ترس در معارف مهدویت: تفاوت میان نسخه‌ها

افزودن پیوند
از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت
نمایش تاریخچه به صورت تعاملی
دیداریویکی‌متن
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶: خط ۶:
| پرسش مرتبط  =  
| پرسش مرتبط  =  
}}
}}
==مقدمه==
== مقدمه ==
*[[پیش از ظهور]] [[حضرت]]، [[ستمگران]] بر [[جهان]] [[فرمانروایی]] می‌کنند و [[بیم]] و ترس غالبا از [[حکومت]] آنان سرچشمه می‌گیرد. [[رسول خدا]] {{صل}} می‌فرمایند: [[زمین]] از [[ستم]] و [[بیداد]] پر می‌شود، تا جایی که در هرخانه‌ای ترس و [[جنگ]] وارد می‌گردد<ref>کنز العمال، ج ۱۴، ص ۵۸۴.</ref>. [[امام باقر]] {{ع}} نیز می‌فرمایند: [[حضرت قائم]] {{ع}} [[قیام]] نمی‌کند مگر در دورانی پر از [[بیم]] و هراس<ref>امالی، ج ۲، ص ۱۵۶؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۳.</ref>.
ترس یکی از ابزارها در زمان ظهور برای تسلیم دشمنان است. پیش از ظهور حضرت مهدی {{ع}}، ستمگران بر جهان فرمانروایی و بیم و ترس غالبا از حکومت آنان سرچشمه می‌گیرد. رسول خدا (صل الله علیه و آله) در این زمینه می‌فرماید: [[زمین]] از [[ستم]] و [[بیداد]] پر می‌شود، تا جایی که در هرخانه‌ای ترس و [[جنگ]] وارد می‌گردد<ref>کنز العمال، ج ۱۴، ص ۵۸۴.</ref>. [[امام باقر]] (علیه السلام) می‌فرماید: [[حضرت قائم]] {{ع}} [[قیام]] نمی‌کند مگر در دورانی پر از [[بیم]] و هراس<ref>امالی، ج ۲، ص ۱۵۶؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۳.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۲۲.</ref>
*و اما [[امدادهای الهی]] گاهی در قدرتی است که [[خداوند]] به [[حضرت]] داده است و با انجام کراماتی، [[حضرت]] مشکلات را از سر راه برمی‌دارد و یا به وسیله [[رعب]] و ترسی است که [[خداوند]] در [[دل]] [[دشمن]] ایجاد می‌کند. در [[روایات]]، ترس به‌عنوان یکی از سه لشکری که [[حضرت]] را [[یاری]] می‌رساند ذکر شده است.[[امام صادق]] {{ع}} می‌فرمایند: [[خداوند]]، [[حضرت قائم]] را با سه [[لشکر]] [[یاری]] می‌دهد، [[فرشتگان]]، [[مؤمنان]] و ترس<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۵۶.</ref>.
*[[امام باقر]] {{ع}} نیز می‌فرمایند: ترس و [[رعب]] در پیشاپیش [[امام مهدی|حضرت مهدی]] {{ع}} به فاصله یک ماه و از پشت سر نیز به فاصله یک ماه و از سمت راست به فاصله یک ماه و از سمت چپ نیز به فاصله یک ماه در حرکت است<ref>همان، ص ۳۶۱.</ref>.
*از این [[روایات]] استفاده می‌شود که وقتی [[حضرت]] جایی را قصد کند، [[دشمن]] پیشاپیش دچار ترس و [[وحشت]] شده، توان رویارویی در برابر [[سپاهیان]] [[حضرت]] را از دست می‌دهد<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۲۲.</ref>.


==ترس در فرهنگنامه آخرالزمان==
== ترس سلاح امام زمان {{ع}} ==
ترس را می‌توان یکی از [[لشکریان]] [[خدا]] دانست! زیرا در چندین [[آیه]] از [[قرآن کریم]] از آن با واژه «[[رعب]]» یاد نموده است<ref>آل عمران / ۱۵۱ و انفال / ۱۲ و احزاب / ۲۶ و حشر / ۲.</ref>. زمانی که [[خداوند]] ترس را در [[دل]] [[کافران]] و [[مشرکان]] برمی‌انگیخت و در رویارویی با حق‌طلبان، خود پا به فرار می‌گذاشتند و [[لشکر]] [[دشمن]] علاوه بر تعداد بیشترشان به زودی از هم می‌پاشید و باعث می‌شد [[مؤمنین]] پیروز باشند.
یکی از ویژگی‌های دوران [[پیش از ظهور]]، پدیدار شدن ترس و [[وحشت]] در میان [[مردم]] است. ترس را می‌توان یکی از [[لشکریان]] [[خدا]] دانست؛ زیرا در چندین [[آیه]] از [[قرآن کریم]] از آن با واژه «[[رعب]]» یاد نموده است<ref>سوره آل عمران، آیه۱۵۱؛ سوره انفال، آیه ۱۲؛ سوره احزاب، آیه ۲۶ و سوره حشر، آیه ۲.</ref>. زمانی که [[خداوند]] ترس را در [[دل]] [[کافران]] و [[مشرکان]] برمی‌انگیخت و در رویارویی با حق‌طلبان، خود پا به فرار می‌گذاشتند و [[لشکر]] [[دشمن]] علاوه بر تعداد بیشترشان به زودی از هم می‌پاشید و باعث می‌شد [[مؤمنین]] پیروز باشند.
[[امام صادق]]{{ع}} درباره [[آیه]] {{متن قرآن|أَتَى أَمْرُ اللَّهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوهُ}}<ref>«فرمان (عذاب) خداوند در رسید، به شتاب آن را مخواهید» سوره نحل، آیه ۱.</ref> فرمود: این «أمر» همان [[قیام]] [[حضرت]] [[قائم آل محمد]]{{عم}} است و [[خداوند]] ما را [[فرمان]] داده که در آن [[عجله]] نکنیم. زمانی که [[حضرت قائم]]{{ع}} [[ظهور]] نماید سه [[لشکر]] او را [[همراهی]] خواهند کرد و [[یاری]] خواهند داد؛ لشکری از [[ملائکه]] و [[لشکر]] [[مؤمنین]] و لشکری از ترس و [[قیام]] [[حضرت قائم]]{{ع}} همانند به پاخاستن [[رسول]] خداست... (که با تعداد کمی از [[مؤمنین]] بر گروه زیادی از [[مشرکین]] [[غلبه]] می‌نمود و در پایان نیز با همان تعداد کم آنان را به زانو در آورد و [[مکه]] را [[فتح]] نمود، و [[مشرکان]] نیز از ترس، جملگی اظهار [[ایمان]] نمودند. [[ملائکه]] نیز در [[جنگ‌ها]] از جمله [[جنگ بدر]]، [[رسول خدا]] و [[مسلمانان]] را [[یاری]] می‌دادند و این خصوصیات در [[امام زمان]]{{ع}} و [[لشکریان]] او نیز در [[زمان ظهور]] وجود خواهد داشت)<ref>تفسیر البرهان: ج ۲، ص ۳۵۹.</ref>.  


