امامت امام علی: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
خط ۵۶: خط ۵۶:
#[[سلمان فارسی]] [[روایت]] کرده که بر [[پیامبر]]{{صل}} وارد شدم، در حالی که [[حسین]]{{ع}} را بر دامن خود نشانده و او را می‌بوسید و می‌گفت: تو بزرگ و [[فرزند]] بزرگی، تو [[امام]] و [[فرزند]] [[امام]] و [[پدر]] [[امامانی]]، تو [[حجت]]، [[فرزند]] [[حجت]] و [[پدر]] حجت‌های نه‌گانه‌ای که نهمین آنان [[قائم]] آنهاست<ref>{{متن حدیث| أَنْتَ سَيِّدٌ ابْنُ السَّيِّدِ أَنْتَ إِمَامٌ ابْنُ إِمَامٍ أَبُو الْأَئِمَّةِ أَنْتَ حُجَّةٌ ابْنُ حُجَّةٍ أَبُو حُجَجٍ تِسْعَةٍ مِنْ صُلْبِكَ تَاسِعُهُمْ قَائِمُهُمْ}}</ref>
#[[سلمان فارسی]] [[روایت]] کرده که بر [[پیامبر]]{{صل}} وارد شدم، در حالی که [[حسین]]{{ع}} را بر دامن خود نشانده و او را می‌بوسید و می‌گفت: تو بزرگ و [[فرزند]] بزرگی، تو [[امام]] و [[فرزند]] [[امام]] و [[پدر]] [[امامانی]]، تو [[حجت]]، [[فرزند]] [[حجت]] و [[پدر]] حجت‌های نه‌گانه‌ای که نهمین آنان [[قائم]] آنهاست<ref>{{متن حدیث| أَنْتَ سَيِّدٌ ابْنُ السَّيِّدِ أَنْتَ إِمَامٌ ابْنُ إِمَامٍ أَبُو الْأَئِمَّةِ أَنْتَ حُجَّةٌ ابْنُ حُجَّةٍ أَبُو حُجَجٍ تِسْعَةٍ مِنْ صُلْبِكَ تَاسِعُهُمْ قَائِمُهُمْ}}</ref>
#[[ابن عباس]] از [[پیامبر]]{{صل}} [[روایت]] کرده که فرمود: "[[علی بن ابی طالب]] [[پیشوای امت]] من و [[جانشین]] من بر آنان پس از من است، و [[مهدی]] [[قائم]] [[منتظر]] از [[فرزندان]] اوست"<ref>{{متن حدیث| إِنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ إِمَامٍ أُمَّتِي وَ خَلِيفَتِي عَلَيْهِمْ بَعْدِي وَ مِنْ وُلْدِهِ الْقَائِمِ الْمُنْتَظَرُ الْمَهْدِيِّ }}</ref>
#[[ابن عباس]] از [[پیامبر]]{{صل}} [[روایت]] کرده که فرمود: "[[علی بن ابی طالب]] [[پیشوای امت]] من و [[جانشین]] من بر آنان پس از من است، و [[مهدی]] [[قائم]] [[منتظر]] از [[فرزندان]] اوست"<ref>{{متن حدیث| إِنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ إِمَامٍ أُمَّتِي وَ خَلِيفَتِي عَلَيْهِمْ بَعْدِي وَ مِنْ وُلْدِهِ الْقَائِمِ الْمُنْتَظَرُ الْمَهْدِيِّ }}</ref>
*این گونه [[روایات]] در کتاب‌های [[روایی]] [[شیعه]] به اندازه‌ای است که در عالی‌ترین [[حد ]][[تواتر]] قرار دارد<ref>حر عاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداه، ج۳، ص۲۱۳-۲۱۵.</ref> چنان که نمونه‌های بسیاری از آنها در [[منابع حدیثی]] و تفسیری و [[تاریخی]] [[اهل سنت]] نیز [[نقل]] شده است که [[حدیث یوم الدار]] از آن جمله است. هنگامی که [[آیه]] {{متن قرآن|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ}}<ref>«و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعراء، آیه ۲۱۴.</ref> بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل شد. [[خویشاوندان]] خود را که [[چهل]] مرد بودند در خانه [[ابوطالب]] گرد آورد و پس از [[پذیرایی]] از آنان [[نبوت]] خود را به آنها [[ابلاغ]] کرد و فرمود کدام یک از شما در امر [[نبوت]] مرا [[یاری]] می‌کند تا [[برادر]]، [[وصی]] و [[جانشین]] من در میان شما باشد، همگان [[سکوت]] کردند، ولی [[علی]]{{ع}} به [[دعوت پیامبر]]{{صل}} پاسخ مثبت داد، [[پیامبر]]{{صل}} دست بر دوش [[علی]] گذاشت و خطاب به حاضران فرمود: {{متن حدیث| إنّ هذا أخي و وصيّي و خليفتي فيكم، فاسمعوا له و أطيعوا!}}؛ به درستی که این ([[علی]]) [[برادر]]، [[وصی]] و جانشیین من در میان شماست، پس سخن او را بشنوید و از او [[اطاعت]] کنید <ref>طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۲، ص۲۱۶- ۲۱۷؛ ابن اثیر، عزالدین، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۴۸۷؛ قندوزی، سلیمان، ینابیع الموده، ص۱۰۵؛ کنزالعمال، ج۶، احادیث: ۶۰۰۸، ۶۰۴۵، ۶۱۰۲، ۶۱۵۵؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۲۶۷.</ref>.
