پاسخ به شبهات کلامی ج۳ (کتاب)

افزودن پیوند
از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
پاسخ به شبهات کلامی
دفتر سوم: درباره پیامبر اعظم(ص)
از مجموعهپاسخ به شبهات کلامی
زبانفارسی
نویسندهمحمد حسن قدردان قراملکی
موضوع
مذهبشیعه
ناشرانتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی‏‫
محل نشرتهران، ایران
سال نشر۱۳۹۹ ش
تعداد صفحه۴۱۶
شابک‏۹۷۸-۶۰۰-۱۰۸-۱۲۵-۵
شماره ملی۹۷۲۳۶۸۲

این کتاب، جلد سوم از مجموعهٔ شش جلدی پاسخ به شبهات کلامی است که با زبان فارسی به بررسی و پاسخ‌گویی به شبهات اعتقادی در حوزه‌های خداشناسی، دین و نبوت، پیامبر اسلام(ص)، امامت، معاد و عدل الهی می‌پردازد. این مجموعه اثر محمد حسن قدردان قراملکی می‌باشد و سازمان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی‏‫‏‫ انتشار آن را به عهده داشته است[۱].

دربارهٔ کتاب

در معرفی این کتاب آمده است: «کتاب حاضر جلد سوم از مجموعۀ "پاسخ به شبهات کلامی" است که به تحلیل شخصیت پیامبر اسلام(ص)، با رویکرد کلامی و تاریخی می‌پردازد. کتاب در دو بخش تدوین شده است. بخش اوّل، رویکرد کلامی ـ فلسفی به تحلیل شبهات دارد و به هفت فصل تقسیم می‌شود. امّی بودن پیامبر، علم غیب، معجزات و عصمت از جمله مباحث این بخش است. در بخش دوم، شبهات مربوط به شخصیت و اخلاق فردی و اجتماعی پیامبر پاسخ داده شده است. هدف اصلی کتاب، پاسخ‌گویی به انتقادها و شبهاتی است که به منظور تخریب چهرة پیامبر اکرم(ص) مطرح می‌شود. رویکرد عمده این تحقیق، کلامی ـ تاریخی است و در مواردی از رویکرد عرفانی و فلسفی نیز استفاده شده است. در کتاب، به صد شبهه درباره شخصیت پیامبر پاسخ داده شده است».

فهرست کتاب

  • پیشگفتار
  • مقدمه
    • روش تحقیق
    • ضرورت تحقیق
    • مزایا و نوآوری‌های تحقیق

بخش اول: شبهات اعتقادی و کلامی

فصل اول: امی نبودن پیامبر(ص)

  1. قرآن کریم
  2. تاریخ
  3. اعتراف مستشرقان

فصل دوم: علم غیب

  1. تفکیک علم غیب ذاتی و تبعی
  2. علم غیب پیامبر(ص) بر حسب گزارش قرآن
  3. نفی مطلق و اثبات جزئی
  4. خبرهای غیبی پیامبر(ص) به حسب گواهی تاریخ
  5. مقام علمی و معنوی پیامبر «رویکرد فلسفی و عرفانی»
  • شبهه دوم: انکار علم غیب پیامبر با استناد به حوادث تاریخی
    • تحلیل و بررسی
  1. تفکیک ساخت مادی و معنوی
  2. علم غیب پیامبر(ص) بر حسب گواهی تاریخ
  • پاسخ دو شبهه دیگر
  1. گم شدن شتر پیامبر
  2. تحلیل حدیث «انتم أعلم بأمر دنیاکم»

فصل سوم: معجزات

  1. اعجاز قرآن کریم
  2. قرآن و تعدد معجزات پیامبر(ص)
  3. دلالت کلی قرآن بر تعدد معجزات پیامبر(ص)
  • شبهه دوم: علت انجام ندادن معجزه با درخواست مخالفان
    • تحلیل و بررسی
  • شبهه سوم: انکار معجزه توسط شخص پیامبر
    • تحلیل و بررسی
  1. جمع آیات مثبت و نافی به تبعی و استقلالی
  2. عدم لزوم اجابت همه درخواست کنندگان اعجاز
  • شبهه چهارم: معراج
    • تحلیل و بررسی
  1. وقوع بهترین دلیل امکان
  2. عدم تعارض معراج با قوانین طبیعی و علمی
  3. علوم تجربی ناتوان از تبیین خوارق عادات
  4. امکان تبیین معراج با علوم تجربی
  5. معراج مثالی و عقلی

