صبر: تفاوت میان نسخه‌ها

## صبر بر آنچه که با طبع [[آدمی]] موافق نیست و در عین حال [[انسان]] می‌تواند آن را ترک کند. صبر بر انجام [[عبادات]] گوناگون در عین خودداری از [[محرّمات]] از اینگونه است که صبر بر [[مخالفت]] با [[هواهای نفسانی]]، سخت‌تر از صبر بر انجام [[طاعات]] و [[عبادات]] [[الهی]] است و به مراتب سخت‌تر از [[مبارزه]] با [[دشمنان]] ظاهری که در میدان [[جنگ]] در مقابل [[انسان]] قرار می‌گیرند. [[پیامبر اکرم]]{{صل}} در اشاره به همین مطلب به گروهی که از میدان [[جنگ]] بازگشته بودند فرمودند: «آفرین و خوش‌آمد بر گروهی که [[جهاد اصغر]] را گذراندند و [[جهاد اکبر]] بر آنان باقی ماند! جهادگران بازپرسیدند: ای [[پیامبر خدا]]! [[جهاد اکبر]] کدام است؟ و ایشان فرمودند:[[جهاد با نفس]]!»<ref>{{متن حدیث|مَرْحَباً بِقَوْمٍ قَضَوُا الْجِهَادَ الْأَصْغَرَ وَ بَقِیَ عَلَیْهِمُ الْجِهَادُ الْأَکْبَرُ قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا الْجِهَادُ الْأَکْبَرُ قَالَ جِهَادُ النَّفْسِ ثُمَّ قَالَ: أَفْضَلُ الْجِهَادِ مَنْ جَاهَدَ نَفْسَهُ الَّتِی بَیْنَ جَنْبَیْهِ}}؛ وسائل الشیعه، ج۱۱، ص۱۲۲.</ref>.<ref>ر.ک: [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۴ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ص ۲۳۴-۲۳۵.</ref>

## صبر بر آنچه که با طبع [[آدمی]] موافق و سازگار نیست، در عین حال [[آدمی]] توان آنکه آن را از خود دفع نماید، ندارد. صبر بر [[مصیبت‌ها]] در این شمار است، اینگونه از صبر اگر تنها از [[فضیلت]] این [[آیه شریفه]] برخوردار بود: {{متن قرآن|وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الْأَمْوَالِ وَالْأَنْفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قَالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ أُولَئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَوَاتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ}}<ref>«و بی‌گمان شما را با چیزی از بیم و گرسنگی و کاستی دارایی‌ها و کسان و فرآورده‌ها می‌آزماییم، و شکیبایان را نوید بخش! همان کسان که چون بدیشان مصیبتی رسد می‌گویند: «انّا للّه و انّا الیه راجعون» (ما از آن خداوندیم و به سوی او باز می‌گردیم) بر آنان از پروردگارشان درودها  و بخشایشی  است و آنانند که رهیافته‌اند» سوره بقره، آیه ۱۵۵ ـ ۱۵۷</ref>، باز کافی بود تا [[شرافت]] و ارزشش به روشنی نمودار شود<ref>ر.ک: [[حسین مظاهری|مظاهری، حسین]]، [[دانش اخلاق اسلامی ج۴ (کتاب)|دانش اخلاق اسلامی]]، ص ۲۳۶-۲۳۷.</ref>.

# [[اخلاق]] ‌پژوهان [[مسلمان]]، صبر را از نظر [[حکم شرعی]]، به پنج قسم تقسیم کرده‌اند: [[واجب]]، [[حرام]]، [[مستحب]]، [[مکروه]] و [[مباح]].

## صبر بر انجام [[واجبات]] و دوری از [[محرّمات]]، [[واجب]] است؛ مانند صبر بر انجام [[نماز]]، و صبر بر دوری از رباخواری.

==[[آثار صبر]]==

*برای صبر آثاری بیان شده است که برخی از آنها عبارت‌اند از:

#صبرپیشگی عامل رعایت [[اعتدال]] در [[انفاق]]: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ إِذَا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَامًا}}<ref>«و آنان که چون بخشش کنند نه گزافکاری می‌کنند و نه تنگ می‌گیرند و (بخشش آنها) میانگینی  میان این دو، است» سوره فرقان، آیه ۶۷.</ref>؛  

#صبرپیشگی [[زمینه‌ساز]] اجتناب از [[باطل]] و امور [[بیهوده]]: {{متن قرآن|وَالَّذِينَ لَا يَشْهَدُونَ الزُّورَ وَإِذَا مَرُّوا بِاللَّغْوِ مَرُّوا كِرَامًا}}<ref>«و آنان که گواهی دروغ نمی‌دهند  و چون بر یاوه بگذرند بزرگوارانه می‌گذرند» سوره فرقان، آیه ۷۲.</ref>؛