دیدگاه شیعه درباره مهدویت چیست؟ (پرسش)
دیدگاه شیعه درباره مهدویت چیست؟ | |
---|---|
![]() | |
موضوع اصلی | بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت |
مدخل بالاتر | مهدویت / آشنایی با معارف مهدویت / مهدویت در اسلام / مهدویت از دیدگاه مذاهب اسلامی |
مدخل اصلی | مهدویت از دیدگاه شیعه |
تعداد پاسخ | ۵ پاسخ |
دیدگاه شیعه درباره مهدویت چیست؟ یکی از پرسشهای مرتبط به بحث مهدویت است که میتوان با عبارتهای متفاوتی مطرح کرد. برای بررسی جامع این سؤال و دیگر سؤالهای مرتبط، یا هر مطلب وابسته دیگری، به مدخل اصلی مهدویت مراجعه شود.
پاسخ نخست

آیتالله محمد تقی مصباح یزدی، در کتاب «آفتاب ولایت» در اینباره گفته است:
«شیعیان درباره امامان (ع) خویش به حقایقی والاتر معتقدند. به اعتقاد شیعه، امام هر عصر و زمان، نه تنها مرجع علمی و سیاسی مردم است، بلکه کسی است که به خواست خدا در همه مقامهای پیامبر اکرم (ص)، به جز مقام نبوت و رسالت، شریک شده است[۱]. علم امام (ع)، علم خدایی، و قدرت او، قدرت خدادادی است. حکومت او نیز حکومتی ظاهری نیست و فقط جنبه سیاسی و علمی و فرهنگی ندارد؛ بلکه یک نوع "اتصال بین خدا و خلق" است[۲]. خداوند متعال، علم و حکمت را به امام (ع) افاضه میکند و به قدرت خویش، کرامتهایی را به او عطا میفرماید؛ به همین جهت، امام (ع) بدون این که به تحصیل و اکتساب علم نیاز داشته باشد، در سنین کودکی چیزهایی را میداند که عالمان بزرگ در سنین پیری هم به آن نمیرسند. امام (ع) از نظر تکلیف هم مثل مردم دیگر در ۱۵ـ۱۶ سالگی مکلف نمیشود؛ بلکه از ابتدای تولد مکلف است. درک او، مثل درک مردم دیگر نیست. اگر هم در طفولیت به مقام امامت برسد، آن چه را برعهده امام نهاده شده است میداند. حتی زبان طائفههای گوناگون مردم را نیز میداند و با هرکسی به زبان خودش سخن میگوید. بالاتر از همه اینها، امام (ع) بر قلوب مردم ولایت قلبی و روحی، و به بندگان شایسته خدا و پیروان راستین خود عنایت خاصی دارد. دعایی که در حق پیروان واقعی خود میکند، رد نمیشود و به اجابت میرسد. امام (ع) از رفتار مردم، و از نیتها و ویژگیهای قلبی آنها آگاه است. نه تنها امام حاضر، در زمان حضور خود این ویژگیها را دارد، بلکه امام زمان (ع) هم در زمان غیبت خود از تمام رفتار و نیتها و حالات شیعیانش آگاه است. این جزو اعتقادهای ویژه شیعیان است که در وقت درماندگی و قطع امید از همه جا، به امام دوازدهم (ع) متوسل میشوند و حضرت نیز دستگیری میفرماید. از جمله برکات جنگی که بر ملت ما تحمیل شد، یکی این بود که جوانان عزیز ما بسیاری از امدادهای غیبی امام زمان (ع) را با چشم خودشان دیدند. این سرمایههای عظیم را که با قیمت گرانی به دست ما رسیده است، ارزان نفروشیم و آن خاطرههای لذت بخش و ملکوتی را که برای عزیزان ما در جبههها حاصل شده است، فراموش نکنیم. ای کاش این گونه توسلها و کرامتها به طور کامل جمعآوری و ثبت میشد تا برای آیندگان ذخیرهای ارزنده باشد! البته امداد رسانی امام (ع) هیچ گاه دستگاه طبیعی و حکمت الهی را بر هم نمیزند. کار امام (ع) در مسیر حکمت خدا است و او تا جایی میتواند تصرف کند که در مسیر اراده خدا باشد. وجود امامان (ع) و کارهای ایشان مکمل دستگاه حکمت خدا است، نه معارض دستگاه او. اراده امام (ع) همان اراده خدا است: "قُلُوبُنَا أَوْعِيَةٌ لِمَشِيَّةِ اللَّهِ "[۳]؛ دلهای ما، جلوه گاه خواست خدا است، ظرفی است که مشیت خدا در آن تبلور و تجلی مییابد. قلب امام (ع) هر آن چه را که خدا میخواهد، همان را اراده میکند، نه چیز دیگری غیر از آن را»[۴].
