مسجد کوفه: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - ':"' به ': "') |
جز (جایگزینی متن - '، ص:' به '، ص') |
||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*از مکانهای منسوب به [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}، [[مسجد کوفه]] است. این مکان بیشتر در [[روایات]] مربوط به [[عصر ظهور]] و [[حاکمیت]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} وارد شده است. از [[روایات]] استفاده میشود که این [[مسجد]]، در [[عصر ظهور]] از [[جایگاه]] و پایگاه مهم و برجستهای برخوردار است که برخی از این قرار است: | *از مکانهای منسوب به [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}}، [[مسجد کوفه]] است. این مکان بیشتر در [[روایات]] مربوط به [[عصر ظهور]] و [[حاکمیت]] [[امام مهدی|حضرت مهدی]]{{ع}} وارد شده است. از [[روایات]] استفاده میشود که این [[مسجد]]، در [[عصر ظهور]] از [[جایگاه]] و پایگاه مهم و برجستهای برخوردار است که برخی از این قرار است: | ||
#'''مرکز [[دادرسی]]؛''' [[امام صادق]]{{ع}} در این باره فرمود: مرکز [[حکومت]] [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} [[کوفه]] و مرکز [[قضاوت]] و [[دادرسی]] او [[مسجد]] اعظم [[کوفه]] است<ref>{{عربی|" دَارُ مُلْكِهِ الْكُوفَةُ وَ مَجْلِسُ حُكْمِهِ جَامِعُهَا"}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۱۱</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص | #'''مرکز [[دادرسی]]؛''' [[امام صادق]]{{ع}} در این باره فرمود: مرکز [[حکومت]] [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} [[کوفه]] و مرکز [[قضاوت]] و [[دادرسی]] او [[مسجد]] اعظم [[کوفه]] است<ref>{{عربی|" دَارُ مُلْكِهِ الْكُوفَةُ وَ مَجْلِسُ حُكْمِهِ جَامِعُهَا"}}، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۱۱</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.</ref>. | ||
#'''مرکز [[تبلیغ]] دینی؛''' [[امام صادق|حضرت صادق]]{{ع}} فرمود: "گویی به [[قائم]] مینگرم که بر فراز [[منبر]] [[مسجد کوفه]] است. ۳۱۳ تن یارانش در اطراف او حلقه زدهاند. آنان پرچمداران و [[فرمانروایان]] [[خداوند]] بر فراز [[گیتی]] میان [[بندگان]] خدایند"<ref>{{عربی|" كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى الْقَائِمِ عَلَى مِنْبَرِ الْكُوفَةِ وَ حَوْلَهُ أَصْحَابُهُ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا عِدَّةَ أَهْلِ بَدْرٍ وَ هُمْ أَصْحَابُ الْأَلْوِيَةِ وَ هُمْ حُكَّامُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ عَلَى خَلْقِهِ "}}، شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۵۸، ح ۲۵</ref>. [[امام باقر]]{{ع}} نیز در این باره فرمود: "[[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} وارد [[کوفه]] میشود. سه گروه درگیر، در یک صف بر وی گرد آیند. او بر فراز [[منبر]]، [[خطبه]] میخواند و [[مردم]]، آنقدر [[اشک]] [[شوق]] میریزند که متوجه سخنان او نمیشنوند"<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۴۶۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص | #'''مرکز [[تبلیغ]] دینی؛''' [[امام صادق|حضرت صادق]]{{ع}} فرمود: "گویی به [[قائم]] مینگرم که بر فراز [[منبر]] [[مسجد کوفه]] است. ۳۱۳ تن یارانش در اطراف او حلقه زدهاند. آنان پرچمداران و [[فرمانروایان]] [[خداوند]] بر فراز [[گیتی]] میان [[بندگان]] خدایند"<ref>{{عربی|" كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى الْقَائِمِ عَلَى مِنْبَرِ الْكُوفَةِ وَ حَوْلَهُ أَصْحَابُهُ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا عِدَّةَ أَهْلِ بَدْرٍ وَ هُمْ أَصْحَابُ الْأَلْوِيَةِ وَ هُمْ حُكَّامُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ عَلَى خَلْقِهِ "}}، شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۵۸، ح ۲۵</ref>. [[امام باقر]]{{ع}} نیز در این باره فرمود: "[[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} وارد [[کوفه]] میشود. سه گروه درگیر، در یک صف بر وی گرد آیند. او بر فراز [[منبر]]، [[خطبه]] میخواند و [[مردم]]، آنقدر [[اشک]] [[شوق]] میریزند که متوجه سخنان او نمیشنوند"<ref>[[شیخ طوسی]]، کتاب الغیبة، ص ۴۶۸</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.</ref>. | ||
#'''محل اقامه [[جمعه]] و [[جماعت]]؛''' [[امام علی]]{{ع}} در خطبهای طولانی، ویژگیهای [[مسجد کوفه]] را چنین شمرده است: ای [[اهل کوفه]]! [[خداوند]] سبحانه و تعالی به شما نعمتهایی داده که به هیچکس نداده است. از [[برتری]] محل برگزاری [[نماز]] شما این است که اینجا خانه [[آدم]]، خانه [[نوح]]، خانه ادریس، عبادتگاه [[حضرت ابراهیم خلیل]] و عبادتگاه برادرم [[حضرت خضر]]{{ع}} بود و امروز محل [[عبادت]] و [[مناجات]] من است .... برای [[مسجد کوفه]] زمانی فرا میرسد که محل برگزاری [[نماز]] [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} از تبار من و محل [[عبادت]] هر [[مؤمن]] میشود. هیچ مؤمنی روی [[زمین]] نمیماند، مگر اینکه به این [[مسجد]] بیاید، یا قلبش برای این [[مسجد]] پر بزند<ref> شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۲۳۱، ح ۶۹۶</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} نیز در این باره فرمود: " هنگامی که [[امام مهدی|قائم آل محمد]]{{ع}} [[قیام]] کند، [[پشت