پدر مهدی و اهل سنت: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{خرد}} {{مهدویت}} <div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;"> : <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center;...» ایجاد کرد)
 
خط ۱۰: خط ۱۰:


==مقدمه==
==مقدمه==
*یکی از موارد اختلاف بین [[شیعه]] و سنّی در موضوع [[مهدویت]]، اختلاف در پدر [[امام مهدی|حضرت مهدی]] است. [[شیعه]]، با استناد به دلیل‌‏های فراوان ثابت کرده پدر [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}، [[امام حسن عسکری]]{{ع}} است؛ در حالی که بیشتر [[اهل سنت]]، با بیان برخی روایات در این زمینه، بر این باورند که نام پدر [[امام مهدی|مهدی]] عبد اللّه، هم‏نام پدر [[پیامبر{{صل}} است.
*یکی از موارد اختلاف بین [[شیعه]] و سنّی در موضوع [[مهدویت]]، اختلاف در پدر [[امام مهدی|حضرت مهدی]] است. [[شیعه]]، با استناد به دلیل‌‏های فراوان ثابت کرده پدر [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}، [[امام حسن عسکری]]{{ع}} است؛ در حالی که بیشتر [[اهل سنت]]، با بیان برخی روایات در این زمینه، بر این باورند که نام پدر [[امام مهدی|مهدی]] عبد اللّه، هم‏نام پدر [[پیامبر]]{{صل}} است.
*دانشمندان [[شیعه]]، با حفظ امانت کامل، برخی از این احادیث را - هر چند صحیح نمی‌‏دانسته‌‏اند- بدون کم و کاست از کتاب‏های [[اهل سنت]] نقل کرده‏‌اند؛ اما هرگز در این موضوع تردید به خود راه نداده‏‌اند. برخی از احادیثی که [[اهل سنت]] با استناد به آن‏ها، چنین دیدگاهی را انتخاب کرده‏‌اند، بدین قرار است: [[ابن ابی شیبه]]، [[طبرانی]] و [[حاکم]]، از [[عاصم بن ابی النجود]]، از [[زرّ بن حبیش]] از [[عبد اللّه بن مسعود]] روایت کرده‏‌اند که‏ [[پیامبر]]{{صل}} فرمود:"دنیا از میان نمی‏رود، مگر این‏که خداوند سبحانه و تعالی مردی را برمی‏انگیزاند که نام او هم نام من و نام پدرش نام پدر من است"<ref>{{عربی|اندازه=120%|" لَا تَذْهَبُ‏ الدُّنْيَا حَتَّى‏ يَبْعَثَ‏ اللَّهُ‏ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِئُ اسْمُهُ اسْمِي وَ اسْمُ أَبِيهِ اسْمَ أَبِي‏‏‏‏‏‏‏"}}</ref><ref>  ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۱۵، ص ۱۹۸، ح ۱۹۴۹۳؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج ۱۰، ص ۱۶۳، ح ۱۰۲۱۳ و ص ۱۶۶، ح ۱۰۲۲۲؛ مستدرک حاکم، ج ۴، ص ۴۴۲؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة، ج ۳، ص ۲۶۱</ref>. [[ابو عمرو دانی]] و [[خطیب بغدادی]]، از [[عاصم بن ابی النجود]] از [[زرّ بن حبیش]]، از [[عبد اللّه بن مسعود]] نقل کرده‏‌اند که [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: "قیامت برپا نمی‌‏شود؛ مگر آنکه مردی از خاندان من بر همه مردم پادشاهی کند، نام او نام من و نام پدرش، نام پدر من است"<ref> ابو عمرو دانی، سنن، ص ۹۴ و ۹۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج ۱، ص ۳۷۰</ref>. [[نعیم بن حماد]]، [[خطیب]] و [[ابن حجر]]، همگی از عاصم، از [[زرّ بن حبیش]] از [[ابن مسعود]] روایت کرده‏‌اند که [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: "مهدی نامش هم‏نام من و نام پدرش نام پدر من است". [[نعیم بن حماد]] به سند خودش از [[ابو الطفیل]] آورده است که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود:" مهدی نامش نام من و نام پدرش، نام پدر من است"<ref>  ابو عمرو دانی، سنن، ص ۹۴ و ۹۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج ۱، ص ۳۷۰</ref>. هیچ‏یک از این احادیث، نمی‏‌تواند دلیلی محکم، بر ادعای کسانی باشد که نام پدر [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} را "عبد اللّه" دانسته‏‌اند. سند حدیث چهارم به اتفاق همه محدثان ضعیف است؛ زیرا یکی از راویان آن [[رشدین بن سعد]] است؛ یعنی همان "[[رشدین بن ابی رشدین]]" است که همه بزرگان [[اهل سنت]] در علم رجال بر ضعف او اتفاق دارند<ref>  ر. ک: المزی، تهذیب الکمال، ج ۹، ص ۱۹۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج ۳، ص ۲۴۰</ref>. بدین ترتیب و بدون شک در چنین امر مهمّی، نمی‏‌توان سخن این‏گونه افراد را پذیرفت. سه حدیث نخستین، نیز نمی‌‏توانند حجّت و دلیل باشند؛ چون عبارت "نام پدرش نام پدر من است" را بزرگان و حافظان حدیث نقل نکرده‌‏اند و فقط جمله "نام او، نام من است" را همگان، بدون اضافه‏‌ای دیگر آورده‏‌اند.
