اندیشههای استاد مطهری ج۵ (کتاب)
| اندیشههای استاد مطهری ج۵ در مباحث اجتماعی | |
|---|---|
 | |
| از مجموعه | اندیشههای استاد مطهری |
| زبان | فارسی |
| نویسنده | سید امرالله حسینی |
| موضوع | |
| مذهب | شیعه |
| ناشر | انتشارات مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی |
| محل نشر | قم، ایران |
| سال نشر | ۱۳۹۷ ش |
| تعداد صفحه | ۱۲۱۶ |
| شابک | ۹۷۸-۶۰۰-۴۲۹-۱۵۰-۷ |
| شماره ملی | ۳۹۶۳۲۳۵ |
این کتاب، جلد پنجم از مجموعهٔ شش جلدی اندیشههای استاد مطهری، که با زبان فارسی به بررسی اندیشههای استاد مطهری در مباحث اجتماعی میپردازد. این مجموعه اثر سید امرالله حسینی است و مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی انتشار آن را به عهده داشته است.[۱].
دربارهٔ کتاب
در کتاب حاضر بر آن است تا به اندیشههای استاد مطهری در مباحث اجتماعی بپردازد. دین و تمدن اسلام و مقتضیات زمان، اجتهاد و فقاهت، اندیشههای سیاسی اجتماعی، اندیشههای اقتصادی، نظام حقوق خانواده و مسائل مربوط به روابط زن و مرد در اسلام از جمله پنج بخش کتاب میباشد که به موضوعاتی چون: مقتضیات زنان، قوانین و مقررات اسلامی (راز و رمز تحرک و انعطاف)، حریت در اجتهاد، ضرورت آگاهی به زمان، کاربردهای نظریه، اصل عدالت، ارزش آزادی، فلسفه بردگی در اسلام و ... پرداخته شده است.
فهرست کتاب
بخش اول: دین و تمدن «اسلام و مقتضیات زمان»
کلیات
- جریانهای فکری مرتبط با این مسئله
- جریانهای افراط و تفریط در تاریخ اسلام
- عوامل تصفیه فکری در اسلام
- مقتضیات زمان و سیره متغیر معصومین
- مغالطه
مقتضیات زمان (مفهوم واقعی نیازهای زمان)
- احتیاجات واقعی و متغیر زمان
- پدیدههای مادی نوظهور
- تقاضا، پسند، ذوق و سلیقه مردم زمان
- ضمیمه فصل دوم:جبر تاریخ و مقتضیات زمان
قوانین و مقررات اسلامی (راز و رمز تحرک و انعطاف)
- جامعیت و وسطیت
- هدفهای کلی و نامحدود
- ارتباط با روح و هدف نه شکل ظاهری
- قوانین ثابت برای احتیاجات ثابت و قوانین متغیر برای احتیاجات متغیر
- موارد و مصادیق قوانین ثابت
- موارد و مصادیق قوانین متغیر
- پذیرش حق عقل و وارد کردن آن در حریم دین
- باب تزاحم و مسئله اهم و مهم
- سهولت و سماحت مقررات اسلامی
- قوانین کنترل کننده قواعد حاکمه
- اختیارات حاکم شرعی
- اجتهاد پذیری
خاتمیت و نقش علما (جمعبندی)
- راز نسخ ناپذیری قوانین اسلام
- ارکان خاتمیت و مقتضیات زمان
راز ماندگاری اسلام
بخش دوم: اجتهاد و تقلید
اجتهاد و فقاهت
- اهمیت و ضرورت اجتهاد در عصر خاتم و وظیفه عالمان دینی
- مفهوم و اقسام اجتهاد
- تخطئه و تصویب در اجتهاد
- پیدایش و تطور اجتهاد
- تقلید و اقسام آن
- تقلیدهای ممنوع
- تقلید در اصول عقاید
- تقلید کورکورانه
- سر سپردگی و تقلید از عالمان فاقد شرایط
- تقلید از میت
- تقلید مشروع
- تقلیدهای ممنوع
- بینشهای نو در اجتهاد و فقاهت
