کنیه‌های امام علی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱ اوت ۲۰۲۲، ساعت ۰۳:۱۳

مقدمه

امیر مؤمنان، کنیه‌های متعددی داشته که مشهورترین آنها "ابو الحسن" است. برای امام(ع) کنیه‌های دیگری مانند: ابو الحسین، ابو السبطین، ابو الریحانتین و ابو تراب هم ذکر شده است؛ هر چند برخی از آنها شامل تعریف اصطلاحی کنیه نمی‌شوند^[۱]. از روایات، چنین بر می‌آید که کنیه "ابو تراب"، محبوب‌ترین کنیه نزد امام(ع) بوده است و هرگاه ایشان را با آن می‌خوانده‌اند، شادمان می‌شده است.

امام علی(ع): "حسن، در زمان حیات پیامبر خدا مرا "ابو الحسین" می‌خوانْد و حسین، مرا "ابو الحسن" و هر دو پیامبر خدا را "پدر" صدا می‌زدند. پس چون پیامبر(ص) وفات یافت، مرا پدر خواندند"^[۲].

صحیح البخاری‌ ـ به نقل از ابو حازم ـ: مردی نزد سهل بن سعد آمد و گفت: این مرد(حاکم مدینه) علی(ع) را بر فراز منبر [به بدی‌] می‌خوانَد. گفت: چه می‌گوید؟ گفت: او را ابو تراب می‌خواند. سهل خندید و گفت: به خدا سوگند، جز پیامبر(ص) او را [به این نام‌] ننامید و به خدا سوگند، نزد او نامی از آن محبوب‌تر نبود. پس ماجرا[ی نام‌گذاری‌] را از سهل، جویا شدم و گفتم: ای ابوعباس! آن ماجرا چه بود؟ گفت: علی(ع) به نزد فاطمه(س) رفت. سپس بیرون آمد و در مسجد خوابید. پیامبر(ص) به فاطمه فرمود: "پسر عمویت کجاست؟". گفت: در مسجد است. پس به سوی او رفت و دید که ردایش از پشتش افتاده و خاک بر پشتش نشسته است. پس شروع به زدودن خاک از پشت او کرد و می‌فرمود: "ای ابو تراب، بنشین! ای ابو تراب، بنشین!"^[۳].^[۴]

جستارهای وابسته

پرسش‌های وابسته

کنیه‌های امام علی چیستند؟ (پرسش)

منابع

محمدی ری‌شهری، محمد، گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین.

پانویس

↑ کنیه در میان عرب‌ها از ترکیب «اب» یا «ام» با نام نخستین فرزند، شکل می‌گیرد. در حالت‌های خاصی به جای نام فرزند، از صفات مشخص استفاده می‌شود.
↑ الإمام علی(ع): «کانَ الحَسَنُ فی حَیاةِ رَسولِ اللهِ(ص) یدعونی أبَا الحُسَینِ، وکانَ الحُسَینُ یدعونی أبَا الحَسَنِ، ویدعُوانِ رَسولَ اللهِ(ص) أباهُما. فَلَما تُوُفی رَسولُ اللهِ(ص) دَعَوانی بِأَبیهِما» (مقاتل الطالبیین، ص ۳۹).
↑ صحیح البخاری، ج ۳، ص ۱۳۵۸، ح ۳۵۰۰. در برخی از منابع آمده است که میان امام علی(ع) و فاطمه(س) اختلافی پدید آمد و علی(ع) خانه را با ناراحتی ترک کرد و به حالت قهر در مسجد خوابید و چون غبارآلود شد، ابوتراب نام گرفت؛ اما مسلم است که این بخش از متن موجود، مجعول است و به وسیله دشمنان و معاندان امام علی و فاطمه(ع) ساخته و پرداخته شده است؛ زیرا آن دو بزرگوار، هر دو معصوم و از این گونه امور، مبرا هستند و افزون بر این، امام علی(ع) خود، پس از شهادت فاطمه(س) فرمود: «او هرگز مرا خشمناک نکرد».
↑ محمدی ری‌شهری، محمد، گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین، ص ۲۸.