[[امام باقر]]{{ع}} فرمود: «ترس» [[حضرت]] [[قائم آل محمد]]{{عم}} را [[یاری]] خواهد داد. (یعنی پیشاپیش ترس در [[دل]] [[دشمنان]] می‌رود و آنها [[شکست]] می‌خورند و منهزم می‌شوند) و [[نصرت]] و [[پیروزی]] همیشه پشتوانه کارهای ایشان است... تا اینکه سلطنتش به [[شرق]] و [[غرب]] عالم گسترش می‌یابد و [[خداوند]] [[دین]] او را بر تمام دین‌ها [[غلبه]] داده، هر چند این کار، [[کافران]] را خوشایند نیست<ref>وافی: ج ۲، ص ۱۱۲ و سید محمود موسوی دهسرخی، یأتی علی الناس زمان، ص ۵۳۰.</ref>.
[[امدادهای الهی]] گاهی در قدرتی است که [[خداوند]] به حضرت داده است و با انجام کراماتی، حضرت مشکلات را از سر راه برمی‌دارد و یا به وسیله [[رعب]] و ترسی است که [[خداوند]] در [[دل]] [[دشمن]] ایجاد می‌کند<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۲۲۲.</ref>.
[[امام باقر]]{{ع}} می‌فرماید: پیشاپیش [[حضرت قائم]]{{ع}}، از چهار سوی، به فاصله یک ماه راه، ترس و [[وحشت]] پیشتاز است (و [[دشمنان]] به فاصله یک ماه راه از چهار سوی خواهند گریخت و از ترس پا به فرار گذاشته یا [[تسلیم]] می‌شوند)<ref>بحارالانوار: ج ۵۲، ص ۳۵۶.</ref>.
در روایتی [[امام صادق]]{{ع}} فرمود: [[پرچم]] [[رسول خدا]]{{صل}} پس از او فقط به دست [[امیرالمؤمنین]]{{ع}} در [[جنگ جمل]] گشوده شد و پس از آن دیگر گشوده نشود تا به دست [[حضرت قائم]]{{ع}} در [[زمان قیام]] دیگر باره آن را باز خواهد کرد و زمانی که آن را بگشاید، ترس از چهار سوی تا فاصله یک ماه راه گسترده شود. (و کسانی که بخواهند با آن [[پرچم]] به [[مبارزه]] برخیزند تا مسافت یک ماه راه از ترس می‌گریزند)<ref>غیبت نعمانی: ص ۳۰۷.</ref>.  


ترس را گاهی می‌توان به عنوان یک [[نعمت]] یاد کرد و شاید هم واسطه‌ای برای [[حفظ جان]] [[مؤمنین]] در زمان‌های خاص و دشوار؛ زیرا [[مؤمنین]] با توجه به [[قدرت]] ایمانی آنها هرگز نمی‌توانند در مقابل [[ظلم]] [[سکوت]] کنند و جولان‌دهی [[مستکبران]] را برنمی‌تابند. اما [[پیش از ظهور]] باید بسیار سنجیده عمل کرد، و به اصطلاح خود را هدر نداد از این روی گاهی ترس باعث [[حفظ جان]] برخی [[مؤمنین]] می‌شود تا آنها برای روز [[ظهور]] [[ذخیره]] شوند.
[[امام صادق]] (علیه السلام) درباره [[آیه]] {{متن حدیث|أَتَى أَمْرُ اللَّهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوهُ}}<ref>«فرمان (عذاب) خداوند در رسید، به شتاب آن را مخواهید» سوره نحل، آیه ۱.</ref> فرمود: این «أمر» همان [[قیام]] حضرت [[قائم آل محمد]] {{عم}} است و [[خداوند]] ما را [[فرمان]] داده که در آن [[عجله]] نکنیم. زمانی که [[حضرت قائم]]{{ع}} [[ظهور]] نماید سه [[لشکر]] او را [[همراهی]] خواهند کرد و [[یاری]] خواهند داد؛ لشکری از [[ملائکه]] و [[لشکر]] از [[مؤمنین]] و لشکری از ترس و [[قیام]] [[حضرت قائم]]{{ع}} همانند به پاخواستن [[رسول]] خداست... (که با تعداد کمی از [[مؤمنین]] بر گروه زیادی از [[مشرکین]] [[غلبه]] می‌نمود و در پایان نیز با همان تعداد کم آنان را به زانو در آورد و [[مکه]] را [[فتح]] نمود، و [[مشرکان]] نیز از ترس، جملگی اظهار [[ایمان]] نمودند. [[ملائکه]] نیز در [[جنگ‌ها]] از جمله [[جنگ بدر]]، [[رسول خدا]] و [[مسلمانان]] را [[یاری]] می‌دادند و این خصوصیات در [[امام زمان]]{{ع}} و [[لشکریان]] او نیز در [[زمان ظهور]] وجود خواهد داشت<ref>تفسیر البرهان: ج ۲، ص ۳۵۹.</ref>.
[[امام باقر]]{{ع}} فرمود: در [[دل]] [[شیعیان]] ما [[رعب]] و ترس می‌اندازد (تا در امور که باید [[صبر]] پیشه کنند و [[شکیبایی]] نمایند، [[عجله]] به خرج ندهند ولی) زمانی که [[حضرت]] [[قائم آل محمد]]{{عم}} [[قیام]] کند، هر کدام از آنان از شیران خشمگین، بی‌باک‌تر و از تیر و سنان برنده‌تر خواهند بود!<ref>سید محمود موسوی دهسرخی، یأتی علی الناس زمان، ص ۱۵۷ و کفایة الخصام: ص ۶۸۷.</ref>  