*دانشمندان [[شیعه]]، با حفظ امانت کامل، برخی از این احادیث را - هر چند صحیح نمی‌‏دانسته‌‏اند- بدون کم و کاست از کتاب‏های [[اهل سنت]] نقل کرده‏‌اند؛ اما هرگز در این موضوع تردید به خود راه نداده‏‌اند. برخی از احادیثی که [[اهل سنت]] با استناد به آن‏ها، چنین دیدگاهی را انتخاب کرده‏‌اند، بدین قرار است: [[ابن ابی شیبه]]، [[طبرانی]] و [[حاکم]]، از [[عاصم بن ابی النجود]]، از [[زرّ بن حبیش]] از [[عبد اللّه بن مسعود]] روایت کرده‏‌اند که‏ [[پیامبر]]{{صل}} فرمود:"دنیا از میان نمی‏رود، مگر این‏که خداوند سبحانه و تعالی مردی را برمی‏انگیزاند که نام او هم نام من و نام پدرش نام پدر من است"<ref>{{عربی|اندازه=120%|" لَا تَذْهَبُ‏ الدُّنْيَا حَتَّى‏ يَبْعَثَ‏ اللَّهُ‏ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِئُ اسْمُهُ اسْمِي وَ اسْمُ أَبِيهِ اسْمَ أَبِي‏‏‏‏‏‏‏"}}</ref><ref>  ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۱۵، ص ۱۹۸، ح ۱۹۴۹۳؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج ۱۰، ص ۱۶۳، ح ۱۰۲۱۳ و ص ۱۶۶، ح ۱۰۲۲۲؛ مستدرک حاکم، ج ۴، ص ۴۴۲؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة، ج ۳، ص ۲۶۱</ref>. [[ابو عمرو دانی]] و [[خطیب بغدادی]]، از [[عاصم بن ابی النجود]] از [[زرّ بن حبیش]]، از [[عبد اللّه بن مسعود]] نقل کرده‏‌اند که [[پیامبر]]{{صل}} فرمود: "قیامت برپا نمی‌‏شود؛ مگر آنکه مردی از خاندان من بر همه مردم پادشاهی کند، نام او نام من و نام پدرش، نام پدر من است"<ref> ابو عمرو دانی، سنن، ص ۹۴ و ۹۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج ۱، ص ۳۷۰</ref>. [[نعیم بن حماد]]، [[خطیب]] و [[ابن حجر]]، همگی از عاصم، از [[زرّ بن حبیش]] از [[ابن مسعود]] روایت کرده‏‌اند که [[رسول اکرم]]{{صل}} فرمود: "مهدی نامش هم‏نام من و نام پدرش نام پدر من است". [[نعیم بن حماد]] به سند خودش از [[ابو الطفیل]] آورده است که [[رسول خدا]]{{صل}} فرمود:" مهدی نامش نام من و نام پدرش، نام پدر من است"<ref>  ابو عمرو دانی، سنن، ص ۹۴ و ۹۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج ۱، ص ۳۷۰</ref>. هیچ‏یک از این احادیث، نمی‏‌تواند دلیلی محکم، بر ادعای کسانی باشد که نام پدر [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} را "عبد اللّه" دانسته‏‌اند. سند حدیث چهارم به اتفاق همه محدثان ضعیف است؛ زیرا یکی از راویان آن [[رشدین بن سعد]] است؛ یعنی همان "[[رشدین بن ابی رشدین]]" است که همه بزرگان [[اهل سنت]] در علم رجال بر ضعف او اتفاق دارند<ref>  ر. ک: المزی، تهذیب الکمال، ج ۹، ص ۱۹۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج ۳، ص ۲۴۰</ref>. بدین ترتیب و بدون شک در چنین امر مهمّی، نمی‏‌توان سخن این‏گونه افراد را پذیرفت. سه حدیث نخستین، نیز نمی‌‏توانند حجّت و دلیل باشند؛ چون عبارت "نام پدرش نام پدر من است" را بزرگان و حافظان حدیث نقل نکرده‌‏اند و فقط جمله "نام او، نام من است" را همگان، بدون اضافه‏‌ای دیگر آورده‏‌اند.
*برخی از پژوهشگران [[اهل سنت]] که روایت‏‌کنندگان از [[عاصم بن ابی النجود]] را بررسی کرده‏‌اند، به این مطلب تصریح کرده و گفته‌‏اند: "این اضافه در اصل حدیث نیست".
*برخی از پژوهشگران [[اهل سنت]] که روایت‏‌کنندگان از [[عاصم بن ابی النجود]] را بررسی کرده‏‌اند، به این مطلب تصریح کرده و گفته‌‏اند: "این اضافه در اصل حدیث نیست".