*این گونه [[روایات]] در کتاب‌های [[روایی]] [[شیعه]] به اندازه‌ای است که در عالی‌ترین [[حد ]][[تواتر]] قرار دارد<ref>حر عاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداه، ج۳، ص۲۱۳-۲۱۵.</ref> چنان که نمونه‌های بسیاری از آنها در [[منابع حدیثی]] و تفسیری و [[تاریخی]] [[اهل سنت]] نیز [[نقل]] شده است که [[حدیث یوم الدار]] از آن جمله است. هنگامی که [[آیه]] {{متن قرآن|وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ}}<ref>«و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعراء، آیه ۲۱۴.</ref> بر [[پیامبر]]{{صل}} نازل شد. [[خویشاوندان]] خود را که [[چهل]] مرد بودند در خانه [[ابوطالب]] گرد آورد و پس از [[پذیرایی]] از آنان [[نبوت]] خود را به آنها [[ابلاغ]] کرد و فرمود کدام یک از شما در امر [[نبوت]] مرا [[یاری]] می‌کند تا [[برادر]]، [[وصی]] و [[جانشین]] من در میان شما باشد، همگان [[سکوت]] کردند، ولی [[علی]]{{ع}} به [[دعوت پیامبر]]{{صل}} پاسخ مثبت داد، [[پیامبر]]{{صل}} دست بر دوش [[علی]] گذاشت و خطاب به حاضران فرمود: به درستی که این ([[علی]]) [[برادر]]، [[وصی]] و جانشیین من در میان شماست، پس سخن او را بشنوید و از او [[اطاعت]] کنید<ref>{{متن حدیث|إِنَّ هذا أَخِي وَ وَصِيِّي وَ خَلِيفَتِي فِيكُمْ، فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أَطِيعُوا!!}}؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۲، ص۲۱۶- ۲۱۷؛ ابن اثیر، عزالدین، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۴۸۷؛ قندوزی، سلیمان، ینابیع الموده، ص۱۰۵؛ کنزالعمال، ج۶، احادیث: ۶۰۰۸، ۶۰۴۵، ۶۱۰۲، ۶۱۵۵؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۲۶۷.</ref>.
*[[شیخ]] [[سلیم بشری]] گفته است: [[رجال]]، این [[حدیث]] را که در [[مسند]] [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، مسند احمد، ج۱، ص۱۱۱.</ref> [[روایت]] شده است، مورد بررسی قرار دادم، همگی از ثقات‌اند. طرق دیگر [[نقل]] این [[حدیث]] نیز متضافر است و یکدیگر را [[تأیید]] می‌کنند، بدین جهت به درستی آن [[اعتقاد]] دارم<ref>شرف الدین، سید عبدالحسین، المراجعات، ص۲۳.</ref>.
*[[شیخ]] [[سلیم بشری]] گفته است: [[رجال]]، این [[حدیث]] را که در [[مسند]] [[احمد بن حنبل]]<ref>احمد بن حنبل، مسند احمد، ج۱، ص۱۱۱.</ref> [[روایت]] شده است، مورد بررسی قرار دادم، همگی از ثقات‌اند. طرق دیگر [[نقل]] این [[حدیث]] نیز متضافر است و یکدیگر را [[تأیید]] می‌کنند، بدین جهت به درستی آن [[اعتقاد]] دارم<ref>شرف الدین، سید عبدالحسین، المراجعات، ص۲۳.</ref>.
*دیگر [[نصوص]] جلی در منابع [[اهل سنت]] در [[کتاب الغدیر]] [[علامه امینی]] و [[غایة المرام]] [[سید هاشم بحرانی]] آمده است<ref>امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج۳، ص۱۶۹، ۱۷۴و ۴۷۸؛ ج۵، ص۵۵۰، ۹۶۰؛ ج۹، ص۳۶۴؛ بحرانی، سیدهاشم، غایة المرام، ج۱، ۲، ۳ و ۷.</ref>.
*دیگر [[نصوص]] جلی در منابع [[اهل سنت]] در [[کتاب الغدیر]] [[علامه امینی]] و [[غایة المرام]] [[سید هاشم بحرانی]] آمده است<ref>امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج۳، ص۱۶۹، ۱۷۴و ۴۷۸؛ ج۵، ص۵۵۰، ۹۶۰؛ ج۹، ص۳۶۴؛ بحرانی، سیدهاشم، غایة المرام، ج۱، ۲، ۳ و ۷.</ref>.

