پرش به محتوا

شورا و مشورت: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۴۲۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۲ آوریل ۲۰۲۵
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۲۸: خط ۲۸:


گزارش‌های بسیاری نشان می‌دهند [[پیامبر]]{{صل}} با [[مسلمانان]] در امور اجتماعی مشورت می‌کرد<ref>مسند احمد، ج ۴، ص۳۲۸؛ سنن الترمذی، ج ۳، ص۱۲۹.</ref>؛ این در حالی بود که در عصر بعثت، [[مردم]] می‌کوشیدند در امور [[حکومت]] دخالت نکنند<ref> نک: کحل البصر، ص۱۰۶.</ref> و بر اثر قداستی که [[پیامبر]]{{صل}} نزد آنان داشت، پیرو بی‌قید و شرط آن حضرت بودند<ref>دراسات فی ولایة الفقیه، ج۲، ص۳۲.</ref>. در [[نبرد احد]] نیز [[پیامبر]]{{صل}} با [[مسلمانان]] درباره [[انتخاب]] مکان [[نبرد]] با [[دشمن]]، [[مشورت]] کرد<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی|صادقی فدکی]] و [[حسین علی یوسف‌زاده|یوسف‌زاده]]، [[شورا (مقاله)|مقاله «شورا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]]، ص۵۰۳ ـ ۵۰۵.</ref>.
گزارش‌های بسیاری نشان می‌دهند [[پیامبر]]{{صل}} با [[مسلمانان]] در امور اجتماعی مشورت می‌کرد<ref>مسند احمد، ج ۴، ص۳۲۸؛ سنن الترمذی، ج ۳، ص۱۲۹.</ref>؛ این در حالی بود که در عصر بعثت، [[مردم]] می‌کوشیدند در امور [[حکومت]] دخالت نکنند<ref> نک: کحل البصر، ص۱۰۶.</ref> و بر اثر قداستی که [[پیامبر]]{{صل}} نزد آنان داشت، پیرو بی‌قید و شرط آن حضرت بودند<ref>دراسات فی ولایة الفقیه، ج۲، ص۳۲.</ref>. در [[نبرد احد]] نیز [[پیامبر]]{{صل}} با [[مسلمانان]] درباره [[انتخاب]] مکان [[نبرد]] با [[دشمن]]، [[مشورت]] کرد<ref>[[سید جعفر صادقی فدکی|صادقی فدکی]] و [[حسین علی یوسف‌زاده|یوسف‌زاده]]، [[شورا (مقاله)|مقاله «شورا»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم ج۱۶]]، ص۵۰۳ ـ ۵۰۵.</ref>.
== اهمیت و جایگاه ==
در [[آموزه‌های دینی]] به نظرخواهی از دیگران و مشورت با آنان، اهمیت ویژه‌ای داده شده‌ است و همگان به بهره‌گیری از نظر و [[تجربه]] دیگران فرا خوانده شده‌اند<ref>آمدی، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ۴۴۲.</ref>. در مشورت، [[عقل‌ها]] و تجربه‌ها و دیدگاه‌های مختلف به کمک هم شتافته، مسائل پخته می‌شود و کم‌عیب و نقص و از [[لغزش]] دورتر می‌گردد<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۲۰/۴۸۷.</ref>. [[قرآن کریم]] در موضوعی مانند از شیرگرفتن فرزند پیش از دو سال، به مشورت پدر و مادر با یکدیگر توجه داده‌ است<ref>سوره بقره، آیه ۲۳۳.</ref> [[خداوند]] در سوره شورا مشورت با یکدیگر را در امور خود، یکی از صفات [[مؤمنان]] شمرده‌ است<ref>سوره شوری، آیه ۳۸.</ref> و این آیه دلالت دارد وضع امور نوعیه در میان [[جامعه]] [[ایمانی]] با شورا و مشورت‌کردن است و روش [[پیغمبر اکرم]] {{صل}} و [[امیرالمؤمنین علی]]{{ع}} نیز همین بوده‌ است<ref>نایینی، تنبیه الامة و تنزیه المله، ۸۲–۸۳.</ref>؛ چنان‌که [[آیه]] بیان می‌دارد [[مشورت]] در همه [[کارها]] یک برنامه مستمر برای [[مسلمانان]] است نه یک امر زودگذر و موقتی<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۲۰/۴۸۷.</ref>.
از نگاه [[تاریخی]]، پیش از آغاز [[جنگ احد]]، [[پیامبر اکرم]] {{صل}} در مورد چگونگی رویارویی با [[دشمن]]، با [[یاران]] خود مشورت کرد و با توجه به نظر اکثر آنان، اردوگاه سپاه مسلمانان را در دامنه [[کوه]] [[احد]] قرار داد<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ۳/۱۸۶.</ref> و با اینکه خروج از [[مدینه]] پیامدهای ناگواری برای مسلمانان پیش آورد، باز هم [[خداوند]] دستور داد [[پیامبر]] {{صل}} با آنان مشورت کند<ref>مکارم شیرازی، تفسیر نمونه؛ طالقانی، پرتوی از قرآن، ۵/۳۹۴–۳۹۵.</ref>. با توجه به آیاتی که دربارۀ مشورت آمده، نیز نمونه‌های عملی مشورت در سیره پیامبر اکرم {{صل}}، از جمله در [[جنگ بدر]]، [[احد]]، [[خندق]] و عهدنامه پیامبر اکرم {{صل}} با [[مردم]] [[طائف]]، اهمیت اصل شورا در [[اسلام]] تردیدناپذیر و انکارناشدنی است<ref>عمید زنجانی، فقه سیاسی، ۱/۲۲۳.</ref>. بر همین اساس، گفته شده ساحت اسلام از [[استبداد]] به دور است<ref>کواکبی، طبایع الاستبداد یا سرشت‌های خودکامگی، ۱۰۱.</ref>.
در منابع اسلامی [[روایات]] فراوانی دربارۀ اهمیت و [[ارزش]] مشورت در [[زندگی فردی]] و [[اجتماعی]] مسلمانان آمده‌ است<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۷۲/۹۷–۱۰۵.</ref>. در برخی از این روایات آمده است مشورت عین [[هدایت]] است<ref>مجلسی، بحار الانوار، ۷۲/۱۰۴.</ref> و [[انسان]] [[عاقل]] از مشورت بی‌نیاز نیست<ref>آمدی، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ۴۴۱.</ref> یا مشورت یکی از اسباب [[حیات]] [[جامعه]] و ترک مشورت یکی از اسباب [[مرگ]] جامعه معرفی شده است<ref>ترمذی، سنن الترمذی، ۳/۳۶۱؛ ابن‌شعبه، تحف العقول، ۳۶؛ مجلسی، بحار الانوار، ۷۴/۱۳۹.</ref>.<ref>[[اسماعیل اسماعیلی|اسماعیلی، اسماعیل]]، [[مشورت (مقاله)|مقاله «مشورت»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۹ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۹]]، ص۳۲۲–۳۲۹.</ref>


== مشورت ==
== مشورت ==
۱۲۹٬۵۶۶

ویرایش