کوفه]] مسجدی بسازد کند که هزار در دارد، و خانههای [[کوفه]] به دو رود [[کربلا]] متصل میشود<ref> شیخ مفید، الارشاد، ج ۲، ص ۳۸۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص | #'''محل اقامه [[جمعه]] و [[جماعت]]؛''' [[امام علی]]{{ع}} در خطبهای طولانی، ویژگیهای [[مسجد کوفه]] را چنین شمرده است: ای [[اهل کوفه]]! [[خداوند]] سبحانه و تعالی به شما نعمتهایی داده که به هیچکس نداده است. از [[برتری]] محل برگزاری [[نماز]] شما این است که اینجا خانه [[آدم]]، خانه [[نوح]]، خانه ادریس، عبادتگاه [[حضرت ابراهیم خلیل]] و عبادتگاه برادرم [[حضرت خضر]]{{ع}} بود و امروز محل [[عبادت]] و [[مناجات]] من است .... برای [[مسجد کوفه]] زمانی فرا میرسد که محل برگزاری [[نماز]] [[امام مهدی|مهدی]]{{ع}} از تبار من و محل [[عبادت]] هر [[مؤمن]] میشود. هیچ مؤمنی روی [[زمین]] نمیماند، مگر اینکه به این [[مسجد]] بیاید، یا قلبش برای این [[مسجد]] پر بزند<ref> شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۲۳۱، ح ۶۹۶</ref>. [[امام صادق]]{{ع}} نیز در این باره فرمود: " هنگامی که [[امام مهدی|قائم آل محمد]]{{ع}} [[قیام]] کند، [[پشت کوفه]] مسجدی بسازد کند که هزار در دارد، و خانههای [[کوفه]] به دو رود [[کربلا]] متصل میشود<ref> شیخ مفید، الارشاد، ج ۲، ص ۳۸۰</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.</ref>. | ||
#'''محل برگزاری کلاسهای [[آموزش]] [[آیات]] [[قرآن]]'''؛ [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} فرمود: "گویی [[شیعیان]] خود را میبینم که در [[مسجد کوفه]] [[خیمه]] زده، به [[مردم]] [[قرآن]] را آنگونه که نازل شده [[آموزش]] میدهند"<ref>{{عربی|" كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى شِيعَتِنَا بِمَسْجِدِ الْكُوفَةِ قَدْ ضَرَبُوا الْفَسَاطِيطَ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ الْقُرْآنَ كَمَا أُنْزِلَ أَمَا إِنَّ قَائِمَنَا إِذَا قَامَ كَسَرَهُ وَ سَوَّى قِبْلَتَهُ"}}، نعمانی، الغیبة، ص ۳۱۷، ح ۳.</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص | #'''محل برگزاری کلاسهای [[آموزش]] [[آیات]] [[قرآن]]'''؛ [[امام علی|حضرت علی]]{{ع}} فرمود: "گویی [[شیعیان]] خود را میبینم که در [[مسجد کوفه]] [[خیمه]] زده، به [[مردم]] [[قرآن]] را آنگونه که نازل شده [[آموزش]] میدهند"<ref>{{عربی|" كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى شِيعَتِنَا بِمَسْجِدِ الْكُوفَةِ قَدْ ضَرَبُوا الْفَسَاطِيطَ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ الْقُرْآنَ كَمَا أُنْزِلَ أَمَا إِنَّ قَائِمَنَا إِذَا قَامَ كَسَرَهُ وَ سَوَّى قِبْلَتَهُ"}}، نعمانی، الغیبة، ص ۳۱۷، ح ۳.</ref><ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.</ref>. | ||
*از موارد یاد شده استفاده میشود [[مسجد کوفه]] در [[عصر ظهور]]، از [[جایگاه]] بسیار ارزشمندی برخوردار است. به علاوه، دارای گستره بسیار زیادی است که کارکردهای فوق به راحتی در آن امکانپذیر خواهد بود<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص | *از موارد یاد شده استفاده میشود [[مسجد کوفه]] در [[عصر ظهور]]، از [[جایگاه]] بسیار ارزشمندی برخوردار است. به علاوه، دارای گستره بسیار زیادی است که کارکردهای فوق به راحتی در آن امکانپذیر خواهد بود<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگنامه مهدویت (کتاب)|فرهنگنامه مهدویت]]، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.</ref>. | ||
*یکی از عظیمترین مساجد [[جهان]] [[اسلام]]، با وسعتی بیش از ۴۰ هزار متر مربع، که از [[قداست]] خاصی برخوردار است، [[مسجد کوفه]] است. بنای [[مسجد]] در سال ۱۷ ق در زمان [[خلیفۀ دوم]] بود، [[امام علی]]{{ع}} پس از آنکه به [[کوفه]] منتقل شد، این [[مسجد]] عظیم را مقرّ اصلی خویش قرار داد و نمازها، [[خطبهها]]، جلسات و تجمّعها آنجا انجام میگرفت. [[فضیلت]] این [[مسجد]] بسیار است و [[نماز]] در آن [[ثواب]] بسیار دارد و یکی از چهار مسجدی است که توصیه شده به سفر و [[هجرت]] به آنجا و [[نماز خواندن]] در آن، مثل [[مسجد الحرام]]، [[مسجد النبی]] و [[مسجد]] الأقصی.<ref> وسائل الشیعه، ج ۳ ص ۵۲۰ و ۵۲۵</ref> در [[روایات]] است که [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} [[پس از ظهور]]، [[کوفه]] را مقرّ [[حکومت]] خویش میسازد و در این [[مسجد]] [[نماز]] میخواند و نیروها را از آنجا به شهرهای دیگر اعزام میکند.<ref>ارشاد، مفید، ج ۲ ص ۳۷۹</ref> [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: [[نماز]] در [[مسجد کوفه]] برابر با هزار [[نماز]] در جای دیگر است: {{عربی| صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِ الْكُوفَةِ تَعْدِلُ أَلْفَ صَلَاةٍ فِي غَيْرِهِ مِنَ الْمَسَاجِد}}<ref>وسائل الشیعه، ج ۳ ص ۵۲۶</ref> به مقتضای [[روایات]]، [[مسجد کوفه]] [[باغی]] از بوستانهای [[بهشت]] است، هزار و هفت [[پیامبر]] در آن [[نماز]] خواندهاند، [[عصای موسی]] و شجرۀ یقطین و [[خاتم سلیمان]] در آن است، جوشش [[آب]] در [[طوفان]] [[نوح]] از آنجا بوده است، [[مسجد کوفه]] [[جایگاه]] و پایگاه [[پیامبران]] بوده است، [[امامان]] [[معصوم]] نیز به آن اهتمام ورزیده و در آن [[نماز]] میخواندند. برای [[عبادت]] در این [[مسجد]] [[آداب]] و سننی است که در کتب [[دعا]] بهطور مفصّل آمده است.