نسخهٔ ‏۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۱:۴۱

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.
اين مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل امامت امام علی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

دلایل جانشینی بلافصل امام علی(ع)

عصمت وامامت علی(ع)

افضلیت و امامت امام علی(ع)

اعلمیت و امامت امام علی(ع)

عدم صلاحیت دیگران برای امامت

معجزات امام علی(ع)

استخلاف بر مدینه

نصوص جلی بر امامت امام علی(ع)

  1. بر علی(ع) به عنوان امیر و فرمانروای مؤمنان سلام کنید[۲۸]؛
  2. این (علی) جانشین من در میان شما پس از من می‌باشد، فرمان او را بشنوید و از او اطاعت کنید [۲۹]؛
  3. این (علی) برادر و وصی و جانشین من پس از من و وارث من است، سخن او را بشنوید و از او اطاعت کنید[۳۰]؛
  4. تو ای علی برادر، وصی و جانشین من پس از من و قاضی دِین من هستی[۳۱]
  5. یا علی آیا راضی نیستی که برادر و جانشین من پس از من باشی. پیامبر(ص) این سخن را هنگامی به علی فرمود که میان مسلمانان عقد اخوت برقرار کرد و کسی جز علی(ع) باقی نمانده بود. وی به پیامبر(ص) عرض کرد میان صحابه به جز من عقد اخوت برقرار ساختی، پیامبر(ص) سخن فوق را به او فرمود[۳۲]
  6. تو ای علی بزرگ مسلمانان و پیشوای متقیان و رهبر سپید رویان و سرافرازان هستی[۳۳]
  7. خداوند بار نخست به زمین نظر افکند و مرا از آن برگزید و پیامبر قرارداد، بار دوم به زمین نظر نمود و علی را برگزید و او را امام قرار داد، سپس به من دستور داد تا او را برادر، وصی و یاور خود سازم[۳۴]
  8. پیامبر(ص) خطاب به عبدالله بن سمره که از او خواست وی را به راه نجات هدایت کند، فرمود:هرگاه عقاید و آرا مختلف گردید به علی بن ابی طالب اقتدا کن، زیرا او پیشوای امت من و جانشین من بر آنان است [۳۵][۳۶].
  9. سلمان فارسی روایت کرده که بر پیامبر(ص) وارد شدم، در حالی که حسین(ع) را بر دامن خود نشانده و او را می‌بوسید و می‌گفت: تو بزرگ و فرزند بزرگی، تو امام و فرزند امام و پدر امامانی، تو حجت، فرزند حجت و پدر حجت‌های نه‌گانه‌ای که نهمین آنان قائم آنهاست[۳۷]
  10. ابن عباس از پیامبر(ص) روایت کرده که فرمود: "علی بن ابی طالب پیشوای امت من و جانشین من بر آنان پس از من است، و مهدی قائم منتظر از فرزندان اوست"[۳۸]

