل گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]
[[رده:مدخل موعودنامه]]
[[رده:بدون لینک داخلی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۲

این مدخل زیرشاخهٔ بحث امام علی است. ولادت امام علی از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: ولادت امام علی در تاریخ اسلامی - پرسش‌های مرتبط

ولادت امام علی(ع) در سیزده رجب سی سال پس از عام الفیل در کعبه روی داد، مکانی که نه قبل از آن و نه بعد از آن کسی در آن به دنیا نیامده است و این به سبب بزرگداشت آن حضرت و مقام اوست. البته برخی به دلیل کینه و دشمنی نسبت به امیرالمؤمنین (ع)، این فضیلت را برای دیگری برشمرده و در این فضیلت تشکیک کرده‌اند، ولی این فضیلت به واسطه اخباری از منابع شیعه و اهل سنت، فقط برای امام علی (ع) قابل اثبات است.

ميلاد امام علی عليه السلام

ولادت

در مورد روز ولادت امیر مؤمنان(ع) اختلاف قابل توجهی نیست. آن حضرت در روز جمعه، سیزدهم ماه رجب و سی سال پس از عام الفیل، یعنی ده سال پیش از بعثت رسول خدا(ص) داخل کعبه[۱] به دنیا آمد. شیخ صدوق و شیخ طوسی و دیگر دانشمندان با اسناد مختلف چگونگی این ماجرا و شکافته شدن دیوار کعبه و ورود مادر مکرم امیرالمؤمنین(ع) به درون کعبه را روایت کرده‌اند[۲]. از آثار جامع درباره مکان ولادت حضرت علی(ع) کتاب «علی ولید الکعبه»[۳] است.

مسعودی تولد امام را در کعبه دانسته[۴] و حاکم نیشابوری، بر این مطلب ادعای تواتر کرده است[۵]. پیش از حاکم، ابن قفال شافعی[۶] و بعد از او ابن مغازلی[۷] و مورخان و محدثان بسیاری[۸] به گزارش تفصیلی تولد آن حضرت در داخل کعبه پرداخته اند. سید حمیری از شعرای شیعه نیز در مدح ولادت آن حضرت در داخل کعبه چنین سروده است:

وَلَدَتْهُ في حَرَمِ الإِلٰهِ وَاَمْنِهِوَالْبَيْتِ حَيْثُ فَنٰاءُهُ وَ الْمَسْجَدُ[۹]

شیخ مفید گوید: قبل و بعد آن حضرت، کسی جز او داخل کعبه متولد نشد[۱۰]. نخستین بار خلیفة بن خیاط[۱۱] و برخی دیگر[۱۲] تولد آن حضرت را داخل شعب ابی طالب نقل کرده‌اند که افزون بر ضعف روایات آن[۱۳]، با مکان ولادت رسول خدا(ص) در شعب[۱۴] اشتباه شده است. برخی درباره علت ورود فاطمه بنت اسد به داخل کعبه گفته‌اند که چون درد زایمان وی فرا رسید، برای زایمانی آسان داخل کعبه شد[۱۵]؛ و برخی نیز بر آن‌اند که با کمک و راهنمایی ابوطالب وارد کعبه شد[۱۶]. رسول خدا(ص) سپس مولود کعبه را با شادمانی در آغوش گرفت[۱۷] و ابوطالب به شکرانه آن، طواف کرد و تعدادی شتر و گوسفند برای اطعام اهل مکه ذبح نمود[۱۸].[۱۹]

شرح ولادت علی (ع) در کعبه

امام علی (ع) ۲۳ سال قبل از هجرت، در روز جمعه ۱۳ رجب سال ۳۰ عام الفیل در مکّه مکرمه در مسجد الحرام درون خانه خدا دیده به جهان گشود، پیش از او هیچ کس در خانه خدا تولد نیافته بود و خدای تبارک و تعالی وی را به جهت شکوه و جلال و مقام و رتبه و برای ارج و احترامش، از این فضیلت برخوردار ساخت[۲۰]. از یزید بن قعنب نقل شده گفت: من به اتفاق عباس بن عبد المطلب و جمعی از قبیله عبد العزّی کنار خانه خدا نشسته بودیم ناگهان فاطمه بنت اسد مادر امیر مؤمنان (ع) که ۹ ماه به وی باردار و درد زایمان بر او عارض شده بود، وارد مسجد شد و عرضه داشت: پروردگارا! من به ذات مقدست و پیامبران و کتب آسمانی‌ات ایمان داشته و به سخن جدّم ابراهیم خلیل (ع) اعتقاد دارم. هم او بود که خانه ویرانه‌ات را بنا نهاد. تو را به حق آن کس که این خانه را بنا نهاد و به حق کودکی که بدان بار دارم سوگند! ولادت این فرزند را بر من آسان گردان.