- پیشنهادها
- تخصصی شدنفقه
- شورای فقهی
- نحوه تقسیمبندی ابواب فقهی
- روش فقهی
حق عقل در اجتهاد
- جایگاه و حجیت عقل در اسلام
- تعقل در میان مسلمین
- ارزیابی و تحلیل
- حدود و تغور دخالت عقل
- تعارض و تزاحم حکم عقل و شرع
- مثالهایی از حکم مستقل عقل
- رابطه تعقل و تعب
فلسفه احکام
- اهمیت توجه به فلسفه احکام
- فلسفه احکام جزایی اسلام
- برخی احکام و فلسفههای دیگر
بخش سوم اندیشههای سیاسی اجتماعی
نظریه حقوقی اسلام
- تعریف حق
- حقوق طبیعی و تفاوت آن با سایر حقوق
- مبانی طبیعی حقوق
- اصل غانیت
- اصل هماهنگی نظام تکوین طبیعت و نظام تشریع شریعت
- اصل همدوشی و تلازم حق و تکلیف
- منشأ تکلیف
- لوازم نظریه حقوق طبیعی
- کاربردهای نظریه
- جایگاه حقوق در تعالیم اسلام
نظریه عدالت اجتماعی
- ریشه طرح بحث عدل در تاریخ اسلام
- ارزیابی
- لزوم قانون و عدالت
- مفهوم عدالت
- توازن و تعادل
- تعادل در نظام تکوین یا عدل تکوینی
- تعادل و توازن در اخلاق
- توازن اجتماعی
- مساوات
- اعطای حقوق
- توازن و تعادل
- رابطه حق و عدالت
- تفاوتهای بجا و تفاوتهای بیجا
- اقدامات اسلام
- در وضع قانون
- در اجرای قانون
- عدالت مطلق است
- عدالت و توحید
- عدالت یک اصل انسانی و جهانی است
- ارزش عدالت اجتماعی
- عدالت به مثابه یک اصل اجتماعی
- عدالت و مصلحت
- آثار به هم خوردن تعادل اجتماع
- نقش افراد در به با داشتن عدالت اجتماعی
- عدالت و معنویت (راه رسیدن به وحدت و یگانگی)
- برداشت اصالت اجتماعی (ماتریالیسم، کمونیسم)
- برداشت اصالت فرد (کاپیتالیسم)
- سوسیالیسم اخلاقی
- سوسیالیسم عرفانی (ایدئالیسم)
- سوسیالیسم اسلامی (رئالیسم): حاکمیت عواطف اجتماعی
- آرمان پیامبران
- شرایط اجرای قاعده عدالت
- عدالت به عنوان قاعده فقهی
- ملحقات و ضمائم
- عدالت و مروءت
- اعتقاد به عدالت
آزادی
- مفهوم آزادی
- شعار آزادی
- اقسام آزادی
- آزادی معنوی
- آزادی اجتماعی
- اهمیت آزادی اجتماعی
- عوامل اسارت اجتماعی
- ارزش آزادی
- راه تحصیل آزادی
- حقیقت و فلسفه احترامآزادی
- آزادیحق است یا تکلیف
- آزادی فکر یا عقیده
- بردگی و فلسفه آن در اسلام
- علل پیدایش بردگی
- فلسفه بردگی در اسلام
سیاست و حکومت
- حکومت و امامت
- ضرورت طرح مباحث حکومت از دیدگاه اسلام
- همبستگیدین و سیاست
- نیاز به حکومت و منشأ پیدایش آن
- جایگاه حکومت در اسلام
- شکلهای متصور حکومت
- حکومت سلطنتی
- حکومت جمهوری فردی
- حکومت جمهوری شورایی
- حکومت عامه
- شکل حکومت در اسلام
- ماهیت جمهوری اسلامی ایران
- ارکان حکومت
- اهداف حکومت
- ملاک مشروعیت حاکم
- آزادی و اعتراف به حقوق سیاسی مردم مسئولیت حاکم
- محبت زمامدار نسبت به مردم
- ولایت فقیه
- شرایط قانونگذاران و مجریان در حکومت اسلامی
- اختیارات حاکم اسلامی
- ضمیمه ها
- جاهطلبی از نظر اسلام
- پذیرش پست در حکومت ظالم
نهضتهای اصلاحی در جهان اسلام