منابع

جستارهای وابسته

منبع‌شناسی جامع امامت

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۱.
  2. «و از مردم کسی است که در به دست آوردن خشنودی خداوند از جان می‌گذرد و خداوند به بندگان مهربان است» سوره بقره، آیه ۲۰۷.
  3. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۲.
  4. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۳۹.
  5. سید مرتضی، علی بن الحسین، الذخیرة فی علم الکلام، ص۴۳۷؛ طوسی، محمد بن حسن، الاقتصاد فیما یتعلق بالإعتقاد، ص۳۱۷- ۳۱۸؛ رازی حمصی، سدیدالدین محمود، المنقذ من التقلید، ج۲، ص۳۰۰؛ فاضل مقداد، جمال الدین، ارشاد الطالبین، ص۳۳۹؛ بحرانی، ابن میثم، قواعد المرام، ۱۸۶- ۱۸۷.
  6. «بنابراین، پس از دست یافتن تو به دانش ، به هر کس که با تو به چالش برخیزد؛ بگو: بیایید تا فرزندان خود و فرزندان شما و زنان خود و زنان شما و خودی‌های خویش و خودی‌های شما را فرا خوانیم آنگاه (به درگاه خداوند) زاری کنیم تا لعنت خداوند را بر دروغگویان نهیم» سوره آل عمران، آیه ۶۱.
  7. «...جز این نیست که خداوند می‌خواهد از شما اهل بیت هر پلیدی را بزداید و شما را به شایستگی پاک گرداند» سوره احزاب، آیه ۳۳.
  8. امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج۳، ص۲۵۱- ۲۵۴.
  9. ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۶، ص۲۹۸.
  10. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۳.
  11. سید مرتضی، علی بن الحسین، الذخیرة فی علم الکلام، ص۴۳۷؛ حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد، ص۴۹۷؛ طوسی، محمد بن حسن، الاقتصاد فیما یتعلق بالاعتقاد، ص۳۱۷؛ رازی حمصی، سدیدالدین محمود، المنقذ من التقلید، ج۲، ص۳۰۰؛ فاضل مقداد، جمال الدین، ارشاد الطالبین، ص۳۳۹.
  12. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۴.
  13. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۴.
  14. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۴.
  15. حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد، ص۵۰۴- ۵۱۷.
  16. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۴.
  17. دینوری، ابن قتیبه، الإمامة والسیاسة، ج۱، ص۱۸؛ نهج البلاغه، خطبه۷۴.
  18. حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد، ص۵۰۲- ۵۰۳؛ حلبی، ابوالصلاح، تقریب المعارف، ص۱۱۹- ۱۲۰؛ فاضل مقداد، جمال الدین، اللوامع الإلهیة، ص۳۴۳.
  19. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۴.
  20. حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد، ص۵۰۱.
  21. حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد، ص۵۰۱.
  22. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۴.
  23. «با راستگویان باشید!» سوره توبه، آیه ۱۱۹.
  24. «از خداوند فرمان برید و از پیامبر و زمامدارانی که از شمایند فرمانبرداری کنید» سوره نساء، آیه ۵۹.
  25. حلبی، ابوالصلاح، تقریب المعارف، ص۱۲۳- ۱۲۶؛ حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد، ص۵۰۳.
