زیدیه: تفاوت میان نسخه‌ها

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
خط ۱۴: خط ۱۴:
==مقدمه==
==مقدمه==
*زیدیه، از فرقه‌‏های معروف [[شیعه]] و پیرو [[زید بن علی بن حسین بن علی]]{{عم}} هستند. این گروه، به روایتی از [[پیامبر]]{{صل}} تمسّک کرده‏‌اند که فرمود: "[[امام مهدی|مهدی]] از [[فرزندان]] [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است. او با [[شمشیر]] به پا می‏‌خیزد و مادرش [[بهترین]] کنیزان خواهد بود"<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..
*زیدیه، از فرقه‌‏های معروف [[شیعه]] و پیرو [[زید بن علی بن حسین بن علی]]{{عم}} هستند. این گروه، به روایتی از [[پیامبر]]{{صل}} تمسّک کرده‏‌اند که فرمود: "[[امام مهدی|مهدی]] از [[فرزندان]] [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است. او با [[شمشیر]] به پا می‏‌خیزد و مادرش [[بهترین]] کنیزان خواهد بود"<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..
*پس زمانی که [[زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب]]{{عم}} [[قیام]] خود را بر ضد [[امویان]] آغاز کرد، گفتند: چون او از نسل [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است و بر ضد [[ظالمان]] با [[شمشیر]] [[قیام]] کرده و از سویی [[فرزند]] کنیز است، [[امام مهدی|مهدی]] [[موعود]] است<ref>  ر. ک: سید حسین محمد جعفری، تشیع در مسیر تاریخ، ص ۲۹۰- ۲۹۳؛ [[سید محمد کاظم قزوینی|قزوینی، سید محمد کاظم]]، [[امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور (کتاب)|امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور]]، ص ۵۶۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..  
*پس زمانی که [[زید بن علی بن حسین بن علی بن ابی طالب]]{{عم}} [[قیام]] خود را بر ضد [[امویان]] آغاز کرد، گفتند: چون او از [[نسل]] [[امام حسین|حسین]]{{ع}} است و بر ضد [[ظالمان]] با [[شمشیر]] [[قیام]] کرده و از سویی [[فرزند]] کنیز است، [[امام مهدی|مهدی]] [[موعود]] است<ref>  ر. ک: سید حسین محمد جعفری، تشیع در مسیر تاریخ، ص ۲۹۰- ۲۹۳؛ [[سید محمد کاظم قزوینی|قزوینی، سید محمد کاظم]]، [[امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور (کتاب)|امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور]]، ص ۵۶۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..  
*[[زید بن علی]] خود از بزرگان بود و خلفای [[اموی]] را بر [[حق]] نمی‌‏دانست. او بر ضد آنان [[قیام]] کرد و به طرف [[کوفه]] رفت و همراه چهار هزار نفر، با [[حاکم]] [[عراق]] "[[یوسف بن عمر]]" به [[جنگ]] برخاست. کار [[زید]] در [[کوفه]] ده ماه طول کشید، تا این که در سال ۱۲۲ ق به [[دستور]] [[هشام بن عبد الملک اموی]]، به دار آویخته شد. سرش را به [[دمشق]] نزد هشام و از آن جا به [[مدینه]] بردند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..
*[[زید بن علی]] خود از بزرگان بود و خلفای [[اموی]] را بر [[حق]] نمی‌‏دانست. او بر ضد آنان [[قیام]] کرد و به طرف [[کوفه]] رفت و همراه چهار هزار نفر، با [[حاکم]] [[عراق]] "[[یوسف بن عمر]]" به [[جنگ]] برخاست. کار [[زید]] در [[کوفه]] ده ماه طول کشید، تا این که در سال ۱۲۲ ق به [[دستور]] [[هشام بن عبد الملک اموی]]، به دار آویخته شد. سرش را به [[دمشق]] نزد هشام و از آن جا به [[مدینه]] بردند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..
*[[امام باقر]]{{ع}} درباره [[زید بن علی]] می‌‏فرمود: "خدایا! پشت مرا به [[زید]] محکم فرما" آن حضرت با مشاهده [[زید]]، آیه‏ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلَّهِ }}<ref> ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید؛ سوره نساء، آیه: ۱۳۵.</ref>؛ را تلاوت می‏‌کرد و می‌‏فرمود: ای [[زید]]! تو نمونه عمل به این [[آیه]] هستی"<ref>  علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..  
*[[امام باقر]]{{ع}} درباره [[زید بن علی]] می‌‏فرمود: "خدایا! پشت مرا به [[زید]] محکم فرما" آن [[حضرت]] با مشاهده [[زید]]، آیه‏ {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ كُونُواْ قَوَّامِينَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاء لِلَّهِ }}<ref> ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید؛ سوره نساء، آیه: ۱۳۵.</ref>؛ را [[تلاوت]] می‏‌کرد و می‌‏فرمود: ای [[زید]]! تو نمونه عمل به این [[آیه]] هستی"<ref>  علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>..  
