حجاب در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

در [[شریعت]] [[یهود]] نیز حجاب واجب بوده و متون متعددی از [[تورات]] کنونی این امر را [[تأیید]] می‌کنند؛ از جمله در [[سفر]] پیدایش از حجاب کامل و حتی پوشش چهره [[زنان]] یاد شده است.<ref>کتاب مقدس، پیدایش، ۲۴: ۶۴ - ۶۵.</ref> در [[کتاب]] [[اشعیای نبی]] از [[مجازات]] دختران [[صهیون]] در [[قیامت]] به [[جرم]] "[[تبرّج]]" و "تنّازی" و به صدا درآوردن زیورآلات خود و [[آشکار کردن]] آنها در برابر دیگران یاد شده است.<ref>کتاب مقدس، اشعیای نبی، ۳: ۱۶ - ۲۶.</ref> افزون بر این، در موارد دیگری از این کتاب از نوع حجاب زنان یهود از جمله چادر،<ref>کتاب مقدس، کتاب روت، ۳: ۱۵.</ref> نقاب <ref>کتاب مقدس، اشعیای نبی، ۴۷: ۱ - ۲.</ref> و بُرْقَع <ref>کتاب مقدس، غزلهای سلیمان، ۴: ۱.</ref> یاد شده است. ویل دورانت نیز آورده است که حجاب در میان یهود چنان سخت بود که اگر زنی با سر برهنه و بی‌حجاب به میان [[مردم]] می‌رفت، مرد [[حق]] داشت او را بدون [[پرداخت مهریه]] [[طلاق]] دهد.<ref>تاریخ تمدن، ج ۴، ق اول، ص ۴۶۱.</ref> در [[مسیحیت]] نیز نه تنها [[احکام شریعت]] یهود درباره حجاب [[تغییر]] نیافت، بلکه در برخی موارد بیشتر بر آن تأکید شد <ref>حجاب در ادیان الهی، ص ۱۶۳.</ref> و افزون بر حجاب ظاهری، در برخی [[آیات]] [[انجیل]] بر [[عفت]] و حجاب درونی زنان یعنی عفت نیز تأکید گردید.<ref>حجاب در ادیان الهی، ص ۱۶۶.</ref> در رساله [[پولس]] به قرنتیان بر پوشیده بودن [[موی سر]] [[زنان]] به ویژه هنگام [[عبادت]] تأکید شده است.<ref>کتاب مقدس، نامه اول پولس به قرنتیان، ۱۱: ۱ - ۱۷.</ref> در موردی دیگر، [[خانه‌نشینی]] زنان از ویژگی‌های [[نیک]] زنان دانسته شده است.<ref>نامه پولس به تیطوس، ۲: ۱ - ۶.</ref> بر اساس آموزه‌های یاد شده، حواریان و پس از آنان پاپ‌ها و [[روحانیان]] [[مسیحی]] در صدر اول بر [[وجوب]] [[حجاب]] تأکید کرده، زنان را به رعایت آن فرا می‌خواندند،<ref>حجاب در ادیان الهی، ص ۱۷۵.</ref> تا اینکه پس از رنسانس و [[انقلاب]] صنعتی پس از [[جنگ]] جهانی دوم در قرن نوزدهم حجاب به تدریج کنار گذاشته شد و بی‌حجابی به گونه‌ای گسترده در اروپا و در پی آن در دیگر [[ملل]] [[جهان]] از جمله [[کشورهای اسلامی]] رواج یافت.<ref>حجاب در ادیان الهی، ص ۶۷ - ۶۸.</ref> در میان [[اعراب جاهلی]] پیش از [[اسلام]] نیز حجاب به نوعی وجود داشت <ref>دائره‌المعارف القرن العشرین، ج ۳، ص ۳۳۶.</ref> و داستان جنگ "[[فجار]]" میان دو [[قبیله قریش]] و [[بنی‌کنانه]] که به جهت [[کشف]] حجاب زنی از [[بنی‌عامر]] رخ داد <ref>معجم قبائل العرب، ج ۳، ص ۹۹۷؛ السیرة الحلبیه، ج ۱، ص ۲۰۸.</ref> مؤید این امر است؛ اما گاه آنان بر اثر [[عقاید]] [[خرافی]] و [[باطل]]، کشف حجاب کرده، حتی زنان با بدنی برهنه به [[طواف]] [[خانه خدا]] می‌پرداختند: {{متن قرآن|وَإِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً قَالُوا وَجَدْنَا عَلَيْهَا آبَاءَنَا وَاللَّهُ أَمَرَنَا بِهَا قُلْ إِنَّ اللَّهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاءِ أَتَقُولُونَ عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ}}<ref>«و چون کاری زشت کنند گویند: پدرانمان را بر همین کار یافته‌ایم و خداوند ما را به آن فرمان داده است، بگو: بی‌گمان خداوند به کار زشت فرمان نمی‌دهد؛ آیا درباره خداوند چیزی می‌گویید که نمی‌دانید؟» سوره اعراف، آیه ۲۸.