  26. نمونه‌هایی از این کتاب‌ها عبارتند از: سید مرتضی، علی بن الحسین، الشافی فی الامامة، ج۲، ص۶۷؛ تلخیص الشافی، ج۲، ص۵۶؛ طوسی، محمد بن حسن، الإقتصاد فیما یتعلق بالإعتقاد، ص۳۲۶؛ سید مرتضی، علی بن الحسین، الذخیرة فی علم الکلام، ص۳۶۳؛ رازی حمصی، سدیدالدین محمود، المنقذ من التقلید، ج۲، ص۳۱۰؛ فاضل مقداد، جمال الدین، اللوامع الإلهیة، ص۳۳۵؛ فاضل مقداد، جمال الدین، ارشاد الطالبین، ص۳۳۹؛ حلی، حسن بن یوسف، کشف المراد، ص۴۹۸؛ بحرانی، ابن میثم، قواعد المرام فی علم الکلام، ص۱۸۷؛ لاهیجی، عبدالرزاق، گوهر مراد، ص۵۱۱؛ مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق، ج۲، ص۳۵۹- ۳۷۱.
  27. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۵.
  28. «سَلِّمُوا عَلَى عَلِيٍّ بِإِمْرَةِ الْمُؤْمِنِينَ»
  29. «هَذَا خَلِيفَتِي فِيكُمْ مِنْ بَعْدِي فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أَطِيعُوهُ»
  30. «هَذَا أَخِي وَ وَصِيِّي وَ خَلِيفَتِي مِنْ بَعْدِي وَ وَارِثِي فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أَطِيعُوا»
  31. «أَنْتَ أَخِي وَ وَصِيِّي وَ خَلِيفَتِي مِنْ بَعْدِي وَ قَاضِي دِينِي »
  32. « أ لم ترض أن تکون أخی و خلیفتی من بعدی »
  33. « َأَنْتَ سَيِّدُ الْمُسْلِمِين‏، وَ إِمَامُ الْمُتَّقِينَ وَ قَائِدُ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِين‏»
  34. «إِنَّ اللَّهَ اطَّلَعَ إِلَى الْأَرْضِ اطِّلَاعَةً فَاخْتَارَنِي مِنْهَا فَجَعَلَنِي نَبِيّاً ثُمَّ اطَّلَعَ الثَّانِيَةَ فَاخْتَارَ مِنْهَا عَلِيّاً فَجَعَلَهُ إِمَاماً ثُمَّ أَمَرَنِي أَنْ أَتَّخِذَهُ أَخاً وَ وَصِيّاً وَ وَزِيراً»
  35. «إِذَا اخْتَلَفَتِ الْأَهْوَاءُ وَ تَفَرَّقَتِ الْآرَاءُ فَعَلَيْكَ بِعَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ فَإِنَّهُ إِمَامُ أُمَّتِي وَ خَلِيفَتِي عَلَيْهِمْ»
  36. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۵.
  37. « أَنْتَ سَيِّدٌ ابْنُ السَّيِّدِ أَنْتَ إِمَامٌ ابْنُ إِمَامٍ أَبُو الْأَئِمَّةِ أَنْتَ حُجَّةٌ ابْنُ حُجَّةٍ أَبُو حُجَجٍ تِسْعَةٍ مِنْ صُلْبِكَ تَاسِعُهُمْ قَائِمُهُمْ»
  38. « إِنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ إِمَامٍ أُمَّتِي وَ خَلِيفَتِي عَلَيْهِمْ بَعْدِي وَ مِنْ وُلْدِهِ الْقَائِمِ الْمُنْتَظَرُ الْمَهْدِيِّ »
  39. حر عاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداه، ج۳، ص۲۱۳-۲۱۵.
  40. «و نزدیک‌ترین خویشاوندانت را بیم ده!» سوره شعراء، آیه ۲۱۴.
  41. «إِنَّ هذا أَخِي وَ وَصِيِّي وَ خَلِيفَتِي فِيكُمْ، فَاسْمَعُوا لَهُ وَ أَطِيعُوا!!»؛ طبری، محمد بن جریر، تاریخ طبری، ج۲، ص۲۱۶- ۲۱۷؛ ابن اثیر، عزالدین، الکامل فی التاریخ، ج۱، ص۴۸۷؛ قندوزی، سلیمان، ینابیع الموده، ص۱۰۵؛ کنزالعمال، ج۶، احادیث: ۶۰۰۸، ۶۰۴۵، ۶۱۰۲، ۶۱۵۵؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۳، ص۲۶۷.
  42. احمد بن حنبل، مسند احمد، ج۱، ص۱۱۱.
  43. شرف الدین، سید عبدالحسین، المراجعات، ص۲۳.
  44. امینی، عبدالحسین، الغدیر، ج۳، ص۱۶۹، ۱۷۴و ۴۷۸؛ ج۵، ص۵۵۰، ۹۶۰؛ ج۹، ص۳۶۴؛ بحرانی، سیدهاشم، غایة المرام، ج۱، ۲، ۳ و ۷.
  45. مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق، ج۲، ص۳۵۹.
  46. مظفر، محمد حسن، دلائل الصدق، ج۲، ص۳۵۹.
  47. ربانی گلپایگانی، علی، امامت امام علی، دانشنامه کلام اسلامی، ج۱، ص: ۴۴۵.