←پرسشهای وابسته
| خط ۲۲: | خط ۲۲: | ||
==خسف بیداء در موعودنامه== | ==خسف بیداء در موعودنامه== | ||
*"خسف" بهمعنای فرورفتن و پنهان شدن است<ref>لسان العرب، ج ۹، ص ۶۷.</ref>. و "بیداء" نام سرزمینی است میان [[مکه]] و [[مدینه]]. ظاهرا منظور از "خسف بیداء" آن است که [[سفیانی]]، با لشکری عظیم به قصد جنگ با مهدی {{ع}} عازم مکه میشود، در میان مکه و مدینه و در محلی که به سرزمین "بیداء" معروف است، بهگونه [[معجزه]] به امر خداوند در دل زمین فرو میروند<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۵۲.</ref>. این حادثه از نشانههای حتمی ظهور بیان شده است. [[حضرت علی]] {{ع}} میفرمایند: "مردی از خاندان من، در سرزمین حرم قیام میکند، چون خبر ظهور وی به سفیانی میرسد، وی سپاهی از لشکریان خود را برای جنگ، به سوی او میفرستد، ولی سپاه مهدی آنان را شکست میدهد، انگاه خود سفیانی با لشکریان همراه، به جنگ وی میروند و چون از سرزمین بیداء میگذرند، در زمین فرومیروند و جز یک نفر، که خبر آنان را میآورد، همگی هلاک میشوند"<ref>تاریخ غیبت کبری، ص ۵۲۱.</ref>. گرچه حادثه "خسف" در منطقه "بیداء" و در مورد لشکر سفیانی واقع میشود، ولی در برخی [[روایات]]، غیر از خسف در بیداء، از خسف در مشرق و خسف در مغرب نیز یاد شده است<ref>وافی، ج ۲، ص ۴۴۳؛ منتخب الاثر، ص ۴۴۲.</ref>، و این نشان آن است که در سایر نقاط زمین نیز چنین حوادثی رخ میدهد و به امر خداوند، دشمنان مهدی {{ع}} بدینوسیله نابود میگردند<ref>برترینهای فرهنگ مهدویت در مطبوعات، ص ۲۲۴.</ref><ref>[[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص:۲۹۸.</ref>. | *"خسف" بهمعنای فرورفتن و پنهان شدن است<ref>لسان العرب، ج ۹، ص ۶۷.</ref>. و "بیداء" نام سرزمینی است میان [[مکه]] و [[مدینه]]. ظاهرا منظور از "خسف بیداء" آن است که [[سفیانی]]، با لشکری عظیم به قصد جنگ با مهدی {{ع}} عازم مکه میشود، در میان مکه و مدینه و در محلی که به سرزمین "بیداء" معروف است، بهگونه [[معجزه]] به امر خداوند در دل زمین فرو میروند<ref>غیبة نعمانی، ص ۲۵۲.</ref>. این حادثه از نشانههای حتمی ظهور بیان شده است. [[حضرت علی]] {{ع}} میفرمایند: "مردی از خاندان من، در سرزمین حرم قیام میکند، چون خبر ظهور وی به سفیانی میرسد، وی سپاهی از لشکریان خود را برای جنگ، به سوی او میفرستد، ولی سپاه مهدی آنان را شکست میدهد، انگاه خود سفیانی با لشکریان همراه، به جنگ وی میروند و چون از سرزمین بیداء میگذرند، در زمین فرومیروند و جز یک نفر، که خبر آنان را میآورد، همگی هلاک میشوند"<ref>تاریخ غیبت کبری، ص ۵۲۱.</ref>. گرچه حادثه "خسف" در منطقه "بیداء" و در مورد لشکر سفیانی واقع میشود، ولی در برخی [[روایات]]، غیر از خسف در بیداء، از خسف در مشرق و خسف در مغرب نیز یاد شده است<ref>وافی، ج ۲، ص ۴۴۳؛ منتخب الاثر، ص ۴۴۲.</ref>، و این نشان آن است که در سایر نقاط زمین نیز چنین حوادثی رخ میدهد و به امر خداوند، دشمنان مهدی {{ع}} بدینوسیله نابود میگردند<ref>برترینهای فرهنگ مهدویت در مطبوعات، ص ۲۲۴.</ref><ref>[[مجتبی تونهای|مجتبی تونهای]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص:۲۹۸.</ref>. | ||
==خسف در بیداء در روایات== | |||
روایات مرتبط با خسف در بیدا چند گروه هستند<ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۳۶.]</ref>: | |||
#روایاتی که یکی از نشانههای ظهور [[امام مهدی]]{{ع}} را خسف در بیدا برشمرده و گاه آن را از علائم حتمی دانستهاند<ref>ر.ک: الغیبة، نعمانی: ص۲۶۵ ح۱۵ و ص۲۷۰ ح۲۱، الغیبة، طوسی: ص۴۳۷.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۳۶.]</ref>. | |||