فصل چهارم: عصمت

  1. مقام علمی و معنوی پیامبر تجرد تام
  2. فلسفه بعثت مقتضی عصمت
    1. عصمت لازمه نقش تعلیمی و آموزشی پیغمبری
    2. عصمت لازمه نقش تربیتی و پرورشی پیغمبری
  3. آیات
    1. تمام فعل و گفتار پیامبر عین وحی
    2. تطهیر اهل بیت از هرگونه رجس و ناپاکی
    3. اهتمام خداوند بر عدم ضلالت پیامبر(ص)
    4. علم لدنی پیامبر(ص) راز عصمت
    5. مخلصین؛ انسان‌های معصوم
    6. عدم نیل ظالمان به مقام نبوت و امامت
    7. امر به اطاعت مطلق از پیامبر(ص)
  4. روایات نبوی
  5. روایات ولوی
  1. آیه اول
    1. تحلیل و بررسی
  2. آیه دوم
    1. تحلیل و بررسی
  3. آیه سوم
    1. تحلیل و بررسی
  1. اشکال سندی و تاریخی
  2. ناسازگاری با آیات متعدد
  3. ناسازگار با مبانی کلامی و عقلی
  4. مقصود از «غرانیق»، فرشتگان نه بت‌ها
  5. تلاوت آیه ادعایی توسط شیطان نه پیامبر(ص)
  6. ضعف شواهد استناد به آیات
    1. شاهد اول
    2. تحلیل و بررسی
    3. شاهد دوم
    4. تحلیل و بررسی
  • شبهه ششم: وقوع سهو و نسیان از پیامبر(ص)
    • تحلیل و بررسی
  1. اشکال‌های سندی
  2. اخبار آحاد
  3. موافقت با عامه
  4. مخالفت با آیات قرآن
  5. تعارض با روایات
  6. مخالفت با ادله عقلی

فصل پنجم: نبوت و وحی

  • شبهه اول: اختصاص دعوت نخستین پیامبر(ص) به عرب زبانان
    • نقد و نظر
  • شبهه دوم: اضطراب و غش پیامبر هنگام وحی
    • تحلیل و بررسی
  1. نداشتن سابقه غش
  2. پیدایش هم زمان غش با نبوت فرضیه ناموجه
  3. تبیین و توجیه اضطراب پیامبر(ص) هنگام وحی
  4. تحلیل و جمع‌بندی
  5. تردید و جرح در روایات دال بر غش و صعوبت نخستین وحی
  • شبهه سوم: ساختگی و تصنعی بودن غش پیامبر(ص)
    • تحلیل و بررسی
  1. صرف ادعا و اتهام
  2. ناسازگار با شخصیت موجه پیامبر(ص)
  3. معجزات متعدد
  4. تعمیم اضطراب به مرکوب
  • شبهه چهارم: جنون پیامبر(ص)
    • تحلیل و بررسی
  1. اتهام محض
  2. عدم سابقه
  3. توجیه ناپذیری معجزات حضرت
  • شبهه پنجم: کاهن بودن پیامبر
    • نقد و نظر
  1. اتهام و ادعای بدون دلیل
  2. کهانت مرهون تعلیم و ممارست خاص
  3. معجزات فعلی ناقض کهانت
  • شبهه ششم: ساحر و جادو گر بودن پیامبر(ص)
    • تحلیل و بررسی
  1. اتهام و ادعای بدون دلیل
  2. ناسازگاری با شخصیت موجه پیامبر(ص)
  3. تفاوت اعجاز و سحر
  • شبهه هفتم: شاعر بودن پیامبر
    • تحلیل و بررسی
    • دلایل و شواهد شاعر نبودن پیامبر(ص)
  1. نداشتن سابقه شاعری
  2. تفاوت اشعار اولیه شاعران
  3. نداشتن تحدی در شعر
  4. نکته‌های اعجازی دیگر قرآن
  • شبهه هشتم: وحی، محصول تخیل پیامبر(ص)
    • تحلیل و بررسی
  • شبهه نهم: نابغه انگاری پیامبر(ص)
    • تحلیل و بررسی
  1. صرف ادعا
  2. عدم ظهور آثار نبوغ در دوره کودکی و جوانی
  3. زندگی اخلاقی
  4. اثبات نبوت با ادله خاص
  5. تفاوت نبوت و نبوغ
  1. امی بودن پیامبر
  2. عدم ارتباط تفصیلی و مستمر پیامبر با پیروان ادیان دیگر
  3. عدم طرح ادعای اقتباس از سوی مخالفان صدر اسلام
  4. اشتراک اسلام با سایر ادیان، معلول وحیانیت
  1. امداهای غیبی عوامل طبیعی خاص
  2. مشارکت ملائکه برای تقویت روحیه مؤمنان
  3. تعلق مشیت الهی بر تکیه پیامبر بر نظام علیت
  • شبهه دوازدهم: انکار نقش پیامبر(ص) در وحی (شبهه زنبور و طوطی)
  1. رهیافت اخباری و گزاره ای
  2. رهیافت فلسفی و عرفانی
    1. یکم: دیدگاه متکلمان و مفسران
      1. دارا بودن قابلیت لازم برای مواجه با وحی
      2. تحمل وحی
      3. تلقی ناب وحی
      4. حفظ وحی
      5. ابلاغ کامل و به موقع وحی
      6. تفسیر و تبیین وحی «ولایت تشریعی»
    2. دوم: دیدگاه فلاسفه و عرفا (نقش تکوینی)
  3. جمع‌بندی و نتیجه‌گیری