[1] کنیه در میان عرب‌ها از ترکیب «اب» یا «ام» با نام نخستین فرزند، شکل می‌گیرد. در حالت‌های خاصی به جای نام فرزند، از صفات مشخص استفاده می‌شود.

[2] الإمام علی(ع): «کانَ الحَسَنُ فی حَیاةِ رَسولِ اللهِ(ص) یدعونی أبَا الحُسَینِ، وکانَ الحُسَینُ یدعونی أبَا الحَسَنِ، ویدعُوانِ رَسولَ اللهِ(ص) أباهُما. فَلَما تُوُفی رَسولُ اللهِ(ص) دَعَوانی بِأَبیهِما» (مقاتل الطالبیین، ص ۳۹).

[3] صحیح البخاری، ج ۳، ص ۱۳۵۸، ح ۳۵۰۰. در برخی از منابع آمده است که میان امام علی(ع) و فاطمه(س) اختلافی پدید آمد و علی(ع) خانه را با ناراحتی ترک کرد و به حالت قهر در مسجد خوابید و چون غبارآلود شد، ابوتراب نام گرفت؛ اما مسلم است که این بخش از متن موجود، مجعول است و به وسیله دشمنان و معاندان امام علی و فاطمه(ع) ساخته و پرداخته شده است؛ زیرا آن دو بزرگوار، هر دو معصوم و از این گونه امور، مبرا هستند و افزون بر این، امام علی(ع) خود، پس از شهادت فاطمه(س) فرمود: «او هرگز مرا خشمناک نکرد».