در برخی [[روایات]] [[علت]] [[غیبت حضرت مهدی]]{{ع}} را ترسِ از کشته شدن بیان می‌کند. این ترس چیست؟ آیا ترس [[پسندیده]] است یا [[ناپسند]]؟
[[امام باقر]] (علیه السلام) فرمود: «ترس»، [[حضرت]] [[قائم آل محمد]]{{عم}} را [[یاری]] خواهد داد. (یعنی پیشاپیش، ترس در [[دل]] [[دشمنان]] می‌رود و آنها [[شکست]] می‌خورند و منهزم می‌شوند) و [[نصرت]] و [[پیروزی]] همیشه پشتوانه کارهای ایشان است... تا اینکه سلطنتش به [[شرق]] و [[غرب]] عالم گسترش می‌یابد و [[خداوند]] [[دین]] او را بر تمام ادیان [[غلبه]] داده، هر چند این کار، [[کافران]] را خوشایند نیست<ref>وافی: ج ۲، ص ۱۱۲ و سید محمود موسوی دهسرخی، یأتی علی الناس زمان، ص ۵۳۰.</ref>.  
[[ائمه]]{{عم}} در طول [[امامت]] خود تا جایی که می‌توانستند از انجام [[کارهای خارق‌العاده]] و [[معجزات]] دوری می‌جستند و فقط در جایی که احتیاج به [[اثبات امامت]] و احتیاج بود، و بحث‌های [[عقلی]] برای اشخاص [[کفایت]] نمی‌کرد، [[اقدام]] به صدور معجزاتی گوناگون می‌نمودند. با توجه به این مطلب می‌توان گفت که [[ائمه]]{{عم}} سعی داشتند [[زندگی]] آنان مانند سایرین، روشی عادی و طبیعی داشته باشد. از این روی جملگی آنان یا توسط [[شمشیر]] یا توسط سم به [[شهادت]] رسیدند، در حالی که با انجام معجزه‌ای می‌توانستند از [[قدرت]] مافوق بشری خود استفاده نموده و از خود دفع ضرر نمایند. بنابراین اگر امر بدین منوال پی گرفته می‌شد، [[آخرین حجت خدا]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} نیز به [[شهادت]] می‌رسید. لذا در این دسته [[روایات]] که حکایت از [[ترس حضرت]] نسبت به کشته شدن می‌نماید، مراد ترسِ از نفسِ کشته شدن نیست، بلکه منظور آن است که باید [[زمین]] همواره دارای امامی [[معصوم]] باشد، و چون این [[امام]] اگر در ملاء [[عالم ظاهر]] شود، از کشته شدن مصون نخواهد بود، بنابراین به پرده [[غیبت]] درآمده است تا [[زمین]] دارای حجتی از سوی [[خدا]] باشد و شیرازه [[نظام هستی]] از هم نگسلد.
[[امام صادق]]{{ع}} فرمود: [[حضرت قائم]]{{ع}} پیش از [[قیام]] خود از دیدگان غایب خواهد شد. [[راوی]] پرسید: جانم به قربانت! برای چه؟ [[حضرت]] پاسخ داد: زیرا او می‌ترسد و با دست اشاره به گلو و شکم [[مبارک]] خود نمود (یعنی از کشته شدن [[بیم]] دارد)... <ref>کمال الدین: ج ۲، ص ۳۴۲ و ۳۴۶.</ref>.
[[امام]] [[زین العابدین]]{{ع}} در [[حدیثی]] فرمود: در [[قائم آل محمد]]{{عم}} مانند [[پیامبران]] گذشته ویژگیی‌هایی خواهد بود... و ویژگی او که مانند [[حضرت موسی]]{{ع}} است، ترس و پنهان شدن اوست (زیرا [[حضرت موسی]]{{ع}} نیز زمانی که یکی از [[فرعونیان]] را به [[قتل]] رسانید از ترس آنان به سوی «[[مدین]]» به نزد [[شعیب]] [[پیامبر]] رفت و از دیده [[فرعونیان]] در [[مصر]] غایب شد)<ref>کمال الدین: ج ۱، ص ۳۲۲.</ref>.  