یزید می‌گوید: دیدم خانه کعبه از ناحیه پشت شکافته شد و فاطمه وارد آن گردید و از دیدگان ما نهان شد و سپس دیوار خانه به هم متصل شد، ما به پا خاسته و تلاش کردیم قفل در را باز کنیم، ولی تلاشمان بی‌نتیجه ماند و در باز نشد، دانستیم در این ماجرا راز و رمزی الهی نهفته است و آن بانو روز چهارم در حالی که دست امیر مؤمنان علی بن ابی طالب (ع) را در دست داشت از خانه کعبه خارج شد[۲۱]. فردی به سرعت این خبر را به ابو طالب و خاندان او مژده داد، همگی با چهره‌های خندان و شتابان از راه رسیدند. پیشاپیش همه پیامبر اکرم (ص) در حرکت بود که علی را در آغوش گرفت و به خانه ابو طالب برد ـ در آن برهه رسول گرامی از زمان ازدواج با حضرت خدیجه در خانه عمویش بسر می‌برد ـ در ذهن ابو طالب خطور کرد که نوزادش را «علی» بنامد و چنین کرد و به میمنت ولادت این نوزاد مبارک ولیمه‌ای ترتیب داد و شتران زیادی ذبح کرد[۲۲].[۲۳]

شمار انبوهی از دانشمندان، راویان و محدّثان بر این نکته تأکید کرده، ادیبان و شاعران درباره آن شعر سروده‌اند. این مطلب در کتاب‌های شیعه و سنّی به صورت مستفیض آمده است. چنان که حاکم نیشابوری و گروهی دیگر گفته‌اند: اخبار متواتر است که فاطمه بنت اسد، امیر المؤمنین علی بن ابی طالب را در درون خانه کعبه به دنیا آورد... شماری از دانشمندان و مورّخان تصریح کرده‌اند که احدی غیر از او در خانه کعبه متولّد نشده است[۲۴].[۲۵]

عظمت ولادت علی (ع) در کعبه از نگاه بزرگان

  1. شیخ مفید: امیرالمؤمنین (ع) سال سی‌ام عام‌الفیل در شهر مکه و در خانه خدا به دنیا آمد. هیچ مولودی پیش از او و بعد از او در خانه خدا متولد نشده و نمی‌شود. این پیشامد بدان سبب بوده که خدای متعال آن جناب را گرامی داشته و احترام کرده است[۲۶].
  2. ابن صباغ مالکی: تولد علی (ع) در مکه مشرفه، در داخل بیت‌الحرام، در جمعه سیزدهم رجب اتفاق افتاد و عظمت این ولادت چنان بالاست که قبل از حضرت علی (ع) کسی در میان خانه خدا به دنیا نیامده بود و این فضیلتی بود که خداوند به علی (ع) و مادرش فاطمه بنت اسد اختصاص داده بود[۲۷].
  3. اربلی: حضرت علی (ع) در مکه معظمه، در خانه کعبه، در روز جمعه سیزدهم رجب المرجب متولد شد. کسی غیر از آن حضرت در خانه کعبه متولد نشده است. این، فضیلت و شرفی است که خداوند به جهت اعتلای‌شان مکان آن حضرت، مخصوص او گردانیده است[۲۸].
  4. شیخ عباس قمی: این فضیلت از خصایص آن حضرت است؛ چه اشرف بقاع، حرم مکه است و اشرف مواضع حرم، مسجد، و احدی غیر از امیرالمؤمنین در چنین مکانی متولد نشده است. مولودی که در سید ایام که روز جمعه باشد در ماه حرام ماه رجب، سوای علی (ع) اب‌الائمه به دنیا نیامده است[۲۹].[۳۰]