<ref>مفاتیح الجنان، اعمال مسجد بزرگ کوفه</ref> در محراب [[مسجد]] این بزرگ بود که در صبحدم نوزدهم [[رمضان]]، [[حضرت امیر]] ضربت خورد و به [[شهادت]] رسید و محراب به [[خون]] فرق [[امام علی|امیر المؤمنین]]{{ع}} رنگین شد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، | *یکی از عظیمترین مساجد [[جهان]] [[اسلام]]، با وسعتی بیش از ۴۰ هزار متر مربع، که از [[قداست]] خاصی برخوردار است، [[مسجد کوفه]] است. بنای [[مسجد]] در سال ۱۷ ق در زمان [[خلیفۀ دوم]] بود، [[امام علی]]{{ع}} پس از آنکه به [[کوفه]] منتقل شد، این [[مسجد]] عظیم را مقرّ اصلی خویش قرار داد و نمازها، [[خطبهها]]، جلسات و تجمّعها آنجا انجام میگرفت. [[فضیلت]] این [[مسجد]] بسیار است و [[نماز]] در آن [[ثواب]] بسیار دارد و یکی از چهار مسجدی است که توصیه شده به سفر و [[هجرت]] به آنجا و [[نماز خواندن]] در آن، مثل [[مسجد الحرام]]، [[مسجد النبی]] و [[مسجد]] الأقصی.<ref> وسائل الشیعه، ج ۳ ص ۵۲۰ و ۵۲۵</ref> در [[روایات]] است که [[امام مهدی|امام زمان]]{{ع}} [[پس از ظهور]]، [[کوفه]] را مقرّ [[حکومت]] خویش میسازد و در این [[مسجد]] [[نماز]] میخواند و نیروها را از آنجا به شهرهای دیگر اعزام میکند.<ref>ارشاد، مفید، ج ۲ ص ۳۷۹</ref> [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: [[نماز]] در [[مسجد کوفه]] برابر با هزار [[نماز]] در جای دیگر است: {{عربی| صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِ الْكُوفَةِ تَعْدِلُ أَلْفَ صَلَاةٍ فِي غَيْرِهِ مِنَ الْمَسَاجِد}}<ref>وسائل الشیعه، ج ۳ ص ۵۲۶</ref> به مقتضای [[روایات]]، [[مسجد کوفه]] [[باغی]] از بوستانهای [[بهشت]] است، هزار و هفت [[پیامبر]] در آن [[نماز]] خواندهاند، [[عصای موسی]] و شجرۀ یقطین و [[خاتم سلیمان]] در آن است، جوشش [[آب]] در [[طوفان]] [[نوح]] از آنجا بوده است، [[مسجد کوفه]] [[جایگاه]] و پایگاه [[پیامبران]] بوده است، [[امامان]] [[معصوم]] نیز به آن اهتمام ورزیده و در آن [[نماز]] میخواندند. برای [[عبادت]] در این [[مسجد]] [[آداب]] و سننی است که در کتب [[دعا]] بهطور مفصّل آمده است.<ref>مفاتیح الجنان، اعمال مسجد بزرگ کوفه</ref> در محراب [[مسجد]] این بزرگ بود که در صبحدم نوزدهم [[رمضان]]، [[حضرت امیر]] ضربت خورد و به [[شهادت]] رسید و محراب به [[خون]] فرق [[امام علی|امیر المؤمنین]]{{ع}} رنگین شد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۴۳.</ref> | ||
==مسجد کوفه در موعودنامه== | ==مسجد کوفه در موعودنامه== | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
*برای [[مسجد کوفه]] در [[روایات]] حضرات [[معصومین]] {{عم}} [[فضایل]] زیادی بیان شده است: [[امام باقر]] {{ع}} میفرمایند: اگر [[مردم]] به فضیلتی که [[مسجد کوفه]] دارد واقف بودند؛ از راههای بسیار دور به آنجا سفر میکردند. یک [[نماز]] [[واجب]] خواندن در آنجا مساوی با به جای آوردن یک [[حج]]، و یک [[نماز]] مستحبی خواندن در آنجا معادل با انجام دادن عمره است<ref>المزار الکبیر، ص ۱۲۲.</ref>. | *برای [[مسجد کوفه]] در [[روایات]] حضرات [[معصومین]] {{عم}} [[فضایل]] زیادی بیان شده است: [[امام باقر]] {{ع}} میفرمایند: اگر [[مردم]] به فضیلتی که [[مسجد کوفه]] دارد واقف بودند؛ از راههای بسیار دور به آنجا سفر میکردند. یک [[نماز]] [[واجب]] خواندن در آنجا مساوی با به جای آوردن یک [[حج]]، و یک [[نماز]] مستحبی خواندن در آنجا معادل با انجام دادن عمره است<ref>المزار الکبیر، ص ۱۲۲.</ref>. | ||
[[علی]] {{ع}} نیز در اینباره میفرمایند: خواندن [[نماز]] نافله در این [[مسجد]] معادل انجام عمره در کنار [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و خواندن [[نماز]] [[واجب]] در آنجا مساوی انجام دادن [[حج]] با [[رسول اکرم]] {{صل}} است. در این [[مسجد]] هزار [[پیغمبر]] و هزار [[وصی]] [[پیغمبر]] [[نماز]] خواندهاند<ref>بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۴۰۰.</ref>. | [[علی]] {{ع}} نیز در اینباره میفرمایند: خواندن [[نماز]] نافله در این [[مسجد]] معادل انجام عمره در کنار [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و خواندن [[نماز]] [[واجب]] در آنجا مساوی انجام دادن [[حج]] با [[رسول اکرم]] {{صل}} است. در این [[مسجد]] هزار [[پیغمبر]] و هزار [[وصی]] [[پیغمبر]] [[نماز]] خواندهاند<ref>بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۴۰۰.</ref>. | ||
*[[امام صادق]] {{ع}} به یکی از [[اصحاب]] که [[اهل کوفه]] بود فرمودند: آیا تمام نمازهایت را در [[مسجد کوفه]] میخوانی؟ وی عرض کرد: خیر. حضرت فرمودند: من اگر در آنجا حاضر باشم امیدوارم که هیچ نمازی از من در آن [[مسجد]] فوت نشود. سپس حضرت اضافه کردند: آیا [[فضیلت]] [[نماز]] در این [[مسجد]] را میدانی؟ [[راوی]] میگوید: گفتم: خیر. حضرت فرمودند: هیچ [[بنده]] [[صالح]] و [[پیامبری]] نبوده است، مگر آنکه در [[مسجد کوفه]] [[نماز]] خوانده است؛ حتی [[رسول خدا]] {{صل}} وقتی به [[معراج]] میرفتند [[جبرئیل]] {{ع}} به ایشان عرض کرد: آیا میدانی حالا در کجا هستی؟ [[حضرت رسول]] {{صل}} فرمودند: خیر. [[جبرئیل]] گفت: حالا در مقابل [[مسجد کوفه]] قرار گرفتهاید. [[پیامبر]] {{صل}} به [[جبرئیل]] فرمود: از [[خداوند متعال]] اجازه بخواه تا پائین رفته در آن [[نماز]] بخوانیم. وقتی [[خداوند متعال]] اجازه دادند؛ حضرت در آنجا دو رکعت [[نماز]] بهجای آوردند. سپس [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: یک [[نماز]] [[واجب]] در آن برابر با هزار [[نماز]] و یک [[نماز]] نافله در آن مساوی با پانصد [[نماز]] در اماکن دیگر است. [[قبله]] این [[مسجد]]، [[باغی]] از باغهای [[بهشت]] و دست راست و چپ آن نیز از بستانهای [[بهشت]] است. در آن [[مسجد]] نشستن، [[عبادت]] محسوب میشود. اگر [[مردم]] [[فضیلت]] آن را میدانستند، با چهار دست و پا همچون طفل خود را به آنجا میرساندند تا از [[برکات]] آن بهرهمند شوند<ref>بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۳۹۱.</ref>. [[محمد]] بن سنان میگوید: از [[امام رضا]] {{ع}} شنیدم که فرمودند: یک [[نماز]] فرادا در [[مسجد کوفه]] خواندن، بافضیلتتر از هفتاد نمازی است که بهطور [[جماعت]] در جاهای دیگر خوانده شود<ref>بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۱۳۹.</ref><ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، | *[[امام صادق]] {{ع}} به یکی از [[اصحاب]] که [[اهل کوفه]] بود فرمودند: آیا تمام نمازهایت را در [[مسجد کوفه]] میخوانی؟ وی عرض کرد: خیر. حضرت فرمودند: من اگر در آنجا حاضر باشم امیدوارم که هیچ نمازی از من در آن [[مسجد]] فوت نشود. سپس حضرت اضافه کردند: آیا [[فضیلت]] [[نماز]] در این [[مسجد]] را میدانی؟ [[راوی]] میگوید: گفتم: خیر. حضرت فرمودند: هیچ [[بنده]] [[صالح]] و [[پیامبری]] نبوده است، مگر آنکه در [[مسجد کوفه]] [[نماز]] خوانده است؛ حتی [[رسول خدا]] {{صل}} وقتی به [[معراج]] میرفتند [[جبرئیل]] {{ع}} به ایشان عرض کرد: آیا میدانی حالا در کجا هستی؟ [[حضرت رسول]] {{صل}} فرمودند: خیر. [[جبرئیل]] گفت: حالا در مقابل [[مسجد کوفه]] قرار گرفتهاید. [[پیامبر]] {{صل}} به [[جبرئیل]] فرمود: از [[خداوند متعال]] اجازه بخواه تا پائین رفته در آن [[نماز]] بخوانیم. وقتی [[خداوند متعال]] اجازه دادند؛ حضرت در آنجا دو رکعت [[نماز]] بهجای آوردند. سپس [[امام صادق]] {{ع}} فرمودند: یک [[نماز]] [[واجب]] در آن برابر با هزار [[نماز]] و یک [[نماز]] نافله در آن مساوی با پانصد [[نماز]] در اماکن دیگر است. [[قبله]] این [[مسجد]]، [[باغی]] از باغهای [[بهشت]] و دست راست و چپ آن نیز از بستانهای [[بهشت]] است. در آن [[مسجد]] نشستن، [[عبادت]] محسوب میشود. اگر [[مردم]] [[فضیلت]] آن را میدانستند، با چهار دست و پا همچون طفل خود را به آنجا میرساندند تا از [[برکات]] آن بهرهمند شوند<ref>بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۳۹۱.</ref>. [[محمد]] بن سنان میگوید: از [[امام رضا]] {{ع}} شنیدم که فرمودند: یک [[نماز]] فرادا در [[مسجد کوفه]] خواندن، بافضیلتتر از هفتاد نمازی است که بهطور [[جماعت]] در جاهای دیگر خوانده شود<ref>بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۱۳۹.</ref><ref>[[مجتبی تونهای|تونهای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۵۳.</ref>. | ||
== پرسشهای وابسته == | == پرسشهای وابسته == | ||
نسخهٔ ۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۹، ساعت ۰۸:۱۴
 | این یک مقالهٔ خرد است. میتوانید با گسترش آن به امامتپدیا کمک کنید. |
- این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی میشود:
- در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل مسجد کوفه (پرسش) قابل دسترسی خواهند بود.
مقدمه
- از مکانهای منسوب به حضرت مهدی(ع)، مسجد کوفه است. این مکان بیشتر در روایات مربوط به عصر ظهور و حاکمیت حضرت مهدی(ع) وارد شده است. از روایات استفاده میشود که این مسجد، در عصر ظهور از جایگاه و پایگاه مهم و برجستهای برخوردار است که برخی از این قرار است:
- مرکز دادرسی؛ امام صادق(ع) در این باره فرمود: مرکز حکومت مهدی(ع) کوفه و مرکز قضاوت و دادرسی او مسجد اعظم کوفه است[۱][۲].
- مرکز تبلیغ دینی؛ حضرت صادق(ع) فرمود: "گویی به قائم مینگرم که بر فراز منبر مسجد کوفه است. ۳۱۳ تن یارانش در اطراف او حلقه زدهاند. آنان پرچمداران و فرمانروایان خداوند بر فراز گیتی میان بندگان خدایند"[۳]. امام باقر(ع) نیز در این باره فرمود: "مهدی(ع) وارد کوفه میشود. سه گروه درگیر، در یک صف بر وی گرد آیند. او بر فراز منبر، خطبه میخواند و مردم، آنقدر اشک شوق میریزند که متوجه سخنان او نمیشنوند"[۴][۵].
- محل اقامه جمعه و جماعت؛ امام علی(ع) در خطبهای طولانی، ویژگیهای مسجد کوفه را چنین شمرده است: ای اهل کوفه! خداوند سبحانه و تعالی به شما نعمتهایی داده که به هیچکس نداده است. از برتری محل برگزاری نماز شما این است که اینجا خانه آدم، خانه نوح، خانه ادریس، عبادتگاه حضرت ابراهیم خلیل و عبادتگاه برادرم حضرت خضر(ع) بود و امروز محل عبادت و مناجات من است .... برای مسجد کوفه زمانی فرا میرسد که محل برگزاری نماز مهدی(ع) از تبار من و محل عبادت هر مؤمن میشود. هیچ مؤمنی روی زمین نمیماند، مگر اینکه به این مسجد بیاید، یا قلبش برای این مسجد پر بزند[۶]. امام صادق(ع) نیز در این باره فرمود: " هنگامی که قائم آل محمد(ع) قیام کند، پشت کوفه مسجدی بسازد کند که هزار در دارد، و خانههای کوفه به دو رود کربلا متصل میشود[۷][۸].
- محل برگزاری کلاسهای آموزش آیات قرآن؛ حضرت علی(ع) فرمود: "گویی شیعیان خود را میبینم که در مسجد کوفه خیمه زده، به مردم قرآن را آنگونه که نازل شده آموزش میدهند"[۹][۱۰].
- از موارد یاد شده استفاده میشود مسجد کوفه در عصر ظهور، از جایگاه بسیار ارزشمندی برخوردار است. به علاوه، دارای گستره بسیار زیادی است که کارکردهای فوق به راحتی در آن امکانپذیر خواهد بود[۱۱].