- مفهوم اصلاح
- تاریخچه اصلاح در میان مسلمانان
- حرکتهای اصلاحی در جهان تسنن
- سید جمال
- شیخ محمد عبده
- عبد الرحمان کواکبی
- مدعیان اصلاح و اقول اندیشه اصلاح در جهان عرب
- اقبال لاهوری
- حرکتهای اصلاحی شیعی
- حرکتهای اصلاحی در جهان تسنن
انقلاب اسلامی ایران
- ماهیت انقلاب اسلامی
- آینده انقلاب اسلامی و آفات پیش روی آن
- روحانیت و انقلاب اسلامی
- سهم روحانیت در گذشته انقلاب
- سهم روحانیت در آینده انقلاب
- نقش زنان در انقلاب و در جمهوری اسلامی
امر به معروف و نهی از منکر
- ضرورت اصلاح جامعه
- امر به معروف و نهی از منکر از منظر قرآن کریم
- امر به معروف و نهی از منکر در سنت و سیره معصومین
- امر به معروف و نهی از منکر از نظر فرق اسلامی
- گستره امر به معروف و نهی از منکر
- آسیبشناسی روش اجرا
- مصادیق امر به معروف و نهی از منکر
- وظیفه ای همگانی
- ضرورت تشکیلات
- اصل هدایت و مراقبت
- تحلیل مراحل و اقسام امر به معروف و نهی از منکر
- مرحله قلبی
- مرحله زبانی
- مرحله عملی
- موانع
- تحلیل شرایط امر به معروف و نهی از منکر
- آفات مصلحان و آمران به معروف و ناهیان از منکر
- مرز امر به معروف و نهی از منکر
- کارنامه مسلمین در باب امر به معروف و نهی از منکر
جهاد و دفاع
- ماهیت و فلسفه جهاد اسلامی
- سیمای جهاد در آیات قرآن
- جهاد آزادی بخش
- جهاد با منافقین و خوارج
- موارد جهاد و صلح در فقه شیعه
- جنگ با صلح کدام اصل ثابت است
- اصول و مبانی تصالح در اسلام
- سازش ناپذیری
- تقیه
- تسلیم ناپذیری
- ولایت ناپذیری
- جزیه
- استخدام وسیله نامشروع و تاکتیکهای نظامی
- آمادگی نظامی کسب علوم و تسلیحات
- برخی از آدابها
- علت پیروزیها و شکستهای مسلمین در جنگ ها
- استراتژی دعوت و جهاد در اسلام
- نبردهای پیش برنده ماهیت جنگهای تاریخ
- آثار جهاد و ترک جهاد
شهید و شهادت
- قداست شهید
- به حق پیوستگی شهید
- حق شهید
- بدن شهید
- منشأ قداست شهید
- نشاط شهادت
- منطق شهید
- خون شهید
- حماسه شهید
- جاودانگی شهید
- شفاعت شهید
- گریه بر شهید
- تربت شهید
- روز شهید
- زیارت شهید
بخش چهارم: اندیشههای اقتصادی
نظری به نظام اقتصادی اسلام
- پیوند اسلام با اقتصاد
- نظر اسلام درباره ثروت
- اقتصاد سالم
- علم اقتصاد اسلامی
مالکیت در اسلام
- ماهیت مالکیت
- منشأ پیدایش مالکیت
- حدود مالکیت
- مالکیت محصولات طبیعی و مواد طبیعت
- مالکیت محصولات مشترک طبیعت و کار انسان
- مالکیت زمین
- مالکیت دولت
- مالکیت ارث در اسلام
- مالکیت شراکتی
نظام سرمایهداری
- ماهیت و مفهوم سرمایهداری
- کالا
- ارزش
- ارزش اضافی
- ماهیت ماشین
- نظریه نهایی در باب ماهیت سرمایهداری
مسئله ربا
- مفهوم و اقسام ربا
- ربای قرضی
- ربای معاملی
- مفهوم اقسام و ملاک حرمت
- تفاوت ربای معاملی با بیع
- ربا در معدودات
- ربا در فروع اصل واحد
- حیلههای باب ربا
- نظر نهایی و راه حل