پرسش‌های وابسته

  1. آخرین خطبه امام علی
  2. شهادت آرزوی امام علی
  3. پدر امام علی
  4. از ذو قار تا بصره‌
  5. ازدواج امام علی
  6. امارت امام علی در حدیث
  7. امامت امام علی در حدیث
  8. انواع دانش‌های امام علی
  9. انگیزه‌های دشمنی با امام علی
  10. ایثار امام علی در شب هجرت
  11. بازگشت خورشید برای امام علی
  12. اقدامات امام علی در جنگ بدر
  13. بیعت با امام علی
  14. اقدامات امام علی در جنگ تبوک
  15. ترور امام علی
  16. توطئه برای ترور امام علی
  17. جایگاه علمی امام علی
  18. اقدامات امام علی در جنگ احد
  19. اقدامات امام علی در جنگ بنی قریظه
  20. اقدامات امام علی در جنگ بنی نضیر
  21. اقدامات امام علی در جنگ حنین
  22. خبر دادن پیامبر از شهادت علی
  23. خلافت امام علی در حدیث
  24. اقدامات امام علی در جنگ خندق
  25. اقدامات امام علی در جنگ خیبر
  26. داوری‌های امام علی
  27. دشمنان امام علی
  28. دعاهای پیامبر خاتم برای امام علی
  29. دلایل تنهایی امام علی
  30. حب امام علی
  31. رویارویی امام علی با ناکثین
  32. زیان‌های دشمنی با امام علی
  33. سیاست‌های اجتماعی امام علی
  34. سیاست‌های اداری امام علی
  35. سیاست‌های اقتصادی امام علی
  36. سیاست‌های امنیتی امام علی
  37. سیاست‌های جنگی امام علی
  38. سیاست‌های حکومتی امام علی
  39. سیاست‌های فرهنگی امام علی
  40. سیاست‌های قضایی امام علی
  41. سیمای امام علی
  42. شکست بت‌ها توسط امام علی
  43. شکایت امام علی از نافرمانی یارانش
  44. عصمت امام علی در حدیث
  45. علم امام علی در حدیث
  46. امام علی از زبان اهل بیت
  47. امام علی از زبان دشمنانش
  48. امام علی از زبان قرآن
  49. امام علی از زبان همسران پیامبر
  50. امام علی از زبان پیامبر
  51. امام علی از زبان یارانش
  52. امام علی از زبان یاران پیامبر
  53. امام علی از زبان خودش
  54. غلو در دوست داشتن امام علی
  55. اقدامات امام علی در ماجرای فتح مکه
  56. فرزندان امام علی
  57. لقب‌های امام علی
  58. مأموریت امام علی
  59. محبوبیت امام علی
  60. محدودیت‌های امام علی در انتخاب کارگزاران
  61. هشدار امام علی به یارانش درباره نافرمانی
  62. نافرمانی سپاه امام علی
  63. نام‌های امام علی
  64. نسب امام علی
  65. نیرنگ‌های دشمنان امام علی
  66. هدایت امام علی در حدیث
  67. وراثت امام علی در حدیث
  68. وصایت امام علی در حدیث
  69. ولادت امام علی
  70. ولایت امام علی در حدیث
  71. ویژگی‌های اخلاقی امام علی
  72. ویژگی‌های اعتقادی امام علی
  73. ویژگی‌های امام علی
  74. ویژگی‌های جنگی امام علی
  75. ویژگی‌های دشمنان امام علی
  76. ویژگی‌های دوستداران امام علی
  77. ویژگی‌های سیاسی امام علی
  78. ویژگی‌های عملی امام علی
  79. پذیرفته شدن دعاهای امام علی
  80. پرورش امام علی
  81. پس از شهادت امام علی
  82. پیشگویی امام علی
  83. کارگزاران امام علی
  84. کنیه‌های امام علی
  85. کین‌ورزی به امام علی
  86. یاران امام علی
  87. یاری خواستن امام علی از کوفیان‌
  88. یوم‌الدار

منابع

  1.   عاملی، سید جعفر مرتضی، سیرت جاودانه ج۱
  2.   حکیم، سید منذر، ‌پیشوایان هدایت ج۲
  3.   پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تاریخ اسلام بخش اول ج۲
  4.   مظفری ورسی، حیدر، مادران چهارده معصوم