پاسخها و دیدگاههای متفرقه
۱. حجت الاسلام و المسلمین صادقی؛ |
---|
۲. حجت الاسلام و المسلمین طاهری؛ |
---|
۳. حجت الاسلام و المسلمین مقامی؛ |
---|
۴. آقای تونهای (پژوهشگر معارف مهدویت)؛ |
---|
پرسشهای وابسته
- دیدگاه اهل سنت درباره مهدویت چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه شیعه درباره مهدویت چیست؟ (پرسش)
- آیا شیعه مهدویت را نظریهای مرکب از وجود امام دوازدهم و مهدی موعود بودن او میداند؟ (پرسش)
- آیا اعتقاد به مهدویت اختصاص به شیعه دارد؟ (پرسش)
- آیا عقیده مهدویت مورد اجماع مسلمین است؟ (پرسش)
- آیا مذاهب اسلامی بر اصل ظهور امام مهدی اتفاق نظر دارند؟ (پرسش)
- آیا مذاهب اسلامی بر وجوب اعتقاد به ظهور مهدی اتفاق نظر دارند؟ (پرسش)
- شیعه و اهل سنت در چه موضوعاتی از مهدویت دیدگاههای مشترکی دارند؟ (پرسش)
- دیدگاه مذاهب اسلامی راجع به توسعه حکومت امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه مذاهب اسلامی درباره لقب منجی چیست؟ (پرسش)
- دیدگاه فریقین درباره مسأله مهدویت چیست؟ (پرسش)
- آیا اعتقاد به آمدن منجی در آینده مخصوص مسلمانان و به ویژه شیعیان است؟ (پرسش)
- آیا سنیها نیز به آمدن امام مهدی اعتقاد دارند؟ (پرسش)
- آیا نامی از امام مهدی در صحاح سته آمده است؟ (پرسش)
- دیدگاه مذاهب اسلامی درباره حکومت عدلگستر امام مهدی چیست؟ (پرسش)
- مهدویت از دیدگاه اهل سنت با مهدویت از دیدگاه شیعه چه فرقی دارد؟ (پرسش)
- اسماعیلیان چه کسانی هستند و در مورد مهدویت چه نظری دارند؟ (پرسش)
- اهل تسنن درباره مهدی چه دیدگاهی دارند و مهدویت در بین آنان از چه جایگاهی برخوردار است؟ (پرسش)
- مهدی در نظر اهل تسنن چه ویژگیهایی دارد و مهدی از نسل کیست؟ (پرسش)
- اهل تسنن درباره نزول حضرت عیسی چه نظری دارند؟ آیا این که برخی از آنان مهدی را همان عیسی میدانند صحیح است؟ (پرسش)
- آیا در مذاهب دیگر نامی از امام مهدی برده شده است؟ (پرسش)
- فرقهها و مذاهب بزرگ اسلامی در موضوع مهدویت چه نقاط مشترکی دارند؟ (پرسش)
- فرقهها و مذاهب بزرگ اسلامی در موضوع مهدویت در چه مواردی اختلاف دارند؟ (پرسش)
- در اسلام منجی موعود چه کسی معرفی شده است؟ (پرسش)
پانویس
- ↑ ر.ک: بخش مقامهای امام زمان.
- ↑ در دعای ندبه چنین نجوا میکنیم: " أَيْنَ السَّبَبُ الْمُتَّصِلُ بَيْنَ الْأَرْضِ وَ السَّمَاء"؛ کجا است آن وسیله حق که آسمان و زمین را به هم پیوسته است.
- ↑ " قُلُوبُنَا أَوْعِيَةٌ لِمَشِيَّةِ اللَّهِ فَإِذَا شَاءَ شِئْنَا وَ اللَّهُ يَقُولُ وَ ما تَشاؤُنَ إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّه"؛ علامه مجلسی، بحارالأنوار، ج ۲۵، ص ۳۳۶، باب ۱۰، ۱۶.
- ↑ مصباح یزدی، محمد تقی، آفتاب ولایت، ص۱۶۵ - ۱۶۶.
- ↑ این نام به گروهی اطلاق میشود که درباره امیر المؤمنین علی (ع) غلوّ کرده او را خدا دانستند و از خلفای نخست و صحابه برائت جستند. رهبر این فرقه را عبد اللّه بن سبأ یهودی تازه مسلمان میدانند و مخالفان شیعه او را اولین کسی میدانند که به غیبت و رجعت معتقد بود و نصّ بر امامت را آشکار کرد (شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۱۷۴ و نوبختی، همان، ص ۲۲. با آنکه این فرقه هیچ ارتباطی با شیعه ندارد و بزرگان شیعه آن را منحرف میدانند، اهل سنت پیوسته پیدایش تشیع را به این فرد نامعلوم نسبت داده و میگویند یک یهودی تازه مسلمان اعتقادات شیعه را پایهگذاری کرد. امروزه گروهی از محققان شیعه و اهل سنت وجود چنین فردی را انکار کرده، میگویند: عبد اللّه بن سبأ شخصیتی ساختگی است. ر.ک: مرتضی عسکری، عبد اللّه بن سبأ و اساطیر اخری؛ ابراهیم بیضون، عبد اللّه بن سبأ اشکالیة النص و دور الاسطورة (آراء و اصداء حول عبد اللّه بن سبأ و روایات سیف).