*[[پیروان]] [[زید]] اطراف یحیی و فرزندش را گرفتند. یحیی در [[خراسان]] [[قیام]] کرد و در جوزجان کشته شد. [[پیروان]] او به فرقه‌‏های مختلف "رافضیه، [[جارودیه]]، عجلیه، [[بتریه]]، [[صالحیه]] و زیدیه" تقسیم و قائل به [[مهدویت]] [[زید]] و [[منتظر ظهور]] او شدند<ref>  شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴</ref>. [[زید]] از حیث [[علم]]، [[زهد]]، ورع، [[شجاعت]] و [[دیانت]]، از بزرگان [[اهل بیت]]{{عم}} به شمار می‌‏رود. این که خود [[زید]] ادعای [[امامت]] یا [[مهدویت]] داشته باشد، در منابع یافت نشده است؛ بلکه روایتی از خود او، مؤید [[عقیده]] صحیحش در امر [[مهدویت]] است. او می‌‏فرماید: پدرم، [[علی بن حسین]]{{ع}} از پدرش [[حسین بن علی]]{{ع}} از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] کرده است: ای [[امام حسین|حسین]]! تو امامی و نه تن از [[فرزندان]] تو امینان و [[امامان]] معصومند و نهمین آنان، [[امام مهدی|مهدی]] ایشان است<ref>  علی بن محمّد خزاز رازی قمی، کفایة الاثر، ص ۳۲۷</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.
*[[پیروان]] [[زید]] اطراف یحیی و فرزندش را گرفتند. یحیی در [[خراسان]] [[قیام]] کرد و در جوزجان کشته شد. [[پیروان]] او به فرقه‌‏های مختلف "رافضیه، [[جارودیه]]، عجلیه، [[بتریه]]، [[صالحیه]] و زیدیه" تقسیم و قائل به [[مهدویت]] [[زید]] و [[منتظر ظهور]] او شدند<ref>  شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴</ref>. [[زید]] از حیث [[علم]]، [[زهد]]، [[ورع]]، [[شجاعت]] و [[دیانت]]، از بزرگان [[اهل بیت]]{{عم}} به شمار می‌‏رود. این که خود [[زید]] ادعای [[امامت]] یا [[مهدویت]] داشته باشد، در منابع یافت نشده است؛ بلکه روایتی از خود او، مؤید [[عقیده]] صحیحش در امر [[مهدویت]] است. او می‌‏فرماید: پدرم، [[علی بن حسین]]{{ع}} از پدرش [[حسین بن علی]]{{ع}} از [[رسول خدا]]{{صل}} [[روایت]] کرده است: ای [[امام حسین|حسین]]! تو [[امامی]] و نه تن از [[فرزندان]] تو امینان و [[امامان]] معصومند و نهمین آنان، [[امام مهدی|مهدی]] ایشان است<ref>  علی بن محمّد خزاز رازی قمی، کفایة الاثر، ص ۳۲۷</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۲۵۴ - ۲۵۵.</ref>.
*این [[فرقه]] [[معتقد]] به [[مبارزه]] بر ضدّ [[ظلم]] بودند و "[[خروج]] بالسّیف" و [[قیام]] مسلّحانه را از شرایط [[امام]] می‌دانستند، از این‌رو به [[امامت]] [[زید بن علی]] که بر ضدّ [[امویان]] [[قیام]] کرد و پس از او به [[امامت]] یحیی بن [[زید]] [[معتقد]] بودند. آنان به سه فرقۀ [[جارودیه]]، [[سلیمانیه]] و بتریّه تقسیم شدند. زیدیه در [[اعتقاد]]، معتزلی‌اند و در [[فقه]]، [[حنفی]] مسلک<ref>دربارۀ آنان ر. ک: «شخصیت و قیام زید بن علی»، «جنبش زیدیّه در ایران»، «سیره و قیام زید بن علی»، حسین کریمان، «الامام زید»، «تاریخ الفرقه الزیدیّه»، «الزیدیّه: نظریة و تطبیق»، «تاریخ الفرق الزیدیّه»، «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸، «لغت‌نامۀ دهخدا»، «تاریخ دولتهای اسلامی» ج ۱، «مقاتل الطالبیین»</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۰۰.</ref>.
*این [[فرقه]] [[معتقد]] به [[مبارزه]] بر ضدّ [[ظلم]] بودند و "[[خروج]] بالسّیف" و [[قیام]] مسلّحانه را از شرایط [[امام]] می‌دانستند، از این‌رو به [[امامت]] [[زید بن علی]] که بر ضدّ [[امویان]] [[قیام]] کرد و پس از او به [[امامت]] یحیی بن [[زید]] [[معتقد]] بودند. آنان به سه فرقۀ [[جارودیه]]، [[سلیمانیه]] و [[بتریّه]] تقسیم شدند. زیدیه در [[اعتقاد]]، معتزلی‌اند و در [[فقه]]، [[حنفی]] مسلک<ref>دربارۀ آنان ر. ک: «شخصیت و قیام زید بن علی»، «جنبش زیدیّه در ایران»، «سیره و قیام زید بن علی»، حسین کریمان، «الامام زید»، «تاریخ الفرقه الزیدیّه»، «الزیدیّه: نظریة و تطبیق»، «تاریخ الفرق الزیدیّه»، «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸، «لغت‌نامۀ دهخدا»، «تاریخ دولتهای اسلامی» ج ۱، «مقاتل الطالبیین»</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۳۰۰.</ref>.
*به [[امامت]] [[زید بن علی]]، [[فرزند]] [[امام سجّاد]]{{ع}} به جای [[امام باقر|امام محمّد باقر]]{{ع}} [[معتقد]] بودند. آنان معتقدند که [[امامت]] در اولاد [[فاطمه زهرا]] است و از شرایط آن [[شجاعت]]، [[سخاوت]]، [[خروج]] مسلّحانه و ادّعای [[امامت]] است. خود اینان هم به چند [[فرقه]] تقسیم می‌شوند، همچون "جارودیّه"، "مرئیه"، "یعقوبیّه"، "جریریّه"، "یمانیّه" و...<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹.</ref>.
*به [[امامت]] [[زید بن علی]]، [[فرزند]] [[امام سجّاد]]{{ع}} به جای [[امام باقر|امام محمّد باقر]]{{ع}} [[معتقد]] بودند. آنان معتقدند که [[امامت]] در [[اولاد]] [[فاطمه زهرا]] است و از شرایط آن [[شجاعت]]، [[سخاوت]]، [[خروج]] مسلّحانه و ادّعای [[امامت]] است. خود اینان هم به چند [[فرقه]] تقسیم می‌شوند، همچون "[[جارودیّه]]"، "[[مرئیه]]"، "[[یعقوبیّه]]"، "[[جریریّه]]"، "[[یمانیّه]]" و...<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۴۵۹.</ref>.