پانویس

  1. ↑ کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۵۲؛ مسعودی، مروج الذهب، ج۲، ص۳۴۹؛ مفید، الارشاد، ج۱، ص۵.
  2. ↑ صدوق، الامالی، ص۱۳۲، مجلس ۲۷؛ همو، معانی الاخبار، ص۶۲؛ همو، علل الشرائع، ج۱، ص۱۳۵ ۱۳۶؛ طوسی، الامالی، ص۷۰۶-۷۰۷؛ فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ج۱، ص۷۶-۷۷؛ طبری آملی شیعی، بشاره المصطفی، ص۷-۸.
  3. ↑ ر.ک: اردوبادی، علی ولید الکعبه؛ یگانه مولود کعبه، ترجمه عربی.
  4. ↑ مسعودی، مروج الذهب، ج۲، ص۳۴۹.
  5. ↑ حاکم نیشابوری، المستدرک، ج۳، ص۴۸۳.
  6. ↑ ابن قفال، فضائل امیر المؤمنین (ع)، به نقل از: شوشتری، احقاق الحق، ج۷، ص۴۹۸.
  7. ↑ ابن مغازلی، مناقب علی بن ابی طالب(ع)، ص۷.
  8. ↑ برای نمونه ر.ک: ابن جوزی، تذکرة الخواص، ص۲۰؛ شافعی گنجی، کفایة الطالب، ص۴۰۷؛ زرندی، نظم درر السمطین، ص۸۰؛ ابن صباغ، الفصول المهمة، ص۱۴.
  9. ↑ ابن شهر آشوب، مناقب، ج۲، ص۱۷۵. مادرش او را در حرم امـن الهی به دنیا آورد، که خانه آستانه و سجده‌گاه اوست.
  10. ↑ مفید، الارشاد، ج۱، ص۵.
  11. ↑ خلیفة بن خیاط، تاریخ، ص۱۲۰.
  12. ↑ ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۵۷۵.
  13. ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۴، ص۱۸۰۷؛ ذهبی، تاریخ الإسلام، ج۱۰، ص۳۰۲؛ صالحی شامی، سبل الهدی، ج۱، ص۱۷۹.
  14. ↑ ابن عبدالبر، الاستیعاب، ج۱، ص۳۰.
  15. ↑ فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص۸۱.
  16. ↑ فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص۸۱.
  17. ↑ اربلی، کشف الغمه، ج۱، ص۱۹؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۳، ص۲۰۸.
  18. ↑ ابن شهرآشوب، مناقب، ج۲، ص۷۴.
  19. ↑ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، تاریخ اسلام بخش اول ج۲، ص ۱۵.
  20. ↑ خصائص امیر المؤمنین از سید رضی، ص۳۹؛ الغدیر علامه امینی، ج۶، ص۲۲؛ مستدرک حاکم نیشابوری، ج۳، ص۴۸۳؛ کفایه حافظ کنجی شافعی خریدة الغیبیة فی شرح قصیدة العینیة آلوسی، صاحب تفسیر، مروج الذهب مسعودی، سیره نبوی، موسوعة التاریخ الاسلامی، ص۳۰۶ ـ ۳۱۰.
  21. ↑ علل الشرایع صدوق، ص۵۶؛ روضة الواعظین فتّال نیشابوری، ص۶۷؛ بحار الانوار، ج۳۵، ص۸؛ کشف الغمه اربلی، ج۱، ص۸۲.
  22. ↑ بحار الانوار، ج۳۵، ص۱۸.
  23. ↑ حکیم، سید منذر، ‌پیشوایان هدایت ج۲، ص ۶۳.
  24. ↑ بنگرید: مستدرک حاکم، ج۳، ص۴۸۳؛ الفصول المهمه، ص۱۲؛ کفایة الطالب، ص۴۰۶؛ مناقب ابن مغازلی، ص۷؛ اسد الغابه، ج۴، ص۳۱؛ سیره حلبی، ج۱، ص۱۳۹؛ تذکرة الخواص، ص۱۰؛ الغدیر، ج۶، ص۲۲- ۴۸.
  25. ↑ عاملی، سید جعفر مرتضی، سیرت جاودانه ج۱، ص۲۳۶.
  26. ↑ ارشاد مفید، ص۸.
  27. ↑ الفصول المهمه، ص۳۰.
  28. ↑ کشف الغمه، ج۱، ص۸۱.
  29. ↑ منتهی الآمال، ج۱، ص۲۷۴.
  30. ↑ مظفری ورسی، حیدر، مادران چهارده معصوم، ص۷۷.
برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=ولادت_امام_علی&oldid=1330228»