اصحاب کهف: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۴ فوریهٔ ۲۰۲۰، ساعت ۱۴:۲۴

متن این جستار آزمایشی و غیرنهایی است. برای اطلاع از اهداف و چشم انداز این دانشنامه به صفحه آشنایی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت مراجعه کنید.

این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:

اصحاب کهف در قرآن | اصحاب کهف در حدیث | اصحاب کهف در نهج البلاغه| اصحاب کهف در تاریخ اسلامی| اصحاب کهف در معارف مهدویت

در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل اصحاب کهف (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.

مقدمه

اصحاب کهف به معنای غارنشینان است.
در اصطلاح قرآن، مقصود از اصحاب کهف، جوانان خداپرستی‌اند که در عصر پادشاه ظالم و کافری به نام دقیانوس می‌زیستند که حاکم شهر "افسوس" بود و برای حفظ ایمان خود، چاره‌ای جز ترک زندگانی و مردم و پناه بردن به غاری ندیدند. تعدادشان شش نفر بود. در راه، چوپانی هم همراه سگش به آنان پیوست. خداوند آنان را به خوابی طولانی (سیصد و نه سال) فرو برد و چون بیدار شدند، دوران دقیانوس عوض شده و حکومت کفر برچیده شده بود و آنان می‌پنداشتند که یک روز یا نصف روز خوابیده‌اند!
هجدهمین سوره قرآن که به نام کهف (غار) است، به داستان این گروه اشاره دارد و از آنان به عنوان جوانمردان یکتاپرست یاد می‌کند و ماجرای خواب طولانی و زنده شدن دوباره آنان را پس از سیصد سال، نمونه‌ای از زنده شدن انسان برای قیامت به شمار می‌آورد (کهف، آیات ۹ تا ۲۵). سگ اصحاب کهف نیز در قرآن و حدیث و اشعار فارسی آمده است^[۱].

پرسش مستقیم

آیا اصحاب کهف به یاری امام مهدی می‌آیند؟‌ (پرسش)

جستارهای وابسته

منابع

پانویس

با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل می‌شوید:

↑ محدثی، جواد، فرهنگ‌نامه دینی، ص:۲۷-۲۸.

[1] محدثی، جواد، فرهنگ‌نامه دینی، ص:۲۷-۲۸.

[۱]