</ref> [[آیه]] درباره برخی [[قبایل عرب]] نازل شده که [[عقیده]] داشتند با لباسی که در آن [[گناه]] کرده‌اند نباید طواف کرد.<ref>جامع‌البیان، ج ۸، ص ۲۰۱؛ مجمع‌البیان، ج ۴، ص ۶۳۳.</ref> در اسلام نیز [[قانون]] حجاب همچون [[شرایع]] پیشین [[تشریع]] شد و مردان و زنان [[مسلمان]] به [[حفظ]] نگاه و [[پوشش]] و نیز عورت‌ها و زینت‌های خود از دیگران [[مأمور]] شدند: {{متن قرآن|قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ وَقُل لِّلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلاَّ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَى جُيُوبِهِنَّ وَلا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلاَّ لِبُعُولَتِهِنَّ أَوْ آبَائِهِنَّ أَوْ آبَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ أَبْنَائِهِنَّ أَوْ أَبْنَاء بُعُولَتِهِنَّ أَوْ إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي إِخْوَانِهِنَّ أَوْ بَنِي أَخَوَاتِهِنَّ أَوْ نِسَائِهِنَّ أَوْ مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُنَّ أَوِ التَّابِعِينَ غَيْرِ أُولِي الإِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ أَوِ الطِّفْلِ الَّذِينَ لَمْ يَظْهَرُوا عَلَى عَوْرَاتِ النِّسَاء وَلا يَضْرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِينَ مِن زِينَتِهِنَّ وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِيعًا أَيُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ}}<ref>«به مردان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند، این برای آنان پاک‌تر است، بی‌گمان خداوند از آنچه می‌کنند آگاه است و به زنان مؤمن بگو دیدگان (از نگاه حرام) فرو دارند و پاکدامنی ورزند و زیور خود را آشکار نگردانند مگر آنچه از آن، که خود پیداست و باید روسری‌هایشان را بر گریبان خویش افکنند و زیور خود را آشکار نگردانند جز بر شوهرانشان یا پدرانشان یا پدران شوهرانشان یا پسرانشان یا پسران شوهرانشان یا برادرانشان یا پسران برادرانشان یا پسران خواهرانشان یا زنان (هم آیین) شان یا کنیزهاشان یا مردان وابسته‌ای که نیاز (به زن) ندارند یا کودکانی که از شرمگاه‌های زنان  آگاهی ندارند و چنان پا نکوبند که آنچه از زیورشان پوشیده می‌دارند آشکار گردد و همگان ای مؤمنان! به درگاه خداوند توبه کنید، باشد که رستگار گردید» سوره نور، آیه ۳۰-۳۱.</ref> در [[شأن نزول]] این [[آیات]] [[نقل]] شده است که [[زنان]] در [[صدر اسلام]] [[پوشش]] مناسبی نداشتند، از این‌رو [[جوانی]] از [[انصار]] به زنی که صورت و گریبانش باز بود می‌نگریست که در این حال صورتش بر اثر برخورد با شیئی برنده زخمی و در پی این رویداد آیات مذکور نازل شدند و مردان و زنان [[مسلمان]] را به [[حفظ]] نگاه و [[پوشیدن]] خود [[فرمان]] دادند؛<ref>الکافی، ج ۵، ص ۵۲۱؛ وسائل الشیعه، ج ۲۰، ص ۱۹۲؛ الصافی، ج ۳، ص ۴۳۰.