←جستارهای وابسته
بدون خلاصۀ ویرایش |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
## '''[[سرور]] [[اوصیا]]''': [[پیامبر خدا]] {{صل}}: من، [[سرور]] اولین و آخرینم و [[علی بن ابی طالب]]، [[سرور]] اوصیاست<ref>رسول الله {{صل}}: {{متن حدیث|أنَا سَیدُ الأَولینَ وَالآخِرینَ، وعَلِی بنُ أبی طالِبٍ سَیدُ الوَصِیینَ}} (الأمالی، صدوق، ص ۶۷۸، ح ۹۲۴).</ref>. [[پیامبر خدا]] {{صل}}- خطاب به [[علی]] {{ع}}-: اگر نبود اینکه خاتم پیامبرانم، تو در [[پیامبری]] با من شریک بودی. پس اگر [[پیامبر]] نیستی، [[وصی پیامبر]] و [[وارث]] او هستی؛ بلکه تو [[سرور]] [[اوصیا]] ([[جانشینان]]) و [[امام]] پرهیزگارانی<ref>عنه {{صل}}- لِعَلِی {{ع}}-: {{متن حدیث|لَولا أنی خاتِمُ الأَنبِیاءِ لَکنتَ شَریکاً فِی النبُوةِ؛ فَإِن لا تَکن نَبِیاً فَإِنک وَصِی نَبِی ووارِثُهُ، بَل أنتَ سَیدُ الأَوصِیاءِ، وإمامُ الأَتقِیاءِ}} (شرح نهج البلاغة، ج ۱۳، ص ۲۱۰).</ref>. | ## '''[[سرور]] [[اوصیا]]''': [[پیامبر خدا]] {{صل}}: من، [[سرور]] اولین و آخرینم و [[علی بن ابی طالب]]، [[سرور]] اوصیاست<ref>رسول الله {{صل}}: {{متن حدیث|أنَا سَیدُ الأَولینَ وَالآخِرینَ، وعَلِی بنُ أبی طالِبٍ سَیدُ الوَصِیینَ}} (الأمالی، صدوق، ص ۶۷۸، ح ۹۲۴).</ref>. [[پیامبر خدا]] {{صل}}- خطاب به [[علی]] {{ع}}-: اگر نبود اینکه خاتم پیامبرانم، تو در [[پیامبری]] با من شریک بودی. پس اگر [[پیامبر]] نیستی، [[وصی پیامبر]] و [[وارث]] او هستی؛ بلکه تو [[سرور]] [[اوصیا]] ([[جانشینان]]) و [[امام]] پرهیزگارانی<ref>عنه {{صل}}- لِعَلِی {{ع}}-: {{متن حدیث|لَولا أنی خاتِمُ الأَنبِیاءِ لَکنتَ شَریکاً فِی النبُوةِ؛ فَإِن لا تَکن نَبِیاً فَإِنک وَصِی نَبِی ووارِثُهُ، بَل أنتَ سَیدُ الأَوصِیاءِ، وإمامُ الأَتقِیاءِ}} (شرح نهج البلاغة، ج ۱۳، ص ۲۱۰).</ref>. | ||
## '''اولین [[وصی]] خاتم [[پیامبران]] {{صل}}''': [[پیامبر خدا]] {{صل}}: [[امامان]] پس از من، [[دوازده]] تناند. اولین آنها [[علی بن ابی طالب]] و آخرین آنها [[قائم]] است. آنان پس از من، [[جانشینان]] و [[اوصیا]] و [[اولیا]] و [[حجتهای الهی]] بر امتم هستند<ref>رسول الله {{صل}}: {{متن حدیث|الأَئِمةُ بَعدِی اثنا عَشَرَ؛ أولُهُم عَلِی بنُ أبی طالِبٍ، وآخِرُهُمُ القائِمُ؛ فَهُم خُلَفائی وأوصِیائی وأولِیائی وحُجَجُ اللهِ عَلی امتی بَعدی}} (کتاب من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۷۹، ح ۵۴۰۶).</ref>.<ref>[[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص ۱۱۴-۱۱۹.</ref> | ## '''اولین [[وصی]] خاتم [[پیامبران]] {{صل}}''': [[پیامبر خدا]] {{صل}}: [[امامان]] پس از من، [[دوازده]] تناند. اولین آنها [[علی بن ابی طالب]] و آخرین آنها [[قائم]] است. آنان پس از من، [[جانشینان]] و [[اوصیا]] و [[اولیا]] و [[حجتهای الهی]] بر امتم هستند<ref>رسول الله {{صل}}: {{متن حدیث|الأَئِمةُ بَعدِی اثنا عَشَرَ؛ أولُهُم عَلِی بنُ أبی طالِبٍ، وآخِرُهُمُ القائِمُ؛ فَهُم خُلَفائی وأوصِیائی وأولِیائی وحُجَجُ اللهِ عَلی امتی بَعدی}} (کتاب من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۷۹، ح ۵۴۰۶).</ref>.<ref>[[محمد محمدی ریشهری|محمدی ریشهری، محمد]]، [[گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین (کتاب)|گزیده دانشنامه امیرالمؤمنین]]، ص ۱۱۴-۱۱۹.</ref> | ||
==جلوههای وصایت علی{{ع}}== | |||
[[وصایت علی]]{{ع}} از مهمترین مسائل [[دین]]، با جوانب تأثیرگذار [[دینی]]، [[اجتماعی]] و [[فرهنگی]] است. از اینرو، تأکیدها و [[روایات]] فراوان و گوناگونی درباره آن رسیده است که برخی از آنها در پی میآید: | |||