بانکداری اسلامی
- ضرورت وجود بانک
- بررسی موردی عملیات بانکی از نظر انطباق با موازین شرعی
- راه حلها
- ملی کردن بانکها
- مضاربه که در قرضهای تولیدی به کار میرود
- صندوقهای قرض الحسنه
- پیش فروش
- صندوق تعاونی وام (برای بستانکاران)
- خرید سهام بورس توسط سرمایههای مردم
- حل مشکل بانک از راه عناوین ثانویه احکام یا بانکداری بدون ربا
بیمه
مالیه اسلامی
مسئولیتهای مالی در فقه اسلامی
- مسئولیت ضامن
- مسئولیت عاقله ضامن جریره و امام
- مسئولیت غاصب
- مسئولیت در عقد فاسد
- مسئولیت امین
- مسئولیت متلف
- مسئولیت پزشک
- مسئولیت اعانت به اثم
بخش پنجم: نظام حقوق خانواده و مسائل مربوط به روابط زن و مرد در اسلام
کلیات و مبانی
- اهمیت مسائل خانوادگی
- نهضت حقوق زن در اروپا
- مسئله اساسی در نظام حقوق خانوادگی
- مشکل تغییر قوانین
- مقام انسانی زن از نظر اسلام
- هویت و مقام زن
- وزن اجتماعی زن
- حقوق و احکام زن
- مبنای احکام اسلامی درباره زن و حقوق خانواده
- حیثیت و حقوق انسانی در غرب
- مبانی طبیعی حقوق خانوادگی
- منشأ حقوق اجتماعی و خانوادگی
- تفاوتهای طبیعی زن و مرد
- تفاوت از لحاظ جسمی
- تفاوت از لحاظ روانی
- تفاوت از نظر احساسات نسبت به یکدیگر
- علت غایی تفاوتهای طبیعی
- هماهنگی نظام تشریع با نظام تکوین
- اسلام و نهضت زن
مسائل مربوط به حقوق و تکالیف خانوادگی
- مسئله تشابه و تساوی
- مسئله خواستگاری
- کفالت در ازدواج
- استقلال زن ولایت در ازدواج
- ماهیت ازدواج و تشکیل خانواده
- فلسفه زندگی خانوادگی
- عوامل تزلزل خانواده
- فلسفههای مخرب
- هدفهای استعماری
- مسئولیت ازدواج و تدبیر منزل
- نقش عواطف در حفظ محیط خانوادگی
- تقدس ازدواج
- ریاست خانواده
- نشوز و تمرد
- مسئله تنظیم خانواده (توالد و تناسل عقیم کردن پیشگیری و سقط جنین)
- از نظر اصول عقاید
- از نظر فقهی
- از نظر اجتماعی
- مادری
- ازدواج موقت
- مهره و فلسفه آن
- نفقه و فلسفه آن
- مسئله ارث
- ازدواج غیر مسلمان (کافر حربی و کتابی)
- اختلاف زوجین (شقاق) و حکمیت
- طلاق
- تعدد زوجات
مسئله حجاب
زن و فعالیتهای اجتماعی
- نقش زن در تاریخ
- نقش غیر مستقیم
- نقش مستقیم
- زن به عنوان شی گران بها
- زن به عنوان شخص بیبها
- زن به عنوان شخص گران بها
- زن و مشاغل اجتماعی
- شرکت زن در مجامع
زن و مسائل قضایی و سیاسی
اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب
- علاقه جنسی یا گناه ذاتی
- اخلاق نوین جنسی
- اخلاق جنسی
- منشأ اخلاق جنسی
- اصلاح اخلاق جنسی
- نقد و بررسی اصول اخلاق کمونیسم جنسی
- اصل آزادی
- لزوم پرورش استعدادهای انسانی اصل تربیتی
- عامل آشفتگی غرایز و میلها
- انضباط جنسی و غریزه عشق
- فلسفه عفاف از نظر اسلام
کتابنامه
دربارهٔ پدیدآورنده
کتابهای وابسته
پانویس
- ↑ شبکه جامع کتاب گیسوم
- ↑ مکاتبه اختصاصی دانشنامه مجازی امامت و ولایت با پدیدآورنده