[[امام]] [[زین العابدین]]{{ع}} در [[تفسیر]] [[آیه]] پنجاه و پنجم [[سوره نور]] فرمود: قسم به [[خدا]] آن کسانی که [[خداوند]] ترس‌شان را تبدیل به [[امنیت]] و [[آرامش]] می‌کند [[حضرت مهدی]]{{ع}} و [[شیعیان]] او خواهند بود، [[خداوند]] این کار را برای آنان به دست یکی از ما [[اهل بیت]] ([[حضرت قائم]]{{ع}}) انجام خواهد داد و آن شخص [[مهدی این امت]] است<ref>کنز الدقائق: ج ۹، ص ۳۲۸.</ref>.
[[امام باقر علیه السلام می‌فرماید: پیشاپیش [[حضرت قائم]]{{ع}}، از چهار سوی، به فاصله یک ماه راه، ترس و [[وحشت]] پیشتاز است (و [[دشمنان]] به فاصله یک ماه راه از چهار سوی خواهند گریخت و از ترس پا به فرار گذاشته یا [[تسلیم]] می‌شوند)<ref>بحارالانوار: ج ۵۲، ص ۳۵۶.</ref>.  
یکی از ویژگی‌های دوران [[پیش از ظهور]]، پدیدار شدن ترس و [[وحشت]] در میان [[مردم]] است.
[[امام صادق]]{{ع}} در [[حدیثی]] فرمود: یکی از عذاب‌های پیش از [[قیام حضرت مهدی]]{{ع}} ترسی است که بر [[جان]] [[مردم]] [[عراق]] خواهد افتاد، ترسی که آرام و قرار از آنها بستاند<ref>ارشاد مفید: ص ۳۶۱.</ref>.  


[[رسول خدا]]{{صل}} فرمود: [[زمین]] از [[ستم]] و [[بیداد]] پر خواهد شد تا جایی که در هر خانه‌ای ترس و [[جنگ]] وارد خواهد شد و [[امام باقر]]{{ع}} فرمود: [[حضرت قائم]]{{ع}} [[قیام]] نخواهد نمود مگر در دورانی که از [[بیم]] و [[هراس]] پر شده باشد<ref>موعود نامه: ص ۲۲۲.</ref><ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۱۷۳.</ref>.
در روایتی [[امام صادق]] (علیه السلام) فرمود: [[پرچم]] [[رسول خدا]] (صلی الله علیه و آله) پس از او فقط به دست [[امیرالمؤمنین]] (علیه السلام) در [[جنگ جمل]] گشوده شد و پس از آن دیگر گشوده نشود تا به دست [[حضرت قائم]]{{ع}} در [[زمان قیام]] دیگر باره آن را باز خواهد کرد و زمانی که آن را بگشاید، ترس از چهار سوی تا فاصله یک ماه راه گسترده شود. (و کسانی که بخواهند با آن [[پرچم]] به [[مبارزه]] برخیزند تا مسافت یک ماه راه از ترس می‌گریزند)<ref>غیبت نعمانی، ص ۳۰۷.</ref>.
 
ترس را گاهی می‌توان به عنوان یک [[نعمت]] یاد کرد و شاید هم واسطه‌ای برای [[حفظ جان]] [[مؤمنین]] در زمان‌های خاص و دشوار؛ زیرا [[مؤمنین]] با توجه به [[قدرت]] ایمانی آنها هرگز نمی‌توانند در مقابل [[ظلم]] [[سکوت]] کنند و جولان‌دهی [[مستکبران]] را برنمی‌تابند. اما [[پیش از ظهور]] باید بسیار سنجیده عمل کرد، و به اصطلاح خود را هدر نداد از این روی گاهی ترس باعث [[حفظ جان]] برخی [[مؤمنین]] می‌شود تا آنها برای روز [[ظهور]] [[ذخیره]] شوند.
 
[[امام باقر]] (علیه السلام)  فرمود: در [[دل]] [[شیعیان]] ما [[رعب]] و ترس می‌اندازد (تا در امور که باید [[صبر]] پیشه کنند و [[شکیبایی]] نمایند، [[عجله]] به خرج ندهند ولی) زمانی که حضرت [[قائم آل محمد]]{{عم}} [[قیام]] کند، هر کدام از آنان از شیران خشمگین، بی‌باک‌تر و از تیر و سنان برنده‌تر خواهند بود!<ref>سید محمود موسوی دهسرخی، یأتی علی الناس زمان، ص ۱۵۷ و کفایة الخصام: ص ۶۸۷.< /ref>.
 
[[امام صادق]] (علیه السلام) در [[حدیثی]] فرمود: یکی از عذاب‌های پیش از [[قیام حضرت مهدی]]{{ع}} ترسی است که بر [[جان]] [[مردم]] [[عراق]] خواهد افتاد، ترسی که آرام و قرار از آنها بستاند<ref>ارشاد مفید، ص ۳۶۱.</ref>.
 