# [[وصایت پیامبر]]: [[رسول خدا]]{{صل}} میفرماید: {{متن حدیث|إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ وَصِيّاً وَ وَارِثاً، وَ إِنَّ عَلِيّاً وَصِيِّي وَ وَارِثِي}}<ref>ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۳۹۲، ح۹۰۰۵ و ۹۰۰۶؛ دیلمی، شیرویه، فردوس الاخبار، ج۳، ص۳۳۶، ح۵۰۰۹؛ طبری، محب الدین، ذخائر العقبی، ص۱۳۱؛ خوارزمی، موفق بن احمد، المناقب، ص۸۵، ح۷۴؛ گنجی شافعی، کفایة الطالب، ص۲۶۰؛ ابن مغازلی، مناقب علی بن ابیطالب، ص۲۰۱، ح۲۳۸؛ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابیطالب، ج۲، ص۱۸۸؛ اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه، ج۱، ص۱۱۴؛ ریشهری، محمد، موسوعة الامام علی بن ابیطالب{{ع}}، ج۲، ص۹۳ - ۱۲۹.</ref>؛ «هر [[پیامبری]] [[وصی]] و وارثی دارد و علی وصی و [[وارث]] من است». | |||
#نمایی از [[اوصیا]]: از [[رسول اکرم]]{{صل}} چنین نقل شده است: ای علی، تو جانشینم بر امتم در زندگانی و پس از رحلتم هستی و نسبت تو به من، همانند [[شیث]] به [[آدم]]، [[سام]] به نوح، اسماعیل به ابراهیم، [[یوشع]] به [[موسی]]، و [[شمعون]] به [[عیسی]] است. ای علی، تو وصی و وارث [[منی]]<ref>شیخ صدوق، الامالی، ص۴۵۰، ح۶۰۹؛ مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۸، ص۱۰۳، ح۲۶.</ref>. | |||
# [[سرور]] اوصیا: [[پیامبراکرم]]{{صل}} میفرماید: {{متن حدیث|أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ عَلِيّاً سَيِّدُ الْوَصِيِّينَ... أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ فِي عَلِيٍّ يُوفَ لَكُمْ فِي الْجَنَّةِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ}}<ref>شیخ صدوق، معانی الاخبار، ص۳۷۲، ح۱: مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج۳۸، ص۱۲۹، ح۸۱.</ref>؛ «ای [[مردم]]، به [[راستی]] که علی [[سید]] اوصیا است... به [[پیمان]] [[خدا]] درباره علی [[وفا]] کنید که [[خداوند]] [[روز قیامت]] در [[بهشت]] [[پاداش]] وفای شما را بدهد». | |||
# [[اکرم]] الاوصیا: از پیامبراکرم{{صل}} [[روایت]] است: {{متن حدیث|وَ الَّذِي بَعَثَنِي بِالْحَقِّ نَبِيّاً، مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً أَكْرَمَ عَلَيْهِ مِنِّي، وَ لَا وَصِيّاً أَكْرَمَ عَلَيْهِ مِنْ وَصِيِّي عَلِيٍّ}}<ref>شیخ طوسی، الامالی، ص۱۰۶، ح۱۶۱: علامه حلی، کشف الیقین، ص۴۵۵، ح۵۵۵؛ اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمه، ص۲، ح۷؛ ابن حمزه طوسی، عمادالدین محمد، الثاقب فی المناقب، ص۱۴۴، ح۱۳۵؛ ابن شاذان، کتاب الفضائل، ص۶، ح۱۴۲.</ref>؛ «[[سوگند]] به کسی که مرا به [[حق]] برانگیخت! [[خداوند]] [[پیامبری]] گرامیتر از من برنینگیخته است و هیچ وصیی را که در پیشگاه او گرامیتر از وصیم علی باشد، برنگزیده است». | |||
# [[افضل]] الاوصیا: از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] است: {{متن حدیث|... أَلَا وَ إِنَّ أَفْضَلَ الْأَوْصِيَاءِ وَصِيُّ مُحَمَّدٍ عَلَيْهِ وَ آلِهِ السَّلَامُ}}<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۱، ص۴۵۰، ح۳۰۴؛ فرات کوفی، تفسیر فرات الکوفی، ص۱۱۲، ح۱۱۳ - ۱۱۴.</ref>؛ «[[آگاه]] باشید که پرفضیلتترین وصیها، [[وصی]] محمد است، که [[درود]] بر او و خاندانش باد». | |||
# خیر الاوصیا: [[حضرت صادق]]{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|وَ مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيّاً خَيْراً مِنْ مُحَمَّدٍ{{صل}} وَ لَا وَصِيّاً خَيْراً مِنْ وَصِيِّهِ}}<ref>شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا{{ع}}، ج۲، ص۱۲۲، ح۱؛ حرانی، ابن، شعبه، تحت العقول، ص۴۱۶.</ref>؛ خداوند پیامبری بهتر از [[حضرت محمد]] و [[جانشینی]] بهتر از وصی او برنینگیخته است. | |||
# وصی [[سید]] النبیین: [[پیامبر]] به علی{{ع}} میفرماید: {{متن حدیث|يَا عَلِيُّ أَنْتَ سَيِّدُ الْوَصِيِّينَ وَ وَصِيُّ سَيِّدِ النَّبِيِّينَ}}<ref>شیخ صدوق، الامالی، ص۳۷۵، ح۴۷۵؛ طبری، عمادالدین، بشارة المصطفی، ص۱۸، ۳۵، ۱۶۱؛ خزاز قمی، ابوالقاسم کفایة الأثر، ص١٠١.</ref>؛ «ای علی، تو سید وصیها و وصی [[سرور]] پیامبرانی».<ref>[[علی مختاری|مختاری، علی]]، [[نامها و لقبهای امام علی (مقاله)| مقاله «نامها و لقبهای امام علی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۱۰ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۱۰]] ص ۳۷۶.</ref>. | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||