- یکی از عظیمترین مساجد جهان اسلام، با وسعتی بیش از ۴۰ هزار متر مربع، که از قداست خاصی برخوردار است، مسجد کوفه است. بنای مسجد در سال ۱۷ ق در زمان خلیفۀ دوم بود، امام علی(ع) پس از آنکه به کوفه منتقل شد، این مسجد عظیم را مقرّ اصلی خویش قرار داد و نمازها، خطبهها، جلسات و تجمّعها آنجا انجام میگرفت. فضیلت این مسجد بسیار است و نماز در آن ثواب بسیار دارد و یکی از چهار مسجدی است که توصیه شده به سفر و هجرت به آنجا و نماز خواندن در آن، مثل مسجد الحرام، مسجد النبی و مسجد الأقصی.[۱۲] در روایات است که امام زمان(ع) پس از ظهور، کوفه را مقرّ حکومت خویش میسازد و در این مسجد نماز میخواند و نیروها را از آنجا به شهرهای دیگر اعزام میکند.[۱۳] امام صادق(ع) فرمود: نماز در مسجد کوفه برابر با هزار نماز در جای دیگر است: صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِ الْكُوفَةِ تَعْدِلُ أَلْفَ صَلَاةٍ فِي غَيْرِهِ مِنَ الْمَسَاجِد[۱۴] به مقتضای روایات، مسجد کوفه باغی از بوستانهای بهشت است، هزار و هفت پیامبر در آن نماز خواندهاند، عصای موسی و شجرۀ یقطین و خاتم سلیمان در آن است، جوشش آب در طوفان نوح از آنجا بوده است، مسجد کوفه جایگاه و پایگاه پیامبران بوده است، امامان معصوم نیز به آن اهتمام ورزیده و در آن نماز میخواندند. برای عبادت در این مسجد آداب و سننی است که در کتب دعا بهطور مفصّل آمده است.[۱۵] در محراب مسجد این بزرگ بود که در صبحدم نوزدهم رمضان، حضرت امیر ضربت خورد و به شهادت رسید و محراب به خون فرق امیر المؤمنین(ع) رنگین شد[۱۶]
مسجد کوفه در موعودنامه
- از مساجد معروف و مهمی که همواره مورد توجه مسلمانان بوده، مسجد شریف کوفه است. آنچه که سبب توجه بیشتر شیعیان به این مکان مقدس شده است؛ عنایت خاصی است که حضرت مهدی (ع) به این مسجد دارند. بسیاری از سعادتمندان در این مکان پربرکت، توفیق زیارت امام (ع) را پیدا کردهاند. افزون بر این براساس روایات زیادی از جمله روایات معروف "مفضل" بعد از ظهور آن حضرت، کوفه مرکز حکومت و مسجد جامع آن، مرکز قضاوت و اجرای عدالت خواهد شد. در روایتی که مفضل از امام صادق (ع) نقل میکند، درباره جایگاه مسجد کوفه در عصر ظهور چنین آمده است: به امام صادق (ع) عرض کردم: سرور من! محل استقرار حضرت مهدی (ع) و مکان تجمع مؤمنان پس از ظهور کجا خواهد بود؟ حضرت در جواب فرمودند: پایتخت آن حضرت کوفه و مرکز قضاوتش مسجد جامع خواهد بود...[۱۷].
- برطبق روایتی دیگر از علی (ع)، امام زمان (ع) در مسجد کوفه نماز را اقامه میکنند. ابن نباته میگوید: روزی در مسجد کوفه گرد حضرت امیر المؤمنین (ع) جمع شده بودیم که آن حضرت فرمودند: ای اهل کوفه! این مسجد شما یکی از آن چهار مسجدی است که خداوند تبارک و تعالی آن را برای اهلش اختیار نموده است... زمانی پیش میآید که این مسجد محل اقامه نماز فرزندم مهدی (ع) و همه مؤمنان خواهد شد[۱۸].
- این روایت را روایت دیگری از امام باقر (ع) تکمیل میکند. براساس روایت نقل شده از آن حضرت وقتی امام مهدی (ع) وارد کوفه میشوند با استقبال گرم مردم روبرو میگردند؛ همه به حکم حضرت گردن مینهند و آنگاه وارد مسجد شده برای مردم خطبه میخوانند و نقل است که تجمع مردم به قدری زیاد خواهد بود که وقتی از شوق دیدار امامشان بیاختیار گریه میکنند، سخنان حضرت به گوش کسانی که دورتر از منبر هستند نخواهد رسید، لذا در هفته دوم بعد از ورود امام (ع) به کوفه، مردم خطاب به حضرت مهدی (ع) میگویند: ای پسر رسول خدا! نماز در پشت سر شما خواندن همانند نماز خواندن در پشت رسول خدا (ص) است، در حالی که این مسجد گنجایش اینهمه جمعیت ندارد. منظور مردم آن است که حضرت تدبیری بیندیشند تا همه مردم توفیق حضور در نماز جماعت و جمعه را داشته باشند. امام (ع) در پاسخ میفرمایند: مسجدی برای شما خواهم ساخت که گنجایش همه مردم را داشته باشد، در ادامه روایت آمده است: طرح مسجد بزرگی را که دارای هزار در است و همه مردم را در خود جای میدهد ارائه میدهند[۱۹]. نکته دیگری که در مورد مسجد کوفه در روایات به چشم میخورد این است که آن حضرت مسجد کوفه را برای اصلاح قبله آن بازسازی خواهند کرد. علی (ع) در این زمینه میفرمایند: گویی هماکنون به شیعیان در مسجد کوفه مینگرم که خیمهها برپا کردهاند و قرآن را آنگونه که نازل شده است برای مردم آموزش میدهند. قائم ما چون قیام کند آن مسجد را خراب و قبله آن را اصلاح خواهند نمود[۲۰].
- و اما تاریخچه و مشخصات مسجد کوفه؛ به نوشته کتابهای تاریخ، وقتی شهر کوفه اولین بار در سال ۱۷ ق. به دستور عمر بن خطاب و توسط سعد بن وقاص، فرمانده لشکر اسلام، بهعنوان اردوگاه سربازان اسلام بنا گشت؛ سعد وقاص در مرکز این پایگاه نظامی در فضایی کوچک به شکل چهارگوش مسجدی بدون سقف را از چوب و نی تأسیس کرد که البته بعدها برای در امان ماندن آن از خطر آتشسوزی، اطراف آن را با دیوارهای گلی محصور کردند و سالها بعد همین مسجد را زیاد بن ابی سفیان حاکم معاویه به سبک ساختمانسازی مرسوم در بین ساسانیان تجدیدبنا کرد...[۲۱] ولی از مضمون روایات چنین برمیآید که سابقه این مسجد بسیار قدیمیتر از آن است که در اسناد تاریخی ذکر شده است. بهعنوان مثال از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است که آن حضرت فرمودند: شبی که مرا سیر دادند تا مسجد اقصی (در جریان معراج) از مسجد کوفه گذشتیم؛ سوار براق بودم. به محلی رسیدیم که جبرئیل گفت: یا محمد در اینجا پیاده شو و نماز بخوان! وقتی در آنجا نماز به جای آوردم از جبرئیل پرسیدم: اینجا کجاست؟ جبرئیل گفت: اینجا کوفان (کوفه)است و این محل هم مسجد آنجاست. من تاکنون بیست مرتبه دیدهام که اینجا خراب شده و دوباره تجدیدبنا گشته است و فاصله بین هرخرابی و آبادی آن پانصد سال بوده است[۲۲].