فصل ششم: خاتمیت

  1. تسری حکم ظاهر به مظهر
  2. ادعای بدون دلیل
  3. خلاف قرآن
  4. خلاف روایات
  1. آیه اول
    1. تحلیل و بررسی
  2. آیه دوم
    1. تحلیل و بررسی
  3. آیه سوم
    1. تحلیل و بررسی
  4. آیه چهارم
    1. تحلیل و بررسی
      1. گروه دارای آیین مشترک
      2. گروهی دارای وجه مشترک در زمان و مکان
      3. فرد و شخصیت بزرگ
      4. آیین
  5. آیه پنجم
    1. تحلیل و بررسی

فصل هفتم: حکومت و مشروعیت

  1. ناسازگاری با عقل
  2. ناسازگاری با آیات قرآنی
  3. ناسازگاری با روایات نبوی
  1. دو ساحتی بودن شان نبوت و پیامبر
    1. عدالت اجتماعی
    2. آزادی اجتماعی
    3. رفع اختلاف‌های مردم و حکومت
  2. خلط حصر اضافی و حقیقی
  1. نقد و نظر
    1. وجود نص بر حکومت پیامبر
    2. حصر اضافی
    3. عدم سلطه پیامبر در هدایت کفار
  • شبهه چهارم: اختصاص حکومت به قریش
    • تحلیل و بررسی
  • شبهه پنجم: ارثی کردن حکومت
    • تحلیل و بررسی
  1. دارا بودن صفات و شرایط لازم رهبری به نحو منحصره
  2. معنای امامت فراتر از حکومت
  3. تفکیک مشروعیت سیاسی و الهی
  1. مبحث اول: نقش مردم در حکومت
    1. نسبت حکومت به مردم
    2. لزوم رضایت مردم از حکومت
    3. اصل بیعت
    4. اصل شورا
    5. حکومت، امانت مردم
    6. حاکم، اجیر و امین مردم
    7. حاکم، نماینده مردم
  2. مبحث دوم: جایگاه و حقوق مردم در اداره کشور
    1. لزوم مشاوره با مردم
    2. رعایت حقوق فطری و اجتماعی شهروندان
    3. آزادی پرسش، نقد و اعتراض
    4. نصیحت دولتمردان
  3. مبحث سوم: مدارا با شهروندان و طیفهای مختلف جامعه
    1. مدارا با شهروندان
    2. مدارای اختصاصی مقام نبوت
    3. مدارا با اقلیتهای دینی
    4. مدارا با منافقان
    5. مدارا با مخالفان و توطئه گران

