غدیر خم: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط

| موضوع مرتبط = امام علی

| پرسش مرتبط  = امام علی (پرسش)

}}

[[پرونده:تابلو غدیر فرشچیان.jpeg|200px|بندانگشتی|نگاره «[[غدیر خم]]» اثر استاد محمود فرشچیان که در موزه آستان مقدس رضوی نگهداری می‌شود.]]

==آغاز حجة الوداع==

{{اصلی|حجة الوداع}}

[[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{صل}} زمانی که اطلاع پیدا کرد [[وفات]] او نزدیک شده است، تصمیم گرفت به سفر [[حج]] برود و در آنجا با عموم [[مسلمانان]] [[دیدار]] کند و رهنمودهای کلّی را دربارۀ خط صحیح [[دین]] و انجام [[حج]] و پیشگیری از [[انحرافات]] ارائه دهد. آخرین [[حج]] [[پیامبر]] که در [[سال دهم هجری]] اتفاق افتاد، [[حجة الوداع]] نام گرفت. حضرت اعلام کرده بود این آخرین [[دیدار]] عمومی وی با [[مسلمانان]] است. جمع بسیاری از [[مدینه]] و مناطق دیگر آن سال به [[حج]] رفتند. [[پیامبر]]، بارها در مواقع گوناگون با آنان سخن گفت، از جمله در کنار [[چاه زمزم]] خطبه‌ای خواند.

==نزول آیه ابلاغ==

{{اصلی|آیه تبلیغ}}

[[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} در بازگشت به سوی [[مدینه]]، زمانی که به منطقۀ غدیر خم در نزدیکی [[جحفه]] رسید، جایی که کاروان‌ها از هم جدا می‌شدند و راه [[مدینه]]، [[عراق]] و [[یمن]] از هم جدا می‌شد، [[جبرئیل امین]] [[پیام]] مهمّی از سوی [[خدا]] آورد، تا [[پیامبر خاتم|رسول خدا]]{{صل}} آن را به [[مردم]] [[ابلاغ]] کند، پیامی آن‌چنان حسّاس و حیاتی که اگر آن را نرساند، [[رسالت]] [[خدا]] را به انجام نرسانده است و آن [[نصب]] [[امام علی|علی]]{{ع}} به عنوان [[جانشین]] خود بود. [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَإِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَاللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ إِنَّ اللَّهَ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ}}<ref>«ای پیامبر!  آنچه را از پروردگارت به سوی تو فرو فرستاده شده است برسان و اگر نکنی پیام او را نرسانده‌ای؛ و خداوند تو را از (گزند) مردم در پناه می‌گیرد، خداوند گروه کافران را راهنمایی نمی‌کند» سوره مائده، آیه ۶۷.</ref> حامل همین [[پیام]] بود.

این [[آیه]] آنقدر مهم است که [[رسول خدا]]{{صل}} در میان بیان [[خطبه]] آن را مطرح و درباره [[نزول]] این [[آیه]] و تأکید [[خدا]] در [[ابلاغ]] [[ولایت]] در غدیر خم، با [[مردم]] سخن می‌گوید و در بخش زیادی از [[خطبه]] به بیان مسائل مربوط به این [[آیه]] می‌پردازد و می‌فرماید: "هان [[مردمان]]! آنچه بر من فرود آمده، در [[تبلیغ]] آن کوتاهی نکرده‌ام و حال برایتان [[سبب نزول]] [[آیه]] را بیان می‌کنم؛ همانا [[جبرئیل]] سه مرتبه از سوی [[سلام]]، پروردگارم ـ که تنها او [[سلام]] است ـ بر من فرود آمد و فرمانی آورد که در این مکان به پا خیزم و به هر سفید و سیاهی اعلام کنم که [[علی بن ابی طالب]]، [[برادر]]، [[وصی]] و [[جانشین]] من در میان [[امت]] و [[امام]] پس از من است. [[جایگاه]] او نسبت به من همچون [[هارون]] نسبت به [[موسی]] است، لیکن [[پیامبری]] پس از من نخواهد بود. او ([[علی]])، صاحب اختیارتان پس از [[خدا]] و [[رسول]] است". به سبب اهمیت این [[آیه]]، [[مخالفان]] [[ولایت اهل بیت]]{{عم}} نیز بسیار تلاش کرده‌اند تا در دلالت آن بر [[ولایت]] [[امیرمؤمنان]] خدشه وارد کنند و به این منظور، [[شبهات]] فراوانی را مطرح کردند. در منابع و مصادر معتبر [[اهل سنت]] به این [[حقیقت]]، اعتراف شده که [[آیه]] [[ابلاغ]] نیز در [[روز غدیر]] نازل شد. [[اسامی]] تعدادی از علمای [[اهل سنت]] که این مطلب را یادآور شده‌اند:

[[ابن ابی حاتم رازی]]، [[ابن مردویه]] و [[ابن عساکر]] از [[ابوسعید خدری]] [[روایت]] کرده‌اند که [[آیه]] {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ...}} در غدیر خم و درباره [[شأن]] [[علی بن ابی طالب]]{{ع}} بر [[رسول خدا]]{{صل}} نازل شده است<ref>اسباب نزول الآیات، واحدی نیشابوری، ص۱۳۵؛ شواهد التنزیل، حاکم حسکانی، ج۱، ص۲۵۰؛ الدر المنثور، سیوطی، ج۲، ص۲۹۸؛ تفسیر آلوسی، ج۶، ص۱۹۳.</ref>. همچنین [[ابن مردویه]] از [[عبدالله بن مسعود]] [[روایت]] کرده است که در زمان [[رسول خدا]] ما این [[آیه]] را این‌گونه قرائت می‌کردیم: {{عربی|يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ مَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ أَنَّ عَلِيّاً مَوْلَى الْمُؤْمِنِينَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسَالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِ}}<ref>الدر المنثور، سیوطی، ج۲، ص۲۹۸.</ref>.

== جستارهای وابسته ==

* [[بیعت غدیر]]

* [[عید غدیر]]

== منابع ==

{{منابع}}

{{پایان منابع}}

[[رده:غدیر]]

[[رده:امام علی]]

[[رده:فضائل امام علی]]

[[رده:مدخل فرهنگ غدیر]]