[4] محمدی ری‌شهری، محمد، گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین، ص ۲۸.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{امامت}}
 {{مدخل مرتبط
 | موضوع مرتبط = امام علی
@@ خط ۱۲: / خط ۱۱: @@
 [[امام علی]]{{ع}}: "[[حسن]]، در زمان [[حیات]] [[پیامبر خدا]] مرا "[[ابو الحسین]]" می‌خوانْد و [[حسین]]، مرا "[[ابو الحسن]]" و هر دو [[پیامبر خدا]] را "پدر" صدا می‌زدند. پس چون [[پیامبر]]{{صل}} [[وفات]] یافت، مرا پدر خواندند"<ref>الإمام علی{{ع}}: {{متن حدیث|کانَ الحَسَنُ فی حَیاةِ رَسولِ اللهِ{{صل}} یدعونی أبَا الحُسَینِ، وکانَ الحُسَینُ یدعونی أبَا الحَسَنِ، ویدعُوانِ رَسولَ اللهِ{{صل}} أباهُما. فَلَما تُوُفی رَسولُ اللهِ{{صل}} دَعَوانی بِأَبیهِما}} (مقاتل الطالبیین، ص ۳۹).</ref>.
-صحیح البخاری‌ ـ به [[نقل]] از ابو حازم ـ: مردی نزد [[سهل بن سعد]] آمد و گفت: این [[مرد ]]([[حاکم]] [[مدینه]]) [[علی]]{{ع}} را بر فراز [[منبر]] [به بدی‌] می‌خوانَد. گفت: چه می‌گوید؟ گفت: او را [[ابو تراب]] می‌خواند. سهل خندید و گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]، جز [[پیامبر]]{{صل}} او را [به این نام‌] ننامید و به [[خدا]] [[سوگند]]، نزد او نامی از آن محبوب‌تر نبود. پس ماجرا[ی نام‌گذاری‌] را از سهل، جویا شدم و گفتم: ای ابوعباس! آن ماجرا چه بود؟ گفت: [[علی]]{{ع}} به نزد [[فاطمه]]{{س}} رفت. سپس بیرون آمد و در [[مسجد]] خوابید. [[پیامبر]]{{صل}} به [[فاطمه]] فرمود: "پسر عمویت کجاست؟". گفت: در [[مسجد]] است. پس به سوی او رفت و دید که ردایش از پشتش افتاده و [[خاک]] بر پشتش نشسته است. پس شروع به زدودن خاک از پشت او کرد و می‌فرمود: "ای [[ابو تراب]]، بنشین! ای [[ابو تراب]]، بنشین!"<ref>صحیح البخاری، ج ۳، ص ۱۳۵۸، ح ۳۵۰۰. در برخی از منابع آمده است که میان [[امام علی]]{{ع}} و [[فاطمه]]{{س}} اختلافی پدید آمد و [[علی]]{{ع}} [[خانه]] را با [[ناراحتی]] ترک کرد و به حالت [[قهر]] در [[مسجد]] خوابید و چون غبارآلود شد، [[ابوتراب]] نام گرفت؛ اما مسلم است که این بخش از متن موجود، مجعول است و به [[وسیله]] [[دشمنان]] و [[معاندان]] [[امام علی]] و [[فاطمه]]{{عم}} ساخته و پرداخته شده است؛ زیرا آن دو بزرگوار، هر دو [[معصوم]] و از این گونه امور، مبرا هستند و افزون بر این، [[امام علی]]{{ع}} خود، پس از [[شهادت]] [[فاطمه]]{{س}} فرمود: «او هرگز مرا خشمناک نکرد».</ref>.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص ۲۸.</ref>
+صحیح البخاری‌ ـ به [[نقل]] از ابو حازم ـ: مردی نزد [[سهل بن سعد]] آمد و گفت: این [[مرد]]([[حاکم]] [[مدینه]]) [[علی]]{{ع}} را بر فراز [[منبر]] [به بدی‌] می‌خوانَد. گفت: چه می‌گوید؟ گفت: او را [[ابو تراب]] می‌خواند. سهل خندید و گفت: به [[خدا]] [[سوگند]]، جز [[پیامبر]]{{صل}} او را [به این نام‌] ننامید و به [[خدا]] [[سوگند]]، نزد او نامی از آن محبوب‌تر نبود. پس ماجرا[ی نام‌گذاری‌] را از سهل، جویا شدم و گفتم: ای ابوعباس! آن ماجرا چه بود؟ گفت: [[علی]]{{ع}} به نزد [[فاطمه]]{{س}} رفت. سپس بیرون آمد و در [[مسجد]] خوابید. [[پیامبر]]{{صل}} به [[فاطمه]] فرمود: "پسر عمویت کجاست؟". گفت: در [[مسجد]] است. پس به سوی او رفت و دید که ردایش از پشتش افتاده و [[خاک]] بر پشتش نشسته است. پس شروع به زدودن خاک از پشت او کرد و می‌فرمود: "ای [[ابو تراب]]، بنشین! ای [[ابو تراب]]، بنشین!"<ref>صحیح البخاری، ج ۳، ص ۱۳۵۸، ح ۳۵۰۰. در برخی از منابع آمده است که میان [[امام علی]]{{ع}} و [[فاطمه]]{{س}} اختلافی پدید آمد و [[علی]]{{ع}} [[خانه]] را با [[ناراحتی]] ترک کرد و به حالت [[قهر]] در [[مسجد]] خوابید و چون غبارآلود شد، [[ابوتراب]] نام گرفت؛ اما مسلم است که این بخش از متن موجود، مجعول است و به [[وسیله]] [[دشمنان]] و [[معاندان]] [[امام علی]] و [[فاطمه]]{{عم}} ساخته و پرداخته شده است؛ زیرا آن دو بزرگوار، هر دو [[معصوم]] و از این گونه امور، مبرا هستند و افزون بر این، [[امام علی]]{{ع}} خود، پس از [[شهادت]] [[فاطمه]]{{س}} فرمود: «او هرگز مرا خشمناک نکرد».</ref>.<ref>[[محمد محمدی ری‌شهری|محمدی ری‌شهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص ۲۸.</ref>
 == جستارهای وابسته ==