شرایط ولی فقیه: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۴۲۴ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۲
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱۱۳: خط ۱۱۳:
اگرچه نمی‌توان پتانسیل‌های نهفته در [[آدمی]] را که حاصل فاعلیت‌های پیشین با ظرفیت‌های اعطایی [[خداوند]] است، نادیده گرفت؛ اما “شکوفایی [[سرشت]] مدیریت نیازمند دو عامل [[تعلیم]] و تجربه است... حتی [[پیامبران خدا]]، آن‌گونه که از برخی [[احادیث]] بر می‌آید با [[هدایت الهی]] [[تعلیم]] و تجربه می‌بینند. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث|مَا بَعَثَ‏ اللَّهُ‏ نَبِيّاً قَطُّ حَتَّى‏ يَسْتَرْعِيَهُ الْغَنَمَ يُعَلِّمُهُ بِذَلِكَ رِعْيَةَ النَّاسِ}}<ref>بحارالانوار، ج۱۱، ص۶۵.</ref>؛ [[خداوند]] هیچ [[پیامبری]] را [[مبعوث]] نساخت، مگر اینکه مدتی او را به [[شبانی]] گوسفندان وا داشت و با این کار، چگونگی [[سرپرستی]] [[مردم]] را به آنان [[آموزش]] می‌داد”<ref>محمدی ری شهری، رهبری در اسلام، ص۲۰۸.</ref>.
اگرچه نمی‌توان پتانسیل‌های نهفته در [[آدمی]] را که حاصل فاعلیت‌های پیشین با ظرفیت‌های اعطایی [[خداوند]] است، نادیده گرفت؛ اما “شکوفایی [[سرشت]] مدیریت نیازمند دو عامل [[تعلیم]] و تجربه است... حتی [[پیامبران خدا]]، آن‌گونه که از برخی [[احادیث]] بر می‌آید با [[هدایت الهی]] [[تعلیم]] و تجربه می‌بینند. [[امام صادق]]{{ع}} می‌فرماید: {{متن حدیث|مَا بَعَثَ‏ اللَّهُ‏ نَبِيّاً قَطُّ حَتَّى‏ يَسْتَرْعِيَهُ الْغَنَمَ يُعَلِّمُهُ بِذَلِكَ رِعْيَةَ النَّاسِ}}<ref>بحارالانوار، ج۱۱، ص۶۵.</ref>؛ [[خداوند]] هیچ [[پیامبری]] را [[مبعوث]] نساخت، مگر اینکه مدتی او را به [[شبانی]] گوسفندان وا داشت و با این کار، چگونگی [[سرپرستی]] [[مردم]] را به آنان [[آموزش]] می‌داد”<ref>محمدی ری شهری، رهبری در اسلام، ص۲۰۸.</ref>.
و سرانجام در پرتو [[هوشمندی]]، [[ذکاوت]]، [[دوراندیشی]]، تیزبینی، همه‌جانبه‌نگری، موقع‌شناسی، [[بهره‌گیری از فرصت‌ها]]، شمّ [[سیاسی]] [[اجتماعی]]، گمانه‌زنی نزدیک به واقع و همچنین سرعت و دقت در [[تصمیم‌گیری]] است که توانمندی‌های [[مدیریتی]] [[رهبری]]، به فعلیت رسیده، [[جامعه اسلامی]] را در [[مسیر کمال]] قرار داده و در این مسیر با گذر از بحران‌ها و حوادث دشوار، به اهداف متعالی خود می‌رساند.<ref>[[علی اصغر نصرتی|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۲۹۰.</ref>
و سرانجام در پرتو [[هوشمندی]]، [[ذکاوت]]، [[دوراندیشی]]، تیزبینی، همه‌جانبه‌نگری، موقع‌شناسی، [[بهره‌گیری از فرصت‌ها]]، شمّ [[سیاسی]] [[اجتماعی]]، گمانه‌زنی نزدیک به واقع و همچنین سرعت و دقت در [[تصمیم‌گیری]] است که توانمندی‌های [[مدیریتی]] [[رهبری]]، به فعلیت رسیده، [[جامعه اسلامی]] را در [[مسیر کمال]] قرار داده و در این مسیر با گذر از بحران‌ها و حوادث دشوار، به اهداف متعالی خود می‌رساند.<ref>[[علی اصغر نصرتی|نصرتی، علی اصغر]]، [[نظام سیاسی اسلام (کتاب)|نظام سیاسی اسلام]]، ص ۲۹۰.</ref>
===ویژگی‌های [[فقیه جامع الشرایط]]===
#'''[[اجتهاد]] و [[آگاهی]] کافی از [[اسلام]]''': چون [[جامعۀ اسلامی]] باید براساس این [[قوانین]] اداره شود، [[حاکم]] [[جامعه]] باید از این محتوا [[آگاهی]] کافی داشته باشد؛ به همین [[دلیل]] باید در همه [[فروع]] [[اسلامی]] و [[احکام]] فردی و [[اجتماعی]]، صاحب‌نظر باشد؛ یعنی به وسیله [[علوم]] مختلف [[اسلامی]] [[توانایی]] استخراج [[احکام خدا]] را از منابع آنکه [[قرآن]] و [[سنت]] [[معصومان]] است داشته باشد. به چنین کسی [[مجتهد]] و [[فقیه]] می‌گویند.