</ref>همچنین نقل شده است که وقتی زنان مسلمان پس از شرکت در [[نماز جماعت]] در [[مدینه]] به [[خانه]] بازمی‌گشتند به جهت نداشتن [[حجاب]] کامل مورد [[آزار]] [[فاسقان]] قرار می‌گرفتند که [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِأَزْوَاجِكَ وَبَنَاتِكَ وَنِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ يُدْنِينَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيبِهِنَّ ذَلِكَ أَدْنَى أَنْ يُعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا}}<ref>«ای پیامبر! به همسرانت و دخترانت و زنان مؤمن بگو چادرها  یشان را بر خویش نیک بپوشند ؛ این (کار) برای اینکه (به پاکدامنی) شناخته شوند و آزار نبینند نزدیک‌تر است و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره احزاب، آیه ۵۹.</ref> نازل شد و زنان [[پیامبراکرم]]{{صل}} و عموم [[مؤمنان]] را به پوشش کامل فرمان داد؛<ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص ۱۹۶؛ الصافی، ج ۴، ص ۲۰۴.</ref> همچنین آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلَّا أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ إِلَى طَعَامٍ غَيْرَ نَاظِرِينَ إِنَاهُ وَلَكِنْ إِذَا دُعِيتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِينَ لِحَدِيثٍ إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ يُؤْذِي النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيِي مِنْكُمْ وَاللَّهُ لَا يَسْتَحْيِي مِنَ الْحَقِّ وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ ذَلِكُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِكُمْ وَقُلُوبِهِنَّ وَمَا كَانَ لَكُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا أَنْ تَنْكِحُوا أَزْوَاجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَدًا إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمًا}}<ref>«ای مؤمنان! به خانه‌های  پیامبر وارد نشوید مگر به شما برای (خوردن) خوراک، اجازه دهند- بی‌آنکه چشم به راه آماده شدن آن (خوراک) باشید- ولی چون فرا خوانده شدید درون روید و چون خوراک خوردید پراکنده شوید و دل به گفت و گو نسپارید که این (کار) پیامبر را آزار می‌دهد و از شما شرم می‌دارد ولی خداوند از (گفتن) حقیقت شرم نمی‌کند و چون از آنان چیزی خواستید از پشت پرده‌ای بخواهید، این برای دل‌های شما و دل‌های آنان پاکیزه‌تر است و شما حقّ ندارید که پیامبر را بیازارید و نه هرگز پس از او همسرانش را به همسری گیرید که آن نزد خداوند، سترگ است» سوره احزاب، آیه ۵۳.</ref>، معروف به [[آیه حجاب]] <ref>جامع‌البیان، ج ۲۲، ص ۴۶؛ مجمع‌البیان، ج ۸، ص ۵۷۷.</ref> درباره [[زنان پیامبر]] نازل شد و [[مسلمانان]] را از رودررویی مستقیم با [[همسران]] آن [[حضرت]] و درخواست چیزی در این حالت از آنان منع کرد <ref>جامع‌البیان، ج ۲۲، ص ۴۷؛ تفسیر قرطبی، ج ۱۴، ص ۲۲۳ - ۲۲۵.</ref> به نظر بسیاری، [[نزول]] این آیه در [[سال پنجم هجری]] و هنگام [[ازدواج پیامبر]]{{صل}} با [[زینب]] دختر جَحْش نازل شد<ref> الدرالمنثور، ج ۵، ص ۲۱۴؛ فتح‌القدیر، ج ۴، ص ۲۹۷.</ref>.<ref>[[مصطفی عزیزی علویجه|عزیزی علویجه، مصطفی]]، [[حجاب (مقاله)|مقاله «حجاب»]]، [[دائرة المعارف قرآن کریم ج۱۰ (کتاب)|دائرة المعارف قرآن کریم]]، ج۱۰.</ref>