- بنابر مضمون روایتی دیگر، روزی امام صادق (ع) به نزدیکیهای مسجد کوفه رسیدند و از مرکب خود پیاده شدند؛ وقتی علت پیاده شدنشان را سؤال کردند آن حضرت فرمودند: محدوده مسجد کوفه آخر سراجین (نام محلی در نزدیکی مسجد) است که این حد را حضرت آدم (ع) برای مسجد مشخص کرده است و من نمیپسندم که سواره وارد این محدود بشوم[۲۳]. در ادامه روایت آمده است که راوی میپرسد: اگر محدوده مسجد کوفه آن است که میفرمایید، پس چه چیز باعث تغییر آن شده است؟ حضرت در پاسخ میفرمایند: اول امری که سبب تغییر آن شد توفان نوح بود. بعدها هم اصحاب کسری و سپس نعمان بن منذر و بعد هم زیاد بن ابی سفیان تغییراتی در آن ایجاد کردند.
- بر این اساس معلوم میشود که این مسجد شریف از زمان آدم ابو البشر بهعنوان محلی برای عبادت خداوند تبارک و تعالی مطرح بوده است؛ منتهی در طول تاریخ دستخوش تغییر و تحولاتی شده و در زمانهای مختلف در تجدیدبناها حدود محوطه مسجد تغییر پیدا کرده است. در جنوب غربی مسجد به فاصله ۸۵ متر، خانه کوچک و محقری وجود دارد و مشهور است که آنجا خانه علی (ع) بوده است که قبر میثم تمار در نزدیک آن خانه قرار دارد. در بین این خانه و مسجد، قصر دار الخلافه واقع شده است که در ضلع جنوب غربی مسجد میتوان به دار الخلافه وارد شد.
- ضمناً قبر مسلم بن عقیل و هانی بن عروه در دو مکان نزدیک به هم، چسبیده به دیوار ضلع شرقی مسجد است که از طریق یک در بزرگ که در دیوار گذاشته شده است میتوان به حرم آن دو بزرگوار داخل شد. البته در شمالی هم به این در آرامگاه راه دارد و قبر مختار ثقفی به آرامگاه مسلم بن عقیل نزدیکتر است. در دور تا دور محوطه این مسجد، هفتاد و شش حجره (غرفه) وجود دارد. در مجموع درهای ورود و خروج به مسجد چهارتاست:
- "باب السده" که معروف به باب امیر المؤمنین (ع) است؛
- "باب الکنده" که در طرف غربی مسجد است؛
- "باب الانماط" که محاذی قبله است؛
- "باب الفیل" یا الثعبان.
- در این مسجد مکانهای مقدس و محرابهای زیادی وجود دارد که هریک از آنها را مقام مینامند. از جمله آنهاست: مقام حضرت ابراهیم خلیل (ع)، مقام حضرت خضر (ع)، مقام حضرت زین العابدین (ع)، مقام نوح (ع) یا باب الفرج، مقام امیر المؤمنین (ع)، مقام جبرئیل، دکه قضاء (محل قضاوت امیر المؤمنین (ع))، دکه حضرت صادق (ع)، محراب امیر المؤمنین (ع) که محراب حضرت زکریا هم گفته میشود، بیت الطشت، مقام بیعت النبی (ص)، دکة المعراج (محلی که پیامبر اکرم (ص) در شب معراج در آن مقام نماز به جای آوردند)؛ و... .
- برای مسجد کوفه در روایات حضرات معصومین (ع) فضایل زیادی بیان شده است: امام باقر (ع) میفرمایند: اگر مردم به فضیلتی که مسجد کوفه دارد واقف بودند؛ از راههای بسیار دور به آنجا سفر میکردند. یک نماز واجب خواندن در آنجا مساوی با به جای آوردن یک حج، و یک نماز مستحبی خواندن در آنجا معادل با انجام دادن عمره است[۲۴].
علی (ع) نیز در اینباره میفرمایند: خواندن نماز نافله در این مسجد معادل انجام عمره در کنار پیامبر اکرم (ص) و خواندن نماز واجب در آنجا مساوی انجام دادن حج با رسول اکرم (ص) است. در این مسجد هزار پیغمبر و هزار وصی پیغمبر نماز خواندهاند[۲۵].
- امام صادق (ع) به یکی از اصحاب که اهل کوفه بود فرمودند: آیا تمام نمازهایت را در مسجد کوفه میخوانی؟ وی عرض کرد: خیر. حضرت فرمودند: من اگر در آنجا حاضر باشم امیدوارم که هیچ نمازی از من در آن مسجد فوت نشود. سپس حضرت اضافه کردند: آیا فضیلت نماز در این مسجد را میدانی؟ راوی میگوید: گفتم: خیر. حضرت فرمودند: هیچ بنده صالح و پیامبری نبوده است، مگر آنکه در مسجد کوفه نماز خوانده است؛ حتی رسول خدا (ص) وقتی به معراج میرفتند جبرئیل (ع) به ایشان عرض کرد: آیا میدانی حالا در کجا هستی؟ حضرت رسول (ص) فرمودند: خیر. جبرئیل گفت: حالا در مقابل مسجد کوفه قرار گرفتهاید. پیامبر (ص) به جبرئیل فرمود: از خداوند متعال اجازه بخواه تا پائین رفته در آن نماز بخوانیم. وقتی خداوند متعال اجازه دادند؛ حضرت در آنجا دو رکعت نماز بهجای آوردند. سپس امام صادق (ع) فرمودند: یک نماز واجب در آن برابر با هزار نماز و یک نماز نافله در آن مساوی با پانصد نماز در اماکن دیگر است. قبله این مسجد، باغی از باغهای بهشت و دست راست و چپ آن نیز از بستانهای بهشت است. در آن مسجد نشستن، عبادت محسوب میشود. اگر مردم فضیلت آن را میدانستند، با چهار دست و پا همچون طفل خود را به آنجا میرساندند تا از برکات آن بهرهمند شوند[۲۶]. محمد بن سنان میگوید: از امام رضا (ع) شنیدم که فرمودند: یک نماز فرادا در مسجد کوفه خواندن، بافضیلتتر از هفتاد نمازی است که بهطور جماعت در جاهای دیگر خوانده شود[۲۷][۲۸].
