←کمین کردن
| خط ۱۰۶: | خط ۱۰۶: | ||
در برخی موارد، محاصره دشمن ضروری است: «واحصُروهُم». ([[توبه]] / ۹، ۵) برخی مفسران مراد از تعبیر «فَوَسَطنَ بِهِ جَمعـا» را در آیه ۵ عادیات / ۱۰۰ محاصره کردن دشمن دانستهاند. <ref>الصافی، ج ۵، ص۳۶۰؛ نمونه، ج ۲۷، ص۲۴۶.</ref> [[لشکریان]] [[اسلام]] با این شیوه، [[یهودیان]] [[بنیقریظه]] را از دژهای خود بیرون کشیده، آنان را به [[تسلیم]] وادار کردند. ([[احزاب]] / ۳۳، ۲۶) <ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص۷۲۹ - ۷۳۰؛ کشف الغمه، ج ۱، ص۱۹۹.</ref> گاه [[دشمنان اسلام]] نیز از این [[راهبرد]] استفاده کردهاند؛ مانند محاصره [[مدینه]] در [[جنگ خندق]]: «اِذ جاءوکُم مِن فَوقِکُم ومِن اَسفَلَ مِنکُم». (احزاب / ۳۳، ۱۰) <ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۷۶؛ التسهیل، ج ۳، ص۱۳۳.</ref> | در برخی موارد، محاصره دشمن ضروری است: «واحصُروهُم». ([[توبه]] / ۹، ۵) برخی مفسران مراد از تعبیر «فَوَسَطنَ بِهِ جَمعـا» را در آیه ۵ عادیات / ۱۰۰ محاصره کردن دشمن دانستهاند. <ref>الصافی، ج ۵، ص۳۶۰؛ نمونه، ج ۲۷، ص۲۴۶.</ref> [[لشکریان]] [[اسلام]] با این شیوه، [[یهودیان]] [[بنیقریظه]] را از دژهای خود بیرون کشیده، آنان را به [[تسلیم]] وادار کردند. ([[احزاب]] / ۳۳، ۲۶) <ref>السیرة النبویه، ابن هشام، ج ۳، ص۷۲۹ - ۷۳۰؛ کشف الغمه، ج ۱، ص۱۹۹.</ref> گاه [[دشمنان اسلام]] نیز از این [[راهبرد]] استفاده کردهاند؛ مانند محاصره [[مدینه]] در [[جنگ خندق]]: «اِذ جاءوکُم مِن فَوقِکُم ومِن اَسفَلَ مِنکُم». (احزاب / ۳۳، ۱۰) <ref>تفسیر قمی، ج ۲، ص۱۷۶؛ التسهیل، ج ۳، ص۱۳۳.</ref> | ||
==== کمین کردن==== | ==== کمین کردن==== | ||
{{متن قرآن|فَإِذَا انْسَلَخَ الْأَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ وَخُذُوهُمْ وَاحْصُرُوهُمْ وَاقْعُدُوا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍ فَإِنْ تَابُوا وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّكَاةَ فَخَلُّوا سَبِيلَهُمْ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«و چون ماههای حرام به پایان رسید مشرکان را هر جا یافتید بکشید و دستگیرشان کنید و به محاصره درآورید و در هر کمینگاهی به کمین آنان بنشینید؛ و اگر توبه کردند و نماز برپا داشتند و زکات دادند آزادشان بگذارید که بیگمان خداوند آمرزندهای بخشاینده است» سوره توبه، آیه ۵.</ref> | |||
==== عقبنشینی تاکتیکی==== | ==== عقبنشینی تاکتیکی==== | ||
اصل مهم [[جنگی]]، پیشروی به سوی [[دشمن]] و [[پرهیز]] از پشت کردن به او و فرار است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>، گرچه در پارهای موارد، عقبنشینی [[ضرورت]] مییابد؛ مثلاً هنگامی که [[لشکریان]] در صدد یافتن مکان مناسبی برای [[جنگ]] یا [[پیوستن]] به گروهی دیگر باشند: {{متن قرآن|وَمَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَى فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ}}<ref>«و هر کس در آن روز از آنان واپس گریزد - مگر آنکه برای کارزاری (بهتر) کناره جوید یا جوینده جایی (بهتر) نزد گروهی (خودی) باشد- خشم خداوند را به گردن گرفته و جایگاه (نهایی) او دوزخ است و (این) پایانه، بد است» سوره انفال، آیه ۱۶.</ref>.<ref>مجمعالبیان، ج ۴، ص۴۴۴؛ المیزان، ج ۹، ص۳۷.</ref> برخی مراد از {{متن قرآن|مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ}} را فرار از دشمن برای [[فریب دادن]] وی و [[حمله]] [[مجدد]] دانستهاند. <ref>التفسیر الکبیر، ج ۱۵، ص۱۳۷؛ تفسیر غریب القرآن، ص۳۸۷.</ref> | اصل مهم [[جنگی]]، پیشروی به سوی [[دشمن]] و [[پرهیز]] از پشت کردن به او و فرار است: {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا لَقِيتُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبَارَ}}<ref>«ای مؤمنان! چون با انبوه کافران رویاروی شدید از آنان واپس مگریزید!» سوره انفال، آیه ۱۵.</ref>، گرچه در پارهای موارد، عقبنشینی [[ضرورت]] مییابد؛ مثلاً هنگامی که [[لشکریان]] در صدد یافتن مکان مناسبی برای [[جنگ]] یا [[پیوستن]] به گروهی دیگر باشند: {{متن قرآن|وَمَنْ يُوَلِّهِمْ يَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلَّا مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ أَوْ مُتَحَيِّزًا إِلَى فِئَةٍ فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ وَمَأْوَاهُ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيرُ}}<ref>«و هر کس در آن روز از آنان واپس گریزد - مگر آنکه برای کارزاری (بهتر) کناره جوید یا جوینده جایی (بهتر) نزد گروهی (خودی) باشد- خشم خداوند را به گردن گرفته و جایگاه (نهایی) او دوزخ است و (این) پایانه، بد است» سوره انفال، آیه ۱۶.</ref>.<ref>مجمعالبیان، ج ۴، ص۴۴۴؛ المیزان، ج ۹، ص۳۷.</ref> برخی مراد از {{متن قرآن|مُتَحَرِّفًا لِقِتَالٍ}} را فرار از دشمن برای [[فریب دادن]] وی و [[حمله]] [[مجدد]] دانستهاند. <ref>التفسیر الکبیر، ج ۱۵، ص۱۳۷؛ تفسیر غریب القرآن، ص۳۸۷.</ref> | ||