بخش دوم: شبهات تاریخی و اجتماعی

فصل اول: دوره کودکی و جوانی اخلاق و رفتار فردی حضرت

  1. اشتغال خانواده پیامبر به تجارت
  2. انتساب به «عبدالله» مقتضی نگاه ویژه
  3. داشتن دایه و کنیز
  4. عنایت خاص خاندان حلیمه به حضرت
  5. عنایت و نگاه خاص عبدالمطلب به پیامبر(ص)
  6. عنایت خاص ابوطالب به پیامبر
  1. شبانی و دامداری از شغل‌های مرسوم و عادی مردم مکه
  2. اعتراف طراح شبهه به اشتغال انبیا به دامداری
  3. انکار اجیر بودن پیامبر در امر دامداری
  4. ارتباط و تناسب شغل دامداری با نبوت
  • شبهه سوم: جوانی گمنام و غیرمؤثر
    • پاسخ
  1. وقوع معجزات متعدد هنگام ولادت پیامبر
  2. شناخت شخصیت حقیقی و حقوقی پیامبر توسط یهود
  3. نام‌گذاری فرزندان به اسامی «محمد»
  4. اشتهار به لقب «امین»
  5. شرکت در پیمان حلف‌الفضول
  6. پذیرفتن داوری حضرت در جریان نصب حجرالاسود
  1. عدم تولد پیامبر هنگام لشکرکشی ابرهه به مکه
  2. عدم وقوع جنگ
  3. اشکال‌های تاریخی شبهه
    1. تقریر دیگر شبهه شرکت در جنگ فجار
    2. پاسخ
    3. اختلاف در نقل‌ها
    4. عدم شرکت بنی هاشم در این جنگ
  1. نپذیرفتن وعده‌های دنیوی و حکومتی مشرکان مکه
  2. عدم بسط حکومت با جنگ و سلطه
  3. مشاوره با مردم
    1. شبهه تن‌آسایی
  • شبهه ششم: لقب ابوالقاسم حاکی از مردسالاری
    • پاسخ
  1. معنای استعاره ای ابوالقاسم
  1. داشتن ثروت کافی
  2. هزینه کردن ثروت خود و همسرش خدیجه در راه دین
  3. پاسخ منفی به تطمیع و وعدهای دنیوی سران مکه
  4. زندگی زاهدانه

فصل دوم: اخلاق جنسی و ازدواج‌های پیامبر اکرم(ص)

  • شبهه اول: اخلاق جنسی و تعدد همسر
    • پاسخ
  1. علاقه به زن، غریزه انسانی
  2. کنترل و تعدیل غریزه فوق
  3. عادی بودن تعدد همسر در عصر صدر اسلام
  4. وجود تعدد همسر در آیین‎های پیشین
  5. اکتفا به تک همسری در دوره جوانی و میان سالی
  6. ازدواج‌های پیامبر، تابع مصالح دینی و اجتماعی
    1. انگیزه‌های سیاسی و اجتماعی همبستگی با اقوام مختلف
    2. انگیزه‌های اخلاقی و غیر جنسی
    3. انگیزه‌های دینی
  1. ارائه پیشنهاد ازدواج از طرف خدیجه
  2. ساده زیستی پیامبر
  3. عدم استفاده شخصی از ثروت خدیجه و مصرف آن در راه اسلام
  4. بخشش ثروت و سهم خود از بیت المال
  • شبهه سوم: فشار روانی ناشی از ازدواج با خدیجه مسن
    • پاسخ
  1. اظهار رضایت و خشنودی پیامبر از این وصلت
  2. نام‌گذاری سال وفات خدیجه به عام الحزن
  3. عدم ازدواج مجدد
  4. یاد نیک و اظهار محبت پیامبر به خدیجه بعد از وفات او
  5. تردید در سن بیشتر خدیجه
  6. تردید در بیوه بودن خدیجه
  • شبهه چهارم: ممنوعیت ازدواج مجدد حضرت توسط قرآن
    • پاسخ
    • پاسخ منفی برای درخواست‌های متعدد ازدواج
  • شبهه پنجم: ازدواج با کنیزان و همسران اعدامی
    • پاسخ
  • شبهه هفتم: عدم رعایت نوبت همسران خود
    • پاسخ
  • شبهه هشتم: ارتباط مشکوک پیامبر با دحیه کلبی
    • پاسخ

