←جستارهای وابسته
| خط ۲۱۷: | خط ۲۱۷: | ||
#در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن نضر]]، و او از [[ابی عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، نقل کند که گفتم: فدایت گردم، درباره قوله: {{متن قرآن|وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ}}، چه میفرمایی؟ آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث|أُوتِيَ مَعْرِفَةَ إِمَامِ زَمَانِهِ}}؛ یعنی به او [[معرفت]] و [[شناخت امام]] زمانش اعطا گردید<ref>نورالثقلین، ج۴، ص۱۹۶، ح۱۸.</ref>. | #در [[تفسیر]] [[علی ابن ابراهیم]] با اسنادش تا [[علی بن نضر]]، و او از [[ابی عبدالله]]، [[امام صادق]]{{ع}}، نقل کند که گفتم: فدایت گردم، درباره قوله: {{متن قرآن|وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ}}، چه میفرمایی؟ آن بزرگوار فرمود: {{متن حدیث|أُوتِيَ مَعْرِفَةَ إِمَامِ زَمَانِهِ}}؛ یعنی به او [[معرفت]] و [[شناخت امام]] زمانش اعطا گردید<ref>نورالثقلین، ج۴، ص۱۹۶، ح۱۸.</ref>. | ||
# [[عبدالله]] در زوائدش، از [[عبدالوهاب بن بخت ملکی]] اخراج نمود که او گفت: {{عربی|قال لقمان{{ع}} لابنه: یا بنی؟ جالس العلماء و زاحمهم برکبتیک؛ فان [[الله]] لیحیی القلوب المیتة بنورالحکمه؛ کما [[یحیی]] الأرض المیتة بوابل السماء}}؛ یعنی [[لقمان]]{{ع}} به فرزندش گفت: ای فرزند عزیزم! با [[دانشمندان]] [[همنشینی]] کن و با دو زانو نشستن در محضرشان، به آنها [[زحمت]] بده؛ البته، [[خدا]] محققاً دلهای مرده را به [[نور]] حکمت زنده میکند؛ همچنان که [[زمین مرده]] را با بارانی که از [[آسمان]] فرو میآورد، زنده میگرداند<ref>در المنثور، ج۵، ص۱۶۵.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۶۵۵.</ref> | # [[عبدالله]] در زوائدش، از [[عبدالوهاب بن بخت ملکی]] اخراج نمود که او گفت: {{عربی|قال لقمان{{ع}} لابنه: یا بنی؟ جالس العلماء و زاحمهم برکبتیک؛ فان [[الله]] لیحیی القلوب المیتة بنورالحکمه؛ کما [[یحیی]] الأرض المیتة بوابل السماء}}؛ یعنی [[لقمان]]{{ع}} به فرزندش گفت: ای فرزند عزیزم! با [[دانشمندان]] [[همنشینی]] کن و با دو زانو نشستن در محضرشان، به آنها [[زحمت]] بده؛ البته، [[خدا]] محققاً دلهای مرده را به [[نور]] حکمت زنده میکند؛ همچنان که [[زمین مرده]] را با بارانی که از [[آسمان]] فرو میآورد، زنده میگرداند<ref>در المنثور، ج۵، ص۱۶۵.</ref>.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۶۵۵.</ref> | ||
==[[تدبّر]] در [[آیات]] حکمت== | |||
قوله تعالی: {{متن قرآن|كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَيْكَ مُبَارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آيَاتِهِ وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ}}<ref>«(این) کتابی خجسته است که ما به سوی تو فرو فرستادهایم تا در آیات آن نیک بیندیشند و تا خردمندان از آن پند گیرند» سوره ص، آیه ۲۹.</ref>. | |||
در یک بررسی اجمالی از آیات [[دوازدهگانه]] حکمت ملاحظه میکنیم: | |||
اولاً: حکمت، از جمله [[خواستهها]] و دعاهای [[حضرت ابراهیم]]{{ع}} است که از پروردگارش درخواست میکند تا آن را به ذریهاش اعطا فرماید: {{متن قرآن|رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيهِمْ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيهِمْ إِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ}}. | |||
ثانیاً: مصادیق [[استجابت]] این [[دعا]] را در اعطای حکمت به [[پیامبران]]، از [[ذریه]] حضرت ابراهیم{{ع}}؛ یعنی [[حضرت عیسی]]{{ع}} فی قوله: {{متن قرآن|وَيُعَلِّمُهُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ}}، قوله: {{متن قرآن|وَإِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ}}، و قوله: {{متن قرآن|قَالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ}}، و [[حضرت محمد]]{{صل}} فی قوله: {{متن قرآن|فَقَدْ آتَيْنَا آلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ}}، و قوله: {{متن قرآن|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ}}، و قوله: {{متن قرآن|ذَلِكَ مِمَّا أَوْحَى إِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِ}}، و قوله: {{متن قرآن|وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلَى فِي بُيُوتِكُنَّ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ وَالْحِكْمَةِ}}، و قوله: {{متن قرآن|حِكْمَةٌ بَالِغَةٌ}}، و قوله: {{متن قرآن|يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ}}، و [[حضرت داوود]]{{ع}} فی قوله: {{متن قرآن|وَآتَيْنَاهُ الْحِكْمَةَ وَفَصْلَ الْخِطَابِ}}، مینگریم، و از این [[دوازده]] مورد، تنها یک مورد به غیر [[نبی]] یعنی به [[لقمان]]، از جانب [[خدای حکیم]] به او حکمت اعطا شده، و در اعطای این خیر [[کثیر]]، به او امر شده که [[شکر]] [[خدای تعالی]] را به جا آورد: {{متن قرآن|وَلَقَدْ آتَيْنَا لُقْمَانَ الْحِكْمَةَ أَنِ اشْكُرْ لِلَّهِ}}. | |||
ثالثاً: اگرچه لفظ حکمت در آیات دوازدهگانه مذکور مشترک لفظی است؛ اما در مفهوم و در معنا با هم تفاوت دارند. لذا ما این تفاوت در معنا و مفهوم را با [[استعانت]] از [[پروردگار]] لطیف و [[حکیم]]، زیر عنوان: “معانی و مفاهیم حکمت”، بررسی و تحقیق میکنیم.<ref>[[عبدالنبی امامی|امامی، عبدالنبی]]، [[فرهنگ قرآن ج۱ (کتاب)|فرهنگ قرآن ج۱]]، ص ۶۵۸.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||