←منشأ و خاستگاه ارزش
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۷۴: | خط ۷۴: | ||
اشیا نیز متعلق و محمل ارزشها واقع میشوند و به بیان دیگر، ارزشها گاه از طریق الصاق و تعلقیابی به اشیا خارجیت ضمنی مییابند. عباراتی همچون: کتاب [[ارزشمند]]، ساختمان [[زیبا]]، فلز گرانقیمت، موسیقی مطبوع، اتومبیل مطمئن و... که روزمره در محاورات عموم به کار میروند، نمایانگر موضع ارزشی ما در برخورد با اشیا و پدیدههای مادی است. برخی از [[اندیشمندان]] برآنند که ارزشها نه مستقیماً، بلکه با واسطه «نیاز» و نقشی که اشیا در پاسخدهی به [[نیاز انسان]] و جلب رغبت او دارند، به آنها تعلق میگیرند<ref>ر. ک: ژرژ گورویچ، اخلاقی نظری و علم آداب، ص۱۱۵.</ref><ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۶۱.</ref> | اشیا نیز متعلق و محمل ارزشها واقع میشوند و به بیان دیگر، ارزشها گاه از طریق الصاق و تعلقیابی به اشیا خارجیت ضمنی مییابند. عباراتی همچون: کتاب [[ارزشمند]]، ساختمان [[زیبا]]، فلز گرانقیمت، موسیقی مطبوع، اتومبیل مطمئن و... که روزمره در محاورات عموم به کار میروند، نمایانگر موضع ارزشی ما در برخورد با اشیا و پدیدههای مادی است. برخی از [[اندیشمندان]] برآنند که ارزشها نه مستقیماً، بلکه با واسطه «نیاز» و نقشی که اشیا در پاسخدهی به [[نیاز انسان]] و جلب رغبت او دارند، به آنها تعلق میگیرند<ref>ر. ک: ژرژ گورویچ، اخلاقی نظری و علم آداب، ص۱۱۵.</ref><ref>[[سید حسین شرفالدین|شرفالدین، سید حسین]]، [[ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم (کتاب)|ارزشهای اجتماعی از منظر قرآن کریم]]، ص ۶۱.</ref> | ||
== منشأ و خاستگاه | == منشأ و خاستگاه == | ||
ارزش، ناشی از دو چیز است: مفید و مورد احتیاجبودن، و در دسترسنبودن، به معنی در انحصار دیگران بودن؛ و هرچه که جنسی وافرتر باشد، خود وفور، اجباراً کالا را از دست صاحب آن کالا بیرون میآورد و به بازار میکشد. نظر دیگری درباره ارزش این است که ارزش تابع مفیدبودن است و هر اندازه اشیاء مفیدتر باشند، قهراً ارزش بیشتری پیدا میکنند. این نظریه نیز [[باطل]] است، زیرا اولاً ما گفتیم که اگر ارزش به معنی مفیدبودن - یا لااقل تابع مفیدبودن - بود و صد در صد به آن بستگی داشت نمیبایست به حسب عرضه و تقاضا نوسان پیدا کند. به علاوه ما میبینیم بسیاری از اشیاء با اینکه بیشتر مورد احتیاج میباشند، مثل نان و آب، قیمت کمتری دارند، اما بعضی چیزهای دیگر با اینکه از [[تجملات]] [[زندگی]] است و چندان مورد احتیاج نیست صدها برابر نان قیمت دارد<ref>نظری به نظام اقتصادی اسلام، ص۱۱۷.</ref>. | ارزش، ناشی از دو چیز است: مفید و مورد احتیاجبودن، و در دسترسنبودن، به معنی در انحصار دیگران بودن؛ و هرچه که جنسی وافرتر باشد، خود وفور، اجباراً کالا را از دست صاحب آن کالا بیرون میآورد و به بازار میکشد. نظر دیگری درباره ارزش این است که ارزش تابع مفیدبودن است و هر اندازه اشیاء مفیدتر باشند، قهراً ارزش بیشتری پیدا میکنند. این نظریه نیز [[باطل]] است، زیرا اولاً ما گفتیم که اگر ارزش به معنی مفیدبودن - یا لااقل تابع مفیدبودن - بود و صد در صد به آن بستگی داشت نمیبایست به حسب عرضه و تقاضا نوسان پیدا کند. به علاوه ما میبینیم بسیاری از اشیاء با اینکه بیشتر مورد احتیاج میباشند، مثل نان و آب، قیمت کمتری دارند، اما بعضی چیزهای دیگر با اینکه از [[تجملات]] [[زندگی]] است و چندان مورد احتیاج نیست صدها برابر نان قیمت دارد<ref>نظری به نظام اقتصادی اسلام، ص۱۱۷.</ref>. | ||
| خط ۸۴: | خط ۸۴: | ||
مراجعه به [[واقعیت]] و ارزش<ref>فلسفه تاریخ جلد اول، ص۲۷۵.</ref> و [[درجه]] ارزش<ref>نظری به نظام اقتصادی اسلام، ص۱۳۱.</ref>. | مراجعه به [[واقعیت]] و ارزش<ref>فلسفه تاریخ جلد اول، ص۲۷۵.</ref> و [[درجه]] ارزش<ref>نظری به نظام اقتصادی اسلام، ص۱۳۱.</ref>. | ||
==پیشینه تاریخی== | |||
===ارزشها در مکاتب گوناگون=== | |||
==عوامل تأمینکننده== | |||
==عوامل تهدیدکننده== | |||
== مصادیق ارزش == | == مصادیق ارزش == | ||