#'''[[تقوا]] و [[عدالت]]''': از [[پیامبر اسلام]]{{صل}} [[نقل]] شده است: {{متن حدیث|لاَ تَصْلُحُ اَلْإِمَامَةُ إِلاَّ لِرَجُلٍ فِيهِ ثَلاَثُ خِصَالٍ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اَللَّهِ وَ حِلْمٌ يَمْلِكُ بِهِ غَضَبَهُ وَ حُسْنُ اَلْوَلاَيَةِ عَلَى مَنْ يَلِي حَتَّى يَكُونَ لَهُمْ كَالْوَالِدِ اَلرَّحِيمِ وَ فِي رِوَايَةٍ أُخْرَى حَتَّى يَكُونَ لِلرَّعِيَّةِ كَالْأَبِ اَلرَّحِيمِ}}؛<REF>الکافی، ج ۱، باب ما یجب من [[حق]] الامام، ح ۸، ص ۴۰۷.</REF> [[امامت]] (و [[رهبری]]) [[شایسته]] نیست جز برای کسی که سه [[خصلت]] در او باشد؛ ورعی که او از [[نافرمانی خدا]] باز دارد، حلمی که با داشتن آن بر [[خشم]] و [[غضب]] خویش غالب شود، و [[مدیریت]] خوب در قلمرو [[ولایت]] و [[سرپرستی]] خویش، تا جایی که [[مردم]] همچون [[پدری]] [[مهربان]] باشد. در [[حدیث]] دیگری، [[امام حسین]]{{ع}} این دو شرط را چنین بیان فرموده است: {{متن حدیث|مَا اَلْإِمَامُ إِلاَّ اَلْحَاكِمُ بِالْكِتَابِ اَلْقَائِمُ بِالْقِسْطِ اَلدَّائِنُ بِدِينِ اَلْحَقِّ اَلْحَابِسُ نَفْسَهُ عَلَى ذَاتِ اَللَّهِ وَ اَلسَّلاَمُ }}<REF>«تنها کسی می‌تواند [[امام]] و [[حاکم]] [[مسلمانان]] باشد که از روی [[قرآن]] [[حکم]] کند، مجری کامل [[عدالت]] باشد، [[متدین]] به [[دین حق]] بوده و جلو همه هواهای نفس خویش را گرفته باشد.» الارشاد فی معرفة حجج [[الله]] [[علی]] العباد، ج ۲، ص ۳۹.</REF>
#'''[[تدبیر]] و [[مدیریت]]''': به [[حکم عقل]] و [[منطق]] صحیح، [[حاکم]] [[جامعه اسلامی]] باید [[توانایی]] [[مدیریت]] و [[رهبری]] را دارا باشد و در [[روایات اسلامی]] نیز به این اصل [[عقلی]] تصریح شده است. [[امیر المؤمنین]] [[امام علی]]{{ع}} فرمود: {{متن حدیث|أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّ أَحَقَّ اَلنَّاسِ بِهَذَا اَلْأَمْرِ أَقْوَاهُمْ عَلَيْهِ وَ أَعْلَمُهُمْ بِأَمْرِ اَللَّهِ فِيهِ}}<REF>«ای [[مردم]]! [[شایسته‌ترین]] افراد برای این‌کار [[امامت]] و [[حکومت]] کسی است که بر آن تواناتر و از [[حکم خدا]] دربارۀ آن آگاهتر است» نهج البلاغه، [[خطبه ۱۷۳]].</REF>
بنابراین [[فقیه جامع الشرایط]] باید از [[هنر]] [[مدیریت]] و لوازم آن برخوردار باشد؛ به گونه‌ای که بین [[قوای سه‌گانه]] و سایر بخش‌های [[حکومتی]]، هماهنگی ایجاد کرده، نیز از بازوهای مشورتی [[قوی]] در [[مدیریت]] کلان [[جامعه]] بهره گیرد<ref>[[عبدالمجید زهادت|زهادت، عبدالمجید]]، [[معارف و عقاید ۵ (کتاب)|معارف و عقاید ۵]]، جلد ۲ ص ۲۱۱-۲۲۰.</ref>.


== پرسش مستقیم==
== پرسش مستقیم==
۱۲۹٬۸۰۱

ویرایش