==زیدیه در مباحث مهدویت==
==زیدیه در مباحث مهدویت==

نسخهٔ ‏۲۱ اوت ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۲۲

این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:
در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل زیدیه (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

زیدیه یکی از فرقه‌های اصلی شیعه که پس از امام حسین(ع) به امامت زید بن علی معتقدند[۱].


مقدمه

زیدیه در مباحث مهدویت

زیدیه در درسنامه

پرسش‌های وابسته

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

 با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:  

  1. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۳۰۰.
  2. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۲۵۴ - ۲۵۵.
  3. ر. ک: سید حسین محمد جعفری، تشیع در مسیر تاریخ، ص ۲۹۰- ۲۹۳؛ قزوینی، سید محمد کاظم، امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور، ص ۵۶۸
  4. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۲۵۴ - ۲۵۵.
  5. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۲۵۴ - ۲۵۵.
  6. ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید؛ سوره نساء، آیه: ۱۳۵.
  7. علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰
  8. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۲۵۴ - ۲۵۵.
  9. شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴
  10. علی بن محمّد خزاز رازی قمی، کفایة الاثر، ص ۳۲۷
  11. سلیمیان، خدامراد، فرهنگ‌نامه مهدویت، ص۲۵۴ - ۲۵۵.
  12. دربارۀ آنان ر. ک: «شخصیت و قیام زید بن علی»، «جنبش زیدیّه در ایران»، «سیره و قیام زید بن علی»، حسین کریمان، «الامام زید»، «تاریخ الفرقه الزیدیّه»، «الزیدیّه: نظریة و تطبیق»، «تاریخ الفرق الزیدیّه»، «دائرة المعارف تشیّع»، ج ۸، «لغت‌نامۀ دهخدا»، «تاریخ دولتهای اسلامی» ج ۱، «مقاتل الطالبیین»
  13. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۳۰۰.
  14. محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۴۵۹.
  15. غیبة نعمانی، ص ۲۲۸.
  16. بحار الانوار، ج ۳۶، ص ۲۹۲.
  17. قزوینی، سید محمد کاظم، امام مهدی از تولد تا بعد از ظهور، ص ۵۶۹.
  18. تونه‌ای، مجتبی، موعودنامه، ص۳۹۱.
  19. سید محمد کاظم قزوینی، امام مهدی (ع) از ولادت تا ظهور، ص ۵۶۸.
  20. «ای مؤمنان! به دادگری بپاخیزید و برای خداوند گواهی دهید» سوره نساء، آیه ۱۳۵.
  21. علامه امینی، الغدیر، ج ۳، ص ۱۷۰.
  22. شهرستانی، الملل و النحل، ج ۱، ص ۵۴.
  23. علی بن محمد خزاز رازی قمی، کفایة الاثر فی النصوص علی الائمة الاثنی عشر، ص ۳۲۷.
  24. سلیمیان، خدامراد، درسنامه مهدویت، ج‌۱، ص۱۰۴، ۱۰۵.