پرسشهای وابسته
جستارهای وابسته
- آخر الزمان
- آدینه (جمعه)
- آستانه عسکریین
- آستانه قیامت
- آفتاب پشت ابر (خورشید پشت ابر)
- آینده پژوهی
- آیین جدید دین در عصر ظهور
- اَبدال
- ابوالادیان
- ابوصالح
- ابوالقاسم (امام مهدی)
- اثناعشریه
- احمد (امام مهدی)
- احمد بن اسحاق قمی
- احمد بن هلال کرخی
- احمدیه (قادیانیه)
- اخیار
- ادله رجعت
- اسماعیلیه
- أشراط الساعه
- اصحاب قائم (یاران امام مهدی)(ع)
- اصحاب کهف
- اقامتگاه امام مهدی در عصر ظهور (مسجد سهله)
- القاب امام مهدی (ع)
- امامت امام مهدی (ع)
- امامت و مهدویت
- امام حسن عسکری
- امام زمان (صاحب الزمان)
- امام شناسی (مرگ جاهلی)
- امام مهدی از ولادت تا ظهور
- امامیه
- امدادهای غیبی
- امکان رجعت (رجعت)
- امنیت (حکومت جهانی)
- انتظار فرج
- انتقام
- انجمن حجتیه
- انطاکیه
- اوتاد
- اهل سنت و امام مهدی موعود
- اهل سنّت و ولادت امام مهدی (ع)
- اهل کتاب در عصر ظهور
- ایام الله
- ایستادن هنگام شنیدن لقب قائم
- باب (علی محمد شیرازی)
- بابیه (باب)
- باران های پیاپی
- باقریه
- البرهان فی علامات امام مهدی آخر الزمان
- بعثت امام مهدی
- بلالی (محمد بن علی بن بلال)
- بلالیه
- بهائیت
- البیان فی اخبار صاحب الزمان
- بیت الحمد
- بیت المقدس
- بیدا (خسف به بیدا)
- بیعت امام مهدی
- بیعت نامه امام مهدی
- البیعه لله
- پایان تاریخ (آخرالزمان)
- پدر امام مهدی (امام حسن عسکری)
- پدر امام مهدی و اهل سنّت
- پرچم امام مهدی
- پرچم های سیاه
- پیراهن امام مهدی
- تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم
- تاریخ عصر غیبت
- تاریخ غیبت کبرا
- تشرف (ملاقات با امام مهدی
- تکذیب وقت گزاران وقت ظهور
- تَناثُرُ النُّجُوم
- توقیع
- جبرئیل
- جده
- جزیره خضرا
- جزیره خضرا در ترازوی نقد
- جعفر کذاب
- جمعه
- جنگ افزارهای امام مهدی (سلاح امام مهدی)
- حجت
- حجر الاسود
- حدیث غدیر
- حدیث لوح حضرت زهرا (لوح حضرت زهرا)
- حدیث معراج
- حِرْز امام مهدی
- حرمت نام بردن امام مهدی
- حسن شریعی
- حسین بن روح نوبختی
- حسین بن منصور حلاج
- حکومت جهانی
- حکومت صالحان
- حکومت مستضعفان
- حکیمه خاتون
- حیرت
- خاتم الاوصیاء
- خراسانی (خروج خراسانی)
- خردسال ترین پیشوای معصوم (امامت امام مهدی)
- خروج خراسانی
- خروج دابة الاَرض
- خروج دجال
- خروج سفیانی
- خروج سید حسنی
- خروج شعیب بن صالح
- خروج شیصبانی
- خروج عوف سلمی
- خروج امام مهدی (قیام امام مهدی)
- خروج یأجوج (یأجوج و مأجوج)
- خروج یمانی
- خسف به بیداء
- خسوف و کسوف غیرعادی
- خضر
- خلافت موعود
- خورشید پشت ابر
- خطبه قیام
- خورشید مغرب
- خیمه
- دابه الارض (خروج دابه الارض)
- دادگستر جهان
- دانشمندان عامه و امام مهدی موعود
- دجال (خروج دجال)
- در انتظار ققنوس
- در فجر ساحل
- دست بر سر گذاشتن
- دعای افتتاح
- دعای عهد
- دعای ندبه
- دعای سمات
- دوازده امامی (اثناعشریه)
- دولت کریمه (حکومت جهانی)
- دین در آخرالزمان (آخرالزمان)
- دین عصر ظهور
- ذی طوی
- رایات سود (پرچم های سیاه)
- رحلت امام مهدی (فرجام امام مهدی)
- رجعت
- رجعت کنندگان
- رکن و مقام
- رؤیت امام مهدی (ملاقات امام مهدی)
- زبور داود
- زمینه سازان ظهور
- زنان آخرالزمان (آخرالزمان)
- زنان و قیام امام مهدی (یاران امام مهدی)
- زندگی آخرالزمان (آخرالزمان)
- زیارت آل یس
- زیارت ناحیه مقدسه
- زیارت رجبیه
- زیدیه
- سازمان وکالت
- سامرا
- سرداب سامرا
- سلاح امام مهدی
- سفیانی (خروج سفیانی)
- سید حسنی (خروج سید حسنی)
- سیره حکومتی امام مهدی
- سیصد و سیزده
- شاهدان ولادت امام مهدی
- شرایط ظهور
- شرید
- شریعیه
- شعبان
- شعیب بن صالح (خروج شعیب)
- شلمغانیه
- شمائل امام مهدی
- شمشیر امام مهدی (سلاح امام مهدی)
- شهادت امام مهدی (فرجام امام مهدی)
- شیخیه
- شیطان (کشته شدن شیطان)
- شیصبانی (خروج شیصبانی)
- شیعه
- صاحب الامر
- صاحب الدار
- صاحب الزمان
- صاحب السیف
- صاحب الغیبه
- صاید بن صید (خروج دجال)
- صقیل (مادر امام مهدی)
- صیحه آسمانی (ندای آسمانی)
- طالقان
- طرید
- طلوع خورشید از مغرب
- طویل العمر
- طی الارض
- طیبه
- ظهور
- عاشورا
- عبرتایی (احمد بن هلال)
- عثمان بن سعید عمری
- عدد یاران امام مهدی (سیصد و سیزده)
- عدل و قسط (حکومت جهانی)
- العرف الوردی فی اخبار الامام مهدی
- عسکریه
- عصائب
- عصر زندگی
- عقد الدرر فی اخبار المنتظر
- علایم ظهور (نشانه های ظهور)
- علائم قیامت (اشراط الساعه)
- علی بن محمد سمری
- غار انطاکیه (انطاکیه)
- غایب (امام غایب)
- غریم
- غلام
- غیبت (پنهان شدن)
- الغیبه
- غیبت صغرا
- غیبت کبرا
- فترت
- فرید
- فرجام امام مهدی
- فرجام شناسی (آینده پژوهی)
- فضیلت انتظار فرج (انتظار فرج)