[[رسول خدا]] (صلی الله علیه و آله) فرمود: [[زمین]] از [[ستم]] و [[بیداد]] پر خواهد شد تا جایی که در هر خانه‌ای ترس و [[جنگ]] وارد خواهد شد و [[امام باقر علیه السلام فرمود: [[حضرت قائم]]{{ع}} [[قیام]] نخواهد نمود مگر در دورانی که از [[بیم]] و [[هراس]] پر شده باشد<ref>موعود نامه: ص ۲۲۲.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۱۷۳.</ref>
== علت غیبت امام عصر {{ع}} ==
در برخی [[روایات]] [[علت]] [[غیبت حضرت مهدی]]{{ع}} را ترسِ از کشته شدن بیان می‌کند. این ترس چیست؟ آیا ترس [[پسندیده]] است یا [[ناپسند]]؟
 
[[ائمه علیهم السلام در طول [[امامت]] خود تا جایی که می‌توانستند از انجام [[کارهای خارق‌العاده]] و [[معجزات]] دوری می‌جستند و فقط در جایی که احتیاج به [[اثبات امامت]] و احتیاج بود، و بحث‌های [[عقلی]] برای اشخاص [[کفایت]] نمی‌کرد، [[اقدام]] به صدور معجزاتی گوناگون می‌نمودند. با توجه به این مطلب می‌توان گفت که [[ائمه]] (علیهم‌السلام) سعی داشتند، [[زندگی]] آنان مانند سایرین، روشی عادی و طبیعی داشته باشد. از این روی جملگی آنان یا توسط [[شمشیر]] یا توسط سم به [[شهادت]] رسیدند، در حالی که با انجام معجزه‌ای می‌توانستند از [[قدرت]] مافوق بشری خود استفاده نموده و از خود دفع ضرر نمایند. بنابراین اگر امر بدین منوال پی گرفته می‌شد، آخرین [[حجت خدا]] [[حضرت مهدی]]{{ع}} نیز به [[شهادت]] می‌رسید. لذا در این دسته [[روایات]] که حکایت از ترس حضرت نسبت به کشته شدن می‌نماید، مراد ترسِ از نفسِ کشته شدن نیست، بلکه منظور آن است که باید [[زمین]] همواره دارای امامی [[معصوم]] باشد، و چون این [[امام]] اگر در ملاء [[عالم ظاهر]] شود، از کشته شدن مصون نخواهد بود، بنابراین به پرده [[غیبت]] درآمده است تا [[زمین]] دارای حجتی از سوی [[خدا]] باشد و شیرازه [[نظام هستی]] از هم نگسلد.
 
[[امام صادق]] (علیه السلام) فرمود: [[حضرت قائم]]{{ع}} پیش از [[قیام]] خود از دیدگان غایب خواهد شد. [[راوی]] پرسید: جانم به قربانت! برای چه؟ حضرت پاسخ داد: زیرا او می‌ترسد و با دست اشاره به گلو و شکم [[مبارک]] خود نمود (یعنی از کشته شدن [[بیم]] دارد)... <ref>کمال الدین، ج ۲، ص ۳۴۲ و ۳۴۶.</ref>.
 
[[امام زین العابدین]] (علیه السلام) در [[حدیثی]] فرمود: در [[قائم آل محمد]]{{عم}} مانند [[پیامبران]] گذشته ویژگیی‌هایی خواهد بود... و ویژگی او که مانند [[حضرت موسی]]{{ع}} است، ترس و پنهان شدن اوست (زیرا [[حضرت موسی علیه السلام نیز زمانی که یکی از [[فرعونیان]] را به [[قتل]] رسانید از ترس آنان به سوی «[[مدین]]» به نزد [[شعیب]] [[پیامبر]] رفت و از دیده [[فرعونیان]] در [[مصر]] غایب شد)<ref>کمال الدین: ج ۱، ص ۳۲۲.</ref>.
 
همچنین در [[تفسیر]] [[آیه]] پنجاه و پنجم [[سوره نور]] فرمود: قسم به [[خدا]] آن کسانی که [[خداوند]] ترس‌شان را تبدیل به [[امنیت]] و [[آرامش]] می‌کند [[حضرت مهدی]]{{ع}} و [[شیعیان]] او خواهند بود، [[خداوند]] این کار را برای آنان به دست یکی از ما [[اهل بیت]] ([[حضرت قائم]]{{ع}}) انجام خواهد داد و آن شخص مهدی این امت است<ref>کنز الدقائق: ج ۹، ص ۳۲۸.</ref>.<ref>[[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]،  [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۱۷۳.</ref>


==پرسش مستقیم==
==پرسش مستقیم==

نسخهٔ ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۰۹:۱۳

این مدخل زیرشاخهٔ بحث ترس است. ترس از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود: ترس در لغت - ترس در قرآن - ترس در معارف مهدویت - ترس در فقه سیاسی - ترس در معارف و سیره نبوی - پرسش مرتبط ندارد

مقدمه

ترس یکی از ابزارها در زمان ظهور برای تسلیم دشمنان است. پیش از ظهور حضرت مهدی (ع)، ستمگران بر جهان فرمانروایی و بیم و ترس غالبا از حکومت آنان سرچشمه می‌گیرد. رسول خدا (صل الله علیه و آله) در این زمینه می‌فرماید: زمین از ستم و بیداد پر می‌شود، تا جایی که در هرخانه‌ای ترس و جنگ وارد می‌گردد[۱]. امام باقر (علیه السلام) می‌فرماید: حضرت قائم (ع) قیام نمی‌کند مگر در دورانی پر از بیم و هراس[۲].[۳]

ترس سلاح امام زمان (ع)

یکی از ویژگی‌های دوران پیش از ظهور، پدیدار شدن ترس و وحشت در میان مردم است. ترس را می‌توان یکی از لشکریان خدا دانست؛ زیرا در چندین آیه از قرآن کریم از آن با واژه «رعب» یاد نموده است[۴]. زمانی که خداوند ترس را در دل کافران و مشرکان برمی‌انگیخت و در رویارویی با حق‌طلبان، خود پا به فرار می‌گذاشتند و لشکر دشمن علاوه بر تعداد بیشترشان به زودی از هم می‌پاشید و باعث می‌شد مؤمنین پیروز باشند.

امدادهای الهی گاهی در قدرتی است که خداوند به حضرت داده است و با انجام کراماتی، حضرت مشکلات را از سر راه برمی‌دارد و یا به وسیله رعب و ترسی است که خداوند در دل دشمن ایجاد می‌کند[۵]. 