- ↑ شیخ طوسی، الغیبة، ص ۱۹۲ و شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۱۷۴.
- ↑ شیخ مفید، الفصول المختارة، ص ۳۱۴.
- ↑ گروهی که پس از امیر مؤمنان و حسنین (ع)، محمد ابن حنفیه را امام دانسته و گفتند او مهدی موعود است و از دنیا نرفته و در کوه رضوی در مدینه پنهان است. در اینکه کیسان نام مختار یا غلام او یا فرد دیگری بوده است، اختلاف نظر وجود دارد (نوبختی، فرق الشیعه، ص ۲۳)
- ↑ تاریخ طبری، ج ۶، ص ۱۴، ۱۶ و ۶۲.
- ↑ نوبختی، همان، ص ۳۳.
- ↑ حبیب الناصری، الواقفیه دراسة تحلیلیه، ص ۴۶ به نقل از: الفرق بغدادی.
- ↑ ابو الحسن اشعری، مقالات الاسلامیین، ص ۲۲ و ۲۳ و قاضی نعمان، شرح الاخبار، ج ۳، ص ۳۱۷.
- ↑ شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۱۶۶. درباره نام این فرقه ر.ک: حسین مدرسی، مکتب در فرایند تکامل، ص ۷۶- ۷۸.
- ↑ شیخ مفید، الفصول العشره، ص ۱۰۹ و نوبختی، فرق الشیعه، ص ۷۲ و ۷۳.
- ↑ ابو الفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ص ۴۴۰ و ۴۳۸ و قاضی نعمان بن محمد مغربی، شرح الاخبار، ج ۳، ص ۳۳۷.
- ↑ نوبختی، همان، ص ۹۴ و قاضی نعمان، همان، ص ۳۱۳.
- ↑ شیخ طوسی، الغیبة، ص ۱۹۸؛ شیخ صدوق، کمال الدین، ص ۶۹ و شیخ مفید، الفصول المختاره، ص ۳۱۹.
- ↑ طرفداران زید فرزند امام سجاد (ع) که علیه بنی امیه قیام کرد و به شهادت رسید. درباره موضع ائمه نسبت به قیام زید، میان عالمان شیعه اختلاف نظر وجود دارد و اکثریت درصدد تطهیر او و توجیه موافقت امام صادق (ع) با او هستند و میگویند او خود ادعای امامت نداشته است. در عین حال افراد این فرقه و معتقدان به امامت زید، مخالفتهایی با ائمه معصومین (ع) داشتهاند چون امام را کسی میدانستند که دست به شمشیر برد و قیام کند.
- ↑ شیخ مفید، الفصول العشره، ص ۱۰۹.
- ↑ شیخ مفید، الفصول العشره، ص ۱۰۹.
- ↑ جاسم حسین، تاریخ سیاسی غیبت، ص ۶۹.
- ↑ مسعودی، مروج الذهب، ج ۳، ص ۵۲.
- ↑ ر.ک: جاسم حسین، همان، ص ۴۳، ۴۴، ۵۳ و ۸۶ به نقل از: کتاب الملاحم ابن عقده (نسخه خطی). البته تلاش ما برای دستیابی به این نسخه بینتیجه ماند. حتی نام کتاب الملاحم در میان تألیفات ابن عقده نیست!
- ↑ نام گروه زیادی از شیعیان که امروزه نیز طرفدارانی دارند و معتقدند پس از امام صادق (ع) فرزند او اسماعیل امام است. این فرقه از قدیم انشعابات فراوانی داشته و با نامهای متعددی شناخته میشوند (ر.ک: شهرستانی، الملل و النحل، ص ۱۶۷ و ۱۹۱ و نوبختی، فرق الشیعه، ص ۶۷ به بعد).
- ↑ ر.ک: جوان آراسته، "قاضی نعمان و مذهب او"، هفت آسمان، ش ۹، ص ۴۷ و یا مجموعه مقالات "اسماعیلیه"، ص ۳۰۹.
- ↑ صادقی، مصطفی؛ تحلیل تاریخی نشانههای ظهور، ص ۷۲- ۷۵.
- ↑ کافی، ج ۱، کتاب الحجة، باب «ان الارض لا تخلو من حجة»، حدیث ۱۰.
- ↑ منتخب الاثر، ص ۵.
- ↑ طاهری، حبیبالله، سیمای آفتاب، ص۳۰ -۳۱.
- ↑ مقامی، مهدی، درسنامه امامشناسی، ص:۱۷۲-۱۷۳.
- ↑ کافی، ج ۱، کتاب الحجة.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۷۱۲.
- ↑ نشریه موعود، شماره ۱۰ و ۱۱، ص ۴۸.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۷۱۳.