فصل سوم: اخلاق و رفتار اجتماعی سیاسی و حکومتی

  1. مجسمه‌سازی و نقاشی جزء فرهنگ بت پرستی
  2. اسلام و تشویق سایر هنرها
  1. تقوا و شایستگی ملاک انتصاب‌های پیامبر
  2. استفاده از اعیان به منظور پیشبرد اسلام
  1. راهکارهای علمی شیوه دعوت اسلام
  2. اسلام، امری قلبی و تحمیل ناپذیر
  3. انگیزه دفاعی جنگ‌ها
  1. سیره نظری و عملی پیامبر مدارا و عطوفت
  2. اختصاص حمله به کاروان‌های مشرکان مکه
  3. آزادسازی اموال مصادره شده مسلمانان
  4. محاصره اقتصادی دشمن
  5. کسب اطلاعات از جبهه دشمن
  • شبهه نهم: ترور مخالفان
    • پاسخ
  1. تحریم قتل نفس محترمه
  2. تحلیل دستور قتل کعب بن اشرف
  3. تحلیل دستور قتل سلام بن ابی‌التحقیق
  4. تحلیل قتل چند تن از شاعران یهودی
  1. تردید در قتل مردان بنی قریظه
  2. جاسوسی براندازی و شورش داخلی جرم بنی قریظه
  3. حکم قتل حکم داور و نماینده مرضی الطرفین
  1. جاسوسی یهود به نفع دشمن
  2. مقابله با شاعران توطئه گر
  3. جنگ یهود با پیامبر
  • شبهه دوازدهم: خشونت با کفار
    • پاسخ
  1. تحریف تاریخ
  2. سیره پیامبر بر شفقت و رحمت
  1. پیامبر، رسول رحمت
  2. اختصاص مجازات به تهدید کنندگان امنیت اسلام و مسلمانان
  1. دستور اسلام بر منع مثله
  2. دشمن مثله گر
  3. تحلیل سخن پیامبر

کتابنامه

فهرست آیات

فهرست روایات

نمایه

دربارهٔ پدیدآورنده

محمد حسن قدردان قراملکی
حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد حسن قدردان قراملکی، (متولد ۱۳۴۴ ش، تبریز)، تحصیلات حوزوی خود را نزد اساتیدی همچون حضرات آیات: جواد تبریزی، جعفر سبحانی و عبدالله جوادی آملی پیگیری کرد. عضوهیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، انجمن عالی حکمت و انجمن مهدویت از جمله فعالیت‌های وی است. او علاوه بر تدریس دروس حوزوی تاکنون چندین جلد کتاب و مقاله به رشته تحریر درآورده است.«امامت»، «آیین خاتم»، «خداشناسی توحیدی»، «خاتمیت و جاودانگى اسلام»، «حکومت دینى از منظر استاد شهید مطهرى»، «حقوق متقابل مردم و حکومت»، «خدا در حکمت و شریعت»، «معجزه در قلمرو عقل و دین»، «جایگاه مصلحت در سیره نظری و عملی معصومان (ع)»، «حدوث و قدم»، «اسلام»، «نقش پیامبر در وحی»، «امامت علی و توجیه‌های مخالفان»، «تحلیلی از وحی و شبهات آن» و «حقیقت وحی تجربه دینی یا عرفانی؟» برخی از این آثار است.[۲]

کتاب‌های وابسته

  1. پاسخ به شبهات کلامی ج۱ (کتاب)
  2. پاسخ به شبهات کلامی ج۲ (کتاب)
  3. پاسخ به شبهات کلامی ج۳ (کتاب)
  4. پاسخ به شبهات کلامی ج۴ (کتاب)
  5. پاسخ به شبهات کلامی ج۵ (کتاب)
  6. پاسخ به شبهات کلامی ج۶ (کتاب)

پانویس

  1. ↑ شبکه جامع کتاب گیسوم
  2. ↑ پایگاه اندیشوران حوزه
برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=پاسخ_به_شبهات_کلامی_ج۳_(کتاب)&oldid=1348079»