امام صادق (علیه السلام) درباره آیه «أَتَى أَمْرُ اللَّهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوهُ»[۶] فرمود: این «أمر» همان قیام حضرت قائم آل محمد (ع) است و خداوند ما را فرمان داده که در آن عجله نکنیم. زمانی که حضرت قائم(ع) ظهور نماید سه لشکر او را همراهی خواهند کرد و یاری خواهند داد؛ لشکری از ملائکه و لشکر از مؤمنین و لشکری از ترس و قیام حضرت قائم(ع) همانند به پاخواستن رسول خداست... (که با تعداد کمی از مؤمنین بر گروه زیادی از مشرکین غلبه می‌نمود و در پایان نیز با همان تعداد کم آنان را به زانو در آورد و مکه را فتح نمود، و مشرکان نیز از ترس، جملگی اظهار ایمان نمودند. ملائکه نیز در جنگ‌ها از جمله جنگ بدر، رسول خدا و مسلمانان را یاری می‌دادند و این خصوصیات در امام زمان(ع) و لشکریان او نیز در زمان ظهور وجود خواهد داشت[۷].

امام باقر (علیه السلام) فرمود: «ترس»، حضرت قائم آل محمد(ع) را یاری خواهد داد. (یعنی پیشاپیش، ترس در دل دشمنان می‌رود و آنها شکست می‌خورند و منهزم می‌شوند) و نصرت و پیروزی همیشه پشتوانه کارهای ایشان است... تا اینکه سلطنتش به شرق و غرب عالم گسترش می‌یابد و خداوند دین او را بر تمام ادیان غلبه داده، هر چند این کار، کافران را خوشایند نیست[۸].

[[امام باقر علیه السلام می‌فرماید: پیشاپیش حضرت قائم(ع)، از چهار سوی، به فاصله یک ماه راه، ترس و وحشت پیشتاز است (و دشمنان به فاصله یک ماه راه از چهار سوی خواهند گریخت و از ترس پا به فرار گذاشته یا تسلیم می‌شوند)[۹].

در روایتی امام صادق (علیه السلام) فرمود: پرچم رسول خدا (صلی الله علیه و آله) پس از او فقط به دست امیرالمؤمنین (علیه السلام) در جنگ جمل گشوده شد و پس از آن دیگر گشوده نشود تا به دست حضرت قائم(ع) در زمان قیام دیگر باره آن را باز خواهد کرد و زمانی که آن را بگشاید، ترس از چهار سوی تا فاصله یک ماه راه گسترده شود. (و کسانی که بخواهند با آن پرچم به مبارزه برخیزند تا مسافت یک ماه راه از ترس می‌گریزند)[۱۰].

ترس را گاهی می‌توان به عنوان یک نعمت یاد کرد و شاید هم واسطه‌ای برای حفظ جان مؤمنین در زمان‌های خاص و دشوار؛ زیرا مؤمنین با توجه به قدرت ایمانی آنها هرگز نمی‌توانند در مقابل ظلم سکوت کنند و جولان‌دهی مستکبران را برنمی‌تابند. اما پیش از ظهور باید بسیار سنجیده عمل کرد، و به اصطلاح خود را هدر نداد از این روی گاهی ترس باعث حفظ جان برخی مؤمنین می‌شود تا آنها برای روز ظهور ذخیره شوند.

امام باقر (علیه السلام) فرمود: در دل شیعیان ما رعب و ترس می‌اندازد (تا در امور که باید صبر پیشه کنند و شکیبایی نمایند، عجله به خرج ندهند ولی) زمانی که حضرت قائم آل محمد(ع) قیام کند، هر کدام از آنان از شیران خشمگین، بی‌باک‌تر و از تیر و سنان برنده‌تر خواهند بود!خطای یادکرد: برچسب تمام‌کنندهٔ </ref> برای برچسب <ref> پیدا نشد.

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: زمین از ستم و بیداد پر خواهد شد تا جایی که در هر خانه‌ای ترس و جنگ وارد خواهد شد و [[امام باقر علیه السلام فرمود: حضرت قائم(ع) قیام نخواهد نمود مگر در دورانی که از بیم و هراس پر شده باشد[۱۱].[۱۲]

علت غیبت امام عصر (ع)

در برخی روایات علت غیبت حضرت مهدی(ع) را ترسِ از کشته شدن بیان می‌کند. این ترس چیست؟ آیا ترس پسندیده است یا ناپسند؟

[[ائمه علیهم السلام در طول امامت خود تا جایی که می‌توانستند از انجام کارهای خارق‌العاده و معجزات دوری می‌جستند و فقط در جایی که احتیاج به اثبات امامت و احتیاج بود، و بحث‌های عقلی برای اشخاص کفایت نمی‌کرد، اقدام به صدور معجزاتی گوناگون می‌نمودند. با توجه به این مطلب می‌توان گفت که ائمه (علیهم‌السلام) سعی داشتند، زندگی آنان مانند سایرین، روشی عادی و طبیعی داشته باشد. از این روی جملگی آنان یا توسط شمشیر یا توسط سم به شهادت رسیدند، در حالی که با انجام معجزه‌ای می‌توانستند از قدرت مافوق بشری خود استفاده نموده و از خود دفع ضرر نمایند. بنابراین اگر امر بدین منوال پی گرفته می‌شد، آخرین حجت خدا حضرت مهدی(ع) نیز به شهادت می‌رسید. لذا در این دسته روایات که حکایت از ترس حضرت نسبت به کشته شدن می‌نماید، مراد ترسِ از نفسِ کشته شدن نیست، بلکه منظور آن است که باید زمین همواره دارای امامی معصوم باشد، و چون این امام اگر در ملاء عالم ظاهر شود، از کشته شدن مصون نخواهد بود، بنابراین به پرده غیبت درآمده است تا زمین دارای حجتی از سوی خدا باشد و شیرازه نظام هستی از هم نگسلد.