- فضیلت منتظران (منتظر)
- فلسفه رجعت (رجعت)
- فلسفه غیبت صغرا (غیبت صغرا)
- فلسفه غیبت (غیبت امام مهدی)
- فواید امام غایب
- فوتوریسم
- قائم
- قادیانیه
- قتل نفس زَکیّه
- قم
- قیامت صغرا (رجعت)
- قیام های پیش از ظهور
- کتاب الغیبه للحجه
- کشته شدن شیطان
- کمال الدین و تمام النعمه
- کوفه
- کنیه امام مهدی (ابوالقاسم)
- کوه رَضْوی
- کیسانیه
- لباس امام مهدی (پیراهن امام مهدی)
- لوح حضرت زهرا
- مادر امام مهدی
- متمهدی (مدعیان مهدویت)
- مثلث برمودا (جزیره خضرا)
- محدَّث
- محل بیعت امام مهدی (رکن و مقام)
- محل ظهور امام مهدی (مسجد الحرام)
- محل قتل نفس زکیه (رکن و مقام)
- محمد
- محمد بن عثمان بن سعید عمری
- محمد بن علی بن هلال
- محمد بن علی شلمغانی
- محمد بن نصیر نمیری
- محمدیه
- مدعیان بابیت
- مدعیان مهدویت
- مرجع تقلید
- مردان آخرالزمان (آخرالزمان)
- مرکز حکومت امام مهدی (مسجد کوفه)
- مرگ جاهلی
- مرگ سرخ
- مرگ سفید
- مستضعف
- مسجد جمکران
- مسجد الحرام
- مسجد سهله
- مسجد صاحب الزمان (مسجد جمکران)
- مسجد کوفه
- مصلای جمعه و جماعات در عصر ظهور (مسجد کوفه)
- مضطر
- معجم احادیث الامام المهدی
- معمرین
- مغیریه
- مقتدای مسیح
- مکیال المکارم فی فواید الدعاء للقائم
- ملاحم و فتن
- ملاقات با امام مهدی
- ملیکه (مادر امام مهدی)
- منتخب الاثر
- منتظِر
- منتَظَر
- منتقم
- منصور
- موتور
- موسویه
- موعود مسیحیت
- موعود یهود
- مهدی
- مهدی سودانی
- مهدی موعود
- مهدویت
- ممهدون (زمینه سازان ظهور)
- مهدویت پژوهی (آینده پژوهی)
- امام مهدی شخصی و امام مهدی نوعی
- مهدیه
- میراث دار پیامبران
- ناحیه مقدسه
- نام های حضرت محمد (احمد)
- ناووسیه
- نجبا
- ندای آسمانی
- نرگس (مادر امام مهدی)
- نزول عیسی
- نشانه های آخرالزمان (آخرالزمان
- نشانه های ظهور
- نفس زکیه
- نماز امام زمان
- نواب خاص
- نیابت خاص
- نیابت عام
- نیمه شعبان
- وقاتون (وقت ظهور)
- وقت ظهور
- وقت معلوم
- وکلای امام مهدی
- ولادت امام مهدی
- ولایت فقیه
- ولی فقیه
- همسر و فرزند امام مهدی
- هیبت امام مهدی
- یأجوج و مأجوج
- یاران امام مهدی
- یالثارات الحسین
منابع
پانویس
با کلیک بر فلش ↑ به محل متن مرتبط با این پانویس منتقل میشوید:
- ↑ " دَارُ مُلْكِهِ الْكُوفَةُ وَ مَجْلِسُ حُكْمِهِ جَامِعُهَا"، محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۱۱
- ↑ سلیمیان، خدامراد، فرهنگنامه مهدویت، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ " كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى الْقَائِمِ عَلَى مِنْبَرِ الْكُوفَةِ وَ حَوْلَهُ أَصْحَابُهُ ثَلَاثُمِائَةٍ وَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ رَجُلًا عِدَّةَ أَهْلِ بَدْرٍ وَ هُمْ أَصْحَابُ الْأَلْوِيَةِ وَ هُمْ حُكَّامُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ عَلَى خَلْقِهِ "، شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعمة، ج ۲، باب ۵۸، ح ۲۵
- ↑ شیخ طوسی، کتاب الغیبة، ص ۴۶۸
- ↑ سلیمیان، خدامراد، فرهنگنامه مهدویت، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۲۳۱، ح ۶۹۶
- ↑ شیخ مفید، الارشاد، ج ۲، ص ۳۸۰
- ↑ سلیمیان، خدامراد، فرهنگنامه مهدویت، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ " كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى شِيعَتِنَا بِمَسْجِدِ الْكُوفَةِ قَدْ ضَرَبُوا الْفَسَاطِيطَ يُعَلِّمُونَ النَّاسَ الْقُرْآنَ كَمَا أُنْزِلَ أَمَا إِنَّ قَائِمَنَا إِذَا قَامَ كَسَرَهُ وَ سَوَّى قِبْلَتَهُ"، نعمانی، الغیبة، ص ۳۱۷، ح ۳.
- ↑ سلیمیان، خدامراد، فرهنگنامه مهدویت، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ سلیمیان، خدامراد، فرهنگنامه مهدویت، ص ۴۰۰ - ۴۰۱.
- ↑ وسائل الشیعه، ج ۳ ص ۵۲۰ و ۵۲۵
- ↑ ارشاد، مفید، ج ۲ ص ۳۷۹
- ↑ وسائل الشیعه، ج ۳ ص ۵۲۶
- ↑ مفاتیح الجنان، اعمال مسجد بزرگ کوفه
- ↑ محدثی، جواد، فرهنگ غدیر، ص۵۴۳.
- ↑ بحار الانوار، ج ۵۳، ص ۱۱.
- ↑ بحار الانوار، ج ۹۷، صص ۳۸۹-۳۹۰.
- ↑ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۳۰.
- ↑ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۶۴.
- ↑ جهت اطلاع بیشتر به تاریخ طبری ج ۱، ص ۲۴۸ و معجم البلدان ج ۴، ص ۳۲۳ به بعد مراجعه شود.
- ↑ من لا یحضره الفقیه ج ۱، ص ۱۵۰.
- ↑ من لا یحضره الفقیه، ج ۱، ص ۱۴۹؛ بحار الانوار، ج ۹۸، ص ۶ و ۳۸۶.
- ↑ المزار الکبیر، ص ۱۲۲.
- ↑ بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۴۰۰.
- ↑ بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۳۹۱.
- ↑ بحار الانوار، ج ۹۷، ص ۱۳۹.
- ↑ تونهای، مجتبی، موعودنامه، ص۶۵۳.