#گروهی که به خسف در بیدا اشاره کرده و مبارزۀ این گروه را با فردی میدانند که در خانۀ خدا پناه گرفته است <ref>مسند ابن حنبل: ج۶ ص۱۰۵، تاریخ مدینه: ج۱ ص۳۱۰.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۳۶.]</ref>. | |||
#گزارشهایی که میان سفیانی و بیدا ارتباط برقرار کرده و میگویند: لشکر سفیانی در بیدا، فرو خواهد رفت <ref>ر.ک: الفتن، ابن حمّاد: ج۱ ص۲۰۲ (باب الخسف بجیش السفیانی...).</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۳۶.]</ref>. | |||
با توجه به علامت بودن سفیانی برای ظهور، روشن میشود که اشاره به خسف لشکر او در بیدا، پشتوانۀ مناسب و معتبری در متون حدیثی شیعه و سنی دارد و بر اصل علامت بودن آن برای ظهور، صحه میگذارد. گزارشهای مفصلی از خسف در بیدا در متون مرتبط با آن، در دانشنامه آمداند؛ ولی به سبب ضعف سند و تعارض متون، جزئیات موجود در آنها نمیتوان اعتماد کرد<ref>دانشنامه امام مهدی ج۷ ص:۴۳۷-۴۳۸.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D9%94_%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85_%D9%85%D9%87%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B7_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) دانشنامهٔ امام مهدی: ج۷، ص:۴۳۶.]</ref>. | |||
دربارۀ چگونگی خسف به بیداء سخن روشنی در روایات نیامده و تنها به فرو رفتن سپاهیان سفیانی در این زمین اشاره شده است. [[امام باقر]]{{ع}} میفرماید:«... سفیانی گروهی را به مدینه روانه میکند و مهدی از آنجا به مکه رخت برمیبندد. خبر به فرمانده سپاه سفیانی میرسد که [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} به سوی مکه بیرون رفته است. او لشکری از پی آن حضرت روانه کند؛ ولی او را نمییابد تا اینکه مهدی، با حالت ترس و نگرانی بدان سنّت که موسی بن عمران داشت؛ داخل مکه شود. فرمانده سپاه سفیانی در صحرا فرود میآید. منادی از آسمان ندا میکند: ای دشت! آن قوم را نابود ساز؛ پس آن نیز ایشان را به درون خود میبرد و هیچیک از آنان نجات نمییابد، گر سه نفر...» <ref>الغیبة للنعمانی، ص ۲۷۹، باب ۱۴، ح ۶۷.</ref><ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۳۱.]</ref>. | |||
بعضی از روایات از تأخر این اتفاق بر ظهور سخن گفته و در برخی دیگر این اتفاق پس از بیعت یاران خاص [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} ذکر شده است. [[مصنف عبدالرزاق]]<ref>«فیبایعونه بین الرکن و المقام فیبعث الیه جیش من الشام حتی اذا کانوا بالبیداء خسف بهم...»؛ عبدالرزاق، المصنف، ج ۱۱، ص ۳۷۱، ح ۲۰۷۶۹.</ref>، [[مصنف ابن ابی شیبه]]<ref>«یبایع لرجل بین الرکن و المقام... فیغزوهم جیش من اهل الشام حتی اذا کانوا بالبیداء یخسف بهم..»؛ ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۱۵، ص ۴۵، ح ۹۰۷۰.</ref>، [[مسند احمد]] <ref>«فیبایعونه بین الرکن و المقام فیبعث الیهم جیش من الشام فیخسف بهم البیداء ...»؛ احمد بن حنبل، مسند، ج ۶، ص ۳۱۶.</ref>و برخی منابع دیگر، به طور روشن به این رخداد اشاره کردهاند<ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۳۱.]</ref>. | |||
با نگاه به آنچه دربارۀ تفاوت بین ظهور و قیام گفته شد و اینکه قیام آن حضرت با فاصلهای نامعین پس از ظهور خواهد بود؛ این روایت نیز به روشنی حکایت از آن دارد که پدیدۀ خسف پس از ظهور خواهد بود<ref>[http://fa.imamatpedia.com/wiki/%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87_%D9%85%D9%87%D8%AF%D9%88%DB%8C%D8%AA_%D8%AC%DB%B3_(%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8) درسنامه مهدویت: ج۳ ، ص ۱۳۱.]</ref>. | |||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||