امام صادق (علیه السلام) فرمود: حضرت قائم(ع) پیش از قیام خود از دیدگان غایب خواهد شد. راوی پرسید: جانم به قربانت! برای چه؟ حضرت پاسخ داد: زیرا او می‌ترسد و با دست اشاره به گلو و شکم مبارک خود نمود (یعنی از کشته شدن بیم دارد)... [۱۳].

امام زین العابدین (علیه السلام) در حدیثی فرمود: در قائم آل محمد(ع) مانند پیامبران گذشته ویژگیی‌هایی خواهد بود... و ویژگی او که مانند حضرت موسی(ع) است، ترس و پنهان شدن اوست (زیرا [[حضرت موسی علیه السلام نیز زمانی که یکی از فرعونیان را به قتل رسانید از ترس آنان به سوی «مدین» به نزد شعیب پیامبر رفت و از دیده فرعونیان در مصر غایب شد)[۱۴].

همچنین در تفسیر آیه پنجاه و پنجم سوره نور فرمود: قسم به خدا آن کسانی که خداوند ترس‌شان را تبدیل به امنیت و آرامش می‌کند حضرت مهدی(ع) و شیعیان او خواهند بود، خداوند این کار را برای آنان به دست یکی از ما اهل بیت (حضرت قائم(ع)) انجام خواهد داد و آن شخص مهدی این امت است[۱۵].[۱۶]

پرسش مستقیم

  1. مراد از ظهور در روایات چیست؟ (پرسش)
  2. درک زمان ظهور امام مهدی چه فضیلت‌های دارد؟ (پرسش)
  3. برخی از رخدادهای هنگام ظهور امام مهدی چیست؟ (پرسش)
  4. بعد از ظهور امام مهدی نخستین مراسمی که انجام می‌شود چیست؟ (پرسش)
  5. چه کسانی از ظهور امام مهدی خوشحال می‌شوند؟ (پرسش)
  6. وقایع هنگام ظهور چیست؟ (پرسش)
  7. کیفیت ظهور امام مهدی چیست؟ (پرسش)
  8. بعد از ظهور امام مهدی چه‌قدر طول می‌کشد تا جهان اصلاح شود؟ (پرسش)
  9. امام مهدی بعد از ظهور چه اقدامات اصلاحی انجام می‌دهد؟‌ (پرسش)
  10. امام مهدی‏ بعد از ظهور چه عملی انجام می‌‏دهند؟ (پرسش)
  11. اولین سخنانی که امام بعد از ظهور می‌‏فرمایند چیست؟ (پرسش)
  12. امام مهدی چگونه برای خون‌خواهی امام حسین قیام می‌کند؟ (پرسش)
  13. امام مهدی در عصر ظهور با اهل ذمه چه خواهد کرد؟ (پرسش)
  14. امام مهدی‏ بعد از ظهور با انحرافات فکری چگونه برخورد خواهد کرد؟ (پرسش)
  15. آیا امام مهدی‏ بعد از ظهور با اعراب به جنگ برمی‌‏خیزد؟ (پرسش)
  16. امام مهدی با چه پرچمی ظهور می‌کند؟ (پرسش)
  17. تردیدگنندگان در وجود امام مهدی چه می گویند؟ (پرسش)
  18. امام مهدی پس از ظهور چه تغییراتی در مراسم حج به وجود می‌آورد؟ (پرسش)
  19. نقش ترس به عنوان یکی از لشکرهای امام مهدی چیست؟ (پرسش)
  20. امام مهدی در مقابله با ستمگران و اجرای حدود و احکام الهی چگونه رفتاری دارند؟ (پرسش)
  21. وضعیت امنیت اجتماعی در عصر ظهور چگونه است؟ (پرسش)
  22. آیا حوادث پس از ظهور در ماه جمادی اتفاق می‌افتد؟ (پرسش)
  23. چه ارتباطی میان تصرف رودخانه‌ها و قیام امام مهدی وجود دارد؟ (پرسش)
  24. چه گروه‌هایی به یاری امام مهدی می‌شتابند؟ (پرسش)
  25. امام مهدی پس از ظهور کدام سرزمین را به تصرف در می‌آورد؟ (پرسش)
  26. رشد و شکوفایی علم در زمان پس از ظهور به چه معنا است؟ (پرسش)
  27. پس از ظهور چه گروه‌هایی علیه امام مهدی شورش می‌کنند؟ (پرسش)
  28. امام مهدی در قیام خود چه مساجدی را ویران می‌کند؟ (پرسش)
  29. آیا پیش از ظهور امام مهدی در جهان جنگی رخ می‌دهد؟ (پرسش)
  30. آیا امام مهدی پس از ظهور از قاتلان امام حسین انتقام خواهد گرفت؟ (پرسش)
  31. امام مهدی وقتی که می‏آید اولین کاری که می‌‏کند چیست؟ (پرسش)
  32. معنای این جمله که می‌گویند هنگام ظهور از اسلام و قرآن چیزی جز نام باقی نمانده است چیست؟ (پرسش)
  33. آیا امام مهدی هنگام ظهور اموال ثروت‏مندان را علی‏رغم میل باطنی آنها بین فقرا تقسیم می‏کند؟ (پرسش)
  34. چگونه امام مهدی بر دولتها پیروز می‌‏شود و این تعداد جمعیت جهان تسلیم او می‌‏شوند؟ (پرسش)
  35. آیا با ظهور امام مهدی همه مردم مسلمان می‌شوند؟ (پرسش)
  36. برخی می‌گویند با توجه به روایات در زمان امام مهدی امکان گناه کردن وجود ندارد آیا این گفته‌ها درست است؟ (پرسش)
  37. اگر امام مهدی شیطان را بکشند مردمان پس از ظهوراز فریب‌های شیطان در امان خواهند ماند این چگونه با عدالت خدا سازگار است؟ (پرسش)
  38. اگر در زمان امام مهدی امکان گناه وجود دارد پس چرا ظلم و گناه صورت نمی‌گیرد و یا بسیار اندک است؟ (پرسش)
  39. آیا پس از ظهور یا قیام یا تشکیل حکومت بقیه الله کسی هم گناه می‌کند؟ اختیار چه می‌شود؟
  40. امام مهدی در منطقه تمارین چه اقدامی انجام می‌دهد؟ (پرسش)
  41. آیا اصحاب کهف به یاری امام مهدی می‌آیند؟‌ (پرسش)
  42. فرماندهان سپاه امام مهدی چه کسانی هستند؟ (پرسش)
  43. آیا امام مهدی جهان‌گشایی خواهد داشت؟ (پرسش)
  44. آخرین شورش علیه امام مهدی کدام است؟ (پرسش)
  45. امام مهدی چه شهرهایی را به تصرف در می‌آورد؟ (پرسش)
  46. مردمان کدام شهرها با امام مهدی می‌جنگند؟ (پرسش)
  47. امام مهدی چگونه شهر ارمینیه را به تصرف خود در می‌آورد؟ (پرسش)
  48. آیا شهر ارنون در زمینه سازی برای ظهور امام مهدی نقشی دارد؟ (پرسش)
  49. چه طایفه‌هایی با امام مهدی به نبرد می‌پردازند؟ (پرسش)
  50. آیا امام مهدی هنگام قیام سوار بر اسب است؟‌ (پرسش)
  51. اولین کسی که با امام مهدی بیعت کرده و دست حضرت را می‏‌بوسد کیست؟ (پرسش)
  52. زندگی امام بعد از ظهور چگونه خواهد بود؟ (پرسش)
  53. رفتار امام مهدی با مجاهدان و شهیدان چگونه است؟ (پرسش)
  54. جهان گشایی امام مهدی چگونه است؟ (پرسش)
  55. احیای سنت محمدی پس از ظهور امام مهدی چگونه است؟ (پرسش)
  56. احکامی الهی که در زمان ظهور امام مهدی اجرا می‌شوند کدامند؟ (پرسش)
  57. مفهوم چهره‌شناسی امام مهدی به چه معناست؟ (پرسش)
  58. آیه شریفه انا بقية الله فی ارضه توسط امام مهدی خطاب به چه کسی در پاسخ به چه سوالی قرائت گردید؟ (پرسش)
  59. وضعیت مردم در عصر ظهور امام مهدی از نظر فرهنگی، اخلاقی و تربیتی چگونه است؟ (پرسش)
  60. عصر غیبت کبری چه تأثیراتی در دوران پس از ظهور دارد؟ (پرسش)
  61. نقش ترک‌ها در دوران ظهور چیست؟ (پرسش)
  62. منظور از ترک‌ها در روایات آخرالزمان چیست؟ (پرسش)
  63. نقش عرب‌ها در دوران ظهور چیست؟ (پرسش)
  64. نقش یمن در دوران ظهور چیست؟ (پرسش)
  65. حوادث مصر در دوران ظهور چیست؟ (پرسش)

