کوه رَضْوی

متن این جستار آزمایشی است؛ امید می رود در آینده نه چندان دور آماده شود. برای اطلاع از جزئیات بیشتر به بانک جامع پرسش و پاسخ مهدویت مراجعه کنید.

مقدمه

"رَضْوی" نخستین کوه از کوه‏‌های "تهامه"، در یک منزلی "ینبع" و هفت منزلی "مدینه" است^[۱]. از این کوه در روایات سخن به میان آمده و آن‏جا جایگاه ارواح مؤمنان در عالم برزخ یاد شده است^[۲]. همچنین در برخی روایات، محل زندگی حضرت مهدی(ع) در دوران غیبت شمرده شده است^[۳].
افزون بر روایات، در فرازهایی از دعای ندبه نیز چنین می‌‏خوانیم: "ای کاش می‌‏دانستم کجا استقرار داری و در کدام سرزمین تو را بجویم؟ آیا در کوه رَضْوی هستی یا غیر آن؟ ...."^[۴]
همین ذهنیت درباره غیبت مهدی(ع) در این کوه، باعث شد کسانی که در مسأله "مهدویت" دچار انحراف شده‏‌اند، مهدی موهوم خود را در این کوه غایب بدانند^[۵].

کوه رَضْوی در موعودنامه

نخستین کوه از کوه‌های "تهامه" در یک منزلی "ینبع" و هفت منزلی مدینه است. در برخی روایات، از آن به‌عنوان محل زندگی حضرت مهدی (ع) نام برده شده است. راوی می‌گوید: با امام صادق (ع) از مدینه خارج شدیم، به روحا (اطراف مدینه) که رسیدیم، حضرت نگاهش را به کوهی دوخت و مدت زمانی ادامه داد. و فرمود: این کوه "رَضْوی" نام دارد. خوب پناهگاهی است برای خائف امام زمان در غیبت صغری و کبری^[۶]. صاحب مراصد الاطلاع می‌نویسد: "رَضْوی، کوهی است میان مکه و مدینه، در نزدیکی ینبع، دارای آب فراوان و درختان زیاد کیسانیه می‌پندارند که محمد حنفیه، در آن‌جا زنده و مقیم است"^[۷].
در دعای ندبه هم می‌خوانیم که: "أَيُّ أَرْضٍ تُقِلُّكَ أَوْ ثَرَى أَ بِرَضْوَى أَمْ غَيْرِهَا..."^[۸].
در احادیث فراوانی از "رَضْوی" یاد شده است از جمله، پیامبر (ص) فرمود: "رَضْوی، خدای از آن خشنود است" و نیز فرمود: "رَضْوی از کوه‌های بهشت است". امام زین العابدین (ع)، در ضمن حدیثی طولانی از آمدن جبرئیل امین در آستانه ظهور به محضر آن حضرت سخن گفته، در پایان می‌فرماید: "... آن‌گاه اسبی را که براق نامیده می‌شود به حضور ایشان می‌آورد. قائم بر آن سوار می‌شود، سپس به سوی کوه رَضْوی حرکت می‌کند"^[۹]. امام صادق (ع) نیز از گرد آمدن ارواح مؤمنان در گلستان "رَضْوی" سخن می‌گوید: "... پس روح مؤمن در گلستان رَضْوی با آل محمد (ع) دیدار می‌کند... تا روزی که قائم اهل بیت قیام کند..." ^[۱۰]^[۱۱].

کوه رَضْوی در با دعای ندبه در پگاه جمعه

"رضوی" نخستین کوه از کوه‌های "تهامه" در یک‌منزلی "ینبع" و هفت‌منزلی "مدینه" است که در احادیث فراوانی از آن یاد شده، از جمله:

رسول اکرم (ص) فرمود: "رضوی، خدای از آن خشنود است!"^[۱۲]
در حدیث دیگری فرمود: "رضوی از کوه‌های بهشت است"^[۱۳].
امام صادق(ع) چون وارد سرزمین "رَوحا" شد، نگاهی به کوه آن نمود که مشرف بر دشت روحا بود، به عبدالأعلی مولی آل سام که در محضر آن حضرت بود، فرمود: این کوه را می‌بینی؟ این کوه "رضوی" نامیده می‌شود، از کوه‌های فارس بود، چون ما را دوست داشت، خداوند آن را به سوی ما انتقال داد. از هرگونه درخت میوه در آن هست. چه پناهگاه خوبی است برای شخص نگران و بیمناک. این جمله را دو بار تکرار کرد و سپس فرمود: "برای صاحب این امر در این کوه دو غیبت است، یکی کوتاه و دیگری طولانی"^[۱۴].
امام زین‌العابدین(ع) در ضمن یک حدیث طولانی از آمدن جبرئیل امین در آستانه ظهور به محضر آن حضرت سخن گفته، در پایان می‌فرماید:آنگاه اسبی را که براق نامیده می‌شود به حضور ایشان می‌آورد. قائم(ع) بر آن سوار می‌شود، سپس به سوی کوه رضوی حرکت می‌کند^[۱۵]. آنگاه از گرد آمدن ۳۱۳ تن از یاران خاصّ و آغاز دعوت اعلام ظهور به تفصیل سخن می‌گوید
امام صادق(ع) در ضمن یک حدیث طولانی از گرد آمدن ارواح مؤمنان در گلستان "رضوی" سخن گفته، در پایان می‌فرماید: "سپس روح مؤمن در گلستان "رضوی" با آل محمد (ع) دیدار می‌کند، از خوراک آنها می‌خورد، از نوشیدنی‌های آنان می‌نوشد، در محافل آنها با آنها هم صحبت می‌شود تا روزی که قائم اهل‌بیت قیام کند. هنگامی که قائم ما قیام نمود، خداوند آنها را برمی‌انگیزاند، پس همگی به حضور آن حضرت می‌رسند و دسته دسته به دعوتش لبیک می‌گویند"^[۱۶].

از حدیث اول و دوم فضیلت و قداست کوه رضوی استفاده می‌شود.
حدیث سوم به صراحت دلالت می‌کند. بر این که حضرت بقیة‌الله(ع) در غیبت صغری و کبری، قسمتی از عمر مبارکش را در کوه رضوی سپری می‌کند.
از حدیث چهارم استفاده می‌شود که آن مصلح جهانی در آستانه ظهور نیز بر کوه رضوی می‌گذرد و از آنجا به سوی مکه معظمه عزیمت می‌نماید.
از حدیث پنجم نیز استفاده می‌شود که شماری از یاران آن حضرت در این کوه از نعمت‌های پروردگار متنعّم هستند، تا به هنگام ظهور آن حضرت رجعت نموده، دامن خدمت به کمر بسته، اوامر حضرتش را مو به مو اجرا نمایند^[۱۷].

رَضْوی در فرهنگنامه آخرالزمان

رَضوی کوهی است که بین مکه و مدینه قرار گرفته است. در دعای شریف ندبه از این کوه به عنوان محل اقامت حضرت مهدی(ع) یاد شده است. «لَيْتَ شِعْرِي... أَيُّ أَرْضٍ تُقِلُّكَ أَوْ ثَرَى أَ بِرَضْوَى أَمْ غَيْرِهَا أَمْ ذِي طُوًى»؛ (کاش می‌‌دانستم که در کدامین سرزمین اقامت داری، آیا در رضوی هستی یا جای دیگر یا در ذی‌طوی به سر می‌‌بری). این کوه به همراه منطقه ذی‌طوی یکی از مکان‌هایی است که قطعاً حضرت در آنها آمد و شد دارد. عبدالأعلی می‌‌گوید: با امام صادق(ع) به مسافرت رفتیم، زمانی که به منطقه "روحا" رسیدیم. امام(ع) به کوهی که در آن ناحیه بود نظر انداخت و فرمود: این کوه را ببین، نام آن رضوی است. این کوه از کوه‌های فارس بود، اما چون ما را دوست داشت خداوند آن را به سوی ما منتقل نمود. در این کوه هر میوه خوش مزه‌ای وجود دارد و برای کسی که (از کینه دشمنان و دسیسه آنان) می‌‌ترسد (یعنی حضرت مهدی(ع)) پناهگاه خوبی است. صاحب الامر(ع) در این کوه دو غیبت خواهد داشت که یکی کوتاه و دیگری طولانی خواهد بود (که به غیبت صغری و غیبت کبری مشهور است)^[۱۸].

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:

↑ ر. ک: طریحی، مجمع البحرین، ج ۱، ص ۱۸۸
↑ محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۴۳
↑ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۶۳.
↑ " لَيْتَ‏ شِعْرِي‏ أَيْنَ‏ اسْتَقَرَّتْ‏ بِكَ‏ النَّوَى‏ بَلْ أَيُّ أَرْضٍ تُقِلُّكَ أَوْ ثَرَى أَ بِرَضْوَى أَمْ غَيْرِهَا‏‏"، سید بن طاووس، الاقبال، ص ۲۹۸.
↑ سلیمیان، خدامراد،فرهنگ‌نامه مهدویت، ص ۳۶۳.
↑ غیبة طوسی ص ۱۶۲.
↑ مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنه و البقاع، ج ۲، ص ۶۲۰.
↑ مفاتیح الجنان، دعای ندبه.
↑ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۶.
↑ بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۹۷.
↑ مجتبی تونه‌ای، موعودنامه، ص۳۶۴.
↑ «رَضْوَى، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ‏»؛ حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۳، ص۵۱.
↑ سمهودی، نورالدین، وفاء الوفاء بأخبار دارالمصطفی، ج۴، ص۱۲۱۹.
↑ «أَمَا إِنَّ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ فِيهِ غَيْبَتَيْنِ وَاحِدَةٌ قَصِيرَةٌ وَ الْأُخْرَى طَوِيلَةٌ»؛ طوسی، محمد بن حسن، الغیبة، ص۱۶۳.
↑ «وَ يَجِيئُهُ بِفَرَسٍ يُقَالُ لَهُ الْبُرَاقُ فَيَرْكَبُهُ ثُمَّ يَأْتِي إِلَى جَبَلِ رَضْوَى»؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج۵۲، ص۳۰۶.
↑ «ثُمَّ يَزُورُ آلَ مُحَمَّدٍ فِي جِنَانِ رَضْوَى فَيَأْكُلُ مَعَهُمْ مِنْ طَعَامِهِمْ وَ يَشْرَبُ مَعَهُمْ مِنْ شَرَابِهِمْ وَ يَتَحَدَّثُ مَعَهُمْ فِي مَجَالِسِهِمْ حَتَّى يَقُومَ قَائِمُنَا أَهْلَ الْبَيْتِ فَإِذَا قَامَ قَائِمُنَا بَعَثَهُمُ اللَّهُ فَأَقْبَلُوا مَعَهُ يُلَبُّونَ زُمَراً زُمَراً»؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج۶، ص۱۹۸؛ ج۵۳، ص۹۷.
↑ مهدی‌پور، علی اکبر، با دعای ندبه در پگاه جمعه، ص ۹۶-۹۹.
↑ حیدرزاده، عباس، فرهنگنامه آخرالزمان، ص ۳۱۷.

[1] ر. ک: طریحی، مجمع البحرین، ج ۱، ص ۱۸۸

[2] محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۶، ص ۲۴۳

[3] شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۱۶۳.

[4] " لَيْتَ‏ شِعْرِي‏ أَيْنَ‏ اسْتَقَرَّتْ‏ بِكَ‏ النَّوَى‏ بَلْ أَيُّ أَرْضٍ تُقِلُّكَ أَوْ ثَرَى أَ بِرَضْوَى أَمْ غَيْرِهَا‏‏"، سید بن طاووس، الاقبال، ص ۲۹۸.

[5] سلیمیان، خدامراد،فرهنگ‌نامه مهدویت، ص ۳۶۳.

[6] غیبة طوسی ص ۱۶۲.

[7] مراصد الاطلاع علی اسماء الامکنه و البقاع، ج ۲، ص ۶۲۰.

[8] مفاتیح الجنان، دعای ندبه.

[9] بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۰۶.

[10] بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۹۷.

[11] مجتبی تونه‌ای، موعودنامه، ص۳۶۴.

[12] «رَضْوَى، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ‏»؛ حموی، یاقوت، معجم البلدان، ج۳، ص۵۱.

[13] سمهودی، نورالدین، وفاء الوفاء بأخبار دارالمصطفی، ج۴، ص۱۲۱۹.

[14] «أَمَا إِنَّ لِصَاحِبِ هَذَا الْأَمْرِ فِيهِ غَيْبَتَيْنِ وَاحِدَةٌ قَصِيرَةٌ وَ الْأُخْرَى طَوِيلَةٌ»؛ طوسی، محمد بن حسن، الغیبة، ص۱۶۳.

[15] «وَ يَجِيئُهُ بِفَرَسٍ يُقَالُ لَهُ الْبُرَاقُ فَيَرْكَبُهُ ثُمَّ يَأْتِي إِلَى جَبَلِ رَضْوَى»؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج۵۲، ص۳۰۶.

[16] «ثُمَّ يَزُورُ آلَ مُحَمَّدٍ فِي جِنَانِ رَضْوَى فَيَأْكُلُ مَعَهُمْ مِنْ طَعَامِهِمْ وَ يَشْرَبُ مَعَهُمْ مِنْ شَرَابِهِمْ وَ يَتَحَدَّثُ مَعَهُمْ فِي مَجَالِسِهِمْ حَتَّى يَقُومَ قَائِمُنَا أَهْلَ الْبَيْتِ فَإِذَا قَامَ قَائِمُنَا بَعَثَهُمُ اللَّهُ فَأَقْبَلُوا مَعَهُ يُلَبُّونَ زُمَراً زُمَراً»؛ مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوار، ج۶، ص۱۹۸؛ ج۵۳، ص۹۷.

[17] مهدی‌پور، علی اکبر، با دعای ندبه در پگاه جمعه، ص ۹۶-۹۹.

[18] حیدرزاده، عباس، فرهنگنامه آخرالزمان، ص ۳۱۷.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]

[۱۵]

[۱۶]

[۱۷]

[۱۸]