@@ خط ۱۳: / خط ۱۳: @@
 *در اصطلاح [[قرآن]]، مقصود از اصحاب کهف، [[جوانان]] خداپرستی‌اند که در عصر [[پادشاه]] [[ظالم]] و کافری به نام [[دقیانوس]] می‌زیستند که [[حاکم]] [[شهر]] "افسوس" بود و برای حفظ [[ایمان]] خود، چاره‌ای جز ترک زندگانی و [[مردم]] و [[پناه]] بردن به غاری ندیدند. تعدادشان شش نفر بود. در راه، چوپانی هم همراه سگش به آنان پیوست. [[خداوند]] آنان را به خوابی طولانی ([[سیصد و نه سال]]) فرو برد و چون بیدار شدند، دوران [[دقیانوس]] عوض شده و [[حکومت]] [[کفر]] برچیده شده بود و آنان می‌پنداشتند که یک روز یا نصف روز خوابیده‌اند!
 *هجدهمین [[سوره]] [[قرآن]] که به نام کهف (غار) است، به داستان این گروه اشاره دارد و از آنان به عنوان جوانمردان یکتاپرست یاد می‌کند و ماجرای [[خواب]] طولانی و [[زنده شدن دوباره]] آنان را پس از سیصد سال، نمونه‌ای از زنده شدن [[انسان]] برای [[قیامت]] به شمار می‌آورد (کهف، [[آیات]] ۹ تا ۲۵). سگ اصحاب کهف نیز در [[قرآن]] و [[حدیث]] و اشعار [[فارسی]] آمده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[ فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)| فرهنگ‌نامه دینی]]، ص:۲۷-۲۸.</ref>.
-==اصحاب کهف در فرهنگ مهدوی==
-* اصحاب کهف از رجعت‌‏کنندگان و [[یاران حضرت مهدی]]{{ع}} هستند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۴۸-۴۹.</ref>.
-*در قصه‏‌های قرآنی "اصحاب کهف"، نام گروهی از [[مؤمنان]] است که از [[ستم]] پادشاهی [[مشرک]] به غاری پناه بردند و سالیانی دراز به [[خواب]] عمیقی فرو رفتند. بر پایه [[روایات]]، این [[پادشاه]] [[مشرک]] "دقیانوس" و محل واقعه "افسوس" دانسته شده است<ref>  ر.ک: محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۱۴، ص ۴۱۱؛ حسن بن ابی الحسن دیلمی، ارشاد القلوب، ج ۲، ص ۳۶۰</ref>. داستان این گروه، با اشاراتی کوتاه اما پر مغز، در آیه‏‌های نخستین سوره "کهف" یاد شده است. در آن [[آیات]]، [[سخن]] از یکتاپرستانی است که برای گریز از [[پرستش]] خدایان دروغین، به غاری پناه بردند تا از گزند [[ستمکاران]] بت‏پرست برهند. خوابی که آنان را در ربود، به [[فرمان]] [[پروردگار]] سالیانی به طول انجامید و در این مدت، چنان هیبتی داشتند که کسی را یارای نزدیک شدن و نگریستن به آنان نبود و آنان را بیدار می‌‏پنداشتند. این خفتگان سالیانی چند را "بر پایه [[آیات قرآنی]]، ۳۰۹ سال" در همان حال گذراندند. چون به خواست الهی از [[خواب]] برخاستند، چنان گمان بردند که فقط روزی یا نصفی از روز را [[خواب]] بوده‌‏اند. چون یکی از ایشان، برای فراهم آوردن غذا به شهر درآمد، [[مردم]] از حال شگفت‌‏انگیزشان [[آگاهی]] یافتند و بر آن شدند بر در غار آنان، مسجدی به پا سازند<ref>  ر.ک: ناصر مکارم شیرازی و دیگران، تفسیر نمونه، ج ۱۲، ص ۳۵۴</ref>. در [[روایات]]، آنان را گروهی از [[یاران]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} دانسته‏‌اند که در این بازگشت، از [[حکومت]] جهانی [[عدل و قسط]]، بهره وافری خواهند برد<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۴۸-۴۹.</ref>.
-*[[امام صادق]]{{ع}} در این‌‏باره فرمود: "هنگامی که [[امام مهدی|قائم]]{{ع}} از پشت این خانه [[ظهور]] کند، [[خداوند]] همراه او ۲۷ تن برمی‌‏انگیزد که چهارده تن از [[قوم]] [[حضرت موسی]]{{ع}} هستند، و هشت تن از اصحاب کهف و [[مقداد]] و [[جابر انصاری]] و [[مؤمن]] آل فرعون و [[یوشع بن نون]] [[وصی]] [[حضرت موسی]]{{ع}}<ref> {{عربی|" إِذَا ظَهَرَ الْقَائِمُ {{ع}} مِنْ ظَهْرِ هَذَا الْبَيْتِ، بَعَثَ اللَّهُ مَعَهُ‏ سَبْعَةً وَ عِشْرِينَ‏ رَجُلًا، مِنْهُمْ‏ أَرْبَعَةَ عَشَرَ رَجُلًا مِنْ‏ قَوْمِ‏ مُوسَى‏ {{ع}}، وَ أَصْحَابُ الْكَهْفِ ثَمَانِيَةٌ، وَ الْمِقْدَاد وَ جَابِرٌ الْأَنْصَارِيُّ، وَ مُؤْمِنُ آلِ فِرْعَوْنَ، وَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ وَصِيُّ مُوسَى {{ع}} ‏‏"}}؛ ر. ک: طبری، دلائل الامامة، ص ۲۴۸؛ فتال نیشابوری، روضة الواعظین، ص ۲۶۶</ref>
-*اگرچه [[اهل سنت]] به شدّت با [[اعتقاد]] به [[رجعت]] مخالف‌اند اما برخی از [[مفسران]] آن‏ها به زنده شدن اصحاب کهف در [[دوران ظهور]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} اشاره کرده‌‏اند<ref>محمد بن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القران، ج ۱۰، ص ۳۹۰؛ سیوطی، الدر المنثور، ج ۴، ص ۲۱۵؛ متقی هندی، البرهان، ص ۱۵۰، ح ۱۵</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۴۸-۴۹.</ref>.
-== اصحاب کهف در موعودنامه ==
-*در [[روایات]] آمده است که اصحاب کهف [[هنگام ظهور]]، براى یارى [[امام مهدی|حضرت مهدى]] {{ع}} خواهند آمد<ref>ارشاد القلوب، ص ۲۸۶؛ حلیة الابرار، ج ۲، ص ۶۰۱. </ref>. [[مفضل بن عمر]] مى‌گوید:[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: "هنگامى که [[قائم]] [[آل محمد]] {{صل}} [[ظهور]] کند، تعدادى از پشت [[کعبه]] بیرون مى‌آیند که هفت نفر از اصحاب کهف، از جمله آنان هستند<ref>چشم‌اندازى به حکومت مهدى {{ع}}، نجم الدین طبسى، ص ۱۰۱. </ref>. حلبى مى‌گوید: اصحاب کهف همگى از نژاد عرب‌اند و جز به عربى [[سخن]] نمى‌گویند و آنان وزیران مهدى هستند<ref>منتخب الاثر، ص ۴۸۵. </ref>. پیشواى ششم در مورد آخرین رو در رویى [[سپاه حق]] با [[قوم یهود]] مى‌فرماید:. . . وقتى [[دابة الارض]] خارج مى‌شود، [[خداوند]] اصحاب کهف را همراه با سگ‌شان برمى‌انگیزد، یکى از آن‌ها "میلخاء" نام دارد و دیگرى "[[حملاها]]"<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۷۵ و ج ۵۳، ص ۸۵. </ref>.
-*از [[امام باقر]] {{ع}} [[روایت]] شده که: [[قائم]] {{ع}} ٣٠٩ سال [[حکومت]] مى‌کند، به تعداد سال‌هایى که اصحاب کهف در کهف درنگ کردند<ref>غیبة نعمانى، ص ۱۸۱؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۹۱؛ غیبة طوسى، ص ۲۸۳. </ref>. اصحاب کهف، افراد مؤمنى بودند که [[ایمان]] خود را از [[حاکم]] زمان خود، [[پنهان]] مى‌کردند و آنان به غارى پناه برده و سال‌ها در آن‌جا به [[خواب]] رفتند. بعد از گذشت سال‌هاى طولانى بیدار شدند و اندکى پس از آن [[وفات]] کردند که داستان آنان در [[سوره کهف]] آمده است<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۱۰۶.</ref>.
-*تمنیحا از اصحاب کهف است که از انصار [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} و یکی از شاهدان حضرت هنگام خروج خواهد بود<ref>نجم الثاقب، باب سوم.</ref><ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص ۲۲۹.</ref>.
 ==پرسش مستقیم==