جستارهای وابسته

منابع

  1. تونه‌ای، مجتبی، موعودنامه
  2. حیدرزاده، عباس، فرهنگنامه آخرالزمان

پانویس

  1. ↑ کنز العمال، ج ۱۴، ص ۵۸۴.
  2. ↑ امالی، ج ۲، ص ۱۵۶؛ بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۲۳.
  3. ↑ تونه‌ای، مجتبی، موعودنامه، ص۲۲۲.
  4. ↑ سوره آل عمران، آیه۱۵۱؛ سوره انفال، آیه ۱۲؛ سوره احزاب، آیه ۲۶ و سوره حشر، آیه ۲.
  5. ↑ تونه‌ای، مجتبی، موعودنامه، ص۲۲۲.
  6. ↑ «فرمان (عذاب) خداوند در رسید، به شتاب آن را مخواهید» سوره نحل، آیه ۱.
  7. ↑ تفسیر البرهان: ج ۲، ص ۳۵۹.
  8. ↑ وافی: ج ۲، ص ۱۱۲ و سید محمود موسوی دهسرخی، یأتی علی الناس زمان، ص ۵۳۰.
  9. ↑ بحارالانوار: ج ۵۲، ص ۳۵۶.
  10. ↑ غیبت نعمانی، ص ۳۰۷.
  11. ↑ موعود نامه: ص ۲۲۲.
  12. ↑ حیدرزاده، عباس، فرهنگنامه آخرالزمان، ص۱۷۳.
  13. ↑ کمال الدین، ج ۲، ص ۳۴۲ و ۳۴۶.
  14. ↑ کمال الدین: ج ۱، ص ۳۲۲.
  15. ↑ کنز الدقائق: ج ۹، ص ۳۲۸.
  16. ↑ حیدرزاده، عباس، فرهنگنامه آخرالزمان، ص۱۷۳.
برگرفته از «https://fa.imamatpedia.com/w/index.php?title=ترس_در_معارف_مهدویت&oldid=923145»