نسخهٔ ‏۴ دسامبر ۲۰۱۸، ساعت ۱۵:۳۹

این مدخل مرتبط با مباحث پیرامون امام مهدی(ع) است. "امام مهدی" از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل امام مهدی (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

  1. از سوی پیروان حسنی‌‏ها به منظور اثبات مهدویت محمد بن عبد اللّه بن حسن مثنا، اضافه شده است.
  2. از سوی طرفداران بنی عباس، برای تأیید مهدویت محمد بن عبد اللّه منصور عباسی، به حدیث ابن مسعود افزوده شده است. این احتمال، زمانی به واقعیت نزدیک می‌‏شود که بدانیم محمد بن عبد اللّه بن حسن مثنا، لکنت زبان داشت؛. از این رو پیروانش دروغ دیگری به روایت ابو هریره افزوده و چنین نقل کرده‏‌اند: "به درستی که مهدی نامش محمد بن عبد اللّه است و در زبانش کندی وجود دارد"[۱۲].
  • بر این اساس هر سه حدیث نخستین، با نقل حافظان حدیث از عاصم مخالفت دارد. از این‏رو حافظ ابو نعیم اصفهانی در مناقب المهدی این حدیث را با ۳۳ سلسله راویان مختلف تا عاصم، نقل کرده است. در این نقل‌‏ها حتی یکی از آن‏ها عبارت "و نام پدرش نام پدر من است" را ندارد و با عبارت "نام او نام من است" پایان یافته است.
  • گنجی شافعی متن اصفهانی را نقل و اضافه می‌‏کند: "این حدیث را غیر از عاصم، دیگرانی هم مانند عمرو بن حره، از زرّ نقل کرده‌‏اند و همگی با "نام او نام من است"، آن را به پایان برده‏‌اند؛ جز روایتی که عبارت "و نام پدرش نام پدر من است" را دارد. کوتاه سخن این‏که چنین اضافه‏‌ای پذیرفتنی نیست؛ به خصوص که احمد بن حنبل با دقتی که در ضبط حدیث دارد، این حدیث را چند بار در مسندش با جمله "و نامش نام من است" نقل کرده است"[۱۳].
  • از بحث‌‏های گذشته روشن می‌‏شود که تبار امام مهدی(ع)، به امام حسین(ع) می‏رسد و دیگر احادیثی که خلاف این را می‏‌رسانند، ضعیف و بی‏‌اعتبار بوده، هیچ قرینه‌‏ای بر صحت آن‏ها در دست نیست. با توجه به نتیجه بحث‌‏های گذشته نیز به دست می‏‌آید: نقل متواتر نزد مسلمانان نیز همین نتیجه را تأیید می‏‌کندخطای یادکرد: برچسب تمام‌کنندهٔ </ref> برای برچسب <ref> پیدا نشد.

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. " لَا تَذْهَبُ‏ الدُّنْيَا حَتَّى‏ يَبْعَثَ‏ اللَّهُ‏ رَجُلًا مِنْ أَهْلِ بَيْتِي يُوَاطِئُ اسْمُهُ اسْمِي وَ اسْمُ أَبِيهِ اسْمَ أَبِي‏‏‏‏‏‏‏"
  2. ابن ابی شیبه، المصنف، ج ۱۵، ص ۱۹۸، ح ۱۹۴۹۳؛ طبرانی، المعجم الکبیر، ج ۱۰، ص ۱۶۳، ح ۱۰۲۱۳ و ص ۱۶۶، ح ۱۰۲۲۲؛ مستدرک حاکم، ج ۴، ص ۴۴۲؛ علی بن عیسی اربلی، کشف الغمة، ج ۳، ص ۲۶۱
  3. ابو عمرو دانی، سنن، ص ۹۴ و ۹۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج ۱، ص ۳۷۰
  4. ابو عمرو دانی، سنن، ص ۹۴ و ۹۵؛ خطیب بغدادی، تاریخ بغداد، ج ۱، ص ۳۷۰
  5. ر. ک: المزی، تهذیب الکمال، ج ۹، ص ۱۹۱؛ ابن حجر، تهذیب التهذیب، ج ۳، ص ۲۴۰
  6. احمد بن حنبل، مسند، ج ۱، ص ۳۷۶ و ۳۷۷ و ۴۳۰ و ۴۴۸
  7. سنن ترمذی، ج ۴، ص ۵۰۵، ح ۲۲۳۰
  8. حاکم نیشابوری، المستدرک، ج ۴، ص ۴۴۲
  9. مصابیح السنة، ص ۴۹۲، ح ۴۲۱۰
  10. مقدسی شافعی، عقد الدرر، باب ۲، ص ۵۱
  11. مقدسی شافعی، عقد الدرر، باب ۲، ص ۵۱- ۵۶
  12. ر.ک: ابو الفرج اصفهانی، مقاتل الطالبین، ص ۱۶۳ و ۱۶۴
  13. کنجی شافعی، البیان فی اخبار صاحب الزمان عجّل اللّه تعالی فرجه الشریف، ص ۴۸۲